Dz.U. 1989 nr 30 poz. 163 · Ustawa · akt posiada tekst jednolity
Ustawa reguluje sprawy geodezji i kartografii, ewidencji gruntów i budynków, inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu, rozgraniczania nieruchomości, państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz uprawnień do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
pracach geodezyjnych - rozumie się przez to projektowanie i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, dokonywanie obliczeń oraz sporządzanie i przetwarzanie dokumentacji geodezyjnej, a także pomiary i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane z realizacją zadań w dziedzinie geodezji,
pracach kartograficznych - rozumie się przez to opracowywanie, merytoryczne i techniczne redagowanie map i opracowań pochodnych oraz ich reprodukowanie,
terenowym organie administracji państwowej - rozumie się przez to terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw geodezji i kartografii odpowiedniego stopnia,
osnowach geodezyjnych - rozumie się przez to usystematyzowany zbiór punktów geodezyjnych, dla których określono matematycznie ich wzajemne położenie i dokładność usytuowania,
znakach geodezyjnych - rozumie się przez to znaki z trwałego materiału, określające położenie punktów osnowy geodezyjnej,
mapie topograficznej - rozumie się przez to opracowanie kartograficzne o treści przedstawiającej elementy środowiska geograficznego powierzchni Ziemi i ich przestrzenne związki,
mapie zasadniczej - rozumie się przez to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu: nadziemnych, naziemnych i podziemnych,
ewidencji gruntów i budynków - rozumie się przez to jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami i budynkami,
terenach zamkniętych - rozumie się przez to tereny o charakterze zastrzeżonym, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych,
państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym - rozumie się przez to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych,
sieci uzbrojenia terenu - rozumie się przez to wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele. przejścia, parkingi, zbiorniki itp.,
gleboznawczej klasyfikacji gruntów - rozumie się przez to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb.
Dla obszaru całego kraju sporządza się i aktualizuje mapę zasadniczą oraz mapy topograficzne, stanowiące podstawę do wykonywania innych rodzajów map.
Dla terenów zamkniętych, zamiast mapy zasadniczej, sporządza się odrębne mapy zawierające w swojej treści również sieć podziemnego uzbrojenia terenu. Sporządzanie i aktualizowanie tych map oraz ustalanie granic terenów zamkniętych należy do właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych.
Koszty sporządzania mapy zasadniczej i map topograficznych pokrywa się z budżetu państwa oraz ze środków Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym. Inwestorzy mogą również uczestniczyć w kosztach sporządzania tych map.
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz w państwowym zasobie, geodezyjnym i kartograficznym stanowią podstawę do założenia krajowego systemu informacji o terenie.
Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej wykonuje zadania państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej w sprawach:
ewidencji gruntów i budynków - na obszarach gmin,
podziałów i rozgraniczenia nieruchomości - na obszarach nie objętych działaniem ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 i Nr 29, poz. 154).
Dla realizacji zadań państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa powołuje Głównego Geodetą Kraju.
Państwowa służba geodezyjna i kartograficzna realizuje zadania z zakresu geodezji i kartografii związane z polityką państwa, a w szczególności zapewnia:
określanie kierunków rozwoju i przekształceń organizacyjnych w geodezji i kartografii,
wykonanie prac geodezyjnych i kartograficznych o znaczeniu ogólnopaństwowym, a zwłaszcza związanych z wykonaniem podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, map topograficznych oraz mapy zasadniczej,
wydawanie map i atlasów na potrzeby oświaty,
prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu,
prowadzenie w trybie administracyjnym postępowania o rozgraniczenie i podział nieruchomości,
prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz krajowego systemu informacji o terenie,
kontrolą działalności geodezyjnej i kartograficznej.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, w uzgodnieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej, określi rodzaje wiadomości zawartych w materiałach geodezyjnych i kartograficznych, stanowiące tajemnicę państwową.
