Ustawa z dnia 10 lipca 1985 r. o przedsiębiorstwach mieszanych.

Przedsiębiorstwo mieszane może być utworzone, w drodze łączenia mienia różnych rodzajów własności społecznej, w celu rozwijania wspólnej działalności gospodarczej oraz efektywnego wykorzystania mienia społecznego i myśli naukowo-technicznej i technicznej.

Skarb Państwa, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną, oraz instytuty naukowo-badawcze, a także organizacje spółdzielcze i społeczne mogą tworzyć przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielcze, państwowo-społeczne i państwowo-spółdzielczo-społeczne, zwane dalej „przedsiębiorstwami mieszanymi”.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

Przedsiębiorstwo mieszane jest jednostką gospodarki uspołecznionej.

Przedsiębiorstwo mieszane nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru.

Jeżeli uczestnictwo w przedsiębiorstwie mieszanym prowadzi do zaniechania lub znacznego ograniczenia działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego, niezbędne jest uprzednie uzyskanie zgody organu założycielskiego.

Przedsiębiorstwo państwowe użyteczności publicznej może uczestniczyć w przedsiębiorstwie mieszanym po uzyskaniu zgody organu założycielskiego, a instytuty naukowo-badawcze i inne państwowe jednostki organizacyjne - po uzyskaniu zgody organu nadrzędnego lub sprawującego nadzór.

Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1 i 2, powinien zawierać dane charakteryzujące tworzone przedsiębiorstwo mieszane, określać rodzaj i rozmiar działalności gospodarczej oraz przewidywane skutki jego utworzenia dla zakresu działalności państwowej osoby prawnej.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się uchwałę rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego lub właściwego organu samorządu pracowniczego innej państwowej jednostki organizacyjnej, jeżeli przepisy dotyczące jej działania uzależniają podjęcie czynności prawnej od zgody tego organu.

Organ rozpatrujący wniosek odmówi wyrażenia zgody na uczestnictwo w przedsiębiorstwie mieszanym, jeżeli mogłoby ono spowodować zaniechanie bądź znaczne ograniczenie działalności o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej lub przeznaczonej na zaspokojenie potrzeb ludności albo zakłócenie współdziałania między jednostkami gospodarki uspołecznionej.

Organizacja społeczna może uczestniczyć w przedsiębiorstwie mieszanym na podstawie uchwały właściwego organu statutowego tej organizacji.

Organizacja, o której mowa w ust. 1, otrzymująca z budżetu państwa dotacje na swoją działalność, może uczestniczyć w przedsiębiorstwie mieszanym po wyrażeniu zgody przez organ administracji państwowej udzielający dotacji.

Wniosek organizacji społecznej o wyrażenie zgody na uczestnictwo w przedsiębiorstwie mieszanym powinien zawierać dane wymienione w art. 7 ust. 3. Do wniosku dołącza się uchwałę, o której mowa w ust. 1.

Właściwy organ wyrazi zgodę, o której mowa w ust. 2, jeżeli uczestnictwo organizacji społecznej w przedsiębiorstwie mieszanym będzie służyło wykonaniu jej celów statutowych.

Przedsiębiorstwo mieszane podlega wpisowi do rejestru handlowego.

Do wniosku o wpis przedsiębiorstwa mieszanego do rejestru handlowego dołącza się, oprócz danych przewidzianych w przepisach Kodeksu handlowego, także odpisy dokumentów o których mowa w art. 7-10

Do rejestru przedsiębiorstw mieszanych stosuje się odpowiednio przepisy o rejestrze spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Jeżeli umowa o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego nie przewiduje powołania zarządu wieloosobowego, wspólnicy powołują dyrektora, który zarządza przedsiębiorstwem mieszanym i reprezentuje je na zewnątrz w granicach określonych przez wspólników.

Wspólnicy określają wynagrodzenie dyrektora i podejmują inne rozstrzygnięcia dotyczące jego stosunku pracy.

Wniosek o odwołanie członka zarządu albo dyrektora może zgłosić wspólnikom rada pracownicza, jeżeli:

Z wnioskiem o odwołanie zastępcy dyrektora lub głównego księgowego może wystąpić do dyrektora rada pracownicza; wniosek powinien zawierać uzasadnienie. W razie nieuwzględnienia wniosku dyrektor przedstawia sprawę do rozstrzygnięcia wspólnikom.

