Dz.U. 2002 nr 112 poz. 979 · Obwieszczenie · wygaśnięcie aktu

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rzemiośle.

1. PDF ↗

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718, z 2001 r. Nr 46, poz. 499 i z 2002 r. Nr 74, poz. 676) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. Nr 17, poz. 92), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769),

ustawą, z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770),

ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o rzemiośle (Dz. U. Nr 129, poz. 1445)

i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.

2. PDF ↗

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:

art. 15 i 20 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. Nr 17, poz. 92), które stanowią:

„Art. 15.

Działające w dniu wejścia w życie ustawy cechy, izby rzemieślnicze i Centralny Związek Rzemiosła ulegają przekształceniu lub likwidacji stosownie do wymogów określonych w art. 6 i 49 ustawy o działalności gospodarczej lub niniejszej ustawy.

Podstawę przekształcenia bądź likwidacji dotychczasowych organizacji rzemiosła stanowi uchwała walnego zgromadzenia lub odpowiednio zjazdu delegatów, powzięta w trybie przewidzianym dla dokonywania zmian statutów.

Majątek i zobowiązania cechów, izb rzemieślniczych i Centralnego Związku Rzemiosła przechodzą odpowiednio na nowe organizacje z dniem ich przekształcenia.

Pracownicy zatrudnieni dotychczas w cechach, izbach rzemieślniczych i Centralnym Związku Rzemiosła stają się pracownikami przekształconych organizacji.”

„Art. 20.

Organizacje rzemiosła, o których mowa w art. 15, przechodzą w stan likwidacji na podstawie uchwał walnych zgromadzeń lub odpowiednio uchwał zjazdów delegatów, powziętych w trybie przewidzianym w statucie.

Uchwała o likwidacji, o której mowa w ust. 1, określa zasady i tryb postępowania likwidacyjnego i wskazuje inną organizację rzemiosła, która przejmie majątek likwidowanej organizacji.”;

art. 88 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769), który stanowi:

„Art. 88.

Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyjątkiem:

przepisów art. 6, art. 19 ust. 4, art. 48, art. 54, art. 83 i art. 87, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,

przepisów art. 85, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.”;

art. 99 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770), który stanowi:

„Art. 99.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z tym że przepisy art. 12-98 wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”;

art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o rzemiośle (Dz. U. Nr 129, poz. 1445), który stanowi:

„Art. 2.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.”

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle PDF ↗

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1.²⁾

Osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193 oraz z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679 i Nr 102, poz. 1115 i Nr 147, poz. 1643 oraz z 2002 r. Nr 1, poz. 2) mogą prowadzić tę działalność, z zachowaniem warunków określonych w niniejszej ustawie. Działalność takich osób zaliczana jest do rzemiosła.

Art. 2.

1.³⁾

Rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu własnym tej osoby i na jej rachunek, przy zatrudnieniu do 50 pracowników - zwaną dalej rzemieślnikiem.

1a.⁴⁾

Rzemiosłem jest również zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej osób fizycznych, z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu własnym tych wspólników i na ich rachunek, zatrudniających do 50 pracowników.

(skreślony).⁵⁾

Do rzemiosła nie zalicza się działalności: handlowej, gastronomicznej, transportowej, usług hotelarskich, usług świadczonych w wykonywaniu wolnych zawodów, usług leczniczych oraz działalności wytwórczej i usługowej artystów plastyków i fotografików.

(skreślony).⁵⁾

Art. 3.

Dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnika są:

1)⁶⁾

dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej lub ponadgimnazjalnej szkoły o profilu technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) odpowiadającym dziedzinie wykonywanego rzemiosła,

dyplom mistrza w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła,

świadectwo czeladnicze albo tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła.

Rzemieślnik obowiązany jest wykazać się innymi dowodami kwalifikacji zawodowych niż określone w ust. 1, jeżeli z przepisów odrębnych ustaw wynika obowiązek posiadania takich kwalifikacji.

