Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich.

Naczelna Izba Aptekarska i okręgowe izby aptekarskie stanowią samorząd zawodu aptekarskiego, jako reprezentację zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tego zawodu.

Samorząd zawodu aptekarskiego jest niezależny i podlega tylko ustawom.

Naczelna Izba Aptekarska i okręgowe izby aptekarskie mają osobowość prawną.

Siedzibą Naczelnej Izby Aptekarskiej i jej organów jest miasto stołeczne Warszawa.

Okręgowa izba aptekarska działa na obszarze jednego lub więcej województw.

Obszar działania poszczególnych okręgowych izb aptekarskich oraz ich siedziby ustala, na wniosek okręgowych zjazdów aptekarzy, Krajowy Zjazd Aptekarzy, uwzględniając podział administracyjny kraju.

Prawo samodzielnego wykonywania zawodu aptekarza, zwane dalej „prawem wykonywania zawodu”, w rozumieniu ustawy ma osoba, która:

Osobie nie posiadającej obywatelstwa polskiego, spełniającej warunki określone w ust. 1 pkt 2, 3 i 4 oraz wykazującej wystarczającą znajomość języka polskiego w mowie i piśmie, Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Naczelną Radą Aptekarską może zezwolić na wykonywanie zawodu aptekarskiego na zasadach określonych w zezwoleniu.

Zadaniem samorządu aptekarskiego jest w szczególności:

Zadania określone w ust. 1 samorząd aptekarski wykonuje w szczególności przez:

Kadencja organów izb aptekarskich trwa 4 lata.

Tę samą funkcję w organach izb aptekarskich można pełnić nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.

Wybory do organów izb aptekarskich odbywają się w głosowaniu tajnym, przy nieograniczonej liczbie kandydatów.

Czynne prawo wyborcze przysługuje wszystkim członkom izb aptekarskich, z wyłączeniem aptekarzy zawieszonych w prawie wykonywania zawodu.

Bierne prawo wyborcze przysługuje wszystkim członkom izb aptekarskich, z wyłączeniem aptekarzy ukaranych karą wymienioną w art. 46 ust. 1 pkt 1-3.

Na członków sądów aptekarskich mogą kandydować aptekarze mający co najmniej siedmioletni staż pracy w zawodzie.

Członkowie organów izb aptekarskich pełnią swoje obowiązki bezpłatnie.

Krajowy Zjazd Aptekarzy może ustalić wykaz stanowisk w organach izb aptekarskich, do których nie stosuje się przepisu ust. 1.

Na wniosek okręgowej lub Naczelnej Rady Aptekarskiej zakład pracy obowiązany jest zwolnić od pracy pracownika pełniącego określoną funkcję z wyboru w organach izb lub wykonującego czynności na rzecz izby, bez prawa do wynagrodzenia.

Izby aptekarskie określają zasady i tryb zwrotu kosztów podróży, utraconych zarobków oraz innych uzasadnionych wydatków poniesionych przez członków samorządu w związku z wykonywaniem czynności na rzecz izby.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Sądu Najwyższego uchwałę organu okręgowej izby aptekarskiej lub Naczelnej Izby Aptekarskiej pod zarzutem niezgodności z prawem w terminie trzech miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o uchwale. Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub ją uchyla.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Aptekarzy lub do Naczelnej Rady Aptekarskiej o podjęcie uchwały w sprawie należącej do właściwości samorządu aptekarskiego.

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien rozpatrzyć najbliższy Krajowy Zjazd Aptekarzy, Naczelna Rada Aptekarska zaś w terminie miesiąca od dnia jego wpływu.

Okręgową izbę aptekarską stanowią osoby wpisane na listę jej członków.

Wpisowi na listę członków okręgowej izby aptekarskiej podlegają wszystkie osoby wykonujące zawód aptekarza oraz odbywające praktykę aptekarską na terenie danej izby.

Osoba, która uzyskała koncesję na prowadzenie apteki lub hurtowni, lub kierownik państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej aptekę lub hurtownię są obowiązani zawiadomić właściwą okręgową izbę aptekarską, najpóźniej w ciągu 7 dni, o rozpoczęciu i zaprzestaniu pracy przez osobę wymienioną w ust. 2.

