Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 18 września 2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych.

Zbiorniki powinny być tak zaprojektowane, aby zapewniały, w sposób określony w odrębnych przepisach, minimalizację ubytku czynnika roboczego, w przypadku zmian temperatury lub ciśnienia.

Przedostawanie się czynników roboczych do otoczenia podczas napełniania lub opróżniania zbiorników powinno być ograniczone do bezpiecznego minimum.

Zbiorniki powinny być zbudowane z materiału odpornego na działanie czynnika roboczego lub wyłożone odpowiednią wykładziną albo zabezpieczone powłoką ochronną.

Sporządzając dokumentację techniczną zbiornika, należy przewidzieć jego żywotność.

Elementy zbiornika stykające się bezpośrednio z czynnikiem roboczym powinny być odporne na działanie tych czynników.

Elementy zbiornika nie powinny zawierać składników zdolnych do wytworzenia niebezpiecznej reakcji z przechowywaną w nim zawartością lub do wyraźnego ich osłabienia, w szczególności przez przyspieszenie starzenia i wzrost kruchości.

Zbiornik powinien być tak zaprojektowany, aby zapobiec gromadzeniu się potencjalnie niebezpiecznych ładunków elektrostatycznych lub je ograniczyć albo być wyposażony w układ do ich odprowadzania.

Obliczenia wytrzymałościowe powinny być wykonywane w sposób określony w:

W innych przypadkach niż określone w ust. 1, obliczenia wytrzymałościowe mogą być wykonywane w sposób określony w normach i warunkach technicznych uzgodnionych z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.

W obliczeniach wytrzymałościowych należy uwzględnić obciążenie statyczne pochodzące od zawartości zbiornika, jeżeli ma ono istotny wpływ na wymagane grubości ścianek.

W obliczeniach grubości ścianki zbiornika nie uwzględnia się grubości jego wykładziny.

W przypadku możliwości powstania w zbiorniku podciśnienia, projektant powinien przeprowadzić obliczenia wytrzymałościowe zbiornika w zakresie przewidywanego ciśnienia zewnętrznego.

Obliczenia innych obciążeń dla zbiorników naziemnych, w szczególności obciążenie śniegiem i wiatrem, należy wykonywać zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskich Normach.

W obliczeniach wytrzymałościowych zbiorników podziemnych należy uwzględnić również obciążenie ziemią.

W przypadku skomplikowanych kształtów zbiornika i braku możliwości wykonania obliczeń wytrzy

małościowych, można przeprowadzić próbę niszczącą lub próbę trwałego odkształcenia, na podstawie warunków proponowanych przez projektanta i uzgodnionych z organem właściwej jednostki dozoru technicznego.

Nie jest wymagane wykonywanie obliczeń wytrzymałościowych dla połączeń kołnierzowo-śrubowych króćców przyłącznych, jeżeli połączenia te wykonane zostały zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskich Normach. W dokumentacji technicznej zbiornika powinny być określone materiały elementów połączenia, w tym uszczelek, oraz określona wartość momentu dokręcania nakrętek.

W zbiorniku należy pozostawić wolną przestrzeń stanowiącą zabezpieczenie przed przelaniem się cieczy lub trwałym odkształceniem zbiornika zamkniętego w wyniku powiększenia się w nim objętości cieczy pod wpływem wzrostu temperatury.

Napełnienie zbiornika cieczą w odniesieniu do najwyższej temperatury roboczej nie powinno przekraczać 97% pojemności zbiornika.

Zbiornik umiejscowiony, którego pojemność wynosi powyżej 2,5 m3, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej, powinien być wyposażony w urządzenie sygnalizujące powstanie wycieku i urządzenie zabezpieczające przed przenikaniem czynnika roboczego do gruntu oraz do wód powierzchniowych i gruntowych.

Jako urządzenia sygnalizujące powstanie wycieku, o którym mowa w ust. 1, mogą być stosowane:

Jako urządzenie zabezpieczające, o którym mowa w ust. 1, może być stosowane:

Urządzenie zabezpieczające, o którym mowa w ust. 3, powinno być tak zaprojektowane i zbudowane, aby w przypadku powstania wycieku w zbiorniku wyciek ten został zatrzymany przez to urządzenie i nie doszło do skażenia środowiska.

Zbiornik bezciśnieniowy może być wyposażony w urządzenie oddechowe, zabezpieczające zbiornik przed przekroczeniem dopuszczalnego nadciśnienia i podciśnienia.

Przy doborze przepustowości urządzenia oddechowego powinno być uwzględnione najwyższe natężenie przepływu gazu, wynikające z nagrzewania lub chłodzenia zawartości oraz napełniania albo opróżniania zbiornika.

Urządzenie oddechowe powinno być zabezpieczone w sposób uniemożliwiający przedostanie się do niego wody deszczowej i ciał obcych oraz odporne na korozję i wyposażone w bezpiecznik przeciwogniowy.

Nie należy umieszczać armatury zaporowej między zbiornikiem a urządzeniem oddechowym.

Podparcie zbiornika powinno być tak zaprojektowane, aby podczas transportu, eksploatacji i badań zbiornika powstałe w jego ściankach naprężenia nie przekroczyły wartości dopuszczalnych. Odporność ogniowa podpór powinna odpowiadać wymaganiom określonym w odrębnych przepisach.

W celu uniknięcia naprężeń powodowanych siłami dylatacyjnymi wyłącznie jedna podpora powinna być utwierdzona na stałe. Pozostałe podpory powinny mieć możliwość przesuwania się.

Podpory powinny być tak usytuowane, aby nie zakrywały złączy spawanych. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zakrycie podporami obwodowych złączy spawanych zbiornika, pod warunkiem że przed zakryciem złącza spawane będą poddawane w 100% badaniom nieniszczącym.

Nie należy zakrywać podporami miejsc krzyżowania się złączy spawanych.

Liczba podpór zbiornika poziomego powinna być możliwie najmniejsza. Podpory zbiornika o średnicy wewnętrznej większej niż 600 mm powinny obejmować nie mniej niż 1/3 obwodu zbiornika.

Podpory zbiornika pionowego zamocowane do części walcowej powinny być umieszczone możliwie najbliżej tworzącej części walcowej zbiornika.

Podpora zajmująca cały obwód zbiornika pionowego powinna mieć otwór lub otwory umożliwiające dokonanie czynności związanych z eksploatacją, obsługą i badaniami zbiornika.

Jeżeli jest wymagane posadowienie zbiornika na fundamencie, fundament ten powinien być wykonany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a w przypadku lokalizacji takiego zbiornika na terenach występowania szkód górniczych, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa geologicznego i górniczego.

Podłoże pod zbiornik wraz z fundamentem powinno być izolowane od gruntu w sposób zapewniający ochronę gruntu przed skażeniem w przypadku powstania awarii spowodowanej nieszczelnością zbiornika. Szczegółowe wymagania w tym zakresie powinny być określone w dokumentacji technicznej zbiornika.

Materiały stosowane do budowy zbiorników powinny być wykonane zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskich Normach lub innych specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem właściwej jednostki dozoru technicznego, jeżeli zapewniają poziom bezpieczeństwa nie mniejszy niż określony w Polskich Normach.

Materiały stosowane do budowy zbiorników, takie jak stale i metale nieżelazne, powinny być dostarczane przez wytwarzającego te materiały wraz z dokumentem poświadczającym przeprowadzenie ich kontroli odbiorczej i zawierającym wyniki badań.

Dane wytrzymałościowe materiałów powinny być określone w Polskich Normach lub specyfikacjach technicznych, uzgodnionych z organem właściwej jednostki dozoru technicznego, oraz sprawdzone podczas ich produkcji.

Dane, o których mowa w ust. 3, powinny odpowiadać wartościom określonym w dokumentach kontroli tych materiałów, z tym że wytrzymałość na rozciąganie miedzi w stanie wyżarzonym powinna wynosić co najmniej 200 N/mm, a wydłużenie A10 — nie mniej niż 35%.

Odlewy z metali nieżelaznych powinny być poddane, jeżeli ich kształt na to pozwala, hydraulicznej próbie szczelności. Zastosowane ciśnienie tej próby nie powinno spowodować w najbardziej narażonym miejscu zbiornika naprężeń przekraczających wartość 77% granicy plastyczności w temperaturze 20°C.

Do wytwarzania zbiorników mogą być stosowane inne materiały niż określone w § 17, jeżeli zostaną zakwalifikowane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

W celu zakwalifikowania materiału, o którym mowa w ust. 1, należy przedłożyć informacje dotyczące:

Do urządzeń zabezpieczających, o których mowa w § 24 pkt 1, zalicza się:

Urządzenia zabezpieczające powinny być zainstalowane wtedy, gdy zbiornik nie jest na stałe połączony z atmosferą i może nastąpić w nim wzrost ciśnienia ponad najwyższe ciśnienie robocze z powodu ogrzewania albo niedopuszczalnego spadku ciśnienia, w szczególności podczas opróżniania zbiornika.

Automatyka zabezpieczająca, o której mowa w ust. 1 pkt 4, obejmuje układy sygnalizacji, blokad i wyłączeń parametrycznych.

W szczególnych przypadkach, dla zbiorników bezciśnieniowych, zamiast urządzeń zabezpieczających mogą być stosowane układy sygnalizacji ostrzegawczej.

Sygnalizacja ostrzegawcza powinna składać się z sygnalizacji akustycznej i optycznej, a jej człony wykonawcze powinny być umieszczone w sterowni ze stałą obsługą, jeśli jest możliwa likwidacja zagrożenia z tej sterowni.

Aparatura kontrolno-pomiarowa i jej elementy powinny być dobrane odpowiednio do rodzaju czynnika roboczego, warunków przeprowadzania odczytu i parametrów zbiornika.

Wskaźniki aparatury, o której mowa w ust. 1, powinny być umieszczone i oświetlone w taki sposób, aby ich wskazania były wyraźnie widoczne ze stanowiska obsługi.

Aparatura lub jej elementy powinny posiadać odpowiednie dokumenty kontroli metrologicznej określone w odrębnych przepisach.

Zbiornik, dla którego ze względu na bezpieczeństwo eksploatacji jest wymagana kontrola temperatury, powinien być wyposażony w termometr. Dokładność wskazań termometrów szklanych powinna odpowiadać klasie dokładności co najmniej 1,5. Termometry manometryczne i elektryczne powinny posiadać klasę dokładności nie mniejszą niż 2,5.

Termometr szklany powinien być instalowany w osłonie zabezpieczającej go przed uszkodzeniem i nieutrudniającej odczytów temperatury.

Zakres wskazań termometru powinien być większy o 25% od wartości temperatury dopuszczalnej.

Wartość temperatury dopuszczalnej powinna być oznaczona w sposób trwały na podziałce lub osłonie termometru czerwoną kreską. Oznaczenie to może być wykonane przy pomocy przytwierdzonej do termometru czerwonej płytki lub przez podanie wartości tej temperatury czerwoną barwą na tabliczce.

Zbiornik niskociśnieniowy powinien być wyposażony w manometr o klasie dokładności co najmniej 2,5. Zakres wskazań manometru powinien być tak dobrany, aby najwyższe ciśnienie robocze zbiornika wynosiło 0,5—0,7 zakresu wskazań.

W zależności od wysokości, oznaczonej symbolem „h”, na jakiej zainstalowany jest manometr nad

poziomem obsługi, średnica manometru nie powinna być mniejsza niż:

Na tarczy manometru ciśnienie dopuszczalne zbiornika powinno być oznaczone czerwoną kreską. Ciśnienie to zamiast na tarczy manometru można oznaczyć czerwoną płytką przytwierdzoną do obudowy manometru i przylegającą do szkła tego manometru albo podać jego wartość czerwoną barwą na tabliczce umieszczonej w miejscu widocznym w pobliżu manometru.

Zbiornik powinien być wyposażony w manowakuometr, jeżeli może w nim powstać podciśnienie większe niż 0,025 bara (2,5 kPa).

Między zbiornikiem i manometrem należy zainstalować zawór odcinający.

Rodzaj, typ i liczbę cieczowskazów określa się w dokumentacji technicznej zbiornika, z uwzględnieniem właściwości czynnika roboczego i jego parametrów oraz wymagań określonych w odrębnych przepisach, jeżeli cieczowskaz służy do celów pomiarowych.

Nie należy stosować zaworów i kurków probierczych do sprawdzania poziomu cieczy.

Cieczowskazy powinny być zabezpieczone przed uszkodzeniem.

Ilość i rodzaj armatury zaporowej i spustowej należy ustalić w dokumentacji technicznej zbiornika.

Króćce zbiorników o pojemności 2,5 m3 i większej, umieszczone poniżej najwyższego dopuszczalnego poziomu napełnienia, powinny być wyposażone w samoczynnie działające zawory zwrotne lub nadmiarowe, zabezpieczające przed nadmiernym i niezamierzonym wypływem czynnika roboczego. Wymaganie to nie dotyczy króćców do odbioru magazynowanego czynnika, króćców spustowych i króćców do odwodnienia oraz króćców cieczowskazowych i pomiarowych.

Średnica wewnętrzna armatury spustowej nie powinna być mniejsza niż 8 mm, a wymiary i kształt przewodów przyłącznych powinny być tak dobrane przez projektanta, aby:

Materiały, z jakich wykonane zostały elementy armatury stykające się z czynnikiem roboczym, powinny być odporne na działanie tego czynnika i nie powinny z nim tworzyć związków chemicznych.

Na zbiorniku powinna być zamocowana w miejscu dostępnym trwała i czytelna tabliczka fabryczna, zwana dalej „tabliczką”, odporna na korozję i działanie czynnika roboczego.

Tabliczka powinna zawierać w szczególności:

Dla zbiornika napełnianego wagowo informacje zamieszczone na tabliczce należy uzupełnić o dopuszczalną masę czynnika roboczego i masę pustego zbiornika oraz masę brutto zbiornika.

Jeżeli temperatura robocza zbiornika wykracza poza zakres –20°C do 50°C, informacje zamieszczone na tabliczce należy uzupełnić o najniższą lub najwyższą temperaturę roboczą.

Na ściance zbiornika metalowego w pobliżu tabliczki powinny być wybite lub, jeżeli może to mieć szkodliwy wpływ na ściankę zbiornika, oznaczone w inny trwały sposób informacje dotyczące:

Na zbiorniku naziemnym, niezależnie od tabliczki i informacji, o których mowa w ust. 1, powinien być umieszczony w sposób czytelny i trwały napis o wysokości liter co najmniej 10 cm z nazwą czynnika, na który zbiornik jest przeznaczony, lub wzór chemiczny tego czynnika oraz nalepki ostrzegawcze określone w odrębnych przepisach.

W fazie projektowania zbiornika powinna być opracowana dokumentacja techniczna, którą wytwarzający lub osoba działająca w jego imieniu przedkłada w dwóch egzemplarzach organowi właściwej jednostki dozoru technicznego w celu jej uzgodnienia.

Dokumentacja techniczna, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać:

Na rysunku zestawieniowym, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, należy podać:

Elementy zbiornika, których nie przedstawiono dostatecznie wyraźnie na rysunku zestawieniowym, powinny być ujęte na odrębnych rysunkach.

Wytwarzający zbiornik powinien wystawić dokument poświadczający, zwany dalej „poświadczeniem”, że zbiornik ten został wykonany i zbadany zgodnie z dokumentacją techniczną oraz warunkami określonymi w uprawnieniu do wytwarzania.

Poświadczenie powinno być wystawione również w przypadku montażu zbiornika na miejscu jego ustawienia.

Wytwarzający, który jest poddostawcą elementu zbiornika, wystawia poświadczenie dotyczące tego elementu według wzoru ustalonego przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego w ramach uprawnienia do wytwarzania.

Wytwarzający powinien załączyć instrukcję eksploatacji do zbiornika przygotowanego do eksploatacji.

W celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację zbiornika eksploatujący powinien przedłożyć dokumentację odbiorczą zbiornika, zawierającą dokumenty, o których mowa w § 36 ust. 1—3, oraz:

Dokumentację, o której mowa w ust. 1, eksploatujący przedkłada organowi właściwej jednostki dozoru technicznego w dwóch egzemplarzach.

Przeprowadzenie badań typu, o których mowa w § 39 pkt 1, obowiązuje dla urządzeń zabezpieczających określonych w § 25 ust. 1. Inny osprzęt lub zbiornik mogą być zgłaszane przez wytwarzającego do badania typu.

Wytwarzający przygotowuje zbiornik lub urządzenia zabezpieczające i zgłasza je do organu właściwej jednostki dozoru technicznego. Do zgłoszenia powinno być załączone oświadczenie wytwarzającego o właściwym przygotowaniu do badań przekazywanego egzemplarza zbiornika lub urządzenia zabezpieczającego.

Program badań typu ustala organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

Program badań typu powinien uwzględniać wymagania określone w rozporządzeniu oraz obejmować sprawdzenie podanych w dokumentacji technicznej parametrów urządzenia.

Przeprowadzający badanie typu może wykorzystać lub uznać wyniki badań i opinii wykonanych przez wyspecjalizowane jednostki projektanta lub wytwarzającego bądź odpowiednią jednostkę badawczą.

Badaniem typu może być objęty typoszereg zbiorników; w takim przypadku poddaje się badaniom wybrane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego egzemplarze z tego typoszeregu.

Zbiorniki mogą być zakwalifikowane do tego samego typoszeregu, jeżeli:

Badania typu powinny być przeprowadzane na odpowiednim stanowisku uzgodnionym z organem właściwej jednostki dozoru technicznego, na stanowisku u wytwarzającego lub na miejscu ustawienia urządzenia, w zależności od rodzaju urządzenia, zakresu badań, gabarytów i możliwości przestrzennych.

W badaniach może uczestniczyć przedstawiciel zlecającego badanie jako obserwator.

O wszelkich zmianach konstrukcyjnych lub technologicznych wprowadzonych w toku produkcji wytwarzający powinien poinformować organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Zmiany te podlegają dodatkowym uzgodnieniom.

Wprowadzenie zmian w urządzeniach poddanych badaniu typu może wymagać przeprowadzenia dodatkowych badań.

Wytwarzający powinien przygotować i zgłosić zbiornik lub jego element do badań sprawdzających. W przypadku gdy wytwarzający dostarcza zbiorniki w elementach, badania częściowe lub całkowite zbiornika przeprowadza się w miejscu jego ustawienia. W takim przypadku wytwarzający lub działający w jego imieniu przygotowuje i zgłasza zbiornik do badań w miejscu jego ustawienia.

Sposób przeprowadzenia badań sprawdzających powinien być uzgodniony z organem właściwej jednostki dozoru technicznego przed rozpoczęciem budowy lub montażu zbiornika.

Seryjnie wytwarzane zbiorniki, które były poddane badaniu typu, mogą być zgłaszane przez wytwarzającego partiami do badań sprawdzających.

Badanie sprawdzające partii zbiorników obejmuje 10% zgłoszonych w partii zbiorników, jednak nie mniej niż dwa zbiorniki.

Po stwierdzeniu prawidłowej i powtarzalnej jakości wytwarzanych zbiorników, na wniosek wytwarzającego, organ właściwej jednostki dozoru technicznego może ograniczyć badania sprawdzające partii do 5% ilości zbiorników, jednak nie mniej niż do dwóch zbiorników.

Wynik badania sprawdzającego partii zbiorników uznaje się za pozytywny, jeżeli wyniki badania wszystkich zbadanych zbiorników są pozytywne.

W razie negatywnego wyniku badań jednego lub więcej zbiorników, wynik badania sprawdzającego partii zbiorników uznaje się za negatywny.

Zbiorniki z partii, której badania sprawdzające dały wynik negatywny, mogą być ponownie zgłoszone do badań sprawdzających po usunięciu usterek i dokonaniu kontroli wszystkich zbiorników zgłoszonych w danej partii. Powtórne badanie sprawdzające może być przeprowadzone jako badanie sprawdzające na podwójnej liczbie zbiorników lub jako badanie jednostkowe.

Badanie budowy zbiornika, o którym mowa w § 45 pkt 1, przeprowadza się u wytwarzającego lub, jeżeli ze względu na wielkość lub metodę montażu zbiornik jest scalany dopiero na miejscu jego ustawienia, u eksploatującego.

Badanie budowy polega na sprawdzeniu:

Elementy zbiornika, których badanie budowy wykonano u wytwarzającego, mogą nie być poddawane powtórnemu badaniu podczas badania budowy całego zbiornika.

Zbiorniki poddane u wytwarzającego badaniu budowy bez kompletnego osprzętu powinny być u eksploatującego poddane badaniu uzupełniającemu, po zainstalowaniu kompletnego osprzętu.

Zbiorniki powinny być poddane próbie szczelności, o której mowa w § 45 pkt 2.