Państwowa służba geodezyjna i kartograficzna sprawuje kontrolę działalności geodezyjnej i kartograficznej w zakresie przestrzegania przepisów obowiązujących przy wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych oraz właściwego obiegu, wykorzystania i reprodukowania materiałów geodezyjnych i kartograficznych.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb przeprowadzania kontroli działalności geodezyjnej i kartograficznej.
Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i kierownikami urzędów centralnych, określa granice terenów niezbędnych dla obronności państwa, na których nadzoruje prace geodezyjne i kartograficzne, oraz, w porozumieniu z Ministrem Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, określa zakres i tryb sprawowania tego nadzoru.
Prawo wykonywania fotogrametrycznych i teledetekcyjnych zdjęć lotniczych na terytorium państwa przysługuje jednostkom organizacyjnym podległym Ministrowi Obrony Narodowej.
Geodezyjne i kartograficzne jednostki organizacyjne mogą wykonywać fotogrametryczne i teledetekcyjne zdjęcia lotnicze na potrzeby gospodarki narodowej, po uzyskaniu zezwolenia Ministra Obrony Narodowej.
Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne, w których posiadaniu znajdują się fotogrametryczne i teledetekcyjne zdjęcia satelitarne dotyczące terytorium państwa, są obowiązane do ich zarejestrowania.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób pozyskiwania i rejestrowania oraz warunki udostępniania fotogrametrycznych i teledetekcyjnych zdjęć lotniczych, a także zdjęć satelitarnych.
Do jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej, wykonujących prace geodezyjne i kartograficzne, oraz innych wykonawców działających na zlecenie tych jednostek nie stosuje się przepisów art. 6 i art. 7 ust. 1, art. 9, 12, 18, art. 19 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz ust. 2. art. 42-46, 49 i art. 50 ust. 2.
Prace geodezyjne i kartograficzne wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także inne jednostki organizacyjne utworzone zgodnie z przepisami prawa, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prowadzenie tych prac.
Wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych jest obowiązany zgłosić do organów, o których mowa w art. 40 ust. 3, prace przed przystąpieniem do ich wykonania, a po wykonaniu prac przekazać powstałe materiały lub informacje o tych materiałach do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
Osoby wykonujące prace geodezyjne i kartograficzne mają prawo:
wstępu na grunt i do obiektów budowlanych oraz dokonywania niezbędnych czynności związanych z wykonywanymi pracami,
dokonywania przecinek drzew i krzewów, niezbędnych do wykonania prac geodezyjnych,
nieodpłatnego umieszczania na gruntach i obiektach budowlanych znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz urządzeń zabezpieczających te znaki,
umieszczania na gruntach i obiektach budowlanych budowli triangulacyjnych.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie naruszają:.
przepisów o ochronie zabytków, ochronie i kształtowaniu środowiska, ochronie przyrody, zagospodarowaniu lasów i o drogach publicznych,
przywilejów i immunitetów przysługujących obcym przedstawicielstwom dyplomatycznym, misjom specjalnym i urzędom konsularnym, a także członkom ich personelu oraz innym osobom korzystającym z przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych.
Na terenach zamkniętych, będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrom: Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych oraz Sprawiedliwości, jak również na terenach każdorazowo przez nich zastrzeżonych, prace geodezyjne mogą być wykonywane tylko przez wykonawców działających na ich zlecenie lub za ich zgodą.
Właściciel lub inna osoba władająca nieruchomością są obowiązani umożliwić podmiotom i jednostkom organizacyjnym, o których mowa w art. 11 wykonanie prac geodezyjnych i kartograficznych określonych w art. 13 ust. 1.
Znaki geodezyjne, urządzenia zabezpieczające te znaki oraz budowle triangulacyjne podlegają ochronie.
W miarę potrzeby może być wydzielony na gruncie, za odszkodowaniem, obszar niezbędny do ochrony znaku geodezyjnego oraz budowli triangulacyjnej. Na obszarze tym nie mogą być wykonywane czynności, które zagrażałyby znakowi geodezyjnemu i budowli triangulacyjnej.
