Załącznik nr 1 PDF ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
SZCZEGÓŁOWE ZASADY STOSOWANIA ZNAKÓW I SYGNAŁÓW BEZPIECZEŃSTWA
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1. 1. Pracodawca powinien zapewnić stosowanie
znaków lub sygnałów bezpieczeństwa wszędzie tam,
gdzie nie można zlikwidować zagrożenia środkami
ochrony zbiorowej lub innymi środkami stosowanymi
w organizacji pracy.
2. W zależności od rodzaju stosowanego transportu — w zakładzie pracy powinny być stosowane znaki
i sygnały używane w transporcie drogowym, kolejowym, śródlądowym, morskim i powietrznym.
§ 2. Pracodawca powinien zapewnić pracownikom
instrukcje dotyczące stosowanych w zakładzie pracy
znaków i sygnałów bezpieczeństwa, obejmujące
w szczególności znaczenie znaków i sygnałów oraz zasady zachowania się pracowników, których mogą one
dotyczyć.
§ 3. Znaki i sygnały bezpieczeństwa powinny być
stosowane do przekazywania informacji określonych
w niniejszym załączniku oraz powinny spełniać wymagania w nim zawarte. Wymagania dotyczące znaków bezpieczeństwa nieuregulowane w załączniku,
w tym wzory tych znaków, są określone w Polskich
Normach.
§ 4. 1. Znaki zakazu, ostrzegawcze, nakazu, ewakuacyjne i informacyjne powinny być stosowane jako
znaki stałe.
2. Miejsca, w których istnieje ryzyko upadku lub kolizji z przeszkodami, powinny być na stałe oznaczone
barwą bezpieczeństwa lub znakiem bezpieczeństwa.
3. Drogi powinny być na stałe oznaczone barwą
bezpieczeństwa.
§ 5. 1. Sygnały świetlne, sygnały dźwiękowe i komunikaty słowne powinny być stosowane, gdy wymaga tego sytuacja, w celu zasygnalizowania niebezpieczeństwa i wezwania ludzi do podjęcia określonych
działań albo do ewakuacji.
2. Łącznie mogą być stosowane:
1) sygnały świetlne i sygnały dźwiękowe,
2) sygnały świetlne i komunikaty słowne,
3) sygnały ręczne i komunikaty słowne.
§ 6. 1. Stosowane znaki i sygnały powinny być odpowiednio czytelne, widoczne i słyszalne. Ich czytelność, widoczność i słyszalność nie może być zmniejszana przede wszystkim przez:
1) jednoczesne stosowanie znaków lub sygnałów tego samego rodzaju. W szczególności należy unikać:
a) umieszczania zbyt wielu znaków lub sygnałów
blisko siebie,
b) jednoczesnego stosowania dwóch sygnałów
świetlnych, które łatwo mogą być pomylone,
c) stosowania sygnału świetlnego blisko innego
źródła światła,
d) używania jednocześnie dwóch sygnałów dźwiękowych,
e) stosowania sygnałów dźwiękowych przy zbyt
dużym natężeniu hałasu tła (otoczenia),
2) zastosowanie nieodpowiedniego wzoru znaku,
3) niewystarczającą liczbę znaków lub sygnałów oraz
ich nieodpowiednie umiejscowienie,
4) niewystarczającą dbałość o stan techniczny lub prawidłowe funkcjonowanie urządzeń sygnalizacyjnych.
2. Znaki bezpieczeństwa i urządzenia sygnalizacyjne powinny być sprawdzane, czyszczone i konserwowane w regularnych odstępach czasu oraz, w zależności od potrzeb, naprawiane i wymieniane, tak aby zapewnić spełnianie przez nie funkcji informacyjnej i sygnalizacyjnej.
3. Liczba i umiejscowienie znaków bezpieczeństwa
i urządzeń sygnalizacyjnych powinny być uzależnione
od wielkości terenu, na którym są stosowane, oraz od
rodzajów i poziomu występujących zagrożeń.
§ 7. Jeśli zdolność słyszenia lub widzenia pracowników jest ograniczona, w szczególności w związku ze
stosowaniem środków ochrony indywidualnej, znaki
i sygnały bezpieczeństwa powinny być dostosowane
do możliwości percepcyjnych pracowników.
§ 8. 1. Znaki i sygnały bezpieczeństwa, wymagające zasilania energią elektryczną, w razie przerwy w dopływie tej energii powinny mieć zapewnione zasilanie
awaryjne, chyba że przerwa ta spowoduje ustanie zagrożenia.
2. Przed zastosowaniem sygnałów świetlnych lub
sygnałów dźwiękowych należy upewnić się, że działają poprawnie i niezawodnie.
3. Zadziałanie sygnału świetlnego lub sygnału
dźwiękowego powinno nastąpić w czasie, kiedy jest to
niezbędne z uwagi na bezpieczeństwo pracowników;
działanie tego sygnału powinno trwać do czasu ustania zagrożenia.
Rozdział 2
Wymagania dotyczące stosowania znaków bezpieczeństwa
§ 9. 1. Znaki bezpieczeństwa powinny być umieszczone odpowiednio do linii wzroku — w miejscu lub
w najbliższym otoczeniu określonego zagrożenia,
a w przypadku ogólnego zagrożenia — przy wejściu na
teren, na którym występuje zagrożenie.
2. Miejsce, w którym znajdują się znaki bezpieczeństwa, powinno być dobrze oświetlone, łatwo dostępne
i widoczne. W przypadku gdy znaki znajdują się w miejscu o niedostatecznym poziomie oświetlenia dziennego, miejsce to powinno być oświetlone światłem elektrycznym albo powinny być zastosowane znaki wykonane z materiału posiadającego zdolność emisji światła po usunięciu źródła wzbudzającego lub pokryte takim materiałem.
§ 10. Znak bezpieczeństwa powinien być usunięty,
gdy przestanie istnieć zagrożenie, którego on dotyczy.
§ 11. Wymagania dotyczące stosowania znaków
ewakuacyjnych i znaków dotyczących ochrony przeciwpożarowej określają odrębne przepisy i Polskie
Normy.
Rozdział 3
Wymagania dotyczące oznaczania przeszkód, niebezpiecznych miejsc i dróg
§ 12. 1. Miejsca w zakładzie pracy, do których pracownicy mają dostęp podczas pracy, a w których istnieje ryzyko kolizji z przeszkodami, upadku lub spadania
przedmiotów, powinny być oznakowane skośnymi pasami — na przemian żółtymi i czarnymi lub czerwonymi i białymi.
2. Wymiary oznaczenia, o którym mowa w ust. 1,
powinny być odpowiednie do rozmiaru przeszkody lub
niebezpiecznego miejsca.
3. Żółte i czarne lub białe i czerwone pasy powinny
być narysowane pod kątem około 45° i powinny mieć
zbliżone wymiary.
§ 13. 1. Drogi w budynkach powinny być wyraźnie
wyznaczone za pomocą ciągłych pasów o dobrze widocznej barwie (z uwzględnieniem barwy podłoża) —
najlepiej żółtej lub białej.
2. Rozmieszczenie pasów wyznaczających drogi
powinno uwzględniać niezbędną (bezpieczną) odległość między pojazdami i jakąkolwiek przeszkodą mogącą znajdować się w pobliżu oraz między pieszymi
i pojazdami.
3. Przepis ust. 1 dotyczy również stałych dróg na zewnątrz budynków, o ile drogi te nie są otoczone odpowiednimi barierami lub chodnikami.
Rozdział 4
Wymagania dotyczące sygnałów świetlnych
§ 14. 1. Światło emitowane przez urządzenie sygnalizacyjne powinno kontrastować odpowiednio z otoczeniem i warunkami jego stosowania; nie może ono
być zbyt silne, aby nie powodowało olśnienia, ani zbyt
słabe, aby nie powodowało złej widoczności sygnału.
2. Powierzchnia świecąca może być tylko w jednym
kolorze lub zawierać symbol obrazkowy (piktogram) na
określonym tle — zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskich Normach.
§ 15. 1. Jeżeli urządzenie może wysyłać sygnał
świetlny ciągły i przerywany (migający) — sygnał
przerywany powinien być używany do informowania
o większym niebezpieczeństwie lub o pilniejszej potrzebie interwencji albo podjęcia określonej akcji, niż
to wskazuje sygnał ciągły. Czas trwania każdego błysku i częstotliwość błysków w sygnale przerywanym
powinny być tak dobrane, aby zapewnić dobrą percepcję informacji i uniknąć pomylenia z różnymi sygnałami świetlnymi przerywanymi lub z sygnałem
ciągłym.
2. Jeżeli sygnał świetlny przerywany jest używany
zamiast lub razem z sygnałem dźwiękowym, kod tego
sygnału powinien być taki sam.
3. Urządzenie do wysyłania sygnałów świetlnych,
używane w przypadku poważnego niebezpieczeństwa, powinno zapewniać ciągłość wysyłania sygnałów, w szczególności poprzez zainstalowanie dodatkowego źródła światła lub systematyczne kontrole urządzenia.
Rozdział 5
Wymagania dotyczące sygnałów dźwiękowych
§ 16. 1. Sygnał dźwiękowy powinien:
1) być dobrze słyszalny — o poziomie dźwięku odpowiednio wyższym niż poziom hałasu tła (otoczenia), a jednocześnie nie może być nadmiernie głośny lub przykry,
2) być łatwo rozpoznawalny, zwłaszcza gdy chodzi
o czas trwania impulsów oraz przerw między impulsami i grupą impulsów,
3) łatwo odróżniać się od innych sygnałów dźwiękowych oraz hałasu tła (otoczenia).
2. Jeżeli urządzenie może wysyłać sygnał dźwiękowy o zmiennej i stałej częstotliwości — sygnał o zmiennej częstotliwości powinien być używany do informowania o większym niebezpieczeństwie lub o pilniejszej
potrzebie interwencji albo podjęcia określonej akcji, niż
to wskazuje sygnał o stałej częstotliwości.
§ 17. Dźwiękowy sygnał wzywający do ewakuacji
powinien być ciągły.
§ 18. Wymagania dotyczące projektowania sygnałów dźwiękowych określone są w Polskich Normach.
Rozdział 6
Wymagania dotyczące stosowania komunikatów
słownych
§ 19. 1. Komunikat słowny wysyłany przez nadawcę lub urządzenie emitujące do jednego lub wielu od
biorców powinien mieć formę krótkich tekstów, zwrotów, słów pojedynczych lub grup słów.
2. Komunikaty słowne powinny być możliwie jak
najkrótsze, najprostsze i najbardziej przejrzyste — przystosowane do zdolności werbalnej nadawcy i zdolności słyszenia odbiorcy lub odbiorców.
3. Komunikat słowny może być przekazywany bezpośrednio (wypowiadany przez człowieka) lub pośrednio (emitowany za pomocą odpowiedniego urządzenia).
§ 20. 1. Osoby, będące nadawcami i odbiorcami komunikatu powinny dobrze znać język, w którym jest
sformułowany, aby mogły go poprawnie wymówić
oraz zrozumieć i w efekcie przyjąć odpowiednie zachowanie zgodne z wymaganiami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
2. Jeżeli komunikat słowny jest używany zamiast
lub razem z sygnałami ręcznymi, a nie stosuje się specjalnych kodów, należy użyć takich słów, jak:
— start — oznaczające rozpoczęcie kierowania,
— zatrzymać — oznaczające przerwę lub zakończenie jakiegoś ruchu,
— koniec — oznaczające zatrzymanie działania,
— szybko — oznaczające konieczność przyspieszenia ruchu ze względów
bezpieczeństwa,
— wolno — oznaczające konieczność powolnego wykonywania ruchu,
— do góry — w znaczeniu „podnieść ładunek
do góry”,
— do dołu — w znaczeniu „opuścić ładunek
w dół”,
— oznaczające kierunek ruchu,
który jednocześnie powinien
być skoordynowany z odpowiednimi sygnałami ręcznymi,
— stop — oznaczające konieczność zatrzymania w nagłym przypadku.
Rozdział 7
Wymagania dotyczące stosowania sygnałów ręcznych
§ 21. 1. Sygnał ręczny powinien być precyzyjny,
prosty, łatwy do wykonania i do zrozumienia, a także
odróżniać się od innych sygnałów.
2. Jeśli podczas sygnału ręcznego konieczne jest
używanie obu rąk naraz — ich użycie powinno odbywać się w sposób symetryczny i dotyczyć tylko jednego sygnału.
§ 22. Osoba przekazująca sygnały ręczne — sygnalista lub hakowy — zwana dalej „sygnalistą”, wykonuje za pomocą rąk lub dłoni określone w poniższej tabeli gesty, przekazując w ten sposób instrukcje dotyczące
określonych manewrów osobie odbierającej sygnał,
zwanej dalej „operatorem”.
Znaczenie sygnału Opis sygnału Ilustracja
1 2 3
A. Sygnały ogólne
START
Uwaga!
Początek kierowania
Obie ręce wyciągnięte poziomo,
dłonie zwrócone wewnętrzną stroną do przodu
ZATRZYMAĆ
Przerwa —
koniec ruchu
Prawa ręka skierowana do góry,
z wewnętrzną stroną dłoni skierowaną do przodu
KONIEC
Zatrzymanie
działania
Obie ręce połączone na wysokości
klatki piersiowej
— do przodu
— do tyłu
— w prawo
— w lewo
1 2 3
RUCH SZYBKI
Zakodowane gesty sterujące ruchem, przedstawione w tabeli, wykonywane są w szybkim tempie
RUCH POWOLNY
Zakodowane gesty sterujące ruchem, przedstawione w tabeli, wykonywane są bardzo powoli
B. Ruchy pionowe
PODNIEŚĆ
DO GÓRY
Prawa ręka skierowana do góry
z dłonią skierowaną wewnętrzną
stroną do przodu — wykonuje wolno ruch okrężny
OPUŚCIĆ
DO DOŁU
Prawa ręka skierowana do dołu
z dłonią skierowaną wewnętrzną
stroną do przodu — wykonuje wolno ruch okrężny
ODLEGŁOŚĆ
PIONOWA
Dłonie pokazują odpowiednią odległość
C. Ruchy poziome
RUCH DO TYŁU
Obie ręce zgięte, dłonie skierowane
wewnętrzną stroną na zewnątrz,
przedramiona wykonują powolne
ruchy od siebie
RUCH DO PRZODU
Obie ręce zgięte, dłonie skierowane
wewnętrzną stroną do góry, przedramiona wykonują powolne ruchy
w kierunku ciała
RUCH W PRAWO
OD SYGNALISTY
Prawa ręka wyciągnięta poziomo
z dłonią zwróconą wewnętrzną stroną do dołu, wykonuje małe powolne ruchy w prawo
1 2 3
RUCH W LEWO
OD SYGNALISTY
Lewa ręka wyciągnięta poziomo
z dłonią zwróconą wewnętrzną stroną do dołu, wykonuje małe powolne ruchy w lewo
ODLEGŁOŚĆ
POZIOMA
Dłonie pokazują odpowiednią odległość
Uwaga: Wszystkie zakodowane gesty, przedstawione w tabeli, nie wykluczają użycia, zwłaszcza w pewnych sektorach działalności, innych dodatkowych gestów, stosowanych na podstawie przepisów szczegółowych.
D. Niebezpieczeństwo
STOP
Zatrzymanie w nagłym przypadku
Obie ręce wyciągnięte do góry, dłonie zwrócone wewnętrzną stroną
do przodu
§ 23. 1. Sygnalista kieruje manewrami w taki sposób, aby ich wykonywanie zapewniało bezpieczeństwo
pracownikom znajdującym się w pobliżu.
2. Sygnalista powinien mieć możliwość kontrolowania wszystkich manewrów — bez ryzyka narażenia
na zagrożenia związane z wykonywaniem tych manewrów. Jeżeli wymóg ten nie może być w pełni spełniony przez jednego sygnalistę — pracodawca powinien zatrudnić jednego lub kilku dodatkowych sygnalistów.
3. Jeżeli operator nie może wykonać otrzymanych
od sygnalisty poleceń z zachowaniem wymagań bezpieczeństwa — powinien wstrzymać wykonywanie
rozpoczętego manewru i zażądać nowych instrukcji.
§ 24. Sygnalista powinien być wyposażony w jeden
lub więcej elementów rozpoznawczych, takich jak kurtka, kamizelka, kask, opaska. Elementy rozpoznawcze
powinny mieć jaskrawe, najlepiej jednakowe kolory,
takie jak pomarańczowy, żółty lub czerwony, używane
wyłącznie przez sygnalistę.
Załącznik nr 2 PDF ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
SZCZEGÓŁOWE ZASADY STOSOWANIA ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ
§ 1. Środki ochrony indywidualnej powinny być
stosowane w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za
pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej
organizacji pracy.
§ 2. Dostarczane pracownikom do stosowania
środki ochrony indywidualnej powinny:
1) być odpowiednie do istniejącego zagrożenia i nie
powodować same z siebie zwiększonego zagrożenia,
2) uwzględniać warunki istniejące w danym miejscu
pracy,
3) uwzględniać wymagania ergonomii oraz stan zdrowia pracownika,
4) być odpowiednio dopasowane do użytkownika —
po wykonaniu niezbędnych regulacji.
§ 3. W przypadku występowania więcej niż jednego zagrożenia i konieczności jednoczesnego stosowania kilku środków ochrony indywidualnej — środki te
powinny dać się dopasować względem siebie bez
zmniejszenia ich właściwości ochronnych.
§ 4. W zależności od stopnia zagrożenia, częstości
narażenia na zagrożenie, cech stanowiska pracy każdego pracownika i skuteczności działania środków ochrony indywidualnej — pracodawca powinien określić warunki stosowania środków ochrony indywidualnej,
a w szczególności czas i przypadki, w których powinny
być używane.
§ 5. Środki ochrony indywidualnej powinny być
przeznaczone do osobistego użytku. W wyjątkowych
przypadkach środek ochrony indywidualnej może być
używany przez więcej niż jedną osobę, o ile zastosowano działania wykluczające niepożądany wpływ takiego
użytkowania na zdrowie lub higienę użytkowników.
§ 6. 1. Środki ochrony indywidualnej powinny być
stosowane zgodnie ze swoim przeznaczeniem, z wyłączeniem szczególnych i wyjątkowych sytuacji —
zgodnie z instrukcją przekazaną przez pracodawcę.