Rodzaj przeprowadzanej próby szczelności lub wymaganą jej czułość oraz wysokość ciśnienia próbnego określa dokumentacja techniczna zbiornika, o której mowa w § 35 ust. 1.

Wysokość ciśnienia próbnego dla próby szczelności nie powinna być niższa niż:

Próby szczelności wykonuje się oddzielnie dla każdej przestrzeni zbiornika.

Zbiorniki, których konstrukcja nie pozwala na wykonanie ciśnieniowej próby szczelności, w szczególności zbiorniki z dachem pływającym, powinny być poddawane hydrostatycznej próbie szczelności przy użyciu wody lub próbie penetracyjnej. Dopuszcza się przeprowadzenie okresowych prób szczelności tych zbiorników przy użyciu czynnika roboczego. Zastosowanie innego czynnika do wykonania próby szczelności, innej metody lub niższego ciśnienia niż określone w ust. 3 i 7 wymaga uzyskania zgody organu właściwej jednostki dozoru technicznego.

Próby szczelności podczas badań typu powinny być wykonywane jako hydrauliczne, z wyjątkiem prób, o których mowa w ust. 5.

Próby szczelności w ramach badań okresowych mogą być przeprowadzane jako hydrauliczne, przy ciśnieniu próbnym 0,75 bara (75 kPa) lub jako pneumatyczne przy ciśnieniu próbnym 0,3 bara (30 kPa) albo jako inna próba, o której mowa w § 48 ust. 3.

Rodzaj próby szczelności i wysokość ciśnienia powinny być określone w dokumentacji technicznej zbiornika, o której mowa w § 35 ust. 1, z uwzględnieniem wymagań, o których mowa w § 47 ust. 3. Wybór rodzaju próby powinien zapewnić uzyskanie wymaganej czułości badania i brać pod uwagę możliwości techniczne.

Ciśnienie próbne zbiornika powinno zależeć od:

W badaniach zbiorników lub ich elementów mogą być zastosowane następujące rodzaje prób szczelności:

Wynik próby szczelności uznaje się za pozytywny, jeżeli podczas jej przeprowadzania nie stwierdzono pęknięć, trwałych odkształceń ani przenikania cieczy lub gazu.

Próba hydrauliczna ciśnieniowa, o której mowa w § 48 ust. 3 pkt 1, powinna być przeprowadzana przy użyciu wody o temperaturze od 4°C do 40°C. Za zgodą organu właściwej jednostki dozoru technicznego może być zastosowana inna ciecz albo dla zwiększenia czułości ciecz z dodatkiem farby wskaźnikowej bądź luminoforu ultrafioletowego.

Ciśnienie powinno podnosić się jednostajnie do wysokości ciśnienia próbnego z szybkością nie większą niż 1 bar/min (100 kPa/min).

Ciśnienie próbne powinno być utrzymywane przez czas określony w dokumentacji technicznej, o której mowa w § 35 ust. 1, lecz nie krócej niż 30 minut; po tym czasie dokonuje się oględzin zbiornika.

Organ właściwej jednostki dozoru technicznego może skrócić czas utrzymywania ciśnienia, biorąc pod uwagę grubość ścianek zbiornika, do 5 minut na 1 mm grubości ścianki.

Gazowa ciśnieniowa próba szczelności, o której mowa w § 48 ust. 3 pkt 2 lit. a), powinna być wykonywana przy pomocy powietrza, azotu lub dwutlenku węgla. Zastosowanie innych gazów wymaga zgody organu właściwej jednostki dozoru technicznego.

Temperatura gazu użytego do próby powinna mieścić się w przedziale temperatur eksploatacji zbiornika. Ciśnienie powinno być utrzymywane przez czas określony w dokumentacji technicznej zbiornika, o której mowa w § 35 ust. 1, lecz nie krócej niż 30 minut.

Po uzyskaniu wymaganego ciśnienia próbnego w zbiorniku dokonuje się oględzin złącz spawanych i innych połączeń z naniesionym środkiem pieniącym.

Próba szczelności przeprowadzana metodą amoniakalną, o której mowa w § 48 ust. 3 pkt 2 lit. b), może być stosowana do sprawdzania szczelności stalowych elementów, w szczególności den spawanych.

