Dekret z dnia 16 maja 1946 r. o zobowiązaniach podatkowych.

Zobowiązanie świadczenia na rzecz Skarbu Państwa lub związku samorządu terytorialnego określonej sumy pieniężnej z tytułu obowiązku podatkowego (zobowiązanie podatkowe) wynika bądź bezpośrednio z ustawy, bądź z decyzji władzy opartej na ustawie.

Ustawy określają podmiot, przedmiot, podstawę opodatkowania, treść obowiązku podatkowego oraz termin wykonania zobowiązania podatkowego.

Przepisy niniejszego dekretu stosuje się również do opłat stemplowych oraz do komunalnych opłat administracyjnych i specjalnych dopłat, a także w innych przypadkach prawem przewidzianych.

Przepisów niniejszego dekretu nie stosuje się do podatków pośrednich, ceł, jak również — poza wyjątkiem przewidzianym w art. 32 ust. 3 — do grzywien i kar pieniężnych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Zobowiązanie podatkowe obejmuje należności główne i uboczne.

Przepisy niniejszego dekretu odnoszące się do należności głównych stosuje się odpowiednio do należności ubocznych.

Należnością główną jest świadczenie pieniężne, przypadające z tytułu obowiązku podatkowego.

Należnością uboczną jest świadczenie pieniężne z tytułu nieuiszczenia należności głównej w terminie.

Podatki są osobiste i rzeczowe.

Podatek uważa się za rzeczowy, jeżeli przedmiotem opodatkowania jest obrót, majątek lub przychód; inne podatki uważa się za osobiste, chyba że ustawy stanowią inaczej.

Nieuiszczona w terminie płatności należność główna jest zaległością.

Zaległości podlegają przymusowemu ściągnięciu od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej wraz z należnościami ubocznymi.

Dłużnikiem jest każda osoba, na której ciąży obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego.

Jeżeli istnieje niebezpieczeństwo, że w razie zwłoki należność główna nie zostanie uiszczona, może być ona zabezpieczona na majątku dłużnika przed terminem płatności w trybie egzekucji administracyjnej.

Koszty zabezpieczenia ponosi Skarb Państwa lub związek samorządu terytorialnego, w zależności od tego, czyja należność podlega zabezpieczeniu.

Za zobowiązanie podatkowe odpowiada podatnik z mocy samego prawa całym swoim majątkiem, chyba że z mocy ustawy obowiązek wpłacenia należności z tytułu zobowiązania podatkowego podatnika ciąży wyłącznie na płatniku.

Płatnicy odpowiadają z mocy samego prawa całym swoim majątkiem za zaniechanie ustawowego lub zleconego obowiązku obliczenia

I pobrania od podatnika należności z tytułu zobowiązania podatkowego, za pobranie w kwocie niższej niż należało, jak również za nie- .wpłacenie właściwym władzom we właściwym terminie sum pobranych. Poza tym do zobowiązania płatnika stosuje się te same przepisy co do zobowiązania podatkowego podatnika. Przepisy ustaw ograniczające odpowiedzialność płatników pozostają w mocy.

Osoby trzecie odpowiadają za zobowiązania podatkowe podatnika w przypadkach i na zasadach określonych w niniejszym dekrecie.

Do orzekania o odpowiedzialności, określonej w ust. 3, oraz do ustalenia wysokości kwoty, za którą odpowiada osoba trzecia, uprawnione są władze powołane do orzekania o zobowiązaniu podatkowym.

Za podatki rzeczowe obok podatnika odpowiada solidarnie z nim nabywca majątku przyjętego do podstawy opodatkowania podatnika. Tak samo odpowiada on, gdy do podstawy opodatkowania przyjęty był obrót lub przychód z tego majątku.

Odpowiedzialność nabywcy określa się w takim stosunku, w jakim majątek, przychód lub obrót były przyjęte do podstawy opodatkowania podatnika.

Odpowiedzialność nabywcy odnosi się do podatków za okres czasu przed nabyciem majątku podatnika.

Nabywca odpowiada tylko do wysokości wartości nabytego majątku. Do tej wysokości odpowiada on całym swoim majątkiem.

Nie stanowi nabycia przedsiębiorstwa ani jego części nabycie towarów, jeżeli nabycie to wyniknęło z czynności handlowych, chyba że nabycie towarów przez nabywcę przedsiębiorstwa lub członków jego rodziny nastąpiło w związku z nabyciem przedsiębiorstwa.