Właściciel lub inna osoba władająca nieruchomością, na której znajdują się znaki geodezyjne, urządzenia zabezpieczające te znaki oraz budowle triangulacyjne, są obowiązani:
nie dokonywać czynności powodujących ich zniszczenie, uszkodzenie lub przemieszczenie,
niezwłocznie zawiadomić właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego o ich zniszczeniu, uszkodzeniu, przemieszczeniu lub zagrażaniu przez nie bezpieczeństwu życia lub mienia.
Przepis ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do znaków grawimetrycznych i magnetycznych.
Szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem prac geodezyjnych i kartograficznych podlegają naprawieniu na zasadach prawa cywilnego.
W razie ograniczenia korzystania z nieruchomości przy wykonywaniu czynności określonych w art. 13 ust. 1 pkt 3 i 4, właścicielowi lub innej osobie władającej nieruchomością przysługuje wynagrodzenie.
Przedstawianie na mapach przedmiotów sporów międzynarodowych ustala Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w uzgodnieniu z Ministrem Spraw zagranicznych.
Reprodukowanie, rozpowszechnianie i rozprowadzanie map, materiałów fotogrametrycznych i teledetekcyjnych, przeznaczonych do publikacji, ekspozycji lub do użytku służbowego, wymaga zezwolenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa określa:
w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych oraz przekazywania materiałów i informacji powstałych w wyniku tych prac do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także rodzaju prac nie podlegających zgłaszaniu i materiałów nie podlegających przekazywaniu,
w drodze rozporządzenia, sposób i tryb ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz rodzaje znaków nie podlegających ochronie,
w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, rodzaje prac geodezyjnych i kartograficznych o znaczeniu ogólnopaństwowym oraz ustali szczegółowe zasady wykonywania tych prac,
szczegółowe zasady wykonywania pozostałych prac geodezyjnych i kartograficznych,
w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, rodzaje map, materiałów fotogrametrycznych i teledetekcyjnych, których reprodukowanie, rozpowszechnianie i rozprowadzanie wymaga zezwolenia, oraz tryb udzielania tych zezwoleń.
Szczegółowe zasady wykonywania specjalistycznych prac geodezyjnych i kartograficznych, przeznaczonych na potrzeby resortów, określają właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych w porozumieniu z Ministrem Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.
Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty,
budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych.
W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:
właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych -. inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części,
miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1,
informacje o wpisaniu do rejestru zabytków.
Grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów.
Rada Ministrów może rozszerzyć, w drodze rozporządzenia, zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków.
Podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą z urzędu terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego.
Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji terenowych organów administracji państwowej.
Na żądanie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Sądy i biura” notarialne przesyłają terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego odpisy prawomocnych orzeczeń i odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego.
Informacje o gruntach i budynkach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów oraz dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów.
Informacje o gruntach i budynkach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Informacji tych udziela się nieodpłatnie.
Wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt lub budynek, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które mają swój interes prawny w tym zakresie, a także nieodpłatnie - na żądanie zainteresowanych organów administracji państwowej i podległych tym organom geodezyjnych i kartograficznych jednostek budżetowych, w celu wykonania ich zadań statutowych.
Na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków sporządza się terenowe i krajowe zestawienia zbiorcze danych objętych tą ewidencją.
Terenowe organy administracji państwowej sporządzają gminne, miejsko-gminne, miejskie i dzielnicowe oraz wojewódzkie zestawienia zbiorcze danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa zapewnia sporządzanie, na podstawie zestawień wojewódzkich, krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Ministrowie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej określą w drodze rozporządzeń:
sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, sposób i terminy sporządzania terenowych i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją, a także rodzaje budynków, które nie będą wykazywane w ewidencji,
sposób ewidencjonowania przez państwową służbę geodezyjną; i kartograficzną przebiegu granic i powierzchni jednostek podziału terytorialnego państwa.
Ministrowie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w porozumieniu z Ministrami: Obrony Narodowej, Spraw. Wewnętrznych i Sprawiedliwości, określą sposób wykazywania w ewidencji gruntów i budynków danych odnoszących się do gruntów i budynków pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych podległych tym ministrom.
Sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji.
Inwestorzy są obowiązani:
uzgadniać usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu z terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego,
zapewnić wyznaczenie, przez jednostki uprawnione do wykonywania prac geodezyjnych, usytuowania obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, a po zakończeniu ich budowy - dokonanie geodezyjnych pomiarów powykonawczych i sporządzenie związanej z tym dokumentacji.
Geodezyjne pomiary powykonawcze sieci podziemnego uzbrojenia terenu, układanej w wykopach otwartych, należy wykonać przed ich zakryciem.
Terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego koordynują uzgadnianie usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu.
Założenie i prowadzenie ewidencji sieci uzbrojenia terenu zapewniają:
terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - w zakresie ewidencji geodezyjnej,
inne terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego albo zainteresowani ministrowie i kierownicy urzędów centralnych - w zakresie ewidencji branżowej.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa określi, w porozumieniu z właściwymi ministrami i kierownikami urzędów centralnych, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb zakładania i prowadzenia geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, uzgadniania usytuowania projektowanych sieci oraz współdziałania między jednostkami prowadzącymi ewidencję geodezyjną i jednostkami prowadzącymi ewidencję branżową sieci.
Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.
Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.
Rozgraniczenia nieruchomości dokonują terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy.
Terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.
Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.
Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.
Na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie.
Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.
Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.
Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy.
W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej.
Wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem.
W wezwaniu należy poinformować strony o skutkach niestawiennictwa.
Nie usprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety.
W razie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony, geodeta wstrzymuje czynności do czasu ustania przeszkody lub wyznaczenia pełnomocnika -nie dłużej jednak niż na okres jednego miesiąca.
Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody.
Ministrowie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej określą rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości.
Terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Wydanie decyzji poprzedza ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności, organ, o którym mowa w ust. 1, zwraca geodecie dokumentację do uzupełnienia.
Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.
Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego.
Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi.
Sąd rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego.
Przepisów ust. 1-3 i art. 31 ust. 4 nie stosuje się do sporów wynikłych przy wyznaczaniu granic nowo tworzonych nieruchomości na podstawie odrębnych przepisów.
Na obszarach objętych postępowaniem scaleniowym sprawy sporne związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości rozstrzyga organ prowadzący to postępowanie, stosując odpowiednio przepisy o rozgraniczaniu nieruchomości.
Sprawy o rozgraniczenie nieruchomości, toczące się przed organami administracji państwowej po wszczęciu postępowania scaleniowego, są rozpatrywane w ramach tego postępowania.
Decyzja o scaleniu gruntów, wydana w trybie określonym w ust. 1, zastępuje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości.
W wypadku umorzenia postępowania scaleniowego sprawy, o których mowa w ust. 2, są prowadzone przy zastosowaniu przepisów o rozgraniczaniu nieruchomości.
Sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu: nieruchomości.
Wykonanie orzeczeń sądowych o rozgraniczeniu nieruchomości odbywa się z udziałem geodety.
Prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje ustalające przebieg granic nieruchomości sąd lub organ rozstrzygający przesyła z urzędu w terminie 30 dni do właściwego biura notarialnego, o ile nieruchomości te mają założone księgi wieczyste lub zbiory dokumentów, oraz do terenowego organu administracji państwowej, w celu ujawnienia ich w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków.
Właściciele lub inne osoby władające nieruchomościami (gruntami) są obowiązane do ochrony znaków granicznych.
Przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne „ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy.
Wznowienia znaków granicznych dokonują, na zlecenie zainteresowanych, podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki, o których mowa w art. 11.
O czynnościach wznowienia znaków granicznych zawiadamia się zainteresowane strony. Do zawiadomień stosuje się przepisy art. 32 ust. 1-4.
Z czynności wznowienia znaków granicznych sporządza się protokół.
Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny służy gospodarce narodowej, obronności państwa, nauce, kulturze i potrzebom obywateli.
Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, składający się z zasobu centralnego i zasobów wojewódzkich, stanowi własność Skarbu Państwa i jest gromadzony w ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej.
Gromadzenie i prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, kontrola opracowań przyjmowanych do zasobu oraz udostępnianie tego zasobu zainteresowanym jednostkom i osobom fizycznym należy do:
Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa - w zakresie zasobu centralnego,
terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - w zakresie zasobów wojewódzkich.
Materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które utraciły przydatność użytkową, podlegają wyłączeniu z tego zasobu, przy czym ta część, która stanowi materiały archiwalne, jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa określi:
w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa. Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzeń:
rodzaje materiałów stanowiących państwowy -zasób geodezyjny i kartograficzny, sposób i tryb ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu,
wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu oraz związane z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego;
w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej, sposób klasyfikowania, kwalifikowania i porządkowania materiałów wyłączanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i kierownikami urzędów centralnych, szczegółowe zasady i tryb założenia i prowadzenia krajowego systemu informacji o terenie.
Tworzy się Fundusz Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym, zwany dalej „Funduszem”, składający się z funduszy centralnego i wojewódzkich.
Dochodami funduszu centralnego są wpływy ze sprzedaży map oraz innych materiałów i informacji z zasobu centralnego, z opłat za czynności związane z prowadzeniem tego zasobu, przekazywane w okresach rocznych wpłaty z funduszy wojewódzkich w wysokości 20% ich wpływów, a także inne wpływy.
Dochodami funduszy wojewódzkich są wpływy ze sprzedaży map oraz innych materiałów i informacji z zasobów wojewódzkich, z opłat za czynności związane z prowadzeniem tych zasobów i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu, a także inne wpływy. Fundusze wojewódzkie mogą być uzupełniane dotacją z funduszu centralnego.
Środki Funduszu są przeznaczone na uzupełnienie środków budżetowych niezbędnych na finansowanie zadań związanych z aktualizacją i utrzymywaniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zakup urządzeń niezbędnych do prowadzenia tego zasobu.
Środkami funduszy wojewódzkich administrują terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, zgodnie z planem uchwalonym przez radę narodową.
Terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego przedstawiają radom narodowym projekty planów oraz coroczne sprawozdania z wykonania zadań i gospodarowania środkami funduszy wojewódzkich.
Środki Funduszu, nie wykorzystane w danym roku kalendarzowym, przechodzą na rok następny.
Do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii jest niezbędne posiadanie uprawnień zawodowych.
Przez wykonywanie samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii rozumie się:
kierowanie pracami geodezyjnymi i kartograficznymi, podlegającymi zgłoszeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz sprawowanie nad nimi bezpośredniego nadzoru,
wykonywanie czynności rzeczoznawcy z zakresu prac geodezyjnych i kartograficznych, podlegających zgłoszeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
pełnienie funkcji inspektora nadzoru z zakresu geodezji i kartografii,
wykonywanie czynności związanych z rozgraniczaniem nieruchomości,
wykonywanie prac geodezyjnych i kartograficznych niezbędnych do dokonywania wpisów w księgach wieczystych oraz prac, w wyniku których mogłoby nastąpić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego.
Osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii są obowiązane wykonywać swoje zadania z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa.
Uprawnienia zawodowe nadaje się w następujących zakresach:
geodezyjne pomiary sytuacyjno-wysokościowe, realizacyjne i inwentaryzacyjne,
rozgraniczanie, podziały i szacowanie nieruchomości (gruntów) oraz sporządzanie dokumentacji do celów prawnych,
geodezyjne pomiary podstawowe,
geodezyjna obsługa inwestycji,
geodezyjne urządzanie terenów rolnych i leśnych,
redakcja map,
fotogrametria i teledetekcja.
Uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii mogą otrzymać osoby, które:
posiadają wyższe lub średnie wykształcenie geodezyjne,
posiadają 3 lata praktyki zawodowej w wypadku wykształcenia wyższego i 6 lat praktyki zawodowej w wypadku wykształcenia średniego,
wykażą się znajomością przepisów w dziedzinie geodezji i kartografii,
posiadają nienaganną opinię zawodową.
