Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych.

Ustawa określa warunki podejmowania i zasady prowadzenia działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych.

Działalność, o której mowa w art. 1, może być prowadzona w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej, zwanych dalej „spółkami”, polskich podmiotów z podmiotami zagranicznymi lub z wyłącznym udziałem podmiotów zagranicznych. Wkład podmiotów zagranicznych nie może być niższy niż 20% kapitału zakładowego spółki.

Do spółek stosuje się przepisy prawa polskiego, a w szczególności Kodeksu handlowego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Podmiotami polskimi uprawnionymi do uczestnictwa w spółkach są:

Podmiotami zagranicznymi uprawnionymi do uczestnictwa w spółkach są:

Tworzy się Agencję do Spraw Inwestycji Zagranicznych, zwaną dalej „Agencją”, działającą jako aparat wykonawczy Prezesa Agencji. Organizację i tryb działania Agencji określa jej statut, nadany przez Prezesa Rady Ministrów.

Prezes Agencji jest centralnym organem administracji państwowej w sprawach inwestycji zagranicznych, podległym Prezesowi Rady Ministrów.

Prezes Rady Ministrów, na wniosek Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, powołuje i odwołuje Prezesa Agencji.

Do zakresu działania Prezesa Agencji należy:

Przy Prezesie Agencji działa Rada do Spraw Inwestycji Zagranicznych, która jest organem opiniodawczym i doradczym Prezesa Agencji. Członków Rady powołuje i odwołuje, na wniosek Prezesa Agencji, Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą.

Utworzenie spółki wymaga zezwolenia. Wydanie zezwolenia oznacza zgodę na podjęcie określonej w nim działalności gospodarczej.

Zezwolenie wydaje się, jeżeli działalność gospodarcza ma zapewnić w szczególności:

Zezwolenia wymaga także:

Zezwolenie wydaje, na wniosek zainteresowanych podmiotów, Prezes Agencji.

Czynności obrotu dewizowego, o których mowa w ust. 1 i 3, nie wymagają odrębnego zezwolenia dewizowego.

Zezwolenia nie wydaje się, jeśli prowadzenie działalności gospodarczej nie byłoby celowe ze względu na:

Decyzja odmowna wydana z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, nie wymaga uzasadnienia faktycznego.

W terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji odmawiającej wydania zezwolenia przysługuje zainteresowanym podmiotom prawo odwołania się do Prezesa Agencji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzja odmawiająca wydania zezwolenia nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Prezes Agencji może uzależnić wydanie zezwolenia od podjęcia przez podmiot zagraniczny działalności gospodarczej wspólnie z podmiotem polskim i od ustalenia przez wspólników ich udziałów w kapitale zakładowym spółki w określonych proporcjach.

W przypadkach gospodarczo uzasadnionych Prezes Agencji może zezwolić na zebranie kapitału zakładowego spółki akcyjnej za pomocą publicznej subskrypcji akcji, ustalając proporcje, w jakich akcje mają objąć podmioty polskie i zagraniczne. W takich przypadkach nie stosuje się przepisu art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2. Przepisy art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Wniosek o wydanie zezwolenia powinien określać:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć:

Dokumenty określone w ust. 2 są przedstawiane w języku polskim lub obcym, łącznie z uwierzytelnionym przekładem na język polski.

Decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w terminie nie przekraczającym dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Zezwolenie określa:

W przypadku projektowanej zmiany lokalizacji zakładów gospodarczych spółka zawiadamia Prezesa Agencji o zamierzonej lokalizacji. Brak sprzeciwu w terminie miesiąca oznacza zgodę na zmianę lokalizacji.

Spółka podlega rejestracji w sądzie rejestrowym, stosownie do przepisów o rejestrze handlowym.

Do wniosku o wpis do rejestru powinno być załączone zezwolenie.

Wkłady do kapitału zakładowego spółki mogą być wnoszone zarówno w formie pieniężnej, jak i niepieniężnej.

Wkłady podmiotów zagranicznych mogą być wnoszone:

Wkład podmiotu zagranicznego mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w jednym z krajów członków Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej może być wniesiony także w rublach transferowych lub w walucie narodowej jednego z tych krajów, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie porozumieniami wiążącymi Polską Rzeczpospolitą Ludową.