Odpowiedzialność nabywcy ulega ograniczeniu do wysokości sum wyszczególnionych w zaświadczeniu, wystawionym przez właściwą władzę na wniosek osoby zainteresowanej, jeżeli nabycie nastąpiło w ciągu trzech dni od daty wystawienia tego zaświadczenia. Nie u- właca to przepisom art. 23.

Przepisy niniejszego artykułu o odpowiedzialności nabywcy odnoszą się również do opłaty stemplowej od pism, stanowiących tytuł przejścia własności rzeczy nieruchomych,

Jeżeli majątek lub część majątku podatnika przeszła na własność, w użytkowanie lub dzierżawę jego małżonka lub krewnego do trzeciego stopnia albo powinowatego do drugiego stopnia, nabywca, użytkownik lub dzierżawca odpowiada solidarnie z podatnikiem za wymierzony mu podatek osobisty za czas przed przejęciem majątku na własność, w użytkowanie lub dzierżawę.

Wysokość odpowiedzialności za podatek określa się w takim stosunku, w jakim nabyty majątek miał wpływ na wysokość wymierzonego podatku.

Odpowiedzialność określona w ustępach poprzedzających ciąży także na obdarowanym nawet, jeżeli nim nie jest osoba wymieniona w ust. 1.

Za podatki osobiste wymierzone osobom prawnym odpowiada solidarnie z podatnikiem nabywca majątku osoby prawnej lub takiego zespołu przedmiotów majątkowych, bez którego nie jest możliwe kontynuowanie dotychczasowej działalności osoby prawnej. Odpowiedzialność odnosi się do czasu przed nabyciem.

Przepis art. 14 ust. 2 ma tu odpowiednie zastosowanie.

Za zobowiązanie podatkowe spółki jawnej odpowiada każdy spólnik całym swym majątkiem solidarnie z pozostałymi spól- nikami oraz ze spółką.

Przepis ust. 1 stosuje się również do odpowiedzialności spólników spółki komandytowej za jej zobowiązanie podatkowe z tym ograniczeniem, że komandytariusz odpowiada tylko do wysokości sumy komandytowej.

Za zobowiązanie podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają osobiście i solidarnie zarówno obecni, jak i byli członkowie zarządu spółki, jeżeli egzekucja wdrożona do jej majątku okaże się w całości lub w części bezskuteczna.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w ust. 1 obejmuje wszelkie zobowiązania podatkowe, które istniały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Jeżeli według uzasadnionego przypuszczenia egzekucja (ust. 1) może okazać się w całości lub w części bezskuteczna, władza powołana do ustalenia zobowiązania podatkowego może zarządzić zabezpieczenie należności na majątku członków zarządu spółki, nawet przed terminem płatności.

Przepisy ust. 1—3 mają odpowiednie zastosowanie do członków zarządu spółdzielni, której Związek Rewizyjny Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej lub Państwowa Rada Spółdzielcza nakazała rozwiązanie z powodu działalności niezgodnej z zasadami ruchu spółdzielczego. W tym przypadku odpowiedzialność członków zarządu rozciąga się na okres wsteczny, poczynając od dnia, od którego według orzeczenia Związku Rewizyjnego lub Państwowej Rady Spółdzielczej działalność spółdzielni nie była zgodna z zasadami ruchu spółdzielczego.

Podatki rzeczowe korzystają z ustawowego prawa zastawu i pierwszeństwa zaspokojenia z majątku, który przyjęty był do podstawy opodatkowania, przed wszystkimi innymi wierzytelnościami, nie wyłączając wierzytelności hipotecznych i wszelkich innych wierzytelności uprzywilejowanych z wyjątkiem kosztów egzekucyjnych, alimentów oraz bezspornych wynagrodzeń za pracę.

Z ustawowego prawa zastawu i pierwszeństwa zaspokojenia, określonego w ust. 1, korzystają podatki rzeczowe bez względu na zmianę w tytule własności majątku oraz, jeżeli chodzi o majątek przedsiębiorstwa, w stosunku do wszystkich wchodzących w skład jego przedmiotów.

Rozporządzenie Ministra Skarbu określi, jakie przedmioty należy uważać za wchodzące w skład majątku przedsiębiorstwa.

Przywileje, określone w ust. 1, służą po- datkom, przypadającym za bieżący rok kalendarzowy oraz za dwa lata poprzedzające, wraz z dodatkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.

Zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia podatnikowi, a w razie śmierci podatnika jego spadkobiercom — w sposób prawem przepisany — decyzji, ustalającej zobowiązanie podatkowe.

