Otwarte Prawo Dz.U. 1989 nr 7 poz. 45 — tekst autentyczny (PDF) ↗

Dz.U. 1989 nr 7 poz. 45 · Ustawa · wygaśnięcie aktu

Ustawa budżetowa na rok 1989 z dnia 15 lutego 1989 r.

↗

Ustala się dochody budżetu państwa w wysokości 17.206.062.315 tys. zł z tego:

wpłaty przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarczych 14.023.563.913 tys. zł

wpłaty instytucji finansowych i ubezpieczeniowych 1.775.549.056 tys. zł

wpłaty jednostek świadczących usługi socjalne i kulturalne 44.907.391 tys. zł

wpłaty jednostek administracji państwowej, wymiaru sprawiedliwości, prokuratury, bezpieczeństwa publicznego i obrony narodowej 111.412.994 tys. zł

podatki i opłaty od gospodarki nie uspołecznionej 867.266.100 tys. zł

podatki i opłaty od ludności 307.460.000 tys. zł

wpływy z obligacji Skarbu Państwa 40.000.000 tys. zł

pozostałe dochody 35.902.861 tys. zł

Ustala się wydatki budżetu państwa w wysokości 18.204.106.804 tys. zł z tego:

dopłaty do cen towarów i usług dla ludności 4.170.240.200 tys. zł

dotacje dla przedsiębiorstw 1.440.431.489 tys. zł

rozliczenia z bankami 1.080.390.612 tys. zł

wydatki jednostek i zadań gospodarczych 799.966.911 tys. zł

nauka 89.038.963 tys.zł

oświata i wychowanie 1.039.472.424 tys. zł

szkolnictwo wyższe 308.094.217 tys. zł

kultura i sztuka 256.284.041 tys. zł

ochrona zdrowia i opieka społeczna, kultura fizyczna i sport oraz turystyka i wypoczynek 1.304.904.087 tys. zł

ubezpieczenia społeczne 834.586.366 tys. zł

obrona narodowa 982.362.800 tys. zł

administracja, wymiar sprawiedliwości, prokuratura i bezpieczeństwo publiczne779.337.827 tys. zł

dotacja na Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego 1.024.000.000 tys. zł

zwrot lokaty Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki 83.000.000 tys. zł

pozostałe wydatki bieżące 166.570.813 tys. zł

wydatki na inwestycje i remonty kapitalne 1.978.350.896 tys. zł

wydatki celowe nie rozdzielone na działy i województwa 1.787.075.158 tys. zł

rezerwa Rady Ministrów 80.000.000 tys. zł

Niedobór budżetu państwa na koniec roku wynosi 998.044.489 tys. zł

Minister Finansów dokona emisji obligacji Skarbu Państwa o wartości 40 mld zł.

Jeżeli przebieg realizacji budżetu państwa wskazywałby na przekroczenie na koniec roku niedoboru, o którym mowa w ust. 3, Rada Ministrów podejmie działania zmierzające do zwiększenia dochodów oraz dokona stosownego zmniejszenia wydatków budżetowych. W tym wypadku upoważnia się Radę Ministrów, po zasięgnięciu opinii właściwej komisji sejmowej, także do dokonania koniecznych zmian dochodów zasilających dla budżetów terenowych. W razie gdy podjęte działania oszczędnościowe okażą się niewystarczające, upoważnia się Ministra Finansów do zwiększenia w drugim półroczu emisji obligacji Skarbu Państwa do wysokości umożliwiającej utrzymanie niedoboru budżetu państwa w wysokości określonej w ust. 3.

Przychody zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, środków specjalnych, funduszów celowych i państwowych jednostek organizacyjnych, których gospodarka finansowa jest prowadzona na zasadach ustalonych na podstawie art. 13 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 56, poz. 283, z 1985 r. Nr 59, poz. 296, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1987 r. Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. Nr 19, poz. 131 i Nr 41, poz. 325) - objęte budżetem państwa - wynoszą 7.888.900.087 tys. zł, w tym dotacje z budżetu 2.664.809.915 tys. zł, rozchody wynoszą 8.106.114.551 tys. zł, w tym nadwyżki do przekazania na rzecz budżetu 3.480.430 tys. zł.

