Art. 1. ↗
W ustawie z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1982 r. Nr 32, poz. 216, z 1983 r. Nr 39, poz. 176 i z 1984 r. Nr 21, poz. 101) wprowadza się następujące zmiany:
w art. 5 wyrazy „swoich członków” zastępuje się wyrazem „pracowników”;
w art. 6:
oznaczenie ust. 1 skreśla się,
ust. 2 otrzymuje oznaczenie art. 6a; w przepisie tym na końcu dodaje się wyrazy „W szczególności związki zawodowe współdziałają z kierownikami zakładów pracy oraz działającymi w zakładzie pracy organami samorządowymi w zakresie tworzenia warunków sprzyjających wykonywaniu zadań przez zakłady pracy, wdrażaniu postępu technicznego i organizacyjnego, rozwojowi wynalazczości i racjonalizacji pracowniczej, poprawie jakości i wydajności pracy, efektywności gospodarowania oraz bezpieczeństwu i higienie pracy.”;
w art. 10 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„ 2. Związek zawodowy zrzesza pracowników zatrudnionych w danej gałęzi pracy, w danym rodzaju zatrudnienia lub zawodzie, w danym przedsiębiorstwie wielozakładowym lub zakładzie pracy. ” ;
w art. 16 po wyrazie „gospodarczego” przecinek zastępuje się wyrazem „oraz”, a wyrazy „oraz państwowej inspekcji pracy” skreśla się;
w art. 17:
dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie ust. 1, a zdanie drugie w tym przepisie - brzmienie:
„ Liczba założycieli ogólnokrajowej organizacji związkowej zrzeszającej pracowników w dniu złożenia statutu do rejestracji nie może być mniejsza niż 30 osób, a związku zawodowego zrzeszającego pracowników jednego zakładu pracy - mniejsza niż 10 osób. ” ,
dodaje się ust. 2 i 3 w brzmieniu:
„ 2. Pracownicy zakładów pracy, w których stan zatrudnienia uniemożliwia utworzenie organizacji związkowej, mogą utworzyć wspólną organizację związkową o charakterze międzyzakładowym. 3. Zasady tworzenia organizacji, o których mowa w ust. 2, oraz reprezentacji pracowników zakładów pracy wobec ich kierownictw określi ogólnokrajowa organizacją międzyzwiązkową. ” ;
w art. 18 w ust. 1 po wyrazie „wskazanie” dodaje się wyrazy „nazwy zakładu pracy”
w art. 20:
dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie ust. 1; w przepisie tym po wyrazie „tworzyć” dodaje się wyrazy „ogólnokrajowe organizacje związkowe oraz ogólnokrajowe”,
dodaje się ust. 2-4 w brzmieniu:
„ 2. Ogólnokrajową organizację związkową w gałęzi pracy, rodzaju zatrudnienia lub zawodzie mogą tworzyć pracownicy lub związki zawodowe, których terenem działania jest jeden zakład pracy. 3. Ogólnokrajową organizację międzyzwiązkową mogą tworzyć ogólnokrajowe organizacje związkowe. 4. Związki zawodowe, na zasadach określonych przez ogólnokrajową organizację międzyzwiązkową, mogą powoływać instytucje związkowego współdziałania w układzie terytorialnym i pokrewnych gałęzi pracy dla realizacji swych zadań, a w szczególności wspólnego zarządu majątkiem związkowym, prowadzenia działalności wydawniczej oraz reprezentowania interesów pracowników wobec właściwych organów państwowych w sprawach należących do zakresu działalności tych związków. ” ;
w art. 21 w ust. 4 na końcu zdania drugiego wyrazy „terminie jednego miesiąca” zastępuje się wyrazami „określonym przez ten organ terminie, jednak nie krótszym niż jeden miesiąc”;
w art. 22:
w ust. 1 po wyrazie „zmiany” dodaje się wyrazy „ustawy albo innego”,
w ust. 2 wyraz „administracji” zastępuje się wyrazem „państwowy”, a wyrazy „w terminie jednego miesiąca” - wyrazami „z zastrzeżeniem ust. 3, w terminie jednego miesiąca, a kierownik zakładu pracy - w terminie dwóch tygodni”,
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„ 3. Określony w ust. 2 obowiązek dotyczy odpowiednio także Rady Państwa lub Rady Ministrów, jeżeli wniosek w sprawie wydania lub zmiany aktu ustawodawczego przedstawiła ogólnopolska organizacja międzyzwiązkowa. ” ;
w art. 23 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„ 3. Związki zawodowe, ich organizacje zakładowe i organizacje ogólnokrajowe oraz właściwe organy administracji państwowej i gospodarczej mogą zawierać porozumienia o współdziałaniu w realizacji zadań, o których mowa w art. 6. ” ;
w art. 24:
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„ 1. Związki zawodowe sprawują społeczną kontrolę nad warunkami pracy i bytu pracowników i ich rodzin oraz działają na rzecz przestrzegania prawa pracy oraz poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy. ” ,
po ust. 1 dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:
„ 2. Związki zawodowe kierują społeczną inspekcją pracy oraz uczestniczą, na zasadach określonych odrębnymi przepisami, w sprawowaniu nadzoru nad działalnością Państwowej Inspekcji Pracy, a także współdziałają z innymi organami sprawującymi nadzór nad przestrzeganiem przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. ” ,
dotychczasowy ust. 2 otrzymuje oznaczenie ust. 3,
po art. 24 dodaje się art. 24a i 24b w brzmieniu:
„ Art. 24a. Związki zawodowe działają na rzecz ochrony zdrowia pracowników, współpracują z zakładami i placówkami społecznej służby zdrowia, a zwłaszcza z przemysłową służbą zdrowia, oraz mogą organizować i prowadzić własne sanatoria w oparciu o obowiązujące przepisy ustawowe. Związki zawodowe sprawują kontrolę nad rozdziałem skierowań sanatoryjnych oraz mogą dokonywać rozdziału tych skierowań na zasadach określonych odrębnymi przepisami. Art. 24b. 1. Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, na zasadach i w trybie określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, ma prawo wnoszenia rewizji nadzwyczajnych od każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. 2. Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa ma również prawo występowania do Sądu Najwyższego z wnioskami o ustalenie wytycznych w zakresie wykładni przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz praktyki sądowej, jak też o wyjaśnienie tych przepisów prawnych budzących wątpliwości lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie. ” ;