Dyplomy mistrza i świadectwa czeladnicze mogą być wydawane przez izby rzemieślnicze osobom, które złożyły stosowne egzaminy przed komisjami egzaminacyjnymi izb rzemieślniczych.

3a.⁷⁾

Nadzór nad działalnością komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych sprawuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, stosując kryterium zgodności z prawem.

4.⁸⁾

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania po zasięgnięciu opinii Związku Rzemiosła Polskiego określi, w drodze rozporządzenia, zasady powoływania i działania komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych, sposób przeprowadzania egzaminów, zasady ustalania opłat egzaminacyjnych i wynagradzania członków komisji egzaminacyjnych, wzory świadectw czeladniczych i dyplomów mistrzowskich oraz szczegółowe zasady, zakres i tryb sprawowania nadzoru nad działalnością komisji egzaminacyjnych, uwzględniając w szczególności:

skład komisji egzaminacyjnych,

wymagania, jakim powinni odpowiadać członkowie komisji egzaminacyjnych,

zakres obowiązujących tematów egzaminów i tryb ich składania,

sposób oceniania osób biorących udział w egzaminie.

5.⁹⁾

Rzemieślnicy zatrudniający pracowników w celu przygotowania zawodowego w rzemiośle obowiązani są spełniać warunki określone odrębnymi przepisami oraz być członkami jednej z organizacji, o których mowa w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3.

6.⁹⁾

Nadzór nad przebiegiem przygotowania zawodowego w rzemiośle pracowników młodocianych sprawuje izba rzemieślnicza lub z jej upoważnienia cech, właściwe ze względu na siedzibę rzemieślnika.

Rozdział 2 Podstawowe prawa i obowiązki rzemieślnika

Art. 4.

Rzemieślnik ma prawo:

1)¹⁰⁾

zrzeszania się w organizacjach, o których mowa w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3, na zasadach określonych w ustawie,

wybierać i być wybieranym do organów samorządu gospodarczego rzemiosła¹¹⁾,

3)¹²⁾

korzystać z uproszczonych (zryczałtowanych) form opodatkowania oraz zwolnień i ulg podatkowych na zasadach powszechnie obowiązujących przedsiębiorców.

W przypadku śmierci rzemieślnika współmałżonek pozostający do chwili śmierci na utrzymaniu rzemieślnika oraz małoletni zstępni mają prawo nadal wykonywać rzemiosło w warunkach i na zasadach obowiązujących rzemieślnika.

3.¹³⁾

Na rachunek zstępnych rzemiosło może być wykonywane przez ustawowego opiekuna do czasu osiągnięcia przez nich pełnoletności lub ukończenia nauki w szkołach ponadgimnazjalnych lub wyższych.

4.¹⁴⁾

Uprawnienia, o których mowa w ust. 2, przysługują także pozostającym na utrzymaniu rzemieślnika do chwili jego śmierci pełnoletnim zstępnym pobierającym naukę w gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych lub wyższych przez okres pobierania przez nich nauki w tych szkołach.

5.¹⁵⁾

W przypadkach gdy dany rodzaj rzemiosła może być wykonywany wyłącznie po wykazaniu się przez rzemieślnika posiadaniem uprawnień zawodowych, o których mowa w art. 10 ustawy wymienionej w art. 1, współmałżonek lub zstępni, o których mowa w ust. 3 i 4, prowadzą działalność za pośrednictwem osoby posiadającej wymagane kwalifikacje.

Art. 5.

Rzemieślnik jest obowiązany przestrzegać zasad etyki i godności zawodowej.

Szczegółowe zasady etyki zawodowej i rzetelnego wykonywania rzemiosła cechowego określa samorząd gospodarczy rzemiosła¹¹⁾.

3.¹⁶⁾

Przepis ust. 1 dotyczy także członków organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła, o których mowa w art. 7 ust. 7.

Art. 6.

1.¹⁷⁾

Rzemieślnicy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie zasad etyki zawodowej i rzetelnego wykonywania rzemiosła¹¹⁾.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej i tryb postępowania dyscyplinarnego określają statuty organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła.

Rozdział 3 Samorząd gospodarczy rzemiosła¹¹⁾

Art. 7.

1.¹⁸⁾

Tworzy się samorząd gospodarczy rzemiosła.

Samorząd gospodarczy rzemiosła¹¹⁾ jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko przepisom prawa.

Organizacjami samorządu gospodarczego rzemiosła¹¹⁾ są:

cechy,

(skreślony),¹⁹⁾

izby rzemieślnicze,

Związek Rzemiosła Polskiego,

(skreślony).¹⁹⁾

Organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła¹¹⁾ tworzone są z inicjatywy członków na zasadzie dobrowolnej przynależności.

5.²⁰⁾

Do zadań samorządu gospodarczego rzemiosła należy w szczególności:

promocja działalności gospodarczej i społeczno-zawodowej rzemiosła,

nadzór nad organizacją i przebiegiem procesu przygotowania zawodowego w rzemiośle,

udzielanie pomocy rzemieślnikom i innym przedsiębiorcom zrzeszonym w organizacjach samorządu gospodarczego rzemiosła,

reprezentowanie interesów środowiska rzemieślniczego wobec organów administracji publicznej,

uczestniczenie w realizacji zadań z zakresu oświaty i wychowania w celu zapewnienia wykwalifikowanych kadr dla gospodarki.

6.²¹⁾

Właściwi ministrowie zasięgają opinii Związku Rzemiosła Polskiego odnośnie do projektów aktów prawnych dotyczących rzemiosła.

7.²¹⁾

Za zgodą organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła jej członkami mogą być, na czas określony, także osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, niebędące rzemieślnikami, zatrudniające nie więcej niż 50 pracowników.

Art. 8.²²⁾

Organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła wymienione w art. 7 ust. 3 mają osobowość prawną.

Art. 9.

1.²³⁾

Cechy są organizacjami samorządu gospodarczego rzemiosła¹¹⁾ zrzeszającymi rzemieślników według kryterium terytorialnego lub według rodzaju działalności gospodarczej.

Podstawowym zadaniem cechu jest w szczególności utrwalanie więzi środowiskowych, podstaw zgodnych z zasadami etyki i godności zawodu, a także prowadzenie na rzecz członków działalności społeczno-organizacyjnej, kulturalnej, oświatowej i gospodarczej, a także reprezentowanie interesów członków wobec organów administracji i sądów.

Art. 10.

1.²⁴⁾

Spółdzielnie rzemieślnicze działają na zasadach określonych w przepisach Prawa spółdzielczego.

Zadaniem spółdzielni rzemieślniczych jest w szczególności organizowanie działalności usługowej i wytwórczej rzemiosła, udzielanie pomocy członkom w wykonywaniu ich zadań oraz prowadzenie własnej działalności gospodarczej i społeczno-wychowawczej.

Art. 11.²⁵⁾

Izby rzemieślnicze są organizacjami samorządu gospodarczego rzemiosła zrzeszającymi cechy, spółdzielnie rzemieślnicze, rzemieślników nienależących do cechów, a także inne jednostki organizacyjne, jeżeli ich celem jest wspieranie rozwoju gospodarczego rzemiosła. Izby mogą w swych statutach przyjmować nazwy z dodatkiem wyrazów „przedsiębiorczość” lub „przedsiębiorca” użytych w odpowiednim przypadku, a także określeń zawierających wskazanie regionu.

Podstawowym zadaniem izb rzemieślniczych jest pomoc w reprezentowaniu zrzeszonych organizacji oraz rzemieślników wobec organów administracji publicznej oraz innych organizacji i instytucji, udzielanie swym członkom pomocy instruktażowej i doradczej oraz przeprowadzanie egzaminów kwalifikacyjnych. Szczegółowy zakres zadań izb rzemieślniczych określają ich statuty.