W razie potrzeby — w celu zapewnienia właściwego
używania środków ochrony indywidualnej — pracodawca powinien zorganizować pokazy używania tych
środków.
2. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna być
zrozumiała dla pracowników oraz powinna określać
sposoby używania środków ochrony indywidualnej,
ich kontroli i konserwacji.
§ 7. 1. Przed nabyciem środków ochrony indywidualnej pracodawca powinien ocenić, czy środki, które
zamierza zastosować, spełniają wymagania określone
w § 2 i 3. Ocena taka powinna obejmować:
1) analizę i ocenę zagrożeń, których nie można uniknąć innymi metodami,
2) określenie cech, jakie muszą posiadać środki ochrony indywidualnej, aby skutecznie chroniły przed
zagrożeniami, o których mowa w pkt 1, uwzględniając wszelkie ryzyko, jakie mogą stwarzać te
środki same z siebie,
3) porównanie cech dostępnych na rynku środków
ochrony indywidualnej z cechami, o których mowa
w pkt 2.
2. Ocena, o której mowa w ust. 1, powinna być ponawiana w sytuacji wystąpienia zmian któregokolwiek
z jej elementów.
§ 8. Przy ustalaniu środków ochrony indywidualnej
niezbędnych do stosowania przy określonych pracach
pracodawca powinien uwzględniać wskazania zawarte
w tabelach nr 1—3.
Tabela nr 2
RODZAJE PRAC, PRZY KTÓRYCH WYMAGANE JEST STOSOWANIE
ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ
Lp.
Rodzaje środków
ochrony indywidualnej
Rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie
środków ochrony indywidualnej
1 2 3
1 Odzież ochronna Prace w narażeniu na działanie wody, czynników chemicznych, pyłowych,
mechanicznych i biologicznych oraz wysokiej i niskiej temperatury —
stwarzające ryzyko dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracowników, w tym
w szczególności:
a) prace w narażeniu na działanie szkodliwych dla zdrowia substancji chemicznych i biologicznych oraz pyłów,
b) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych,
c) prace w kanałach ściekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach lub innych podobnych
miejscach — w narażeniu na kontakt z wilgotnymi lub mokrymi ściankami,
d) prace na zewnątrz pomieszczeń — w narażeniu na deszcz lub chłód,
e) prace w pomieszczeniach o bardzo niskiej temperaturze, w tym w komorach chłodniczych,
f) przenoszenie ładunków o wysokiej temperaturze lub przebywanie w ich
pobliżu oraz prace w wysokiej temperaturze (pochodzenia technologicznego),
g) spawanie, kucie oraz odlewanie metali,
h) prace stwarzające ryzyko zapalenia odzieży od płomienia, gorących odprysków metali lub żużla,
i) prace w kontakcie z przedmiotami o szorstkich powierzchniach, ostrych
krawędziach i inne stwarzające ryzyko urazu,
j) oczyszczanie odlewów, piaskowanie albo śrutowanie wyrobów,
k) prace narażające na zamoczenie ciała lub przesiąknięcie odzieży w wyniku stosowania wody, roztworów, kąpieli, mas ciekłych, olei, tłuszczów
lub innych substancji płynnych, wilgotnych, oleistych lub tłustych,
l) prace w narażeniu na zanieczyszczenie ciała substancjami podatnymi
na gnicie lub zainfekowanymi albo odpadami, w tym w zakładach
oczyszczania miasta, zakładach zajmujących się opróżnianiem szamb
lub zbiorników na gnojówkę, w laboratoriach biologicznych, w ubojniach, rzeźniach, wytwórniach konserw mięsnych lub rybnych, zakładach przetwórstwa podrobów i wszelkie inne prace, przy których istnieje ryzyko podobnych zanieczyszczeń,
ł) prace, podczas których pracownicy muszą być dobrze widoczni, w tym
wykonywane na torach kolejowych, w miejscach o wzmożonym ruchu
pojazdów, w transporcie dołowym kopalń i w transporcie wewnątrzzakładowym
2
Środki ochrony głowy Prace narażające pracowników na urazy głowy, w tym w szczególności:
1) hełmy ochronne a) prace budowlane, zwłaszcza na rusztowaniach i w ich sąsiedztwie, przy
wznoszeniu i demontażu szalowania, przy rozbiórkach obiektów budowlanych, prace montażowe i instalacyjne,
b) prace na mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wieżach, stalowych konstrukcjach hydraulicznych, wielkich piecach, w stalowniach,
walcowniach, dużych zbiornikach i rurociągach, stacjach energetycznych, prace remontowo-montażowe przy kotłach i ich instalacjach,
c) prace ziemne i skalne, prace w wykopach, rowach, szybach i tunelach,
d) prace w podziemnych wyrobiskach, kopalniach odkrywkowych, przy
wydobywaniu węgla i innych surowców mineralnych,
e) prace z materiałami wybuchowymi,
f) prace przy wielkich piecach, w zakładach przeróbki rud, kuźniach i odlewniach metali,
1 2 3
g) prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia, dźwigów i przenośników,
h) prace przy piecach przemysłowych,
i) prace w stoczniach okrętowych,
j) prace manewrowe na kolei.