Próba szczelności przeprowadzana metodą helową, o której mowa w § 48 ust. 3 pkt 3, powinna być stosowana dla złączy, gdy wymagane są większe czułości; próbę należy przeprowadzać w temperaturze od 15°C do 25°C, zgodnie z instrukcją opracowaną przez wytwórcę helowego wykrywacza nieszczelności.

Próba szczelności przeprowadzana metodą gazową próżniową, o której mowa w § 48 ust. 3 pkt 4, polega na pokryciu badanych powierzchni detektorem cieczowym, umieszczeniu na danym odcinku szczelnej skrzynki z przezroczystą pokrywą i wytworzeniu próżni w tej skrzynce.

Metodę gazową próżniową można stosować w temperaturach od 0°C do 30°C.

Próba ultradźwiękowa, o której mowa w § 48 ust. 3 pkt 7, może być stosowana do badań szczelności zbiorników podziemnych wypełnionych czynnikiem roboczym.

Badanie może być wykonywane w temperaturze od –10°C do 40°C.

W badaniu wykorzystuje się czasy przepływu fal ultradźwiękowych w części wypełnionej czynnikiem roboczym oraz emisję dźwięku w części niewypełnionej czynnikiem roboczym.

Badania odbiorcze, o których mowa w § 39 pkt 3, polegają na przeprowadzeniu pierwszej po badaniach sprawdzających rewizji zewnętrznej, na miejscu zainstalowania-ustawienia zbiornika, oraz:

Pozytywny wynik badania odbiorczego stanowi podstawę do wydania decyzji zezwalającej na eksploatację zbiornika.

Przeprowadza się następujące rodzaje badań okresowych, o których mowa w § 39 pkt 4:

Badania okresowe zbiorników powinny być przeprowadzane z częstotliwością określoną w załączniku do rozporządzenia.

Terminy badań okresowych wyznacza się od daty zakończenia badania odbiorczego.

Na uzasadniony wniosek eksploatującego rewizja wewnętrzna lub próba szczelności mogą być przeprowadzone przed wyznaczonym terminem ich przeprowadzenia, pod warunkiem że termin ten zostanie uzgodniony z organem właściwej jednostki dozoru technicznego z 14-dniowym wyprzedzeniem.

Rewizja zewnętrzna może być przeprowadzona w okresie całego roku kalendarzowego, w którym wygasa wyznaczony dla niej termin.

Jeżeli badanie doraźne obejmuje pełny zakres odpowiedniego badania okresowego, kolejny termin tego badania może być, za zgodą eksploatującego, ustalony od daty zakończenia badania doraźnego.

Eksploatujący lub działający w jego imieniu powinien przygotować zbiornik do badań okresowych, w sposób określony przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

Rewizja wewnętrzna, o której mowa w § 57 ust. 1 pkt 1, polega na wizualnej ocenie stanu ścianek zbiornika, ich połączeń, wzmocnień oraz wyposażenia.

Organ właściwej jednostki dozoru technicznego w uzasadnionych technicznie przypadkach może polecić uzupełnienie rewizji wewnętrznej lub zastąpić oględziny wewnętrzne innym badaniem, które pozwoli ocenić stan techniczny zbiornika.

Przeprowadza się następujące rodzaje badań doraźnych, o których mowa w § 39 pkt 5:

Zakres badań doraźnych ustala organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

Badania doraźne eksploatacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wykonuje się na wniosek eksploatującego, z zastrzeżeniem § 73, w przypadku:

Badania doraźne kontrolne, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przeprowadza się u eksploatującego w ramach nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów o dozorze technicznym.

Na zewnętrznych powierzchniach zbiornika nie powinny znajdować się pozostałości czynnika roboczego.

Strefy zagrożenia wybuchem, odległości zbiornika od obiektów budowlanych i ułożonych pod ziemią przewodów oraz uziemienie powinny być, zgodnie

z odrębnymi przepisami, określone w dokumentacji odbiorczej, o której mowa w § 37 ust. 1.

Eksploatujący zbiornik opracowuje instrukcję eksploatacji zbiornika, która powinna zawierać:

W przypadku gdy zbiornik stanowi część instalacji, dopuszcza się, aby instrukcja eksploatacji zbiornika stanowiła część instrukcji technologicznej instalacji.

Instrukcja eksploatacji zbiornika powinna znajdować się w miejscu dostępnym dla osób obsługujących zbiornik.

