Ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej.

Ustawa dotyczy prowadzenia zarobkowo przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej działalności gospodarczej we własnym imieniu bądź na zlecenie takiej jednostki w zakresie:

zwanej dalej „działalnością gospodarczą”.

Przez użyte w ustawie określenia:

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia:

Działalność gospodarcza określona w art. 1 może być prowadzona po uzyskaniu uprawnienia przewidzianego niniejszą ustawą.

Uprawnienia wydaje się w formie zezwolenia lub potwierdzenia zgłoszenia.

Zezwolenia wydaje się na czas określony lub na czas nieokreślony.

Ministrowie właściwi ze względu na przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej określą w drodze rozporządzeń wypadki, w których zezwolenia wydawane będą na czas określony lub na czas nieokreślony.

Potwierdzenie zgłoszenia wydaje się na prowadzenie działalności sezonowej, na okres nie przekraczający 6 miesięcy.

Organami właściwymi do wydawania uprawnień oraz w sprawach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie tych uprawnień są:

Jeżeli terytorialny zasięg działalności przedsiębiorstwa przekracza teren, na którym działają organy wymienione w ust. 1 pkt 1-2, uprawnienie wydaje naczelnik powiatu lub prezydent miasta, po porozumieniu z terenowym organem administracji państwowej, właściwym dla terenu wykonywania działalności.

Jeżeli terytorialny zasięg działalności przedsiębiorstwa przekracza teren miasta, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uprawnienie wydaje naczelnik dzielnicy po porozumieniu z terenowym organem administracji państwowej właściwym dla terenu wykonywania działalności.

Organem właściwym do wydawania zezwoleń na prowadzenie księgarń, antykwariatów i sprzedaży dzieł sztuki współczesnej jest Minister Kultury i Sztuki.

Szczegółowe zasady wydawania uprawnień, zwolnień od obowiązku uzyskania uprawnienia i prowadzenia działalności oraz kwalifikacje wymagane do prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej, w drodze rozporządzeń, określają:

Ministrowie właściwi ze względu na przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej określą rodzaje artykułów i usług, które nie mogą stanowić przedmiotu działalności jednostek gospodarki nie uspołecznionej.

Osoby fizyczne ubiegające się o wydanie uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej powinny posiadać kwalifikacje osobiste i zawodowe wymagane dla danego rodzaju działalności oraz tytuł prawny do zajmowania niezbędnych do prowadzenia działalności pomieszczeń lub terenu.

Nie można wydać uprawnienia osobie:

Wydania uprawnienia można odmówić, jeżeli zamierzona działalność gospodarcza ze względu na jej rodzaj, rozmiary, miejsce wykonywania lub niezgodność z zasadami racjonalnego zatrudnienia wykwalifikowanych kadr byłaby sprzeczna z interesem społecznym.

Pierwszeństwo w uzyskaniu uprawnień mają inwalidzi, a w szczególności inwalidzi wojenni i wojskowi oraz inni inwalidzi będący kombatantami, a także osoby, które przeznaczą własne środki finansowe na wybudowanie lub odbudowanie pomieszczenia, w którym ma być prowadzona działalność objęta uprawnieniem.

Uprawnienie podlega cofnięciu, jeżeli:

Uprawnienie może być cofnięte, jeżeli osoba, której wydano uprawnienie:

Przepisy ust. 1 i 2 pkt 1 stosuje się również w wypadkach, gdy przedsiębiorstwo prowadzi pełnomocnik.

Decyzję o cofnięciu uprawnienia podejmuje organ właściwy do wydania uprawnienia, po wysłuchaniu wyjaśnień zainteresowanego.

Organ wydający decyzję o cofnięciu zezwolenia ustala jednocześnie termin zaprzestania działalności gospodarczej. Termin ten nie powinien być krótszy niż trzy miesiące.

Wydane uprawnienie wygasa w wypadku:

O wygaśnięciu uprawnienia w wypadkach, o których mowa w ust. 1, orzeka organ właściwy do wydania uprawnienia. W wypadku śmierci posiadacza uprawnienia przepis art. 7 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

W razie gdy spadkobiercami osoby zmarłej, która prowadziła przedsiębiorstwo (ust. 1 pkt 4), są zstępni pozostający na utrzymaniu tej osoby do chwili jej śmierci lub współmałżonek - nie można im odmówić wydania uprawnienia do końca okresu, na który zostało wydane uprawnienie osobie zmarłej, z tym że przedsiębiorstwo może być prowadzone przez zstępnych do czasu osiągnięcia przez nich pełnoletności względnie ukończenia nauki w szkole średniej lub wyższej.

Jeżeli dla prowadzenia przedsiębiorstwa niezbędne jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji, a spadkobiercy osoby zmarłej, która posiadała uprawnienie, nie mają tych kwalifikacji, pełnomocnik ustanowiony do prowadzenia przedsiębiorstwa na rachunek spadkobierców powinien posiadać wymagane kwalifikacje.