Łączna wartość wkładów podmiotów zagranicznych do kapitału zakładowego spółki nie może być mniejsza niż 25 milionów złotych. Kwota ta ulega odpowiedniej zmianie wraz ze zmianą kursu złotego do waluty obcej, w której wkład jest wnoszony.

Wkłady podmiotów polskich mogą być wnoszone w formie pieniężnej w złotych lub w walucie obcej, jak też w formie niepieniężnej. Prawa na nieruchomościach państwowych mogą być wnoszone do spółki w zakresie i na zasadach określonych w przepisach dotyczących gospodarki gruntami państwowymi.

Wartość i rodzaj wkładów niepieniężnych powinny być określone w akcie założycielskim spółki. Na żądanie organu wydającego zezwolenie wartość tych wkładów może być poddana weryfikacji przez niezależnych ekspertów. Jeżeli w wyniku weryfikacji wartość rynkowa tego wkładu okaże się niższa od określonej we wniosku, koszt weryfikacji obciąży wnoszącego wkład.

Za wkłady do kapitału zakładowego spółki mogą być wydawane tylko dokumenty imienne.

W celu ustalenia zysku do kosztów działalności spółki zalicza się amortyzację środków trwałych, w tym związanych na stałe z gruntami dzierżawionymi, praw oraz wartości niematerialnych w kwocie wynikającej ze stawek amortyzacyjnych i na zasadach ustanowionych dla przedsiębiorstw państwowych.

Kwoty amortyzacji pozostają w spółce.

Zysk spółki, po pomniejszeniu o należny podatek dochodowy, stanowi zysk do podziału.

Z zysku do podziału jest dokonywany odpis na fundusz rezerwowy na pokrycie strat bilansowych w wysokości 8% tego zysku. Spółka może zaniechać dokonywania odpisu, jeżeli stan funduszu rezerwowego osiągnie w roku obrachunkowym 4% kosztów jej działalności.

Zysk przypadający wspólnikom dzieli się proporcjonalnie do ich udziałów w kapitale zakładowym spółki. Odmienne porozumienie wymaga zgody Prezesa Agencji.

Minister Finansów ustala ogólne zasady rachunkowości spółek, z uwzględnieniem wymogów Kodeksu handlowego.

Weryfikacji rocznego bilansu spółki dokonuje, w okresie trzech miesięcy od dnia jego złożenia, właściwy organ Ministra Finansów bądź wybrany przez spółkę podmiot uprawniony przez Ministra Finansów do dokonywania weryfikacji rocznego bilansu spółek. Koszt weryfikacji obciąża spółkę.

Bilans uważa się za zweryfikowany, jeżeli w okresie 3 miesięcy organ, o którym mowa w ust. 2, nie powiadomi spółki o zastrzeżeniach do przedstawionego bilansu. Z chwilą uwzględnienia przez spółkę zastrzeżeń, bilans uważa się za zweryfikowany.

Zweryfikowany zysk spółki, wykazany w jej rocznym sprawozdaniu, stanowi podstawę do ustalenia tej części zysku, którą wspólnik zagraniczny może, na podstawie przepisów ustawy, przekazać za granicę.

Spółka odprzedaje polskiemu bankowi dewizowemu 15% wpływów w walutach obcych uzyskiwanych z tytułu eksportu. Obowiązek ten nie dotyczy wpływów uzyskanych ze sprzedaży, stanowiących majątek spółki, środków produkcji przy ich wymianie na nowe. W przypadkach gospodarczo uzasadnionych Prezes Agencji może ustalić w zezwoleniu niższą stawkę odprzedaży.

Z pozostałej po odprzedaży, o której mowa w ust. 1, części wpływów w walutach obcych spółka może, bez odrębnego zezwolenia dewizowego, dokonywać zakupu towarów i usług za granicą, przeznaczonych na jej działalność.

Spółka może, bez odrębnego zezwolenia dewizowego, wypłacać zysk w walutach obcych, uzyskanych przez spółkę z nadwyżki wpływów z eksportu nad wydatkami na import.