↗

Ustala się w zakresie budżetu centralnego:

dochody w wysokości 13.857.122.212 tys. zł

wydatki w wysokości 14.855.166.701 tys. zł

w tym:

  • -

    rezerwę Rady Ministrów w wysokości 80.000.000 tys. zł

  • -

    rezerwę celową na wynagrodzenia w sferze budżetowej wraz z pochodnymi w wysokości 1.200.000.000 tys. zł

zgodnie ze szczegółowym podziałem ustalonym w załączniku nr 1.

Niedobór budżetu centralnego na koniec roku wynosi 988.044.489 tys. zł.

Źródłem pokrycia niedoboru, o którym mowa w ust. 2, będzie kredyt zaciągnięty przez Ministra Finansów w Narodowym Banku Polskim. Dopuszcza się możliwość - ze względu na nierównomierną realizację dochodów i wydatków - zwiększenia tego kredytu w poszczególnych okresach roku o kwotę równą 4% planowanych w ustawie budżetowej wydatków budżetu centralnego.

Przychody zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, środków specjalnych, funduszów celowych i państwowych jednostek organizacyjnych, których gospodarka finansowa jest prowadzona na zasadach ustalonych na podstawie art. 13 Prawa budżetowego - objęte budżetem centralnym - wynoszą 6.898.286.949 tys. zł, w tym dotacje z budżetu 2.296.233.502 tys. zł oraz rozchody wynoszą 6.952.296.562 tys. zł, w tym nadwyżki do przekazania na rzecz budżetu 2.454.411 tys. zł.

↗

Ustala się dla budżetów terenowych na 1989 r.:

  • -

    udziały w dochodach budżetu centralnego ustalane w stosunku procentowym do wartości sprzedaży detalicznej towarów i usług przez jednostki gospodarki uspołecznionej objęte planem centralnym i terenowym w wysokości 293.422.174 tys. zł

  • -

    dotacje ogólne w wysokości 314.207.108 tys. zł

  • -

    dotację celową w wysokości 4.000.000 tys. zł

zgodnie z załącznikiem nr 2.

Ustala się udział budżetu centralnego w dochodach budżetów województw w wysokości 143.682.736 tys. zł:

  • -

    stołecznego warszawskiego 59.591.446 tys. zł

  • -

    katowickiego 41.840.833 tys. zł

  • -

    krakowskiego 12.532.584 tys. zł

  • -

    łódzkiego 10.840.297 tys. zł

  • -

    poznańskiego 18.877.576 tys. zł

W roku 1989 nie stosuje się ustaleń dotyczących kwot dochodów zasilających dla budżetów terenowych oraz udziałów budżetu centralnego w dochodach własnych budżetów terenowych ujętych w narodowym planie społeczno-gospodarczym na lata 1986-1990.

↗

Udział budżetów wojewódzkich rad narodowych, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183), ustala się w 1989 r. w wysokości 5% wpływów podatku dochodowego od przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim jest naczelny lub centralny organ administracji państwowej.

↗

Ustala się ogólną kwotę dotacji przedmiotowych do wyrobów i usług w wysokości 4.547.458.000 tys. zł.

Rada Ministrów określi grupy wyrobów i usług dotowanych z budżetu.

Dotacje, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być udzielane jednostkom gospodarki uspołecznionej oraz osobom fizycznym i osobom prawnym nie będącym jednostkami gospodarki uspołecznionej.

Minister Finansów:

ustali stawki dotacji do wyrobów i usług, o których mowa w ust. 2,

określi zasady ustalania i wypłacania dotacji, o których mowa w ust. 3,

może dokonać w odpowiednich częściach budżetu zmiany kwot dotacji w ramach ogólnej kwoty, wynikającej z przepisu ust. 1.

Upoważnia się Radę Ministrów do zwiększenia - z ważnych względów społecznych lub gospodarczych - kwoty dotacji określonej w ust. 1, jeżeli nie spowoduje to zwiększenia niedoboru budżetu centralnego określonego w art. 2 ust. 2.