Wspólnicy rozstrzygają ostatecznie o odwołaniu członka zarządu lub dyrektora, a także nie uwzględnione przez dyrektora wnioski o odwołanie zastępcy dyrektora lub głównego księgowego.

Jeżeli jest więcej niż pięciu wspólników, ustanawiają oni dla przedsiębiorstwa mieszanego radę nadzorczą, sprawującą nadzór nad jego działalnością.

Rada pracownicza ma prawo wybrać co najmniej jednego członka rady nadzorczej spośród pracowników tego przedsiębiorstwa.

Liczbę członków rady nadzorczej, w tym liczbę jej członków wybieranych przez radę pracowniczą, określa umowa o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego

Rada nadzorcza może uchylić lub wstrzymać wykonanie uchwały zarządu lub decyzji dyrektora sprzecznej z prawem lub interesem przedsiębiorstwa mieszanego.

W stosunku do uchwały rady nadzorczej zarządowi lub dyrektorowi oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, w terminie 7 dni, do rady nadzorczej; sprzeciw powinien zawierać uzasadnienie. 3. W razie podtrzymania decyzji przez radę nadzorczą, zarządowi lub dyrektorowi oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia odwołania, w terminie 7 dni, do zgromadzenia wspólników. Uchwała zgromadzenia wspólników jest ostateczna.

Organami samorządu pracowniczego są:

W przedsiębiorstwach, w których liczba zatrudnionych przekracza trzystu pracowników, funkcje ogólnego zebrania pełni zebranie delegatów wybieranych na okres dwóch lat przez pracowników komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa zgodnie z zasadami i w trybie ustalonym w statucie samorządu pracowniczego.

Do kompetencji ogólnego zebrania pracowników (delegatów) należy:

Ogólne zebranie pracowników (delegatów) zwołuje rada pracownicza co najmniej raz w roku; obowiązana jest ponadto zwołać takie zebranie na wniosek zarządu lub dyrektora albo rady nadzorczej, a także jednej piątej liczby pracowników (delegatów).

Rada pracownicza składa się z dziewięciu członków. Statut samorządu pracowniczego może ustalić inną liczbę członków rady pracowniczej.

Radę pracowniczą wybierają pracownicy przedsiębiorstwa w wyborach powszechnych, bezpośrednich i równych, w głosowaniu tajnym.

Kadencja rady pracowniczej trwa dwa lata.

Wyborcy, w trybie przewidzianym w ust. 2, mogą przed upływem kadencji odwołać członka rady pracowniczej lub całą radę.

Wniosek o odwołanie członka rady pracowniczej lub całej rady wymaga pisemnego wniosku jednej piątej liczby wyborców.

Przedstawiciel rady pracowniczej uczestniczy z głosem doradczym w zgromadzeniu wspólników.

Przedstawicielowi rady pracowniczej w radzie nadzorczej przysługują takie same prawa jak członkowi rady nadzorczej.

Działalność w radzie pracowniczej ma charakter społeczny.

Członek rady pracowniczej zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy z powodu pełnienia swoich zadań w godzinach pracy.

Przedsiębiorstwo mieszane nie może bez zgody rady pracowniczej wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z członkiem rady pracowniczej w czasie trwania kadencji tej rady oraz w ciągu jednego roku po jej upływie; nie może też bez zgody rady pracowniczej zmienić w tym czasie członkowi rady warunków pracy i płacy na jego niekorzyść.

Postanowienia, o których mowa w ust. 1, nie naruszają przepisów o rozwiązywaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia.

Spory między radą pracowniczą a zarządem lub dyrektorem, powstałe na tle spraw zastrzeżonych do właściwości rady pracowniczej, rozstrzyga, z zastrzeżeniem ust. 2, zgromadzenie wspólników na wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia podjęcia spornej uchwały lub decyzji.

W razie gdy spór dotyczy naruszenia prawa radzie pracowniczej, jeżeli nie godzi się z rozstrzygnięciem zgromadzenia wspólników, przysługuje prawo wniesienia sprawy do sądu, w terminie 7 dni od podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników. Postępowanie przed sądem w tych sprawach toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w części dotyczącej spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego.

Do czasu rozstrzygnięcia sporu, o którym mowa w ust. 1 i 2, zaskarżona uchwała lub decyzja nie podlega wykonaniu, chyba że jej niewykonanie mogłoby narazić przedsiębiorstwo na niepowetowane szkody.

