Otwarte Prawo Dz.U. 1984 nr 36 poz. 192 — tekst autentyczny (PDF) ↗

Dz.U. 1984 nr 36 poz. 192 · Ustawa · obowiązujący

Ustawa z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii.

Z okazji Jubileuszu 40-lecia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

  • -

    mając na uwadze postępującą normalizację życia społecznego oraz umacnianie się państwa, czego przejawem są również wyniki wyborów do rad narodowych, i

  • -

    kierując się zasadami humanizmu socjalistycznego,

  • -

    w celu stworzenia możliwości włączenia się do czynnego udziału w życie kraju obywatelom, którzy dopuścili się przestępstw z powodów politycznych oraz innych mniej groźnych przestępstw i wykroczeń,

Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stanowi, co następuje:

↗

↗

Amnestię stosuje się do popełnionych przed dniem 21 lipca 1984 r.:

przestępstw przeciwko porządkowi prawnemu stanu wojennego, określonych w art. 46, 47 i 48 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154 i z 1982 r. Nr 3, poz. 18),

przestępstw związanych z militaryzacją, określonych w art. 303 § 3 i 4, art. 304 § 1 i 2 oraz § 3, z wyjątkiem wypadku usiłowania lub dokonania ucieczki za granicę, art. 305, 306 i 309 kodeksu karnego,

przestępstw popełnionych z powodów politycznych albo w związku ze strajkiem lub akcją protestacyjną:

przeciwko podstawowym interesom politycznym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, określonych w art. 123, 128 w związku z art. 123, oraz w art. 132 i 133 kodeksu karnego,

przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu, określonych w art. 137 § 1, art. 138 § 1, art. 139 § 1 i art. 140 § 1 pkt 4 i 5 kodeksu karnego,

przeciwko zdrowiu, określonych w art. 156 § 1 i 2, art. 158 § 1, art. 159 i art. 160 § 1 kodeksu karnego,

przeciwko wolności, określonych w art. 165 § 1 kodeksu karnego,

przeciwko czci, określonych w art. 178 § 2 kodeksu karnego,

przeciwko wyborom, określonych w art. 189 § 1 kodeksu karnego,

przeciwko mieniu, określonych w art. 212 § 1 i 2 i art. 214 § 1 kodeksu karnego,

przeciwko działalności instytucji państwowych i społecznych, określonych w art. 233, 234 § 1 i art. 235 kodeksu karnego,

przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 252 § 1 i art. 254 § 1 w związku z art. 123 i 128 kodeksu karnego,

przeciwko porządkowi publicznemu, określonych w art. 270, § 1, art. 271, art. 273 § 1 i 2 w związku z art. 270 § 1 lub art. 271, art. 275 § 1, art. 276 § 1 i 3, art. 278 § 1-3 oraz art. 279, 280, 281 i 282a, 284 § 1, art. 287 i 288 § 1 kodeksu karnego.

↗

W sprawach o przestępstwa wymienione w art. 1:

daruje się orzeczone prawomocnie kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności,

podlegają wykonaniu orzeczone prawomocnie kary grzywny, kary dodatkowe, nawiązki oraz zasądzone opłaty i koszty sądowe, jak również odszkodowania.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, nie zakończonych prawomocnym orzeczeniem, postępowania karne umarza się. W takim wypadku orzeka się przepadek narzędzi i innych przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, a także przedmiotów pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa, jak również przedmiotów, których posiadanie jest zakazane lub wymaga zezwolenia.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, gdy darowanie kary nie następuje z powodu jej wykonania.

↗

Jeżeli sprawca, któremu do dnia 21 lipca 1984 r. nie przedstawiono zarzutów o przestępstwo wymienione w art. 1 ustawy lub w rozdziale XIX kodeksu karnego, z wyjątkiem przestępstwa określonego w art. 134 lub 135, albo w art. 254 w związku z art. 122, 123, 124 i art. 126, 127 i 128 kodeksu karnego, dobrowolnie zgłosi się do dnia 31 grudnia 1984 r. do organu powołanego do ścigania przestępstw i oświadczy do protokołu, że zaniecha przestępczej działalności, oraz ujawni rodzaj popełnionego czynu, czas i miejsce jego popełnienie - postępowania karnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 122, 123, 124, 127 i 128 kodeksu karnego przepis ust. 1 stosuje się, jeżeli ujawni on nadto wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu oraz wyda narzędzia i inne przedmioty, o których mowa w art. 2 ust. 2.

W razie pobytu sprawcy za granicą, czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny nastąpić w polskim przedstawicielstwie dyplomatycznym lub w urzędzie konsularnym. W tym wypadku postanowienie o zastosowaniu amnestii wydaje właściwy prokurator.

↗

W sprawach o przestępstwa, w tym skarbowe, inne niż wymienione w art. 1, popełnione przed dniem 21 lipca 1984 r.:

prawomocnie orzeczone kary pozbawienia wolności do lat 2 oraz kary ograniczenia wolności - daruje się,

prawomocnie orzeczone kary pozbawienia wolności do lat 3 - łagodzi się o połowę,

przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

W sprawach o przestępstwa, o których mowa w ust. 1, postępowanie karne umarza się, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że należałoby za nie orzec karę, która uległaby darowaniu; przepisy art. 2 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Umarzając postępowanie w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, zwraca się oskarżycielowi prywatnemu wpłaconą przez niego zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania, chyba że w sprawie zapadł już wyrok, chociażby nieprawomocny.