Organizacjami społeczno-zawodowymi osób prowadzących działalność gospodarczą są wojewódzkie zrzeszenia prywatnego handlu i usług, zwane dalej „zrzeszeniami”, oraz Naczelna Rada Zrzeszeń Prywatnego Handlu i Usług, zwana dalej „Naczelną Radą”.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą mają obowiązek należenia do zrzeszenia, właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa.

Przepisy ust. 1 i 2 dotyczą również osób prowadzących inną niż określona w art. 1 ust. 1 działalność gospodarczą na podstawie uprawnień wydanych z mocy odrębnych przepisów i nie stanowiącą rzemiosła.

Nie mają obowiązku należenia do zrzeszeń osoby, które:

Minister Handlu Wewnętrznego i Usług może w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami zwolnić inne osoby niż określone w ust. 4 od obowiązku należenia do zrzeszeń.

Zrzeszenie obejmuje swym zasiągiem teren województwa i miasta wyłączonego z województwa, z wyjątkiem m. st. Warszawy, na którego terenie działa odrębne zrzeszenie.

Zrzeszenia mogą być łączone za zgodą właściwych wojewodów (prezydentów miast wyłączonych z województw) w drodze uchwały Naczelnej Rady w zrzeszenia między wojewódzkie.

Zrzeszenia posiadają osobowość prawną.

Organami zrzeszeń są:

Zasady powoływania, zakres i tryb działania oraz gospodarkę finansową zrzeszeń i ich organów, jak również prawa i obowiązki członków - określają statuty uchwalone przez zebranie delegatów i zatwierdzone przez Naczelną Radę.

Członkowie zrzeszenia podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądem koleżeńskim za naruszenie:

Sąd koleżeński może orzekać kary:

W uzasadnionych wypadkach sąd koleżeński, niezależnie od orzeczenia kary, może wystąpić z wnioskiem o cofnięcie uprawnienia do wykonywania działalności gospodarczej.

Od orzeczenia sądu koleżeńskiego służy odwołanie do odwoławczego sądu koleżeńskiego przy Naczelnej Radzie, w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia orzeczenia.

Właściwość, zasady i tryb postępowania przed sądami koleżeńskimi określa regulamin wydany przez Naczelną Radę.

Członkowie zrzeszeń obowiązani są do uiszczania składek członkowskich, ustalonych przez Naczelną Radę i zatwierdzonych przez Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.

Składki członkowskie podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Naczelna Rada jest centralną organizacją społeczno-zawodową osób prowadzących działalność gospodarczą.

Naczelna Rada posiada osobowość prawną.

Członkami Naczelnej Rady są zrzeszenia.

Do zadań Naczelnej Rady należy:

Naczelna Rada może w wypadkach naruszenia przez organy zrzeszeń przepisów prawa, statutu lub uchwał - zawieszać wykonanie lub uchylać uchwały tych organów oraz za zgodą wojewody (Prezydenta miasta st. Warszawy) zawieszać działalność rady zrzeszenia.

W razie zawieszenia działalności rady zrzeszenia zarząd zrzeszenia zwołuje w ciągu trzech miesięcy nadzwyczajne zebranie delegatów w celu wyboru nowej rady,

Organami Naczelnej Rady są:

Zasady powoływania, zakres i tryb działania oraz gospodarkę finansową Naczelnej Rady i jej organów określa statut uchwalony przez zjazd delegatów i zatwierdzony przez Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.

Nadzór zwierzchni nad organizacjami, o których mowa w art. 10, sprawuje Minister Handlu Wewnętrznego i Usług.

Nadzór nad zrzeszeniami sprawują wojewodowie (Prezydent miasta st. Warszawy) w zakresie wykonywania zadań, o których mowa w art. 12 pkt 1-3.

Zachowują ważność zezwolenia wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o zezwoleniach na wykonywanie przemysłu, rzemiosła, handlu i niektórych usług przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej (Dz. U. Nr 45, poz. 224, z 1960 r. Nr 52, poz. 303, z 1963 r. Nr 22, poz. 113, z 1966 r. Nr 23, poz. 149, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1972 r. Nr 23, poz. 164 i Nr 49, poz. 317) - na okres, na który zostały wydane. Jeżeli zezwolenia były wydane na czas nieokreślony, zachowują one ważność przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Zezwolenia wydane na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, na działalność wydawniczą, poligraficzną i fonograficzną wygasają z upływem 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, chyba że w zezwoleniu ustalono krótszy termin. W ciągu tego okresu do tych zezwoleń stosuje się przepisy art. 7 ust. 1-3 oraz art. 8 ust. 1.

Postępowanie w sprawach zezwoleń wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy i do tego czasu nie zakończone - toczyć się będzie według przepisów niniejszej ustawy.

Traci moc ustawa z dnia 1 lipca 1958 r. o zezwoleniach na wykonywanie przemysłu, rzemiosła, handlu i niektórych usług przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej (Dz. U. Nr 45, poz. 224, z 1960 r. Nr 52, poz. 303, z 1963 r. Nr 22, poz. 113, z 1966 r. Nr 23 poz. 149, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1972 r. Nr 23, poz. 164 i Nr 49, poz. 317).

W ustawie z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (Dz. U. Nr 23, poz. 164) wprowadza się następujące zmiany:

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie zachowują moc przepisy wydane na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.