Izby rzemieślnicze są uprawnione do potwierdzania egzaminów kwalifikacyjnych świadectwami czeladniczymi i dyplomami mistrzowskimi oraz do opatrywania ich pieczęcią z godłem Państwa.

Ilekroć w przepisach prawa mówi się o izbie rzemieślniczej, należy przez to rozumieć izbę rzemieślniczą, utworzoną w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie, bez względu na nazwę przyjętą w jej statucie.

Art. 12.

Organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła¹¹⁾ wymienione w art. 7 ust. 3 pkt 1-3 mogą powołać ogólnopolską reprezentację, zwaną „Związek Rzemiosła Polskiego”.

2.²⁶⁾

W Związku Rzemiosła Polskiego mogą się zrzeszać izby rzemieślnicze, a także cechy o zasięgu ogólnopolskim.

Związek Rzemiosła Polskiego może być utworzony z inicjatywy co najmniej 10 organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła¹¹⁾, wymienionych w art. 7 ust. 3 pkt 2¹⁹⁾ i 3, oraz cechów ogólnopolskich, które zadeklarują członkostwo w tym związku w drodze uchwał walnych zgromadzeń.

Podstawowym zadaniem Związku jest zapewnienie zrzeszonym w nim organizacjom pomocy w realizacji zadań statutowych, rozwijanie działalności społeczno-zawodowej oraz reprezentowanie interesów rzemiosła w kraju i za granicą.

5.²⁷⁾

Związek Rzemiosła Polskiego pełni względem spółdzielni rzemieślniczych funkcje związku rewizyjnego, w trybie i na zasadach określonych w przepisach Prawa spółdzielczego.

Art. 13.²⁸⁾

Szczegółowe zadania organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła, ich ustrój, stosunki prawne członków ustalane są w statutach uchwalanych przez zjazdy lub walne zgromadzenia tych organizacji.

Art. 14.²⁹⁾

Zasady gospodarki finansowej organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła oraz zasady wynagradzania zatrudnionych w nich pracowników określają walne zgromadzenia (zjazdy delegatów) tych organizacji, jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej.

Rozdział 4 Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 15.

(pominięty).³⁰⁾

Art. 16.

Cechy i izby rzemieślnicze mogą być tworzone w trybie inicjatyw założycielskich lub w drodze podziału istniejących organizacji pod warunkiem zapewnienia samodzielności finansowej.

Art. 17.

Podstawą utworzenia cechu w trybie inicjatywy założycielskiej jest uchwalenie statutu cechu odpowiadającego wymogom określonym w art. 16 przez co najmniej 10 członków założycieli.

Podstawą utworzenia cechu w trybie podziału jest uchwała walnego zgromadzenia cechu podlegającego podziałowi, powzięta w trybie określonym w statucie, zawierająca postanowienia o zasadach podziału z uwzględnieniem podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań cechu podlegającego podziałowi.

Art. 18.

Przepisy art. 17 mają odpowiednio zastosowanie do izb rzemieślniczych, z tym że liczba członków założycieli (cechów) wynosi co najmniej 5.

Art. 19.³¹⁾

Cechy rzemieślnicze, izby rzemieślnicze i Związek Rzemiosła Polskiego podlegają obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Organizacje, o których mowa w ust. 1, uzyskują osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.

Art. 20.

(pominięty).³⁰⁾

Art. 21.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1989 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 3 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

5)↑2 ↑3

Przez art. 1 pkt 3 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

9)↑2

Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

10)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

11)↑2 ↑3 ↑4 ↑5 ↑6 ↑7 ↑8 ↑9 ↑10

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

12)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 36 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770), który wszedł w życie z dniem 22 października 1997 r.

13)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

14)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

15)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

16)

Dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

17)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

18)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

19)↑2 ↑3

Przez art. 1 pkt 8 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

20)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

21)↑2

Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

22)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

23)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

24)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

25)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

26)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

27)

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

28)

Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

29)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

30)↑2

Zamieszczony w obwieszczeniu.

31)

W brzmieniu ustalonym przez art. 72 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.