po art. 25 dodaje się art. 25a w brzmieniu:
„ Art. 25a. 1. Związki zawodowe reprezentują i bronią praw i interesów emerytów i rencistów, a w szczególności przejawiają troskę o warunki ich życia oraz działają na rzecz utrzymywania przez nich stałej więzi z zakładem pracy. 2. Związki zawodowe uczestniczą w sprawowaniu nadzoru nad Zakładem Ubezpieczeń Społecznych na zasadach określonych w odrębnych przepisach. ” ;
art. 27 otrzymuje brzmienie:
„ Art. 27. 1. Związki zawodowe uczestniczą w rozwoju i upowszechnianiu kultury i oświaty; w szczególności mogą tworzyć i prowadzić instytucje i placówki upowszechniania kultury w środowiskach pracowniczych oraz prowadzić szkolenia pracowników z tego zakresu. 2. Związki zawodowe mogą organizować i uczestniczyć w rozwoju i upowszechnianiu w środowiskach pracowniczych kultury fizycznej, sportu i wypoczynku po pracy oraz organizować i prowadzić własne domy wczasowe. 3. Związki zawodowe uczestniczą w sprawowaniu nadzoru nad Funduszem Wczasów Pracowniczych na zasadach określonych odrębnymi przepisami. 4. Związki zawodowe współdziałają z Polskim Związkiem Działkowców w zakresie rozwoju pracowniczych ogrodów działkowych oraz przydziału działek. ” ;
po art. 29 dodaje się art. 29a w brzmieniu:
„ Art. 29a. Związki zawodowe mogą prowadzić działalność gospodarczą na zasadach określonych odrębnymi przepisami. ” ;
w art. 30:
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„ 1. Zakładowa organizacja związkowa jest podstawowym ogniwem każdego związku zawodowego. ” ;
dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:
„ 2. Zakładowe organizacje związkowe wykonują zadania związków zawodowych w zakładach pracy, działając poprzez swoje statutowe organy. ” ,
dotychczasowy ust. 2 otrzymuje oznaczenie ust. 3; w przepisie tym:
- -
w pkt 2 po wyrazie „ustalaniu” dodaje się wyrazy „zakładowego systemu wynagradzania”,
- -
po pkt 4 dodaje się nowy pkt 5 w brzmieniu: „ 5) sprawowanie społecznej kontroli nad rozdziałem mieszkań będących w dyspozycji zakładów pracy ” ,
- -
dotychczasowy pkt 5 otrzymuje oznaczenie pkt 6,
dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„ 4. Na wniosek zakładowej organizacji związkowej kierownik zakładu pracy wspólnie z tą organizacją dokonują nie rzadziej niż raz w roku oceny stanu realizacji praw pracowniczych i działalności socjalnej w zakładzie pracy oraz ustalają wnioski wynikające z tych ocen. ” ;
po art. 30 dodaje się art. 30a w brzmieniu:
„ Art. 30a. 1. Ustalanie przez zakład pracy zasad wykorzystania funduszu socjalnego i mieszkaniowego, w tym podział środków z tych funduszy na określone cele, wymaga uzgodnienia z zakładową organizacją związkową. 2. Przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszy, o których mowa w ust. 1, dokonywane jest przez kierownika zakładu pracy w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową. 3. System wynagradzania ustalany w zakładzie pracy i związane z nim regulaminy nagród i premiowania, jak również regulamin pracy, rozkład czasu pracy oraz plan urlopów są ustalane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową. Uprawnienia związków zawodowych w zakresie tworzenia zakładowych systemów wynagradzania określają odrębne przepisy. ” ;
w art. 32 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„ 2. Na wniosek zakładowej organizacji związkowej kierownik zakładu pracy obowiązany jest udzielić pracownikowi powołanemu do pełnienia funkcji z wyboru w zakładowej organizacji związkowej zwolnienia od pracy na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym po zasięgnięciu opinii ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej. ” ;
po art. 32 dodaje się art. 32a w brzmieniu:
„ Art. 32a. 1. Zakład pracy nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownikiem będącym członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W wypadku gdy zakładowa organizacja związkowa wchodzi w skład ogólnokrajowej organizacji związkowej, rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić po uprzednim uzyskaniu zgody statutowo właściwego organu tej organizacji. 2. Przepis ust. 1 nie narusza art. 40 Kodeksu pracy. 3. Zakład pracy nie może wypowiedzieć pracownikowi będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej warunków pracy i płacy na jego niekorzyść w okresie ustalonym w ust. 1, chyba że wypowiedzenie stało się konieczne z przyczyn, o których mowa w art. 43 § 1 Kodeksu pracy. 4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy pracownik jest zatrudniony na podstawie mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. 5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do pracownika pełniącego z wyboru funkcję w organach ogólnokrajowej organizacji związkowej i międzyzwiązkowej, z tym że zgodę na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia wyraża właściwy statutowo organ organizacji, w której pracownik pełni lub pełnił swą funkcję. ” ;