Dz.U. 2000 nr 40 poz. 469 · Rozporządzenie · obowiązujący
Na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy czyszczeniu, praniu i farbowaniu wyrobów włókienniczych, skórzanych i futrzarskich, zwanych dalej „odzieżą”. 2. Przepisy rozporządzenia dotyczą pralni oraz farbiarni usługowych, zwanych dalej „pralniami i farbiarniami”. 3. Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do pralni na statkach morskich.
Wymagania szczególne dla pralni szpitalnych określają odrębne przepisy.
Pomieszczenia pralni i farbiarni, niezależnie od miejscowych wyciągów zainstalowanych bezpośrednio przy urządzeniach lub maszynach pralniczych, powinny mieć zapewnioną wymianę powietrza w ciągu godziny co najmniej: Rodzaj pomieszczenia Nawiew (ilość wymian/godz.) Wywiew (ilość wymian/godz.) — pomieszczenia sortowni i magazynów odzieży brudnej oraz przeznaczone do płukania, odwirowania i farbowania odzieży 5 6 — pomieszczenia służące do moczenia, odkażania oraz ręcznego prasowania odzieży 3 4 — pomieszczenia przeznaczone do gotowania odzieży, prania ręcznego i mechanicznego oraz farbowania 6 7 — pomieszczenia suszenia i mechanicznego prasowania odzieży (maglowania) 4 5 — pomieszczenia sortowni i magazynów odzieży wypranej lub ufarbowanej 1 1
W pomieszczeniach narażonych na działanie substancji chemicznych, wody i par ściany powinny być pokryte do wysokości co najmniej 2,0 m materiałem nienasiąkliwym, łatwo zmywalnym i odpornym na działanie środków stosowanych do czyszczenia, usuwania plam, prania i farbowania.
Temperatura powierzchni zewnętrznych rur przewodzących gorącą wodę i parę oraz maszyn i urządzeń pralniczych, z którymi może mieć bezpośredni kontakt pracownik, nie powinna przekraczać 55°C (328 K).
Rury przewodzące zimną wodę należy osłonić izolacją ochronną, jeżeli przebiegają przez pomieszczenia o wilgotności względnej powietrza przekraczającej 75%.
Podłogi we wszystkich pomieszczeniach pralni i farbiarni narażonych na działanie stosowanych preparatów i środków chemicznych oraz wody powinny być wykonane z materiałów odpornych na nasiąkanie.
Ścieki z urządzeń i maszyn stosowanych w pralni i farbiarni powinny być odprowadzane w sposób nie powodujący zalewania podłogi.
Otwory i studzienki kanałów ściekowych na drogach i przejściach oraz na stanowiskach pracy należy zabezpieczyć odpowiednimi pokrywami lub kratkami.
Pranie odzieży zanieczyszczonej substancjami chemicznymi powinno odbywać się wyłącznie w maszynach i urządzeniach do tego celu przeznaczonych.
W pralni, w której odbywa się pranie odzieży zanieczyszczonej substancjami chemicznymi, powinny być zainstalowane urządzenia do neutralizacji tych substancji.
W pralniach zakładów przemysłowych lub świadczących usługi dla tych zakładów powinny być zainstalowane urządzenia do odpylania, degazacji i dezynfekcji odzieży roboczej i ochronnej.
Pomieszczenia pralni oraz odzież roboczą pracowników należy odkażać i dezynfekować w okresach ustalonych instrukcją zakładową.
Urządzenia do mechanicznego czyszczenia odzieży lub miejscowego usuwania plam przy użyciu substancji chemicznych powinny być szczelne lub wyposażone w wentylację wyciągową miejscową, niezależnie od czynnej wentylacji ogólnej, o której mowa w § 3.
Maszyny i urządzenia pralnicze należy wyposażyć w szczelne pokrywy samozamykające wraz z urządzeniami zabezpieczającymi pokrywy otworów załadunkowych przed przypadkowym otwarciem podczas pracy tych maszyn i urządzeń.
Maszyny i urządzenia pralnicze sterowane automatycznymi programatorami należy wyposażyć w mechanizmy umożliwiające ręczny spust kąpieli i otwarcie pokryw w przypadku awarii programatorów.
Maszyny pralnicze z osobnymi otworami załadunkowymi bębna zewnętrznego i wewnętrznego powinny być wyposażone w urządzenie unieruchamiające bęben pralniczy w czasie ładowania i wyjmowania odzieży.
Podczas stosowania benzyny i przy obróbce odzieży wełnianej, jedwabnej i futrzanej należy stosować środki neutralizujące procesy wytwarzania elektryczności statycznej.
Odzież brudną przeznaczoną do prania należy dostarczać do pralni wyłącznie w workach lub pojemnikach eliminujących bezpośredni kontakt z tą odzieżą osób zatrudnionych przy transporcie.
W pralniach i farbiarniach należy wyodrębnić pomieszczenia z oddzielnymi stanowiskami pracy do przyjmowania odzieży brudnej i przeznaczonej do farbowania oraz do wydawania odzieży upranej lub ufarbowanej.
