Ustawa z dnia 27 września 1991 r. o zasadach odpłatności za leki i artykuły sanitarne.

Leki i artykuły sanitarne są wydawane bezpłatnie osobom uprawnionym, przyjętym do szpitali i innych stacjonarnych zakładów społecznej służby zdrowia oraz przy wykonywaniu zabiegów leczniczych i diagnostycznych w publicznych zakładach opieki zdrowotnej.

Leki i artykuły sanitarne użyte podczas udzielania pomocy doraźnej przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej wydawane są bezpłatnie.

Leki podstawowe i leki uzupełniające są wydawane osobom uprawnionym w aptekach otwartych i resortowych na podstawie recepty:

W przypadku gdy cena leku jest niższa od opłaty ryczałtowej, obowiązuje odpłatność w wysokości ceny leku.

Leki nie wymienione w ust. 1 wydawane są za pełną odpłatnością.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej, ustala i ogłasza wykazy leków podstawowych i leków uzupełniających. Wykazy powinny być aktualizowane co najmniej raz w roku.

Wysokość opłaty ryczałtowej za leki podstawowe określa, w drodze rozporządzenia, Rada Ministrów. Opłata ta nie może przekraczać 0,5% najniższego wynagrodzenia.

Opłata ryczałtowa oraz częściowa odpłatność dotyczą jednostkowego opakowania leku określanego w wykazach, o których mowa w art. 4 ust. 3.

W przypadku leków recepturowych sporządzanych w aptece, osoba uprawniona wnosi opłatę ryczałtową, która odnosi się do ilości leku ustalonej przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia.

Leki, o których mowa w art. 4 ust. 1 i art. 8 ust. 1, oraz artykuły sanitarne, o których mowa w art. 9 ust. 2, są wydawane z aptek na podstawie recepty wystawionej przez lekarza, lekarza dentystę, starszego felczera lub felczera, zgodnie z uprawnieniami zawodowymi tych osób, w sposób i w formie określonej w przepisach odrębnych.

Wystawiający receptę jest obowiązany:

Dokumentację pacjenta należy udostępnić do wglądu organom uprawnionym na podstawie odrębnych ustaw oraz członkom samorządu lekarskiego działającym z upoważnienia właściwych terenowo organów nadzoru farmaceutycznego lub okręgowych rad lekarskich.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określa, w drodze rozporządzenia, wzór książeczki zdrowia, sposób jej rozprowadzania i dokonywania w niej wpisów oraz wysokość odpłatności za wydanie nowej książeczki w przypadku jej zaginięcia.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej, określa wzory recept uprawniających do nabycia leku za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością, sposób zaopatrywania w druki recept, ich przechowywania oraz kontroli wystawiania i realizacji recept, a także szczególne zasady i tryb postępowania przy wystawianiu i realizacji recept w przypadkach określonych w art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 2.

Uprawnienia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, o których mowa w ust. 4, przysługują odpowiednio Ministrom: Obrony Narodowej, Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych w odniesieniu do podległych lub nadzorowanych zakładów społecznych służby zdrowia, z tym że ministrowie ci wydają przepisy w tym zakresie w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej oraz po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Jeżeli w wykazach, o których mowa w art. 4 ust. 3, posłużono się wyłącznie nazwą międzynarodową leku, apteka może wydać, na zasadach określonych w art. 4 ust. 1, lek, którego cena nie przekracza limitu ceny ustalonego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej ustala stopniowo limity cen leków wymienionych w wykazach, o których mowa w art. 4 ust. 3, pod nazwami handlowymi. Refundacja aptece ze środków budżetowych ceny leku wydawanego za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością nie może przekraczać ustalonego limitu.

Jeżeli w wykazach obok nazwy międzynarodowej leku wymienia się również nazwy handlowe leków, apteka może wydać, na zasadach określonych w art. 4 ust. 1, również inny lek dopuszczony do obrotu, nie zamieszczony w tych wykazach, a objęty tą samą nazwą międzynarodową, pod warunkiem że jego cena nie jest wyższa od limitu ceny, a jeżeli limit nie został ustalony - od ceny leków zamieszczonych w wykazach.

Apteka może wydać osobie uprawnionej lek, którego cena przekracza cenę określoną w ust. 3 lub limit ceny, o którym mowa w ust. 1 i 3, pobierając odpowiednią dopłatę, pod warunkiem iż posiada lek wymieniony w wykazach, w tym lek, którego cena odpowiada ustalonemu limitowi, i poinformuje nabywcę o możliwości jego zakupu.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może ustalać również limit ceny artykułów sanitarnych wydawanych za opłatą ryczałtową na zasadach określonych w art. 9 ust. 2.

Jeżeli osoba uprawniona chorująca na wrodzoną lub nabytą chorobę przewlekłą powinna z bezwzględnych wskazań lekarskich przyjmować lek nieobjęty wykazem leków podstawowych, lekarz lub lekarz dentysta wystawia receptę uprawniającą do nabycia niezbędnego leku na zasadach dotyczących leków podstawowych.

W dokumentacji lekarskiej należy szczegółowo uzasadnić potrzebę stosowania leku nie objętego wykazem leków podstawowych.

Artykuły sanitarne są wydawane z aptek, z zastrzeżeniem przepisu ust. 2, za pełną odpłatnością ceny artykułu.

W przypadku chorób przewlekłych, wymagających stałego stosowania określonych artykułów sanitarnych, lekarz lub inna osoba wymieniona w art. 6 ust. 1 wystawia receptę uprawniającą do nabycia artykułu sanitarnego za opłatą ryczałtową.

W dokumentacji lekarskiej należy szczegółowo uzasadnić potrzebę stałego stosowania artykułów sanitarnych.

O wystawieniu recepty w przypadkach określonych w ust. 2 i w art. 8 ust. 1 należy powiadomić jednostkę wskazaną przez wojewodę lub odpowiednio przez Ministrów: Obrony Narodowej, Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w drodze rozporządzenia, może przyznać ze względu na choroby zakaźne, a po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej przyznaje ze względu na niektóre choroby przewlekłe wrodzone i nabyte, uprawnienia do otrzymania leku, preparatów diagnostycznych oraz sprzętu jednorazowego użytku bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością.

Do czasu wydania przepisów, o których mowa w ust. 1, pozostają w mocy dotychczasowe uprawnienia do leków bezpłatnych lub wydawanych za częściową odpłatnością, przysługujące na podstawie odrębnych przepisów ze względu na choroby zakaźne i niektóre choroby przewlekłe.

Przepisy art. 6 i 7 stosuje się odpowiednio.

Osobom uprawnionym, których sytuacja bytowa uległa znacznemu pogorszeniu w związku ze wzrostem wydatków na leczenie w następstwie wejścia w życie przepisów niniejszej ustawy, przysługuje pomoc finansowa.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, najpóźniej w ciągu miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, rządowy program systemowej pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, oraz szczegółowe zasady, warunki i tryb przyznawania tej pomocy.

Z dniem wejścia w życie ustawy tracą moc przepisy szczególne regulujące w sposób odmienny od zasad określonych w ustawie uprawnienia do zaopatrzenia w leki i artykuły sanitarne, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 11 ust. 2.

Zachowują moc uprawnienia wynikające z: