Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych.

Tworzy się samorząd rolniczy działający na rzecz rozwiązywania problemów rolnictwa i reprezentujący interesy zrzeszonych w nim podmiotów.

Członkami samorządu rolniczego z mocy prawa są:

Samorząd rolniczy jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko ustawom.

Samodzielność samorządu rolniczego podlega ochronie sądowej.

Jednostkami organizacyjnymi samorządu rolniczego są izby rolnicze, zwane dalej „izbami”.

Terenem działania izby jest obszar województwa.

Członkami izby są osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, płacące podatek na terenie działania izby oraz osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3, będące członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych, mających siedzibę na terenie działania izby.

Izby działają na rzecz rolnictwa, wpływają na kształtowanie polityki rolnej i uczestniczą w jej realizacji.

Izby posiadają osobowość prawną.

Do zadań izb należy w szczególności:

Izby mogą wykonywać zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, przekazane ustawami lub na podstawie porozumień z właściwymi organami administracji rządowej.

Izby mogą realizować zadania przekazane w drodze porozumienia przez organy samorządu terytorialnego z zakresu zadań własnych gminy.

Zadania, o których mowa w ust. 2 i 3, są wykonywane przez izby po zapewnieniu koniecznych środków finansowych przez administrację rządową lub samorządową.

Sprawy indywidualne z zakresu administracji rządowej oraz wynikające z zakresu zadań własnych gminy załatwiane są przez izbę w trybie postępowania administracyjnego.

Decyzje administracyjne w sprawach z zakresu, o którym mowa w ust. 1, wydaje prezes izby.

Prezes izby może upoważnić w formie pisemnej wiceprezesa izby lub innych członków zarządu do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 2, w imieniu prezesa izby.

W postępowaniu administracyjnym organami wyższego stopnia są:

Izby nie mogą prowadzić działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2.

Izba lub izby mogą być jedynie udziałowcami lub akcjonariuszami spółek prawa handlowego.

Spółki, o których mowa w ust. 2, mogą prowadzić działalność gospodarczą tylko w zakresie zgodnym z zadaniami ustawowymi i statutowymi izb.

Dochód pochodzący z działalności spółek, o których mowa w ust. 2, może być przeznaczony wyłącznie na realizację zadań ustawowych i statutowych.

Izby działają na podstawie ustawy i statutu.

Statut izby określa w szczególności:

Organami izby są:

Kadencja organów izby trwa 4 lata.

Najwyższym organem izby jest walne zgromadzenie.

Członkowie walnego zgromadzenia są wybierani spośród członków izby w wyborach bezpośrednich, przeprowadzanych w głosowaniu tajnym.

Zarząd zwołuje walne zgromadzenie co najmniej dwa razy w roku.

Zarząd zwołuje również walne zgromadzenie na wniosek komisji rewizyjnej albo na wniosek co najmniej 1/3 ogólnej liczby członków walnego zgromadzenia.

Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy:

Statut izby może określić inne sprawy zastrzeżone do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia.

Uchwały walnego zgromadzenia zapadają większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby członków, z zastrzeżeniem ust. 2.

Statut izby lub jego zmiana uchwalane są większością głosów w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby członków walnego zgromadzenia.

Walne zgromadzenie powołuje spośród swoich członków komisje problemowe.

Na wniosek komisji, o których mowa w ust. 1, walne zgromadzenie może rozszerzyć ich skład o osoby nie będące członkami walnego zgromadzenia. Osoby te nie mogą stanowić więcej niż 50% składu komisji.

Komisja rewizyjna składa się z 5 osób wybranych spośród członków walnego zgromadzenia.

Do zadań komisji rewizyjnej należy w szczególności:

Członek komisji rewizyjnej nie może być jednocześnie członkiem zarządu.

Zarząd wybierany jest spośród członków walnego zgromadzenia izby.

W skład zarządu wchodzą: prezes, wiceprezes i 3 członkowie.

Zarząd wybierany jest na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego walnego zgromadzenia.

Zarząd realizuje swoje zadania przy pomocy biura.

Biurem kieruje dyrektor, który w stosunku do pracowników biura jest kierownikiem zakładu pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.

Dyrektora biura powołuje i odwołuje zarząd.

Czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach do walnego zgromadzenia mają członkowie izby.

Osoba prawna realizuje swoje prawa wyborcze za pośrednictwem przedstawiciela wskazanego przez władze tej osoby, uprawnionego do jej reprezentowania przy czynnościach prawnych.

Wybory przeprowadza się w okręgach wyborczych.

Okręg wyborczy obejmuje obszar jednej gminy.

Członkowie walnego zgromadzenia wybierani są według zasad:

Wybory przeprowadzają:

Komisje, o których mowa w ust. 1, wybierają spośród swoich członków przewodniczącego, jego zastępcę i sekretarza komisji.

W skład komisji nie mogą wchodzić osoby kandydujące w wyborach do walnego zgromadzenia.

Osoby wchodzące w skład komisji pełnią swoje funkcje honorowo.

Prawo zgłaszania kandydatów w wyborach do walnego zgromadzenia izby przysługuje członkom izby.

Zgłoszenie kandydatury wymaga poparcia co najmniej 50 członków danej izby posiadających prawo wyborcze w danym okręgu wyborczym.

Poparcia, o którym mowa w ust. 2, można udzielić więcej niż jednemu kandydatowi. Wycofanie udzielonego poparcia jest nieskuteczne.

Do zgłoszenia załącza się:

Zgłoszenia do komisji okręgowej dokonuje osobiście kandydat lub pisemnie wskazana przez niego osoba.

W przypadku udzielenia poparcia przez osobę prawną podaje się odpowiednio jej nazwę, adres siedziby oraz imię i nazwisko przedstawiciela, o którym mowa w art. 23 ust. 2.

W przypadku zgłoszenia kandydata przez osobę prawną przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio. Do zgłoszenia załącza się dokument o ustanowieniu przedstawiciela, o którym mowa w art. 23 ust. 2.

Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym.

Głosowanie przeprowadza się na obszarze okręgu wyborczego, który jest równocześnie obwodem głosowania. Komisja okręgowa może postanowić o podziale okręgu wyborczego na dwa lub więcej obwodów głosowania.

Spis uprawnionych do udziału w głosowaniu, o których mowa w art. 3 ust. 3, sporządza się w urzędzie gminy. Sporządzanie spisu jest zadaniem zleconym gminie.

Spis, o którym mowa w ust. 2, udostępniany jest do wglądu w siedzibie urzędu gminy najpóźniej w 14 dniu przed dniem wyborów. Każdy może wnieść zażalenie w sprawie nieprawidłowości spisu.

Organ, który sporządził spis, rozpatruje zażalenie w ciągu 3 dni od daty jego wniesienia i wydaje decyzję w sprawie.

Od decyzji nie uwzględniającej zażalenia przysługuje prawo wniesienia, za pośrednictwem organu sporządzającego spis, skargi do sądu rejonowego w ciągu 3 dni.

Sąd rozpoznaje skargę w postępowaniu nieprocesowym w składzie jednego sędziego w terminie 3 dni od daty wniesienia skargi. Postanowienie sądu doręcza się osobie, która wniosła skargę, oraz organowi, który sporządził spis. Od postanowienia sądu nie przysługują środki odwoławcze.

W przypadku podziału okręgu wyborczego na obwody głosowania:

Przepisy art. 26 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.

Wyniki głosowania i wynik wyborów w okręgu wyborczym do walnego zgromadzenia ustala komisja okręgowa.

W okręgu jednomandatowym mandat do walnego zgromadzenia uzyskuje kandydat, który otrzymał największą liczbę głosów. W przypadku gdy dwóch lub więcej kandydatów otrzymało równą liczbę głosów uprawniającą do uzyskania mandatu, o pierwszeństwie rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez komisję okręgową.

W okręgu dwumandatowym mandaty do walnego zgromadzenia uzyskują dwaj kandydaci, którzy otrzymali kolejno największą liczbę głosów. W przypadku gdy dwóch lub więcej kandydatów otrzymało równą liczbę głosów uprawniającą do uzyskania mandatu i kandydatów tych jest więcej niż mandatów do uzyskania, o pierwszeństwie rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez komisję okręgową.

Komisja okręgowa sporządza protokół z przeprowadzonego głosowania i z wyborów w okręgu wyborczym, który przekazuje niezwłocznie komisji wojewódzkiej.

Wygaśnięcie mandatu członka walnego zgromadzenia następuje wskutek:

Wygaśnięcie mandatu stwierdza walne zgromadzenie.

W przypadku gdy do zakończenia kadencji walnego zgromadzenia pozostało nie mniej niż 6 miesięcy, to w ciągu 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia 10% mandatów przeprowadza się wybory uzupełniające.

Izby tworzą Krajową Radę Izb Rolniczych, zwaną dalej „Krajową Radą”.

Krajowa Rada posiada osobowość prawną.

W skład Krajowej Rady wchodzą prezesi izb oraz wybrani przez walne zgromadzenie delegaci po jednym z każdej izby.

Organem Krajowej Rady jest zarząd wybierany i odwoływany w głosowaniu tajnym przez Krajową Radę spośród jej członków.

