Ustawa z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne.

Ustawa reguluje zasady, ogólne warunki i tryb:

Poręczenia i gwarancje, o których mowa w ust. 1 pkt. 1, stanowią jedyne dopuszczalne formy, w jakich organy państwa mogą ustanawiać, w drodze umowy, odpowiedzialność majątkową Skarbu Państwa za zobowiązania innych podmiotów.

Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów, lub Minister Finansów mogą udzielać, w imieniu Skarbu Państwa:

Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów, lub Minister Finansów mogą ograniczyć, w umowie poręczenia lub gwarancji, odpowiedzialność Skarbu Państwa do przypadków, w których niewywiązywanie się kredytobiorcy ze spłaty kredytu nastąpiło na skutek zdarzeń w niej określonych, a w szczególności zdarzeń, o których mowa w art. 19 ust. 1.

Gwarancja może być udzielona również bankowi zagranicznemu lub zagranicznej instytucji finansowej, jeżeli taki bank lub instytucja udzieliły kredytodawcy gwarancji za kredytobiorcę.

Poręczenia lub gwarancje udzielane są na wniosek kredytobiorcy, kredytodawcy lub określonego w ust. 3 banku albo instytucji finansowej.

Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów, w drodze rozporządzenia, może podwyższyć kwotę warunkującą możliwość udzielenia poręczenia, o której mowa w ust. 1 pkt. 1, nie więcej jednak niż do kwoty 4,5 mln ECU.

Poręczenia i gwarancje mogą być udzielone do wysokości 60% wykorzystanej kwoty kredytu objętego poręczeniem lub gwarancją oraz do wysokości 60% odsetek od tej kwoty.

Rada Ministrów może udzielić poręczenia do wysokości wyższej niż określona w ust. 1 w przypadku przedsięwzięcia o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej.

Rada Ministrów udziela poręczeń lub gwarancji w przypadku, jeżeli kwota poręczenia lub gwarancji przekracza równowartość 15 mln ECU lub jeżeli poręczenie lub gwarancja przekroczą wysokość, o której mowa w art. 5 ust. 1.

Minister Finansów udziela poręczeń lub gwarancji w innych przypadkach niż określone w ust. 1.

Poręczenia lub gwarancje mogą być udzielane pod warunkiem przeznaczenia objętego nimi kredytu na finansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych zapewniających:

Poręczenia lub gwarancje mogą być także udzielane pod warunkiem przeznaczenia objętego nimi kredytu na finansowanie zakupu materiałów lub wyrobów gotowych, przeznaczonych na realizację przedsięwzięć polegających na wykonaniu dóbr inwestycyjnych na eksport, o wartości jednostkowej powyżej 10 mln ECU i cyklu produkcyjnym powyżej 6 miesięcy.

Skuteczność poręczeń lub gwarancji uwarunkowana jest wniesieniem opłaty prowizyjnej od poręczenia lub gwarancji, z zastrzeżeniem ust. 2.

Rada Ministrów lub odpowiednio Minister Finansów mogą odstąpić od naliczenia i pobrania opłaty prowizyjnej od poręczenia lub gwarancji, jeżeli w umowie poręczenia lub gwarancji odpowiedzialność Skarbu Państwa została ograniczona do przypadku, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt. 1, dotyczącego niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez organ administracji państwowej, oraz do przypadku, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt. 2.

Opłata prowizyjna, o której mowa w ust. 1, naliczana jest od objętej poręczeniem lub gwarancją kwoty przyznanego kredytu i pobierana jest, w zależności od okresu, na jaki poręczenie lub gwarancja zostały udzielone, w wysokości od 0,2% do 2% tej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 4.

Opłata prowizyjna od gwarancji, o której mowa w art. 3 ust. 3, naliczana jest od kwoty objętej gwarancją Skarbu Państwa i pobierana jest w wysokości od 0,1% do 1% tej kwoty.

Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów, lub Minister Finansów mogą udzielać, w imieniu Skarbu Państwa, poręczeń spełnienia przez emitenta świadczeń pieniężnych wynikających z wyemitowanych przez niego obligacji.

Poręczenie może obejmować zapłatę należności głównej lub należności ubocznych albo obu tych należności.

Poręczenie jest udzielane na wniosek emitenta obligacji.

Poręczenie udzielone przez Skarb Państwa stanowi zabezpieczenie całkowite lub zabezpieczenie częściowe w rozumieniu ustawy o obligacjach.