Jeżeli ustawa przewiduje obowiązek uiszczenia podatku bez uprzedniego doręczenia decyzji, zobowiązanie podatkowe powstaje z na- staniem okoliczności wskazanych w ustawie.

Zobowiązanie podatkowe jest płatne w terminie określonym w ustawie. Jeżeli termin płatności jest w ustawie określony kalendarzowo, decyzja zaś ustalająca należność nie została doręczona co najmniej na miesiąc przed terminem płatności kalendarzowo określonym, obowiązuje termin określony w ust.

2. Jeżeli ustawy inaczej nie stanowią, termin płatności należności z tytułu zobowiązania podatkowego upływa w miesiąc po doręczeniu decyzji ustalającej należność.

Zapłata należności z tytułu zobowiązania podatkowego następuje pieniędzmi mającymi obieg prawny w chwili zapłaty.

Minister Skarbu może w drodze rozporządzenia określać także inną formę zapłaty obok określonej w ust. 1.

Dłużnik, mający zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, może wskazać przy zapłacie, które zobowiązanie chce uiścić.

Jednak z tego, co przypada na rachunek danego zobowiązania podatkowego, władza podatkowa ma prawo zaspokoić przede wszystkim koszty egzekucyjne oraz dodatki za zwłokę.

W braku jakiegokolwiek oświadczenia ze strony dłużnika zapłatę zarachowuje się przede wszystkim na grzywny i kary pieniężne, a następnie na poczet zobowiązania, którego termin płatności upłynął, jeżeli zaś jest kilka zobowiązań — na poczet zobowiązania, które nie korzysta z przywilejów określonych w art. 23, a to w kolejności od najdawniejszego.

Zapłata powinna nastąpić w kasie władzy powołanej do ustalenia zobowiązania podatkowego lub w kasie instytucji wskazanej w decyzji bądź też do rąk organu wykonawczego władzy lub innych organów uprawnionych do przyjęcia zapłaty.

Pokwitowanie władzy, instytucji lub organu, sporządzone w przepisanej formie, jest bezwzględnym dowodem wykonania zobowiązania podatkowego w wysokości sumy wymienionej na pokwitowaniu.

Na wniosek dłużnika zobowiązanie podatkowe ulega potrąceniu z jego wzajemną, bezsporną i wymagalną wierzytelnością wobec Skarbu Państwa.

Wierzytelnościami, określonymi w ust. 1, są również kwoty nadmiernie lub nienależnie uiszczone tytułem zobowiązań podatkowych oraz kosztów egzekucyjnych; kwoty te ulegają zaliczeniu na poczet innych płatnych zobowiązań podatkowych dłużnika, a w ich braku ulegają zwrotowi w gotówce.

O dokonaniu potrącenia (zaliczenia) władza zawiadomi równocześnie dłużnika.

Na wniosek podatnika lub płatnika władza podatkowa powinna w terminie tygodniowym udzielić mu odpisu jego konta podatkowego.

Nadpłaty, podlegające zwrotowi lub zaliczeniu, oprocentowuje się w stosunku 4 od sta rocznie, licząc od dnia wpłaty sumy uznanej za niesłusznie pobraną.

Żądanie zwrotu nadpłaty przedawnia się z upływem następnego roku kalendarzowego po roku, w którym nadpłata powstała.

Przepisy ust. 1—6 stosuje się odpowiednio do zobowiązań podatkowych na rzecz związków samorządu terytorialnego.

W gospodarczo uzasadnionych lub zasługujących na szczególne uwzględnienie przypadkach Minister Skarbu może umarzać w całości lub w części należności z tytułu zobowiązań podatkowych, przypadających na rzecz Skarbu Państwa.

Umorzenie w całości lub w części należności głównej pociąga za sobą umorzenie należności ubocznej w odpowiednim stosunku.

Ministrowi Skarbu służy prawo przeniesienia w drodze rozporządzenia uprawnień, określonych w ust. 1, na podległe władze podatkowe.

Uprawnienie do umarzania w całości lub w części należności z tytułu zobowiązań podatkowych na rzecz związku samorządu terytorialnego służy w trybie nadzoru organom wykonawczym właściwych rad narodowych.

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

Odroczenie terminu płatności, rozłożenia na raty należności oraz każda czynność władzy zmierzająca do ściągnięcia należności a podana do wiadomości dłużnika przerywa bieg przedawnienia.

Przedawnienie biegnie na nowo po upływie tego roku kalendarzowego, w którym upłynął termin wskazany w decyzji o odroczeniu lub termin płatności ostatniej raty albo w kto- rym dokonano czynności, zmierzającej do ściągnięcia należności.