↗

Ustala się dotacje dla państwowych i spółdzielczych jednostek gospodarki rolnej w wysokości określonej w załącznikach nr 1 i 2, na cele określone przez Ministra Finansów w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

↗

Ustala się dotacje na finansowanie postępu biologicznego w rolnictwie, zgodnie z załącznikiem nr 1, na cele określone przez Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Zasady i tryb udzielania dotacji określi Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

↗

Ustala się dotacje dla jednostek spółdzielczości mieszkaniowej w wysokości określonej w załączniku nr 1, na cele związane z utrzymaniem spółdzielczych zasobów mieszkaniowych.

Zasady i tryb udzielania dotacji określi Minister Finansów.

↗

Skutki zmian cen urzędowych wyrównuje się w 1989 r. jednostkom i zakładom budżetowym, szkołom wyższym oraz państwowym jednostkom organizacyjnym, których gospodarka finansowa jest prowadzona na zasadach ustalonych na podstawie art. 13 Prawa budżetowego, do wysokości 96%.

↗

Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą dysponuje funduszem nagród w wysokości 16,1 mld zł za szczególne osiągnięcia w handlu zagranicznym.

↗

Ustala się etaty:

  • -

    dla jednostek podległych naczelnym organom władzy państwowej,

  • -

    dla wymiaru sprawiedliwości i prokuratury,

zgodnie z załącznikami nr 3 i 4.

↗

Upoważnia się Ministra Finansów do zaciągnięcia w Narodowym Banku Polskim kredytu na uzupełnienie wkładu Polski do Międzynarodowego Funduszu Walutowego w związku ze wzrostem kursu walutowego.

↗

Upoważnia się Radę Ministrów do zwiększenia z ponadplanowych dochodów dotacji na Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, jeżeli w wyniku dwustronnych negocjacji z rządami państw wierzycielskich oraz rozmów z międzynarodowymi organizacjami finansowymi zaistnieje w 1989 r. możliwość osiągnięcia wyraźnego postępu w normalizacji międzynarodowych stosunków finansowych Polski.

↗

Wprowadza się odpłatność za żywienie w sanatoriach w wysokości nie wyższej, niż to wynika z normy żywieniowej, ustalonej na podstawie normy fizjologicznej.

Rada Ministrów określi zasady i tryb odpłatności oraz sposób pobierania opłat, o których mowa w ust. 1.

Środki uzyskane z odpłatności za żywienie przeznacza się na poprawę świadczonych usług przez jednostki służby zdrowia wymienione w ust. 1.

↗

Wprowadza się zakaz rozpoczynania przez jednostki gospodarki uspołecznionej inwestycji kubaturowych, polegających na budowie budynków zakwalifikowanych do grupy 1 „budynki” klasyfikacji rodzajowej środków trwałych Głównego Urzędu Statystycznego.

Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy inwestycji bezpośrednio związanych z:

rolnictwem i gospodarką żywnościową oraz działalnością jednostek na rzecz kompleksu żywnościowego,

budownictwem mieszkaniowym wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i społeczną oraz rozwojem produkcji materiałów i wyrobów dla tego budownictwa,

ochroną środowiska naturalnego, w tym także z produkcją urządzeń i aparatury oraz wykonawstwem robót na potrzeby ochrony środowiska,

rozwojem opłacalnego eksportu,

działalnością jednostek gospodarczych z udziałem kapitału zagranicznego,

poprawą bezpieczeństwa i higieny pracy w dostosowaniu do wymagań określonych w decyzjach Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub innych organów nadzoru i kontroli warunków pracy,

poprawą usług i obsługi ludności,

potrzebami bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego,

inwestycjami centralnymi, inwestycjami objętymi zamówieniami rządowymi oraz innymi inwestycjami imiennie przewidzianymi do rozpoczęcia w 1989 r. w centralnym planie rocznym,

kulturą fizyczną i rentowną działalnością turystyczną,

budową zakładów pracy chronionej.

Inwestycje, o których mowa w ust. 2, nie mogą obejmować budynków przeznaczonych na cele administracyjne i rekreacyjno-wypoczynkowe(domy i ośrodki wczasowe, sanatoria).

Jednostki gospodarcze, które rozpoczną inwestycje objęte zakazem, zobowiązane są do wpłacenia do budżetu centralnego równowartości 30% wartości kosztorysowej tych inwestycji.