Przedsiębiorstwo mieszane prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomicznego i jest finansowane ze środków własnych, które mogą być zwiększone przez wspólników w drodze zmiany umowy lub uzupełnione kredytami bankowymi i innymi środkami finansowymi.

Przedsiębiorstwo mieszane odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem.

Zweryfikowany zysk przedsiębiorstwa mieszanego po pomniejszeniu o należny podatek dochodowy stanowi zysk do podziału.

Z zysku do podziału dokonuje się obowiązkowego odpisu na fundusz zapasowy, a następnie na należny Państwowy Fundusz Aktywizacji Zawodowej.

Pozostałą część zysku przedsiębiorstwo mieszane może przeznaczyć do podziału między wspólników oraz na fundusz inwestycyjny i inne potrzeby, określone w umowie o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego lub w uchwale zgromadzenia wspólników.

Nagrody dla załogi za rok sprawozdawczy z zysku do podziału wypłaca się w roku następnym po zatwierdzeniu bilansu przez zgromadzenie wspólników, według zasad określonych dla przedsiębiorstw państwowych.

Przedsiębiorstwo mieszane tworzy następujące fundusze własne:

Przedsiębiorstwo mieszane tworzy i wykorzystuje zakładowe fundusze socjalny i mieszkaniowy na zasadach określonych w przepisach o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

Przedsiębiorstwo mieszane może tworzyć inne fundusze, określone w umowie o utworzeniu przedsiębiorstwa lub uchwale zgromadzenia wspólników, z tym że utworzenie funduszu obciążającego koszty działalności przedsiębiorstwa wymaga zgody Ministra Finansów.

Przedsiębiorstwo mieszane przekazuje odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na fundusz inwestycyjny za bieżący miesiąc do dnia 15 każdego miesiąca. Rocznego rozliczenia odpisów amortyzacyjnych dokonuje się nie później niż w terminie wyznaczonym do złożenia bilansu.

Wydatki na remonty i postęp techniczno-ekonomiczny obciążają koszty działalności przedsiębiorstwa mieszanego według zasad określonych w przepisach o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

W celu ustalenia właściwej podstawy do podziału wyniku finansowego i rozliczeń z budżetem państwa, roczny bilans i wykazany w nim wynik finansowy przedsiębiorstwa mieszanego podlega weryfikacji sprawdzającej jego rzetelność i prawidłowość.

Weryfikacji rocznego bilansu przedsiębiorstwa mieszanego dokonuje właściwy organ Ministra Finansów. Minister Finansów może upoważnić także inny organ do dokonywania weryfikacji rocznego bilansu.

Przedsiębiorstwo mieszane prowadzi rachunkowość i sporządza sprawozdania finansowe według zasad określonych dla jednostek gospodarki uspołecznionej.

Do praw i obowiązków głównych księgowych w przedsiębiorstwach mieszanych stosuje się przepisy dotyczące praw i obowiązków głównych księgowych w przedsiębiorstwach państwowych.

Przedsiębiorstwa mieszane prowadzące działalność w zakresie przemysłu wydobywczego, drobnej

wytwórczości, gospodarki rolnej, handlu, turystyki, gier losowych i totalizatorów oraz gospodarki morskiej, za zgodą Ministra Finansów, mogą stosować w całości lub części przepisy wydane na podstawie ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

Minister Finansów określa rodzaje przedsiębiorstw, do których mogą być stosowane przepisy wymienione w ust. 1, oraz zakres ich stosowania do tych przedsiębiorstw.

Poza wypadkami przewidzianymi w przepisach Kodeksu handlowego organ założycielski albo organ nadrzędny lub nadzorujący wspólnika przedsiębiorstwa mieszanego może wystąpić do sądu z powództwem o wyłączenie z przedsiębiorstwa mieszanego nadzorowanego przez siebie wspólnika, jeżeli:

W sprawach, o których mowa w ust. 1, właściwy jest sąd rejonowy, w którym jest prowadzony rejestr tego przedsiębiorstwa.

Poza wypadkami przewidzianymi w przepisach Kodeksu handlowego przedsiębiorstwo mieszane ulega rozwiązaniu z mocy prawa, jeżeli liczba jego wspólników stanie się mniejsza niż dwóch.

Przedsiębiorstwo mieszane rozwiązuje się, jeżeli na skutek zmian podmiotowych pozostali w nim uczestnicy reprezentują ten sam rodzaj własności społecznej.