Otwarte Prawo Dz.U. 1984 nr 21 poz. 97 — tekst autentyczny (PDF) ↗

Dz.U. 1984 nr 21 poz. 97 · Ustawa · akt posiada tekst jednolity

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach.

↗

Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska i zabytków.

↗

Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą.

Siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

↗

Oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Zachowania tej formy nie wymaga się, jeżeli ustanowienie fundacji następuje w testamencie.

W oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację.

↗

Ustanowienie fundacji wymaga zatwierdzenia przez ministra zainteresowanego - ze względu na zakres jego kompetencji - utworzeniem i działaniem fundacji, zwanego dalej „właściwym ministrem”.

Jeżeli cele i działalność fundacji wkraczają w zakres kompetencji dwóch lub więcej ministrów, Prezes Rady Ministrów wyznaczy właściwego ministra.

↗

Fundacja działa na podstawie przepisów niniejszej ustawy i statutu.

↗

Fundator ustala statut fundacji określający jej nazwę, siedzibę i majątek, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji.

↗

Statut ustalony przez fundatora wymaga zatwierdzenia przez właściwego ministra równocześnie z zatwierdzeniem fundacji. Jeżeli statut przewiduje podjęcie działalności gospodarczej, zatwierdzenie statutu w tej części następuje w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Jeżeli fundator nie przedstawi statutu lub przedstawiony statut jest niepełny, zawiera postanowienia sprzeczne z treścią oświadczenia woli o ustanowieniu fundacji albo z przepisami prawa, właściwy minister wezwie fundatora do przedstawienia, w wyznaczonym terminie, statutu lub do wprowadzenia w nim zmian bądź uzupełnień.

Przepisy dotyczące zatwierdzenia statutu mają odpowiednie zastosowanie do jego zmiany.

↗

Fundator może odstąpić od osobistego ustalenia statutu i upoważnić do jego ustalenia właściwego ministra albo inną osobę fizyczną lub prawną.

Do ustalenia statutu przez osobę upoważnioną stosownie do ust. 1 mają zastosowanie przepisy dotyczące ustalania statutu przez fundatora.

Jeżeli fundator ustanowił fundację w testamencie, a nie ustalił jej statutu i nie upoważnił do tej czynności innej osoby, statut ustala właściwy minister.

↗

Właściwy minister odmówi zatwierdzenia fundacji i jej statutu oraz zmian w statucie, jeżeli cel fundacji bądź postanowienia statutu są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy lub innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa albo w razie bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego do przedstawienia statutu lub do wprowadzenia w nim zmian bądź uzupełnień.

↗

Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru fundacji.

Rejestr fundacji prowadzi Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragi.

Rejestr jest jawny i dostępny dla osób trzecich.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa zasady i tryb postępowania w sprawach rejestru fundacji, dane podlegające wpisowi do tego rejestru, sposób jego prowadzenia oraz szczegółowe zasady udostępniania rejestru do wglądu.

↗

Nie pobiera się opłat notarialnych za sporządzenie aktu, którego przedmiotem jest wyłącznie oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji.

Postępowanie w sprawach rejestru fundacji jest wolne od opłat sądowych.

↗

Sąd dokonuje wpisu do rejestru fundacji po stwierdzeniu, że czynności prawne stanowiące podstawę wpisu zostały podjęte przez uprawnioną osobę lub organ i są ważne, a decyzje właściwego ministra nie podlegają już zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

↗

Zarząd fundacji kieruje jej działalnością oraz reprezentuje fundację na zewnątrz.

↗

Podjęcie przez fundację działalności gospodarczej nie przewidzianej w statucie wymaga uprzedniej zmiany statutu, a w wypadku gdy zmiana statutu nie jest możliwa - uzyskania odrębnego zezwolenia właściwego ministra, wydanego w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Zatwierdzenie statutu fundacji w części przewidującej działalność gospodarczą lub uzyskanie odrębnego zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie zwalnia z obowiązku uzyskania przewidzianych w przepisach prawa zezwoleń na prowadzenie tej działalności.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, warunki i tryb wydawania i cofania zezwoleń na jej prowadzenie oraz ulgi i zwolnienia z tytułu przeznaczania zysków z tej działalności na realizację zadań statutowych fundacji.