Wykonanie zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonego poręczenia następuje na wniosek i za pośrednictwem banku-reprezentanta w rozumieniu przepisów ustawy o obligacjach.

Bank-reprezentant obowiązany jest do składania Ministrowi Finansów oświadczeń i zawiadomień, o których mowa w art. 34 pkt. 3 i 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy o obligacjach.

Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów, może udzielać, w imieniu Skarbu Państwa, osobom krajowym i zagranicznym gwarancji naprawienia szkód powstałych z tytułu:

Gwarancja może być udzielona w związku z realizacją na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej inwestycji o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, dotyczącej rozwoju infrastruktury lub ochrony środowiska, gdy przewidywany okres zwrotu kapitałów zaangażowanych w tę inwestycję wynosi co najmniej 5 lat.

Rada Ministrów może udzielać, na wniosek Ministra Kultury i Sztuki, w imieniu Skarbu Państwa, osobom zagranicznym poręczeń wypłaty odszkodowania z tytułu zniszczenia, uszkodzenia lub kradzieży nie ubezpieczonych eksponatów, których właścicielami lub uprawnionymi posiadaczami są te osoby, jeżeli eksponaty te składają się na wystawę artystyczną, organizowaną w Rzeczypospolitej Polskiej, a ich łączna wartość przekracza 7 mln ECU.

Poręczenie jest udzielane na wniosek organizatora wystawy.

Do poręczeń stosuje się przepis art. 4.

Tworzy się zasób majątkowy Skarbu Państwa, zwany dalej „zasobem”, przeznaczony na zaspokojenie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielanych przez Skarb Państwa.

Na zasób składają się, wyodrębnione zgodnie z art. 26 ust. 4, akcje i udziały w spółkach stanowiące własność Skarbu Państwa.

Zasób powiększają akcje i udziały uzyskane w wyniku dochodzenia przez Ministra Finansów, w imieniu Skarbu Państwa, wierzytelności z tytułu udzielonych poręczeń lub gwarancji.

Łączna wartość akcji (udziałów) podlegających wyodrębnieniu w danym roku powinna wynosić nie mniej niż 0,5% łącznej kwoty poręczeń i gwarancji udzielonych w roku poprzednim, z zastrzeżeniem ust. 2.

Łączna wartość akcji (udziałów) składających się na zasób nie może przekroczyć 15% łącznej wartości wszystkich zobowiązań wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji według stanu na koniec ubiegłego roku.

Dla potrzeb wyodrębnienia, o którym mowa w ust. 1, wartość akcji ustala się na podstawie ich wartości rynkowej; wartość akcji nie będących przedmiotem obrotu publicznego oraz udziałów ustala się na podstawie wartości księgowej spółki.

Rada Ministrów wyodrębnia, na wniosek Ministra Skarbu Państwa, uzgodniony z Ministrem Finansów, w drodze rozporządzenia, do dnia 28 lutego każdego roku, akcje lub udziały, o których mowa w art. 25 ust. 2, oraz określa ich liczbę i łączną wartość, zgodnie z ust. 3.

Minister Skarbu Państwa może wycofać z zasobu akcje lub udziały, o których mowa w art. 25 ust. 2, zastępując je jednocześnie akcjami lub udziałami o łącznej wartości odpowiadającej łącznej wartości wycofanych akcji lub udziałów.

Akcje i udziały składające się na zasób nie mogą być:

Czynność prawna dokonana z naruszeniem przepisu ust. 1 jest nieważna.

Akcje i udziały składające się na zasób zbywa, na zlecenie Ministra Skarbu Państwa wydane w porozumieniu z Ministrem Finansów, Bank Gospodarstwa Krajowego.

O zbyciu akcji (udziałów) Bank Gospodarstwa Krajowego zawiadamia Ministra Skarbu Państwa oraz Ministra Finansów.

Do zbywania akcji (udziałów) składających się na zasób nie stosuje się przepisów ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o urzędzie Ministra Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 i Nr 156, poz. 775).

Z tytułu wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, Bank Gospodarstwa Krajowego otrzymuje prowizję w wysokości określonej przez Ministra Skarbu Państwa w porozumieniu z Ministrem Finansów, nie wyższą jednak niż 1% dochodu uzyskanego ze zbycia akcji (udziałów).

Minister Finansów wykonuje, ze środków budżetu państwa, zobowiązania z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa poręczeń lub gwarancji, z zastrzeżeniem ust. 2.