↗

Wielkość stopy procentowej dla obliczenia dywidendy obligatoryjnej w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych za rok podatkowy 1989 ustala się w wysokości 44%; dywidendę nalicza się przez przemnożenie kwoty funduszu założycielskiego, według stanu na początek roku podatkowego, przez wielkość stopy procentowej.

↗

W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 52, poz. 268, z 1986 r. Nr 46, poz. 225 i z 1988 r. Nr 1, poz. 1) w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„ 2. W latach 1985-1989 podatek rolny od gruntów ustala się w wysokości równowartości pieniężnej: 1) w 1985 r. - 1,5 q żyta z 1 ha przeliczeniowego, 2) w latach 1986-1989 - 2 q żyta z 1 ha przeliczeniowego. ”

↗

Przedsiębiorstwa państwowe, z wyłączeniem państwowych gospodarstw rolnych i państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, przedsiębiorstwa mieszane, a także spółki handlowe, w których Skarb Państwa albo jednostki gospodarki uspołecznionej posiadają udział wynoszący ponad 50% kapitału zakładowego, dokonują w 1989 r. wpłat na Centralny Fundusz Rozwoju Nauki i Techniki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1985 r. o centralnych funduszach rozwoju nauki i techniki (Dz. U. Nr 59, poz. 297, z 1986 r. Nr 47, poz. 226 oraz z 1987 r. Nr 22, poz. 126 i Nr 33, poz. 181); z podstawy naliczania wpłat wyłącza się podatek obrotowy.

W roku 1989 do wpłat określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1985 r. o centralnych funduszach rozwoju nauki i techniki, z zastrzeżeniem ust. 3, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111, z 1982 r. Nr 45, poz. 289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268, z 1985 r. Nr 12, poz. 50 i z 1988 r. Nr 41, poz. 325).

Decyzje dotyczące wpłat, o których mowa w ust. 1, w sprawach określonych w art. 8, 22 i 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych podejmuje Minister - Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń.

Minister Finansów w drodze rozporządzenia określi na 1989 r. jednolicie dla wszystkich podatników (płatników) stawki odsetek za zwłokę i zasady ich obliczania. Stawki te nie mogą przekraczać określonej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego maksymalnej stopy procentowej od kredytów udzielanych przez banki.

Nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego podlegają w 1989 r. od dnia dokonania zapłaty oprocentowaniu w wysokości określonej dla stawek odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.

W zakresie uregulowanym w ust. 4 i 5 nie stosuje się przepisów art. 20 ust. 2 i art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.

↗

W 1989 r. ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pokrywa się również, oprócz kosztów, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 42, poz. 202), dopłaty do leków dla uprawnionych.

↗

W 1989 r.:

nie ustala się etatów dla administracji państwowej objętej budżetem centralnym i budżetami terenowymi oraz dla Kancelarii Sejmu i Kancelarii Rady Państwa,

ministrowie ustalają układ wykonawczy budżetu, czyli szczegółowy podział dochodów i wydatków, w granicach kwot wynikających z ustawy budżetowej w podziale na rozdziały klasyfikacji budżetowej, z wyodrębnieniem kredytów na wynagrodzenia, dotacje z budżetu i inwestycje oraz inne wydatki, których wysokość jest określana na podstawie odrębnych przepisów,

po uchwaleniu budżetu przez rady narodowe, terenowe organy administracji państwowej ustalają układ wykonawczy budżetu, czyli szczegółowy podział dochodów i wydatków budżetowych, według szczegółowości określonej przez rady narodowe, z wyodrębnieniem kredytów na wynagrodzenia, dotacje z budżetu i inwestycje oraz wydatki, których wysokość jest określana na podstawie odrębnych przepisów,

ministrowie mogą dokonywać przeniesień kredytów między działami, rozdziałami i paragrafami w ramach właściwej części budżetu, z tym że nie może być zmieniona łączna kwota kredytów na cele inwestycyjne, dotacje z budżetu i wynagrodzenia. Przeniesienia kredytów mogą być dokonywane w terminie do dnia 30 listopada roku budżetowego. Przeniesienia po tym terminie wymagają zgody Ministra Finansów. O dokonanych przeniesieniach kredytów między działami ministrowie zawiadamiają Ministra Finansów.