↗

Amnestii nie stosuje się do przestępstw:

określonych w art. 136 § 1 pkt 1 i § 2, art. 145 § 1 i art. 323 § 2 kodeksu karnego, popełnionych w stanie nietrzeźwości,

określonych w art. 239, 240 i 241 kodeksu karnego, w art. 242 w związku z tymi przepisami oraz w art. 244 kodeksu karnego,

określonych w art. 221, 222, 223, 224 i 225 kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243),

powrotnych, popełnionych w warunkach art. 60 kodeksu karnego lub art. 24 ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 22, poz. 103).

W sprawach o przestępstwa wymienione w art. 1 przepisu ust. 1 pkt 4 nie stosuje się.

↗

W razie popełnienia przez sprawcę przestępstwa, do którego zastosowano amnestię, w okresie do dnia 31 grudnia 1986 r. nowego umyślnego przestępstwa podobnego, za które orzeczono karę pozbawienia wolności, wydane orzeczenie o zastosowaniu amnestii ulega uchyleniu; w takim wypadku postępowanie karne podejmuje się na nowo, darowane lub złagodzone kary podlegają wykonaniu odpowiednio w całości lub w części.

Organ stosujący amnestię jest obowiązany pouczyć osobę korzystającą z amnestii o treści przepisu ust. 1.

↗

Przebacza się i puszcza w niepamięć wykroczenia popełnione przed dniem 21 lipca 1984 r. z powodów politycznych lub na tle konfliktów społecznych, a nie wykonane kary - daruje się.

W sprawach o wykroczenia inne niż wymienione w ust. 1, z wyjątkiem wykroczeń o charakterze spekulacyjnym, orzeczone prawomocnie kary aresztu i kary ograniczenia wolności - daruje się; przepis art. 2 stosuje się odpowiednio.

↗

W razie zbiegu przestępstw podlegających amnestii, stosuje się amnestię do każdego ze zbiegających się przestępstw. W razie zbiegu przestępstwa podlegającego amnestii z innym przestępstwem, stosuje się amnestię do przestępstwa podlegającego amnestii.

Po zastosowaniu amnestii w miarę potrzeby orzeka się karę łączną na ogólnych zasadach.

↗

Do kar już złagodzonych w drodze amnestii lub łaski stosuje się przepisy ustawy, biorąc za podstawę karę złagodzoną. Okres próby wyznaczony indywidualnym aktem łaski skraca się do dnia 31 grudnia 1986 r.

Jeżeli w drodze amnestii lub łaski złagodzono jedynie karę łączną, uważa się, że kary wymierzone za poszczególne zbiegające się przestępstwa zostały złagodzone do wysokości złagodzonej kary łącznej.

↗

Amnestię stosuje sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy.

W postępowaniu przygotowawczym amnestię stosuje prokurator, jednakże sąd orzeka na wniosek prokuratora o przepadku przedmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 2.

W sprawach o przestępstwa skarbowe oraz o wykroczenia amnestię stosuje organ właściwy do rozpoznania danej sprawy.

W stosunku do osób odbywających karę pozbawienia wolności i karę aresztu, jeżeli nie zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej, amnestię stosuje sąd wojewódzki, w którego okręgu skazany odbywa karę, a w zakresie właściwości sądów wojskowych - sąd wojskowy; sąd orzeka na posiedzeniu w składzie jednego sędziego.

↗

Orzeczenia w przedmiocie amnestii zapadają w formie postanowień, chyba że amnestię zastosowano w wyroku; w sprawach rozpoznawanych na rozprawie o umorzeniu postępowania, darowaniu lub złagodzeniu kary orzeka się w wyroku.

Od orzeczenia o odmowie zastosowania amnestii przysługuje środek odwoławczy; od orzeczenia o zastosowaniu amnestii środek odwoławczy przysługuje tylko prokuratorowi. W wypadkach, o których mowa w art. 10 ust. 4, zażalenie rozpoznaje sąd wojewódzki lub sąd wojskowy w składzie trzech sędziów.

↗

W wypadkach, o których mowa w art. 6, orzeka organ właściwy do rozpoznania sprawy, w której na podstawie amnestii darowano karę, a jeżeli umorzono postępowania - organ, który je umorzył.

Sąd orzeka na posiedzeniu, chociażby amnestię zastosowano w wyroku.

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

↗

Postępowanie w sprawach amnestii prowadzi się zgodnie z przepisami obowiązującymi w postępowaniu przed organem, który je prowadzi, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.

↗

Zwolnienie osób pozbawionych wolności powinno nastąpić nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy; w pierwszej kolejności podlegają zwolnieniu kobiety i młodociani.

↗

Umarza się postępowanie przed Trybunałem Stanu w przedmiocie odpowiedzialności konstytucyjnej o czyny popełnione przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (Dz. U. Nr 11, poz. 84), to jest przed dniem 6 kwietnia 1982 r. Na orzeczenie w tym przedmiocie środek odwoławczy nie przysługuje.

↗

Ministrowie Obrony Narodowej, Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych i Spraw Zagranicznych oraz Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mogą wydawać przepisy niezbędne do wykonania ustawy.

↗

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.