Wspólnik zagraniczny ma prawo przekazać za granicę kwotę zysku, o której mowa w ust. 1, bez odrębnego zezwolenia dewizowego.

Wspólnik polski ma prawo przekazać kwotę zysku, o której mowa w ust. 1, na własny rachunek walutowy w polskim banku dewizowym.

W przypadkach gospodarczo uzasadnionych Minister Finansów może zezwolić wspólnikowi zagranicznemu na przekazanie za granicę kwot zysku przenoszących wysokość określoną w ust. 1. Zgoda taka może być zawarta w zezwoleniu na utworzenie spółki.

Wspólnik zagraniczny może, z zastrzeżeniem ust. 6, swobodnie dysponować w obrocie wewnętrznym w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, bez odrębnego zezwolenia dewizowego, przypadającą mu kwotą zysku w złotych.

Nabycie nieruchomości z przypadającej wspólnikowi zagranicznemu kwoty zysku wymaga odrębnego zezwolenia dewizowego.

Wspólnicy mają prawo wykorzystania przypadającego im zysku w celu zwiększenia kapitału zakładowego spółki bez odrębnego zezwolenia, o ile nie zmienia to proporcji udziałów określonych w zezwoleniu na utworzenie spółki.

Wspólnik zagraniczny ma prawo, po opłaceniu należnych podatków, przekazać za granicę, bez odrębnego zezwolenia dewizowego, kwoty uzyskane ze sprzedaży udziałów lub akcji w spółce oraz należne mu kwoty w razie likwidacji spółki.

W razie uzyskania kwot, o których mowa w ust. 2, w złotych, transfer za granicę może nastąpić po upływie 10 lat od rejestracji spółki.

Minister Finansów, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, może wyrazić zgodę na wcześniejsze przekazanie przez wspólnika zagranicznego kwot, o których mowa w ust. 3.

Środki pieniężne spółek są gromadzone na ich rachunkach w wybranych przez nie polskich bankach dewizowych.

Banki, o których mowa w ust. 1, na zlecenie spółki otwierają i prowadzą rachunki spółki w złotych i w walutach obcych oraz mogą udzielać jej kredytu.

Spółka, po uzyskaniu zezwolenia dewizowego, może prowadzić rachunki w bankach zagranicznych.

Spółka może, bez odrębnego zezwolenia dewizowego, zaciągać kredyty zagraniczne.

Banki, o których mowa w ust. 1, mogą udzielać gwarancji za zobowiązania spółki zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Minister Finansów, na wniosek zainteresowanego wspólnika zagranicznego, udziela temu wspólnikowi gwarancji wypłaty odszkodowania do wysokości przypadającej mu części majątku spółki, w razie poniesienia strat w wyniku decyzji organów państwowych o nacjonalizacji, wywłaszczeniu lub zastosowaniu innych środków wywołujących skutki równoznaczne z nacjonalizacją i wywłaszczeniem.

Spółka może dokonywać w obrocie krajowym zakupów towarów i usług za waluty obce w jednostkach do tego uprawnionych.

W zakresie prowadzonej działalności gospodarczej spółka może dokonywać w obrocie krajowym sprzedaży towarów i usług za waluty obce, w całości lub części, po uzyskaniu zezwolenia dewizowego.

Spółki mogą sprzedawać waluty obce w ramach przetargów walutowych, organizowanych na podstawie odrębnych przepisów.

Spółkom grunty państwowe mogą być oddawane:

Spółki mogą nabywać i dzierżawić grunty i inne nieruchomości nie będące własnością państwa, z zachowaniem obowiązujących przepisów.

Spółka uiszcza podatki: obrotowy, dochodowy, rolny, od płac, od nieruchomości i lokalne, uiszcza opłatę skarbową, opłatę na fundusz gminny lub miejski, a także korzysta z ulg i zwolnień - na zasadach przewidzianych dla osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej, z tym że:

Kwoty darowizn, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b), nie mogą przekraczać 10% dochodu.

Zwalnia się od podatku dochodowego dochód spółki w okresie trzech lat od rozpoczęcia działalności. Za datę rozpoczęcia działalności uważa się datę wystawienia pierwszej faktury.

Spółka może uzyskać zwolnienie od podatku dochodowego na dalszy okres, nie dłuższy niż trzy lata, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w preferowanych dziedzinach, określonych przez Radę Ministrów. Okres dodatkowego zwolnienia określa Prezes Agencji w zezwoleniu.

Zwalnia się od cła przywozowego i innych opłat podobnych w skutkach do takich ceł:

Zwalnia się od cła wywozowego przedmioty przypadające wspólnikowi zagranicznemu w razie rozwiązania spółki.

Spółka korzysta przy eksporcie ze zwrotu cła przywozowego na zasadach ustalonych dla przedsiębiorstw państwowych.

W zakresie zatrudnienia, stosunków i warunków pracy w spółce, spraw socjalnych i ubezpieczeń społecznych pracowników oraz działalności związków zawodowych stosuje się prawo polskie.

Spółka może zatrudniać osoby nie mające obywatelstwa polskiego ani karty stałego pobytu w Polsce, jeżeli uzyskała na to zgodę terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej w sprawach zatrudnienia stopnia wojewódzkiego.

W zakładach gospodarczych spółki mogą być czynne, bez potrzeby uzyskiwania zgody, o której mowa w ust. 2, osoby delegowane przez wspólnika zagranicznego za zgodą spółki, nie pozostające w stosunku pracy ze spółką.

Zasady wynagradzania pracowników spółki określają akt założycielski spółki bądź uchwały jej władz.

Wynagrodzenie pracowników spółki jest ustalane i wypłacane w złotych, z zastrzeżeniem ust. 3.

Pracownicy będący osobami zagranicznymi, w rozumieniu prawa dewizowego, mogą otrzymywać część wynagrodzenia w walutach obcych ze środków dewizowych spółki. Ta część wynagrodzenia może być, na wniosek pracownika, przekazywana przez spółkę za granicę bez odrębnego zezwolenia dewizowego.

Wynagrodzenie pracowników będących osobami zagranicznymi, w rozumieniu prawa dewizowego, podlega opodatkowaniu w wysokości 30% kwoty wynagrodzenia w walucie wypłaty, jeżeli postanowienia wiążących Polską Rzeczpospolitą Ludową umów międzynarodowych nie stanowią inaczej. Podatek pobiera, w trybie określonym w odrębnych przepisach, spółka jako płatnik przy wypłacie wynagrodzeń. Podatek należny od wynagrodzeń wypłaconych w walucie obcej jest płacony w złotych polskich pochodzących z udokumentowanej wymiany tej waluty.

Do opodatkowania wynagrodzeń polskich pracowników spółki stosuje się zasady ustalone w przepisach dotyczących pracowników zatrudnionych w nie uspołecznionych zakładach pracy.

Jeżeli sprzedaż udziałów lub akcji ma nastąpić w drodze egzekucji, spółka może, w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o zarządzeniu sprzedaży, wskazać osobę, która nabędzie udziały lub akcje za cenę, jaką na wniosek spółki ustali sąd po zasięgnięciu opinii biegłych.

Niezgłoszenie, w terminie określonym w ust. 1, wniosku o ustalenie ceny, jak również nieuiszczenie ceny przez osobę wskazaną przez spółkę w terminie miesiąca od zawiadomienia spółki o ustaleniu ceny bądź też od uzyskania zezwolenia na zmianę wspólnika, w zależności od tego, który z dwóch ostatnich terminów upłynie później, powoduje sprzedanie udziałów lub akcji w trybie przewidzianym w przepisach egzekucyjnych, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 3 pkt 2.

Spółki mogą zrzeszać się w Izbie Przemysłowo-Handlowej Inwestorów Zagranicznych i innych polskich izbach gospodarczych.

Polsko-Polonijna Izba Przemysłowo-Handlowa, utworzona ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. z 1985 r. Nr 13, poz. 58), staje się Izbą Przemysłowo-Handlową Inwestorów Zagranicznych, zwaną dalej „Izbą”. Dotychczasowi zagraniczni członkowie Polsko-Polonijnej Izby Przemysłowo-Handlowej mogą, w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, potwierdzić swoją przynależność do Izby.