2) nakrycia głowy Prace stwarzające ryzyko pochwycenia włosów, zamoczenia głowy lub zanieczyszczenia substancjami i materiałami toksycznymi, drażniącymi, żrącymi, podatnymi na gnicie lub mogącymi być źródłem infekcji oraz wykonywane w warunkach niskiej i wysokiej temperatury, a w szczególności:
a) prace w narażeniu na działanie pyłów toksycznych albo substancji żrących lub drażniących,
b) przenoszenie, na głowie lub ramionach, półtuszy zwierzęcych, skór lub
innych produktów podatnych na gnicie, pochodzących z uboju zwierząt,
paczek z niezdezynfekowanymi kawałkami materiału lub substancji pochodzenia zwierzęcego (nawet jeśli są suche) mogących być źródłem
infekcji (w tym worki z kośćmi lub porożem, paczki zawierające włosie,
wełnę, skóry),
c) prace w kanałach ściekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach lub innych podobnych
miejscach, zanieczyszczonych osadami albo odpadami z jakichkolwiek
substancji lub opanowanych przez robactwo,
d) prace na zewnątrz pomieszczeń — w narażeniu na deszcz albo działanie
niskiej lub wysokiej temperatury,
e) prace w komorach chłodniczych,
f) prace, przy których włosy pracowników są narażone na wciągnięcie
przez ruchome części maszyn lub urządzeń mechanicznych,
g) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych
3 Środki ochrony kończyn Prace stwarzające ryzyko urazów kończyn dolnych (w tym oparzenia), ich
dolnych zamoczenia lub zanieczyszczenia substancjami i materiałami toksycznymi,
drażniącymi, żrącymi, podatnymi na gnicie lub mogącymi być źródłem infekcji oraz wykonywane w warunkach niskiej lub wysokiej temperatury,
a w szczególności:
a) prace przy rozbiórce, prace budowlane, prace przy wznoszeniu rusztowań, prace przy deskowaniu lub zdejmowaniu deskowania konstrukcji
betonowych oraz inne prace na budowie w narażeniu na zranienie stóp
przez gwoździe lub ostre przedmioty,
b) prace na mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wieżach i dźwigach,
c) prace przy wielkich piecach, w stalowniach, walcowniach, stacjach
energetycznych, dużych zbiornikach i rurociągach,
d) prace w kopalniach odkrywkowych, przy wydobywaniu węgla, przy
wybieraniu i obróbce materiałów skalnych,
e) oczyszczanie odlewów lub piaskowanie albo śrutowanie jakichkolwiek
przedmiotów,
f) prace w kuźniach lub przy odlewaniu stopionych metali,
g) prace w narażeniu na kontakt nóg z bardzo gorącymi lub bardzo zimnymi materiałami,
h) prace w komorach chłodniczych,
i) prace przy wytwarzaniu i obróbce szkła płaskiego i szklanych pojemników,
j) prace formierskie podczas produkcji wyrobów ceramicznych i materiałów budowlanych,
k) prace remontowe i renowacyjne,
l) prace w stoczniach, prace manewrowe na kolei,
ł) transport i magazynowanie ciężkich elementów, których upadek na
stopę może spowodować jej zranienie,
m) prace w narażeniu na ryzyko upadku z wysokości na skutek ześlizgnięcia, w tym prace na dachu,
n) prace z użyciem pilarki łańcuchowej, w tym przycinanie i ścinanie
drzew,
1 2 3
o) prace w kanałach ściekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach, stawach, ciekach wodnych lub innych podobnych miejscach zawierających ciecze lub błoto,
p) prace, przy których możliwe jest wylanie lub wyciek cieczy, w narażeniu
na zamoczenie stóp przez te ciecze, w tym w pływalniach lub myjniach,
q) prace w narażeniu na zanieczyszczenie stóp substancjami toksycznymi,
żrącymi lub drażniącymi,
r) prace w narażeniu na zanieczyszczenie stóp substancjami organicznymi
podatnymi na gnicie lub odpadami
4 Środki ochrony kończyn Prace stwarzające ryzyko urazów rąk (związanych również z działaniem
górnych wysokiej temperatury, wibracji oraz substancji chemicznych), prace
w kontakcie z wodą, substancjami toksycznymi, żrącymi lub drażniącymi,
z materiałami podatnymi na gnicie i innymi mogącymi być źródłem infekcji oraz prace w niskiej temperaturze, w tym w szczególności:
a) prace z użyciem przedmiotów lub materiałów ostrych, tnących, kłujących, parzących lub szczególnie chropowatych albo inne narażające na
uszkodzenia rąk, z wyłączeniem prac przy obsłudze maszyn, przy których istnieje niebezpieczeństwo wciągnięcia rękawicy,
b) spawanie lub cięcie metali za pomocą łuku elektrycznego i wszelkie inne czynności wymagające użycia lamp łukowych lub też innych źródeł
promieniowania ultrafioletowego,
c) oczyszczanie odlewów lub piaskowanie albo śrutowanie jakichkolwiek
przedmiotów, lub też odlewanie stopionych metali,
d) prace, przy których przedramiona są narażone na poranienie lub rozpryskiwanie materiałów żarzących się,
e) cięcie mięsa i usuwanie kości za pomocą noży,
f) przenoszenie ładunków o wysokiej temperaturze,
g) prace narażające pracowników na działanie substancji chemicznych
i biologicznych niebezpiecznych dla zdrowia,
h) prace, przy których ręce pracowników narażone są na kontakt z substancjami toksycznymi, żrącymi lub drażniącymi,
i) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych,
j) prace, przy których ręce pracowników są narażone na kontakt z zainfekowanymi zwierzętami lub padliną, szczątkami zwierząt lub substancjami pochodzenia zwierzęcego nienadającymi się do spożycia, w tym
w miejscach przeznaczonych do rozbioru półtuszy zwierzęcych i laboratoriach biologicznych,
k) prace w kontakcie ze zwłokami lub z substancjami z nich pochodzącymi,
l) prace przy ściekach i innych instalacjach kanalizacyjnych oraz czynności związane z ręcznym czyszczeniem rur i zbiorników lub inne czynności wymagające kontaktu rąk ze ściekami,
ł) prace w kontakcie z brudną bielizną lub brudną odzieżą, szmatami
i starymi, niezdezynfekowanymi ubraniami, śmieciami,
m) wszelkie prace, podczas których ręce są narażone na kontakt z substancjami mogącymi zawierać zarazki,
n) prace w komorach chłodniczych
5 Środki ochrony twarzy Prace, przy których twarz lub oczy pracowników są narażone na urazy ali oczu bo podrażnienia w wyniku działania czynników niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia, w tym w szczególności:
a) prace, przy których oczy są narażone na kontakt z substancjami o wyraźnym działaniu drażniącym wzrok, jak pył paku, pył węglowy i inne
cząsteczki lub opary substancji żrących,
b) spawanie lub cięcie metali za pomocą palnika lub łuku elektrycznego,
c) prace z laserami,
d) obserwowanie intensywnych punktów świetlnych, w tym wnętrza pieca
lub substancji silnie rozżarzonych, takich jak roztopiona stal albo szkło,
e) prace wymagające zastosowania promieni podczerwonych lub wywołujące intensywne promieniowanie cieplne,
f) prace wymagające użycia lamp łukowych lub innych źródeł promieniowania ultrafioletowego,
1 2 3
g) szlifowanie na sucho, oczyszczanie lub usuwanie kamienia kotłowego
przy użyciu młota oraz inne prace powodujące rozpryskiwanie mogących przedostać się do oczu ostrych cząsteczek, stopionych metali lub
żrących płynów,
h) prace przy maszynach do obróbki skrawaniem materiału, podczas której powstają wióry odpryskowe,
i) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych,
j) prace przy rozpylaniu płynów,
k) prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji
6 Środki ochrony układu Prace w warunkach ryzyka narażenia na nadmierne zanieczyszczenie pooddechowego wietrza czynnikami szkodliwymi lub w warunkach niedoboru tlenu w powietrzu, w tym w szczególności:
a) prace w zbiornikach, w ograniczonym obszarze i w gazowych piecach
przemysłowych, gdzie może występować szkodliwy gaz lub niedobór
tlenu,
b) prace w narażeniu na wdychanie szkodliwych pyłów, gazów, par lub dymu,
c) prace w sąsiedztwie otworów spustowych wielkich pieców, gdzie mogą
występować opary metali ciężkich,
d) prace w sąsiedztwie konwerterów gazowych i przewodów gazowych
wielkich pieców,
e) prace przy wykładaniu pieców i kadzi, gdzie może występować zapylenie,
f) prace w chłodniach, gdzie istnieje niebezpieczeństwo wycieku czynnika
chłodniczego,
g) prace w szybach, kanałach ściekowych i innych obiektach podziemnych
połączonych kanałami,
h) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych
7 Środki ochrony słuchu Prace w warunkach, w których poziom hałasu przekracza najwyższe dopuszczalne natężenie, w tym w szczególności:
a) prace przy obsłudze pras do metalu,
b) prace przy użyciu narzędzi pneumatycznych,
c) prace obsługi naziemnej na lotniskach,
d) prace przy wbijaniu pali,
e) cięcie drewna przy użyciu pilarki tarczowej lub pilarki z piłą łańcuchową
8 Środki ochrony przed Prace wykonywane w warunkach narażających na upadek z wysokości,
upadkiem z wysokości w tym w szczególności:
a) prace na rusztowaniach,
b) montaż elementów prefabrykowanych,
c) prace na masztach, słupach,
d) prace w kabinach wysokich dźwigów,
e) prace w wysoko położonych kabinach urządzeń magazynowych,
f) prace na wieżach wiertniczych, masztach, czworonogach i trójnogach,
g) prace w szybach i kanałach ściekowych
9 Dermatologiczne środki Prace narażające na podrażnienia skóry, w tym w szczególności:
ochrony indywidualnej a) prace w narażeniu na działanie pyłu paku albo innych pyłów lub oparów wywierających na skórę podobne działanie drażniące,
b) przetwarzanie materiałów powlekanych,
c) garbowanie skóry,
d) prace w narażeniu na wdychanie chromianów, dwuchromianów alkalicznych, kwasu chromowego lub innych substancji żrących lub drażniących, wpływających na owrzodzenia lub perforację przegrody nosowej
Tabela nr 3
RODZAJE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ
1 2 3
Lp. Rodzaje środków ochrony indywidualnej
1 Odzież ochronna ubrania
kombinezony
kurtki, bluzy
kamizelki
spodnie
fartuchy
fartuchy przednie
płaszcze
peleryny
ochraniacze barku
ochraniacze klatki piersiowej
ochraniacze brzucha
ochraniacze pośladków
osłony tułowia
osłony głowy i karku
kamizelki ostrzegawcze
kurtki ostrzegawcze
spodnie ostrzegawcze
narzutki ostrzegawcze
inne rodzaje odzieży ochronnej
2 Środki ochrony głowy hełmy ochronne
hełmy ochronne z wyposażeniem dodatkowym
czapki
czepki i stożki
kapelusze
kaptury
berety
chustki
inne nakrycia głowy
3 Środki ochrony kończyn górnych rękawice ochronne
ochraniacze palców
ochraniacze dłoni
ochraniacze nadgarstka
ochraniacze nadgarstka i przedramienia
ochraniacze łokcia
ochraniacze przedramienia i ramienia
inne środki ochrony rąk
1 2 3
4 Środki ochrony kończyn dolnych buty
półbuty
trzewiki
saperki
półsaperki
kalosze
sandały
trepy
ochraniacze stopy
ochraniacze golenia
ochraniacze kolana
ochraniacze uda
getry
inne środki ochrony nóg
5 Środki ochrony twarzy i oczu okulary
gogle
osłony twarzy, w tym półosłony i przyłbice
tarcze
inne środki ochrony twarzy i oczu
6 Środki ochrony słuchu wkładki przeciwhałasowe
nauszniki przeciwhałasowe
hełmy przeciwhałasowe
inne środki ochrony słuchu
7 Środki ochrony układu oddecho- sprzęt oczyszczający do pracy ciągłej, w tym filtrujący, pochłaniawego jący i filtrująco-pochłaniający
sprzęt izolujący do pracy ciągłej, w tym autonomiczny i stacjonarny
sprzęt ucieczkowy oczyszczający, w tym pochłaniacze i filtropochłaniacze
sprzęt ucieczkowy izolujący, w tym aparaty powietrzne butlowe
i regeneracyjne
inne rodzaje sprzętu ochrony układu oddechowego
8 Środki izolujące cały organizm środki z doprowadzeniem powietrza
środki umożliwiające stosowanie izolującego sprzętu ochrony
układu oddechowego
środki umożliwiające doprowadzenie powietrza lub stosowanie
sprzętu ochrony układu oddechowego
9 Środki ochrony przed upadkiem uprzęże, w tym szelki bezpieczeństwa i pasy biodrowe
z wysokości
linki bezpieczeństwa
amortyzatory
urządzenia samohamowne
inne środki chroniące przed upadkiem z wysokości
10 Dermatologiczne środki ochrony środki osłaniające skórę — kremy, pasty, maści
skóry
środki oczyszczające skórę
środki regenerujące skórę