Zarząd Krajowej Rady stanowią: prezes, wiceprezes oraz trzej członkowie.

Zarząd realizuje swoje zadania przy pomocy biura.

Biurem kieruje dyrektor, który w stosunku do pracowników biura jest kierownikiem zakładu pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.

Dyrektora biura powołuje i odwołuje zarząd.

Organem Krajowej Rady jest również komisja rewizyjna wybierana i odwoływana w głosowaniu tajnym przez Krajową Radę spośród jej członków.

Komisja rewizyjna składa się z 5 osób.

Członek komisji rewizyjnej nie może być jednocześnie członkiem zarządu Krajowej Rady.

Nadzór nad działalnością Krajowej Rady sprawuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, a nad działalnością izb - właściwi wojewodowie.

Nadzór nad gospodarką izb w zakresie wykorzystania środków przekazanych na realizację zadań zleconych sprawuje organ zlecający te zadania.

Do gospodarki środkami o których mowa w art. 35 pkt 1, 2 i 7, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo budżetowe.

Zarząd izby przedstawia organom nadzoru uchwały organów izby oraz zatwierdzone przez walne zgromadzenie sprawozdanie z rocznej działalności izby w terminie 14 dni od dnia ich uchwalenia.

Organy nadzoru, o których mowa w art. 47 ust. 1, mogą stwierdzić nieważność uchwał organów izby w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich doręczenia.

W terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji organów nadzoru stwierdzających nieważność uchwał organów izby zarządowi izby przysługuje prawo zaskarżenia tych decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia, ustala termin pierwszych wyborów walnych zgromadzeń izb, na wniosek wojewody, po zasięgnięciu opinii sejmiku samorządowego, wyznaczając ich datę na dzień wolny od pracy przypadający najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W rozporządzeniu określa się jednocześnie terminarz wykonania poszczególnych czynności związanych z przeprowadzeniem wyborów.

Tryb przeprowadzenia wyborów, o których mowa w ust. 1, ustala Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Komisję wojewódzką powołuje wojewoda, po zasięgnięciu opinii sejmiku samorządowego. Na sekretarza komisji może być powołany kierownik wojewódzkiego biura wyborczego lub osoba przez niego wskazana.

Protokół wyników wyborów do walnego zgromadzenia komisja wojewódzka przekazuje niezwłocznie wojewodzie. O wynikach wyborów wojewoda informuje Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Czynności organizacyjne związane z przeprowadzeniem wyborów wykonuje wojewoda we współdziałaniu z wojewódzkim biurem wyborczym. Zasady udziału wojewódzkiego biura wyborczego w wyborach określa porozumienie wojewody i kierownika wojewódzkiego biura wyborczego.

Zarząd gminy zapewnia obsługę i techniczno-materialne warunki pracy komisji okręgowej, jako zadanie zlecone gminie.

Wydatki związane z przeprowadzeniem wyborów, w tym na zadania zlecone gminie, oraz środki materialne i finansowe na podjęcie działalności izby zapewnia wojewoda, w wysokości określonej na ten cel w ustawie budżetowej na dany rok.

Utworzenie izby następuje, jeżeli w pierwszych wyborach zarządzonych zgodnie z art. 50 ust. 1 wzięło udział co najmniej 20% uprawnionych do głosowania.

W przypadku gdy w wyniku pierwszych wyborów nie utworzono izby, ponowne wybory mogą odbyć się nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od daty pierwszych wyborów i na wniosek co najmniej 5% uprawnionych do głosowania, złożony właściwemu wojewodzie.

Wojewoda po sprawdzeniu w ciągu 21 dni prawidłowości złożonego wniosku, o którym mowa w ust. 2, występuje niezwłocznie do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o zarządzenie ponownych wyborów.

Ponowne wybory przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w art. 50.

Do ponownych wyborów nie stosuje się przepisu ust. 1.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej zwołuje pierwsze posiedzenie Krajowej Rady nie później niż przed upływem 9 miesięcy od dnia utworzenia izb w co najmniej połowie województw.

Krajowa Rada na pierwszym posiedzeniu wybiera zarząd i komisję rewizyjną.

Nazwa „izba rolnicza” może być używana wyłącznie w odniesieniu do izb, o których mowa w ustawie.

Podmioty posługujące się nazwą „izba rolnicza” przed dniem wejścia ustawy w życie są obowiązane dokonać zmiany swojej nazwy, z uwzględnieniem ust. 1, w terminie jednego roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Wniosek o zmianę wpisu we właściwym dla nich rejestrze jest wolny od opłat sądowych.