Prezes Agencji sprawuje nadzór nad Izbą oraz zatwierdza jej statut. Prezes Agencji może odmówić zatwierdzenia statutu, jeżeli postanowienia statutu naruszają przepisy prawa.

Do zadań Izby należy w szczególności:

Szczegółowe zadania i zasady działania Izby, jej organy, tryb ich powoływania, zakres działania oraz zasady gospodarki finansowej określa statut.

Izba posiada osobowość prawną.

Jeżeli działanie organu Izby w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia statutu, organ sprawujący nadzór nad Izbą może wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia tych uchybień albo żądać dokonania, w wyznaczonym terminie, zmiany składu organu Izby. Po bezskutecznym upływie tego terminu organ sprawujący nadzór może zawiesić organ Izby i ustanowić odpowiedni organ tymczasowy do czasu powołania nowego organu w trybie określonym w statucie.

Ustawa nie dotyczy, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2-4 niniejszego artykułu, przedsiębiorstwa międzynarodowego, chyba że umowa międzynarodowa stanowi inaczej.

Jeżeli umowa międzynarodowa przewiduje, że przedsiębiorstwo międzynarodowe lub jego oddział z siedzibą na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ma osobowość prawną, przedsiębiorstwo to lub jego oddział podlega wpisowi do rejestru handlowego.

Wpis do rejestru handlowego następuje na wniosek właściwego organu przedsiębiorstwa międzynarodowego lub jego oddziału. Podstawę rejestracji stanowi uwierzytelniony odpis tekstu polskiego lub uwierzytelniony przekład na język polski umowy o utworzeniu przedsiębiorstwa międzynarodowego lub jego oddziału. Do umowy należy również dołączyć wykaz zawierający imiona i nazwiska członków dyrekcji oraz pełnomocników takiego przedsiębiorstwa lub jego oddziału.

Do rejestracji przedsiębiorstw międzynarodowych lub ich oddziałów stosuje się odpowiednio przepisy o rejestrze handlowym dotyczące spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, z uwzględnieniem postanowień umowy międzynarodowej.

Zagraniczne podmioty działające na podstawie ustawy, o której mowa w art. 37 ust. 2, mogą za zezwoleniem wnieść dotychczas prowadzone przedsiębiorstwo lub jego część jak również rzeczy, prawa oraz środki pieniężne pochodzące z tej działalności jako wkład do spółki działającej na podstawie niniejszej ustawy.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może być wydane po spełnieniu przez podmiot zagraniczny warunku zrealizowania, we wnoszonym przedsiębiorstwie lub jego części, wkładu dewizowego w wysokości co najmniej 50.000 dolarów amerykańskich.

Wniosek o wydanie zezwolenia powinien określać sposoby zaspokojenia wierzycieli podmiotu zagranicznego w zakresie zobowiązań powstałych w związku z prowadzeniem przez niego przedsiębiorstwa. Wydanie zezwolenia może zostać uzależnione od ustanowienia stosownego zabezpieczenia roszczeń wierzycieli.

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjne utworzone na podstawie ustawy, o której mowa w art. 37 ust. 2, mogą, za zezwoleniem, przekształcić się w spółki działające na podstawie niniejszej ustawy.

Zezwolenie może być wydane po spełnieniu wymogu określonego w art. 39 ust. 2.

Zezwolenia, o których mowa w art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 oraz art. 41, wydaje Prezes Agencji.

Do wniosku o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 i 10.

Przy zachowaniu miejsca i rodzaju prowadzonej działalności, określonych w dotychczasowym zezwoleniu, zezwolenia, o których mowa w art. 39 ust. 1 oraz w art. 40 ust. 1, wydaje się po spełnieniu przez wnioskodawcę warunku określonego w art. 39 ust. 2 i przedstawieniu projektu aktu założycielskiego spółki odpowiadającego przepisom ustawy.

Działające w dniu wejścia w życie ustawy spółki z udziałem zagranicznym, utworzone na podstawie ustawy z dnia 23 kwietnia 1986 r. o spółkach z udziałem zagranicznym (Dz. U. Nr 17, poz. 88 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181), stają się spółkami w rozumieniu niniejszej ustawy.

Prezes Agencji w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dostosuje dotychczasowe zezwolenia do przepisów ustawy.