↗

Nadzór nad fundacją co do zgodności jej działania z przepisami prawa i statutem oraz z celem, w jakim fundacja została ustanowiona, sprawuje właściwy minister.

Właściwy minister sprawujący nadzór, o którym mowa w ust. 1, w szczególności przeprowadza kontrolę działalności finansowej i gospodarczej fundacji, ma prawo żądać sprawozdań z działalności zarządu oraz przedstawiania programów działania, a także bada prawidłowość wykorzystania środków finansowych i innych zasobów majątkowych fundacji.

↗

Właściwy minister może wstrzymać wykonanie lub uchylić uchwałę zarządu fundacji pozostającą w rażącej sprzeczności z jej celem albo z postanowieniami statutu fundacji lub z przepisami prawa.

↗

Jeżeli działanie zarządu fundacji w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia jej statutu albo jest niezgodne z jej celem, właściwy minister może wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia tych uchybień w działalności zarządu albo może żądać dokonania w wyznaczonym terminie zmiany zarządu fundacji.

Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, albo w razie dalszego uporczywego działania zarządu fundacji w sposób niezgodny z prawem, statutem lub celem fundacji, właściwy minister może zawiesić zarząd fundacji i wyznaczyć zarządcę przymusowego.

Zarządca przymusowy reprezentuje fundację w sprawach wynikających z zarządu, w tym również w postępowaniu sądowym; jest on obowiązany wykonywać czynności potrzebne do prawidłowego działania fundacji.

Właściwy minister z urzędu lub na wniosek zarządu fundacji uchyli decyzję o zawieszeniu zarządu i o wyznaczeniu zarządcy przymusowego, jeżeli z okoliczności wynika, że działania, o których mowa w ust. 1, zostaną zaniechane.

↗

W razie osiągnięcia celu, dla którego fundacja była ustanowiona, lub w razie wyczerpania środków finansowych i majątku fundacji, fundacja podlega likwidacji w sposób wskazany w statucie.

Jeżeli statut nie przewiduje likwidacji fundacji lub jego postanowienia w tym przedmiocie nie są wykonywane, w wypadkach wymienionych w ust. 1 decyzję o likwidacji podejmuje właściwy minister.

W wypadkach innych niż przewidziane w ust. 1 likwidacja fundacji może nastąpić tylko na mocy przepisu ustawy.

Jeżeli statut fundacji nie określa przeznaczenia środków majątkowych pozostających po jej likwidacji, właściwy minister wydaje decyzję o przeznaczeniu tych środków z uwzględnieniem celów, którym fundacja służyła.

↗

Nabycie przez fundację w drodze spadku, zapisu lub darowizny pieniędzy lub innych rzeczy ruchomych albo praw majątkowych jest wolne od podatku od spadków i darowizn.

↗

Właściwy minister podejmuje czynności przewidziane w niniejszej ustawie w formie decyzji. Na decyzje te przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na zasadach i w trybie określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

↗

Spory majątkowe, których stroną jest fundacja, rozpoznaje sąd.

↗

Ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym ministrze, rozumie się przez to również kierownika właściwego urzędu centralnego.

↗

Fundacje działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane złożyć do sądu prowadzącego rejestr fundacji, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wnioski o wpis do rejestru fundacji oraz zawiadomić o ich złożeniu właściwego ministra.

W razie niedopełnienia obowiązku określonego w ust. 1, przepisy art. 17 stosuje się odpowiednio.

↗

Przepisy niniejszej ustawy nie naruszają przepisów prawa prywatnego międzynarodowego.

↗

Traci moc dekret z dnia 7 lutego 1919 r. o fundacjach i o zatwierdzaniu darowizn i zapisów (Dz. U. Nr 15, poz. 215, z 1928 r. Nr 38, poz. 372, z 1947 r. Nr 66, poz. 400, z 1952 r. Nr 25, poz. 172, z 1957 r. Nr 1, poz. 3 i z 1964 r. Nr 16, poz. 94).

↗

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.