W zakresie uregulowanym w ust. 1 nie stosuje się przepisów art. 36 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 60 ust. 3-5 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe.

Termin uchwalenia budżetu przez rady narodowe w 1989 r. określony w art. 45 ustawy wymienionej w ust. 2 oraz w art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego przedłuża się do dnia 28 lutego 1989 r.

↗

Nie podlegają zwrotowi dokonane do dnia 31 grudnia 1988 r. przez jednostki gospodarcze wpłaty z tytułu podatku od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń, z wyjątkiem nadpłat tego podatku.

Jednostki gospodarcze, które do dnia 31 grudnia 1988 r. nie dokonały wpłat z tytułu podatku, o którym mowa w ust. 1, rozliczą ten podatek według zasad obowiązujących w 1988 r. do dnia 31 marca 1989 r.

↗

Osoby prawne oraz prowadzące działalność gospodarczą państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej jednostkami gospodarczymi, w których wypłaty nagród i premii z dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy przekroczą kwotę wolną, ustaloną zgodnie z ust. 2, są zobowiązane do odprowadzenia dwukrotnej równowartości kwoty przekraczającej kwotę wolną do budżetu centralnego na rachunek właściwych urzędów skarbowych.

Kwotę wolną ustala się w wysokości odpowiadającej iloczynowi dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy za rok poprzedni i procentowego udziału wynagrodzeń obciążających koszty roku poprzedniego w kosztach ogółem.

W jednostkach gospodarczych, prowadzących działalność usługową w zakresie usług materialnych, koszty ogółem roku poprzedniego pomniejsza się o wartość części zamiennych i materiałów bezpośrednich zużytych w procesie świadczenia tych usług.

Do ustalenia kwoty wolnej wynagrodzenia roku poprzedniego pomniejsza się o wynagrodzenia bezosobowe i honoraria.

Kwota wolna, o której mowa w ust. 2 z uwzględnieniem ust. 3, nie może przekroczyć 50% dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy za rok poprzedni.

W jednostkach gospodarczych, w których przy ustalaniu cen urzędowych lub stawek dotacji przedmiotowych przyjęto rentowność na poziomie nie wyższym niż 10%, kwotę wolną ustala się według zasad określonych w ust. 2-5; kwota ta nie może być niższa niż równowartość 7% kwoty wynagrodzeń obciążających koszty działalności roku poprzedniego, ustalonej zgodnie z ust. 4.

Upoważnia się jednostki gospodarcze do dokonywania zaliczkowych wypłat nagród i premii z dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy za rok podatkowy. Do wypłat tych stosuje się zasady określone w ust. 1-6, z tym że w miejsce wartości roku poprzedniego przyjmuje się odpowiednie wartości roku podatkowego z okresu poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano zaliczkowych wypłat nagród i premii.

Wpłaty dwukrotnej równowartości kwoty przekraczającej kwotę wolną dokonuje się w terminie 5 dni od dnia wypłaty nagród i premii.

Minister Finansów wprowadzi wzory rozliczeń nagród i premii wypłacanych z dochodu roku poprzedniego, pomniejszonego o podatek dochodowy.

↗

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1989 r., z wyjątkiem art. 14, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 1989 r.

Załącznik nr 1 - Budżet na rok 1989 w układzie resortowym ↗

Załącznik nr 1 - Budżet na rok 1989 w układzie resortowym patrz oryginał

Załącznik nr 2 - Dochody zasilające dla budżetów terenowych ↗

Załącznik nr 2 - Dochody zasilające dla budżetów terenowych patrz oryginał

Załącznik nr 3 - Tabela etatów jednostek podległych naczelnym organom władzy państwowej ↗

Treść

Etaty na dzień 31 grudnia 1989 r.

- Najwyższa Izba Kontroli

1.862

- Państwowa Inspekcja Pracy

1.223

- Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk

465

Załącznik nr 4 - Tabela etatów wymiaru sprawiedliwości i prokuratury ↗

Treść

Etaty na dzień 31 grudnia 1989 r.

Sąd Najwyższy

305

Prokuratura Generalna

372

Trybunał Konstytucyjny

42

Ministerstwo Sprawiedliwości

300

Główna Komisja Arbitrażowa

132

Jednostki podległe

58.658