Odzież brudną z sortowni lub magazynu należy przewozić na stanowiska prania wózkami ręcznymi lub przy użyciu wózków mechanicznych.
Odzież mokrą po procesie moczenia, gotowania lub prania należy przewozić na kolejne stanowiska pracy w sposób nie powodujący zalewania podłogi.
Odzież przeznaczona do mechanicznego czyszczenia przy użyciu substancji chemicznych łatwo palnych nie powinna zawierać części lub ozdób metalowych mogących spowodować iskrzenie.
Podczas prac na stanowiskach mechanicznego czyszczenia odzieży należy:
naczynia i urządzenia zawierające rozpuszczalniki i inne substancje chemiczne otwierać z zachowaniem szczególnej ostrożności,
zbiorniki operacyjne, destylatory i inne pojemniki napełniać i opróżniać w sposób zmechanizowany lub przy użyciu odpowiednich urządzeń dozujących,
czynności napełniania i opróżniania maszyn pralniczych, w których stosuje się różnego rodzaju rozpuszczalniki, wykonywać przy uruchomionej wentylacji wyciągowej miejscowej i otwartej przepustnicy kanału wentylacyjnego odprowadzającego opary tych rozpuszczalników na zewnątrz pomieszczenia,
odzież poddaną czyszczeniu rozpuszczalnikami, w razie konieczności wyjęcia jej z urządzenia przed procesem wysuszenia i przewietrzenia, przemieścić poza miejsce obecnego stanowiska pracy i poddać wietrzeniu w pomieszczeniu przeznaczonym do tego celu,
odzież po zakończonym procesie czyszczenia, przed jej przekazaniem do dalszej obróbki technologicznej, poddać procesowi wietrzenia w pomieszczeniu wyposażonym w skuteczną wentylację,
substancje chemiczne przechowywać na stanowiskach pracy w ilościach niezbędnych do zapewnienia ciągłości pracy na jednej zmianie roboczej,
napełnianie maszyn pralniczych substancjami chemicznymi oraz procesy wirowania i suszenia odzieży przeprowadzać przy zamkniętych pokrywach otworów załadunkowych i manipulacyjnych,
pokrywy otworów załadunkowych i manipulacyjnych w maszynach stosowanych do czyszczenia odzieży przy użyciu rozpuszczalników chlorowanych zamykać, a przepustnicę kanału wentylacyjnego odprowadzającego opary na zewnątrz pozostawiać otwartą.
Stanowiska pracy, na których stosowane substancje chemiczne do czyszczenia, prania, apretowania lub farbowania mogą być przyczyną poślizgu pracownika, należy wyposażyć w ażurowe podesty.
W razie rozlania na podłogę substancji chemicznych, o których mowa w ust. 2, należy je niezwłocznie usunąć, a miejsce rozlania oczyścić lub osuszyć.
Podczas przelewania substancji chemicznych stosowanych w pralni i farbiarni oczy i ręce pracowników należy zabezpieczyć odpowiednimi środkami ochrony indywidualnej.
Sposoby bezpiecznego dozowania rozpuszczalników i innych substancji chemicznych stosowanych w procesie czyszczenia odzieży, prania lub farbowania określają stanowiskowe instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy.
Suszarnie w pralniach i farbiarniach należy wyposażyć w odpowiednie do technologii suszenia wieszaki jezdne i inne urządzenia eliminujące uciążliwość pracy i zwiększające jej bezpieczeństwo.
W razie gdy wewnątrz suszarni temperatura jest wyższa niż 27°C (300 K), czynności zawieszania odzieży mokrej i jej zdejmowania po wysuszeniu z wieszaków jezdnych i innych urządzeń należy wykonać na zewnątrz suszarni.
Stanowiska ręcznego prasowania odzieży przy użyciu elektrycznych żelazek należy wyposażyć w podesty lub dywaniki izolacyjne z materiałów dielektrycznych, jeżeli nie zastosowano innych skutecznych środków ochrony przeciwporażeniowej.
Urządzenia do mechanicznego prasowania odzieży za pomocą:
walców obrotowych należy wyposażyć w zabezpieczenie chroniące przed przypadkowym wciągnięciem odzieży roboczej pracownika lub jego rąk pomiędzy prasujące elementy,
płyt dociskanych mechanicznie należy wyposażyć w zabezpieczenie chroniące przed zwarciem lub dociśnięciem tych płyt w sytuacji, gdy pomiędzy płytami znajdują się ręce obsługującego pracownika, lub w czasie prac konserwacyjno-naprawczych.
W przypadku niekontrolowanego wypływu z urządzeń i zbiorników rozpuszczalników chlorowanych, pracowników narażonych na działanie tych rozpuszczalników należy poddać profilaktycznym badaniom lekarskim.
Pomieszczenia sortowni i magazynów odzieży brudnej oraz środki transportowe do jej przewożenia należy dezynfekować co najmniej raz w roku. 2. Pomieszczenia sortowni i magazynów, o których mowa w ust. 1, należy odnawiać co najmniej jeden raz w roku.
Traci moc rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 listopada 1973 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pralniczych (Dz. U. Nr 49, poz. 285).
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Minister Gospodarki: J. Steinhoff