Uprawnienia zawodowe w zakresach, o których mowa w art. 43 pkt 6 i 7, mogą otrzymać również osoby posiadające wyższe wykształcenie geograficzne o specjalności kartografia albo innej specjalności, po ukończeniu podyplomowego studium w zakresie kartografii.
Osoby posiadające w dziedzinie geodezji i kartografii tytuł naukowy profesora albo I lub II stopień specjalizacji zawodowej, nadane w trybie odrębnych przepisów, są zwolnione z wymogów określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa może w uzasadnionych wypadkach, na wniosek osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnień zawodowych, uznać posiadanie innego pokrewnego wykształcenia i długoletniej geodezyjnej lub kartograficznej praktyki zawodowej za spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w ust. 1 i 2.
Uprawnienia zawodowe nadaje Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa lub z jego upoważnienia Główny Geodeta Kraju na podstawie wyników postępowania kwalifikacyjnego, przeprowadzonego przez komisję kwalifikacyjną do spraw uprawnień zawodowych.
Nadanie uprawnień zawodowych stwierdza się świadectwem. Odmowa nadania uprawnień zawodowych następuje w drodze decyzji.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa powołuje komisję kwalifikacyjną do spraw uprawnień zawodowych z udziałem przedstawicieli Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz stowarzyszeń społeczno-zawodowych działających w dziedzinie geodezji i kartografii, a także prowadzi centralny rejestr osób posiadających uprawnienia zawodowe.
Koszty postępowania kwalifikacyjnego ponosi osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień, zawodowych.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób, tryb i szczegółowe warunki nadawania uprawnień zawodowych oraz działania komisji kwalifikacyjnej do spraw uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii.
W sprawach wymienionych w ust. 1 decyzje wydaje terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby posiadającej uprawnienia zawodowe.
W wypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, prawomocne decyzje przesyła się właściwemu zakładowi pracy, a także wykazuje w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia zawodowe.
Jeżeli przy wykonywaniu funkcji mierniczych górniczych, asystentów mierniczych górniczych lub biegłych sądowych jest niezbędne prowadzenie prac geodezyjnych i kartograficznych podlegających obowiązkowi zgłoszenia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, osoby wykonujące te prace powinny posiadać uprawnienia zawodowe zgodnie z przepisami ustawy.
Kto:
- podlega karze grzywny.
wbrew przepisom art. 12 nie zgłasza prac geodezyjnych i kartograficznych lub nie przekazuje materiałów, powstałych w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, lub informacji o tych materiałach do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
wbrew przepisom art. 13 ust. 1 pkt 1 utrudnia lub uniemożliwia osobie wykonującej prace geodezyjne i kartograficzne wejście na grunt lub do obiektu budowlanego i dokonanie niezbędnych czynności związanych z wykonywaną pracą,
wbrew przepisom art. 15 niszczy, uszkadza, przemieszcza znaki geodezyjne, grawimetryczne lub magnetyczne i urządzenia zabezpieczające te znaki oraz budowle triangulacyjne, a także nie zawiadamia właściwych organów o zniszczeniu, uszkodzeniu lub przemieszczeniu znaków geodezyjnych, grawimetrycznych lub magnetycznych, urządzeń zabezpieczających te znaki oraz budowli triangulacyjnych,
wbrew przepisom art. 18 bez wymaganego zezwolenia bądź wbrew jego warunkom wykonuje prace reprodukcyjne lub rozpowszechnia mapy, materiały fotogrametryczne i teledetekcyjne,
wbrew przepisom art. 22 ust. 2 i 3, będąc obowiązany do zgłoszenia zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, nie zgłosi ich do właściwego organu w ciągu 30 dni od dnia powstania zmian albo będąc obowiązany dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie dostarczy ich,
wbrew przepisom art. 27 ust. 2 nie uzgadnia usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu bądź nie zapewnia przeprowadzenia wyznaczenia usytuowania obiektów budowlanych, geodezyjnych pomiarów powykonawczych i sporządzenia dokumentacji z tym związanej.
wbrew przepisom art. 42 bez wymaganych uprawnień zawodowych wykonuje samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii
W wypadkach określonych w ust. 1 orzekanie następuje na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Działalność gospodarcza w zakresie prac geodezyjnych i kartograficznych, prowadzona w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie zezwoleń przez podmioty nie będące osobami prawnymi, podlega w terminie trzech miesięcy wpisowi z urzędu do ewidencji prowadzonej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej.