Osobę wykonującą zawód aptekarza na terenie więcej niż jednej izby wpisuje się na listę członków tej izby, na której terenie ma stałe miejsce zamieszkania.

Osoby posiadające prawo wykonywania zawodu aptekarza, a z prawa tego nie korzystające, mogą być na swoją prośbę wpisane przez okręgową radę aptekarską na listę jej członków.

Osoby, które przestały wykonywać zawód aptekarza, obowiązane są w ciągu trzech miesięcy zawiadomić o tym okręgową radę aptekarską, a w razie ponownego zamiaru rozpoczęcia wykonywania zawodu aptekarza - najpóźniej w ciągu 30 dni od chwili rozpoczęcia pracy.

Aptekarz, ujawniający niezdolność do wykonywania zawodu ze względu na stan zdrowia, może być pozbawiony przez okręgową radę aptekarską prawa wykonywania zawodu na stałe bądź na okres trwania niezdolności, na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej.

W razie gdy aptekarz odmawia poddania się badaniu przez komisję lub gdy okręgowa rada aptekarska, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, uzna, że dalsze wykonywanie przez niego zawodu stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia osób korzystających ze świadczeń, okręgowa rada aptekarska może zawiesić aptekarza w prawie wykonywania zawodu.

Postępowanie w sprawach pozbawienia lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu jest poufne. Zastrzeżenie to nie dotyczy osoby, wobec której toczy się postępowanie.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Aptekarskiej, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i zawieszenia prawa wykonywania zawodu.

W sprawach o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu oraz o pozbawienie i zawieszenie tego prawa z przyczyn wymienionych w art. 18 ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego prawomocną uchwałę organów samorządu aptekarskiego w sprawach, o których mowa w ust. 1, z powodu jej niezgodności z prawem, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Zakład pracy nie może wypowiedzieć umowy o pracę aptekarzowi pełniącemu funkcję z wyboru w organach izb aptekarskich w czasie jej pełnienia bez uzyskania zgody właściwej rady aptekarskiej.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadkach określonych w art. 40 i 41¹ Kodeksu pracy.

Zakład pracy nie może wypowiedzieć aptekarzowi, o którym mowa w ust. 1, warunków pracy i płacy na jego niekorzyść, chyba że zachodzą przyczyny określone w art. 43 Kodeksu pracy.

Najwyższą władzą okręgowej izby aptekarskiej jest okręgowy zjazd aptekarzy. W okręgowym zjeździe uczestniczą członkowie okręgowych izb aptekarskich osobiście lub przez swoich delegatów.

W okręgowym zjeździe sprawozdawczo-wyborczym uczestniczą także, z głosem doradczym, nie będący delegatami członkowie ustępujących organów izby.

Delegatów wybiera się i odwołuje na zebraniach zwoływanych w poszczególnych rejonach, obejmujących część obszaru działania izby. Zasady podziału izby na rejony ustala okręgowa rada aptekarska.

Mandat delegata trwa 4 lata.

Okręgowa rada aptekarska zwołuje corocznie okręgowy zjazd aptekarzy, a co 4 lata zjazd sprawozdawczo-wyborczy.

Nadzwyczajny okręgowy zjazd aptekarzy zwołuje okręgowa rada aptekarska:

Nadzwyczajny okręgowy zjazd aptekarzy powinien być zwołany w ciągu miesiąca od dnia wpływu wniosku w sprawie jego zwołania.

Okręgowa rada aptekarska wybiera spośród swoich członków prezydium. Prezydium okręgowej rady aptekarskiej stanowią: prezes oraz wybrani przez radę jego zastępcy, sekretarz, skarbnik i członkowie.

Prezydium okręgowej rady aptekarskiej działa w imieniu rady w sprawach określonych jej uchwałą.

W Krajowym Zjeździe Aptekarzy biorą udział delegaci wybrani przez okręgowe zjazdy aptekarzy oraz, z głosem doradczym, nie będący delegatami członkowie ustępujących organów Izby.

Liczbę delegatów z poszczególnych izb aptekarskich określa Naczelna Rada Aptekarska zgodnie z regulaminem, o którym mowa w art. 37 pkt 3.