W uzasadnionych przypadkach Minister Finansów wykonuje zobowiązania z tytułu poręczeń lub gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa także ze środków zgromadzonych na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa w Banku Gospodarstwa Krajowego.

Gospodarka finansowa środkami gromadzonymi na rachunku, o którym mowa w ust. 2, prowadzona jest przez Ministra Finansów, w imieniu Skarbu Państwa, na zasadach określonych w przepisach ustawy.

Minister Finansów otworzy w Banku Gospodarstwa Krajowego rachunek rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa.

Na rachunku, o którym mowa w ust. 1, gromadzone są:

Środki gromadzone na rachunku, o którym mowa w ust. 1, przeznaczone są na:

Osoby prawne, o których mowa w art. 2 pkt. 3, mogą udzielać poręczeń lub gwarancji do wysokości nie wyższej niż 30% wartości kapitałów (funduszy) własnych, z zastrzeżeniem, że wysokość poręczenia lub gwarancji udzielanych za zobowiązania określonego podmiotu nie może przekroczyć 10% wartości tych kapitałów (funduszy).

Minister Finansów może wyrazić zgodę na udzielanie poręczeń lub gwarancji do wysokości wyższej niż określona w ust. 1 lub ustalić w inny sposób niż określony w ust. 1 dopuszczalną łączną wysokość udzielanych poręczeń i gwarancji oraz dopuszczalną wysokość poręczenia lub gwarancji za zobowiązania określonego podmiotu.

Osoby prawne, o których mowa w art. 2 pkt.3, będą przekazywały Ministrowi Finansów kwartalne informacje o:

Informacje, o których mowa w ust. 1, są przekazywane w terminie 30 dni po upływie kwartału.

Bank Gospodarstwa Krajowego tworzy Krajowy Fundusz Poręczeń Kredytowych.

Na Krajowy Fundusz Poręczeń Kredytowych składają się:

W celu zasilenia Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych Minister Skarbu Państwa, w imieniu Skarbu Państwa, może, w drodze rozporządzenia, przekazać nieodpłatnie Bankowi Gospodarstwa Krajowego akcje lub udziały stanowiące własność Skarbu Państwa.

Do przekazania akcji (udziałów), o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się przepisów ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, dotyczących trybu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa.

Środki Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych przeznaczane są na zabezpieczenie spłaty kredytów bankowych oraz odsetek od tych kredytów, poręczonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego zgodnie z przepisami ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.

Minister Finansów, w drodze umowy zawartej z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, może przeznaczyć środki Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych także na inne cele związane z udzielaniem poręczeń.

Poręczeniem mogą być objęte kredyty inwestycyjne oraz kredyty przeznaczone na zakup materiałów lub surowców do produkcji.

Do poręczeń stosuje się przepis art. 4 oraz odpowiednio przepisy art. 8 i 34.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania poręczeń oraz wysokość, warunki i tryb pobierania opłat prowizyjnych z tytułu udzielonych poręczeń określi umowa zawarta między Ministrem Finansów a Bankiem Gospodarstwa Krajowego.

Bank Gospodarstwa Krajowego wyodrębnia w swoim planie finansowym plan finansowy Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych, opracowany w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Bank Gospodarstwa Krajowego sporządza dla Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych odrębny bilans oraz rachunek zysków i strat.

Bank Gospodarstwa Krajowego przeniesie środki Funduszu Poręczeń Kredytowych na rachunek Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych.

Spłata zobowiązań z tytułu poręczeń, udzielonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Funduszu Poręczeń Kredytowych przed dniem wejścia w życie ustawy, następuje ze środków Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych.

Minister Finansów, w imieniu Skarbu Państwa, wykonuje czynności zmierzające do odzyskania kwot zapłaconych z tytułu wykonania umowy poręczenia lub gwarancji na zasadach, warunkach i w trybie określonych w innych ustawach, z zastrzeżeniem ust. 2.

Warunki i tryb sprzedaży wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji, zamiany tych wierzytelności na akcje (udziały), rozłożenia ich spłaty na raty oraz umorzenia wierzytelności w całości lub w części określi, w drodze rozporządzenia, Rada Ministrów.

Minister Finansów może upoważnić Bank Gospodarstwa Krajowego do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1.

Z tytułu wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, Bank Gospodarstwa Krajowego otrzymuje prowizję w wysokości określonej w umowie zawartej pomiędzy Ministrem Finansów a Bankiem Gospodarstwa Krajowego.