Zbiornik może być napełniany wyłącznie czynnikiem roboczym określonym na tabliczce i w protokole badania odbiorczego.

Przeznaczenie zbiornika do magazynowania innego czynnika roboczego niż określony na tabliczce wymaga uzyskania zgody organu właściwej jednostki dozoru technicznego.

Przed pierwszym napełnieniem zbiornika należy podjąć odpowiednie środki zapobiegające wystąpieniu ewentualnych zagrożeń w zbiorniku lub jego otoczeniu.

Wartość masy netto ładunku zbiornika, dla napełniania metodą wagową, oblicza się według wzoru: F × Vρ0 Q = ——— [kg lub t] 100 gdzie poszczególne symbole oznaczają: Q — wartość masy netto ładunku zbiornika, F — napełnienie zbiornika, o którym mowa w § 9 ust. 2, wyrażone w %, V — pojemność zbiornika, wyrażona w dm3 lub m3, ρ0 — gęstość cieczy w najwyższej temperaturze roboczej, wyrażona w kg/dm3 lub t/m3.

W obliczeniu, o którym mowa w ust. 1, nie uwzględnia się masy par cieczy lub powietrza w zbiorniku.

Wejście do zbiornika może nastąpić po jego opróżnieniu, dokonaniu neutralizacji lub dezynfekcji i przewietrzeniu oraz innych czynnościach gwarantujących bezpieczeństwo, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Inspektor może wejść do zbiornika po uzyskaniu pisemnego zezwolenia od eksploatującego zbiornik.

Dopuszcza się wymianę osprzętu zbiornika, bez uzgodnienia z organem właściwej jednostki dozo

ru technicznego, na osprzęt tego samego typu oraz o tych samych parametrach.

Wymiana osprzętu powinna odbywać się pod nadzorem osób odpowiedzialnych za kontrolę eksploatacyjną zbiornika i powinna być odnotowana w postaci zapisów, o których mowa w § 66 pkt 2.

Podziemne zbiorniki oraz dna zbiorników naziemnych o osi pionowej wykonane ze stali węglowych lub stopowych powinny być wyposażone w system zabezpieczenia katodowego, z zastrzeżeniem ust. 4. System ten powinien gwarantować ujemny potencjał zbiornika w stosunku do gruntu.

Potencjał zbiornika mierzony w stosunku do elektrody porównawczej miedź-siarczan miedzi nie powinien być większy niż 0,85 V. W przypadku zagrożenia korozją przez beztlenowe bakterie redukujące siarczany, potencjał ten nie powinien być większy niż 0,95 V.

Jeżeli zbiorniki, o których mowa w ust. 1, znajdują się w strefie występowania prądów błądzących, należy zastosować specjalne środki ochrony katodowej.

Ochrona katodowa nie jest wymagana, jeżeli zbiornik nie styka się z gruntem.

Zbiorniki eksploatowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia powinny być do dnia 31 grudnia 2001 r. zgłoszone przez eksploatującego do organu właściwej jednostki dozoru technicznego w celu przeprowadzenia próby szczelności oraz rewizji zewnętrznej.

W terminie do dnia 31 grudnia 2002 r. eksploatujący zbiornik powinien przedłożyć organowi właściwej jednostki dozoru technicznego dokumentację, o której mowa w ust.

3. Dokumentacja powinna zawierać:

Zbiorniki, o których mowa w § 74 ust. 1, powinny spełniać następujące wymagania:

Umieszczone na zbiornikach, o których mowa w § 74 ust. 1, tabliczki lub tabliczki zastępcze powinny zawierać w szczególności:

Po otrzymaniu dokumentacji, o której mowa w § 74 ust. 3, organ właściwej jednostki dozoru technicznego poddaje zbiornik próbie szczelności oraz rewizji zewnętrznej.

Jeżeli eksploatujący zbiorniki, o których mowa w § 74 ust. 1, przedłoży dokument potwierdzający, zgodne z wymaganiami określonymi w odrębnych przepisach, przeprowadzenie próby szczelności jedną z metod, o których mowa w § 48 ust. 3, próba szczelności powinna być przeprowadzana z częstotliwością określoną w załączniku do rozporządzenia, począwszy od dnia przeprowadzenia tej próby.