Krajowy Zjazd Aptekarzy zwołuje Naczelna Rada Aptekarska co 4 lata.

Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Aptekarzy zwołuje Naczelna Rada Aptekarska:

Nadzwyczajny Zjazd powinien być zwołany w ciągu 3 miesięcy od dnia wpływu wniosku o zwołanie Zjazdu.

W skład Naczelnej Rady Aptekarskiej wchodzą: Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, prezesi okręgowych rad aptekarskich oraz członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd Aptekarzy.

Naczelna Rada Aptekarska wybiera spośród swoich członków Prezydium. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej stanowią: Prezes oraz wybrani przez Radę wiceprezesi, sekretarz, skarbnik i członkowie.

Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej działa w imieniu Rady w sprawach określonych jej uchwałą.

Naczelna Rada Aptekarska kieruje działalnością samorządu aptekarskiego w okresie między Krajowymi Zjazdami Aptekarzy, a w szczególności:

Naczelna Rada Aptekarska uchyla uchwały okręgowych rad aptekarskich sprzeczne z prawem lub z uchwałami i regulaminami wydanymi na podstawie ustawy.

Naczelna Rada Aptekarska może zwrócić się do okręgowej rady aptekarskiej o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do zakresu działania rady. Uchwała rady powinna być podjęta w ciągu miesiąca od dnia doręczenia wniosku Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Naczelna Rada Aptekarska wydaje Biuletyn Aptekarski oraz może prowadzić inną działalność wydawniczą.

Sąd aptekarski może orzekać kary:

Od orzeczenie Naczelnego Sądu Aptekarskiego, w którym orzeczono lub utrzymano w mocy w II instancji karę wymienioną w ust. 1 pkt 3 i 4, aptekarzowi przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

Sąd Najwyższy rozpatruje odwołanie, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące rewizji.

Aptekarz, wobec którego sąd aptekarski orzekł w I instancji karę wymienioną w art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4, może być przez ten sąd tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych. Postanowienie o zawieszeniu wydaje sąd aptekarski z urzędu lub na wniosek rzecznika odpowiedzialności zawodowej.

Postanowienie sądu aptekarskiego o tymczasowym zawieszeniu jest natychmiast wykonalne. Jeżeli okres tymczasowego zawieszenia trwa dłużej niż trzy miesiące, Naczelny Sąd Aptekarski bada z urzędu zasadność zawieszenia.

W razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania w drodze rewizji nadzwyczajnej lub w wyniku wznowienia postępowania, aptekarzowi przysługuje w stosunku do okręgowej izby aptekarskiej roszczenie o odszkodowanie.

Roszczenie wygasa w razie niezłożenia wniosku w terminie rocznym od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

W sprawach roszczeń o odszkodowanie orzekają sądy powszechne.

Sprawy odpowiedzialności zawodowej aptekarzy rozpatrują okręgowe sądy aptekarskie i Naczelny Sąd Aptekarski.

Okręgowe sądy aptekarskie orzekają we wszystkich sprawach jako I instancja, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 2, z tym że w sprawach odpowiedzialności zawodowej członków okręgowej rady aptekarskiej i okręgowej komisji rewizyjnej orzeka okręgowy sąd aptekarski wyznaczony przez Naczelny Sąd Aptekarski.

Naczelny Sąd Aptekarski:

Kary: upomnienia, nagany i zawieszenia prawa wykonywania zawodu pociągają za sobą utratę prawa wybieralności do organów izb aptekarskich do czasu usunięcia z rejestru wzmianki o ukaraniu.

W razie prawomocnego ukarania karą wymienioną w art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4, stosunek pracy aptekarza wygasa z mocy prawa. Wygaśnięcie to pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Jeżeli w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej świadek lub biegły nie stawił się na rozprawę bez usprawiedliwienia albo bezpodstawnie odmawia zeznań, sąd aptekarski może zwrócić się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby wezwanej o przesłuchanie jej w charakterze świadka lub biegłego na okoliczności wskazane przez sąd aptekarski. O terminie przesłuchania sąd rejonowy zawiadamia strony, a protokół przesłuchania przesyła sądowi aptekarskiemu.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli świadek lub biegły nie stawił się bez usprawiedliwienia na wezwanie rzecznika odpowiedzialności zawodowej albo bezpodstawnie odmawia złożenia przed nim zeznań.

Postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli zaszła okoliczność, która według Kodeksu postępowania karnego wyłącza ściganie.

W razie śmierci obwinionego przed ukończeniem postępowania, toczy się ono nadal, jeżeli zażąda tego - w terminie dwumiesięcznym od dnia zgonu obwinionego - jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra.

Od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego mogą wnieść: Minister Sprawiedliwości, Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Rewizja nadzwyczajna na niekorzyść ukaranego może być wniesiona w ciągu sześciu miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

Nie można wszcząć postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, jeżeli od chwili popełnienia czynu upłynęły trzy lata.

Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie odpowiedzialności zawodowej następuje nie wcześniej niż przedawnienie karne.

Karalność przewinienia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło pięć lat.

Naczelna Rada Aptekarska prowadzi rejestr ukaranych.

Informacji o ukaraniu udziela się organom izb aptekarskich oraz osobom i instytucjom posiadającym lub mogącym wykazać interes prawny w uzyskaniu takich informacji.

Usunięcie z rejestru wzmianki o ukaraniu następuje z urzędu po upływie:

jeżeli aptekarz nie zostanie w tym czasie ukarany lub nie zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.

Nie usuwa się wzmianki o karze pozbawienia prawa wykonywania zawodu.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości oraz w uzgodnieniu z Naczelną Radą Aptekarską, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe przepisy dotyczące postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej aptekarzy.

Okręgowe sądy aptekarskie, za pisemną zgodą stron, mogą rozpatrywać - jako sąd polubowny - spory między aptekarzami oraz między aptekarzami a innymi pracownikami służby zdrowia, a także między aptekarzami a innymi osobami lub instytucjami, jeżeli spory te dotyczą wykonywania zawodu aptekarza.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sądy aptekarskie stosują odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o sądach polubownych.

Dochodami izby aptekarskiej są:

Majątkiem i dochodami izby zarządza właściwa rada aptekarska.

Stosunek służbowy i wynikające z niego prawa i obowiązki członków izb aptekarskich pełniących zawodową lub okresową służbę wojskową, a także ich odpowiedzialność za przewinienia dyscyplinarne, określają odrębne przepisy.

Żołnierze, o których mowa w ust. 1, nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności zawodowej przed sądami aptekarskimi za swoje czynności służbowe bez zgody Ministra Obrony Narodowej.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy resortowej służby zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pełniących obowiązki aptekarzy, którym Minister Spraw Wewnętrznych przedłużył służbę do dnia 31 grudnia 1991 r.

Czyny aptekarzy popełnione przed wejściem w życie ustawy, a stanowiące w myśl przepisów dotychczasowych wykroczenie zawodowe, uważa się za przewinienie w zakresie odpowiedzialności zawodowej w rozumieniu ustawy.

Sprawy wszczęte przez komisje kontroli zawodowej, a nie zakończone prawomocnie, są prowadzone dalej po ich przekazaniu sądom aptekarskim według zasad ustawy.

Sprawy wszczęte przez rzeczników dobra służby zdrowia bądź prowadzone przed komisjami kontroli zawodowej ulegają przekazaniu właściwym rzecznikom odpowiedzialności zawodowej lub sądom aptekarskim w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy i są prowadzone dalej według zasad w niej określonych.

Zadaniem Komitetu, o którym mowa w art. 72, jest:

Do czasu wyboru krajowych organów samorządu aptekarskiego Komitet ma uprawnienia Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Do członków Komitetu, delegatów na pierwszy Krajowy Zjazd Aptekarzy oraz osób wykonujących czynności związane z organizacją izb aptekarskich stosuje się odpowiednio przepis art. 10 ust. 3.

Prezydenci i burmistrzowie miast, na których terenie ustalono siedziby Naczelnej i okręgowych izb aptekarskich, zapewnią warunki lokalowe i techniczne niezbędne dla działalności izb.

Koszty działania Komitetu pokrywa budżet państwa.