W stosunku do osób wykonujących prace geodezyjne i kartograficzne nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. Nr 17, poz. 92).
Dokumenty stwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych, uzyskane w trybie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy, są jednoznaczne z uprawnieniami zawodowymi, o których mowa w art. 42.
Osoby nie posiadające uprawnień zawodowych, zatrudnione w istniejących jednostkach gospodarki uspołecznionej na stanowiskach, do których zajmowania jest wymagane posiadanie tych uprawnień, są obowiązane do ich uzyskania w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
W ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.
Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości, wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się według przepisów dotychczasowych.
Nieruchomości państwowe, wydzielone w związku z usytuowaniem na nich znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, urządzeń zabezpieczających te znaki i budowli triangulacyjnych, przechodzą w zarząd właściwych terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
Ustawa nie narusza przepisów:
art. 1 i 4 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o obszarach szczególnie ważnych dla obrony kraju (Dz. U. Nr 46, poz. 341),
dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12, z 1984 r. Nr 35, poz. 186, z 1987 r. Nr 33, poz. 180 i z 1988 r. Nr 41, poz. 324),
art. 5 i art. 13 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych (Dz. U. Nr 9, poz. 51, z 1959 r. Nr 27, poz. 168, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1977 r. Nr 37, poz. 162),
ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach Dz. U. Nr 10, poz. 48 i z 1983 r. Nr 38, poz. 173),
ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane Dz. U. Nr 38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i 201, z 1984 r. Nr 35, poz. 185 i 186, z 1987 r. Nr 21, poz. 124 i z 1988 r. Nr 41, poz. 324),
ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. Nr 3, poz. 6, z 1983 r. Nr 44, poz. 201 i z 1989 r. Nr 26, poz. 139),
ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych Dz. U. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132 i z 1989 r. Nr 4, poz. 24).
W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 80 i z 1989 r. Nr 10, poz. 55) w art. 24 w ust. 4 dodaje się pkt 3 w brzmieniu:
„ 3) przebieg granic nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. ”
W ustawie z dnia 12 listopada 1985 r. o zmianach w organizacji oraz zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej Dz. U. Nr 50, poz. 262 i z 1987 r. Nr 33, poz. 180) w art. 2 w ust. 2 pkt 10 otrzymuje brzmienie:
„ 10) ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do obszarów gmin, a także podziałów i rozgraniczenia nieruchomości - w odniesieniu do obszarów nie objętych działaniem ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 i Nr 29, poz. 154) ” .
W ustawie z dnia 23 października 1987 r. o utworzeniu urzędu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (Dz. U. Nr 33, poz. 173) w art. 3 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„ 3. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wykonuje zadania w dziedzinie geodezji i kartografii, z wyłączeniem zadań przewidzianych w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne dla Ministrów Obrony Narodowej oraz Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej. ” .
Tracą moc:
dekret z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 53, poz. 298 i Nr 70, poz. 382),
dekret z dnia 25 kwietnia 1948 r. o prawie dokonywania zdjęć aerofotogrametrycznych (Dz. U. Nr 24, poz. 160),
dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32),
dekret z dnia 13 czerwca 1956 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej (Dz. U. Nr 25, poz. 115, z 1983 r. Nr 44, poz. 200, z 1987 r. Nr 33, poz. 180 i z 1988 r. Nr 24, poz. 170).
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy dotychczasowe przepisy, jeżeli nie są z nią sprzeczne.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.