Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych

oddziaływania penitencjarne — zespół stosowanych w zakładzie środków i metod zmierzających do wzbudzenia w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw;

grupa wychowawcza — wyodrębnioną poprzez miejsce zakwaterowania i wyznaczenie jej wychowawców grupę skazanych, wobec której są prowadzone oddziaływania penitencjarne;

podkultura przestępcza — występujące w środowisku przestępczym negatywne wzorce, normy i sposoby postępowania.

poznawanie i kształtowanie środowiska skazanych;

tworzenie właściwych relacji pomiędzy funkcjonariuszami, pracownikami i innymi osobami prowadzącymi oddziaływania;

tworzenie właściwych relacji pomiędzy osobami, o których mowa w pkt 2, a skazanymi;

dobór środków i metod oddziaływania wobec skazanych, stosownie do ich właściwości psychofizycznych.

wzajemnej demoralizacji skazanych;

negatywnym przejawom podkultury przestępczej;

występowaniu zachowań agresywnych wśród skazanych;

samoagresji skazanych;

różnym rodzajom uzależnień.

kierowaniu skazanych do właściwego systemu wykonywania kary;

kierowaniu skazanych do właściwych zakładów, a także do odpowiednich oddziałów w zakładach;

odpowiednim rozmieszczaniu skazanych w miejscach zakwaterowania, pracy i nauki;

organizowaniu grup wychowawczych;

właściwym doborze grup wychowawczych do organizowanych zajęć;

wyznaczaniu starszych cel;

umożliwianiu tworzenia zespołów skazanych;

wizytacji cel mieszkalnych, miejsc pracy i nauki skazanych;

egzekwowaniu realizacji przez skazanych obowiązków, wynikających z Kodeksu karnego wykonawczego;

utrzymywaniu ze skazanymi stałych kontaktów wychowawczych i motywowaniu ich do realizacji zadań określonych w indywidualnym programie oddziaływania lub w indywidualnym programie terapeutycznym;

organizowaniu zajęć wzbudzających pożądaną aktywność skazanych;

wdrażaniu skazanych do kształtowania poczucia odpowiedzialności, samokontroli i samodyscypliny;

inspirowaniu kontaktów skazanych z osobami najbliższymi;

podawaniu, w uzasadnionych przypadkach, do wiadomości innych skazanych, decyzji dyrektora lub decyzji albo opinii komisji penitencjarnej, w szczególności, gdy są one wynikiem szczególnych osiągnięć i społecznie pożądanych postaw lub rażąco negatywnych zachowań;

stwarzaniu warunków sprzyjających utrzymywaniu pozytywnych stosunków międzyludzkich;

stwarzaniu warunków sprzyjających zwracaniu się skazanych do przedstawicieli administracji zakładu z osobistymi prośbami, skargami, wnioskami i problemami;

wskazywaniu społecznie akceptowanych sposobów rozwiązywania sytuacji konfliktowych;

udzielaniu pomocy skazanym w sytuacjach konfliktowych;

łagodzeniu antagonizmów i zapobieganiu występowaniu wzajemnych szykan w środowisku skazanych.

danych osobowych skazanego;

informacji dotyczących życia rodzinnego skazanego;

kontaktów społecznych skazanego;

przyczyn i okoliczności popełnienia przez skazanego przestępstwa;

uprzedniej karalności;

stopnia podatności skazanego na wpływy podkultury przestępczej;

zachowań wskazujących na możliwość występowania zaburzeń psychicznych albo uzależnienia od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych;

umiejętności przystosowania się skazanego do warunków i wymagań zakładu;

wyników badań psychologicznych, a także psychiatrycznych.

wywiad ze skazanym;

rozmowy ze skazanym;

obserwację zachowań skazanego;

wykorzystanie wyników badań psychologicznych;

analizę dokumentów dotyczących skazanego, w tym wywiadu środowiskowego, w przypadku zlecenia jego wykonania, oraz informacji dotyczących osoby skazanego przesłanych przez sąd;

rozmowy i korespondencję z rodziną i innymi osobami bliskimi skazanemu;

zapoznawanie się z treścią korespondencji skazanego, jeżeli podlega ona nadzorowi lub cenzurze.

przed sporządzeniem wniosku o skierowanie do odbywania kary w oddziale terapeutycznym dla skazanych uzależnionych od alkoholu albo środków odurzających lub substancji psychotropowych;

przed przedstawieniem komisji penitencjarnej wniosku o skierowanie skazanego do odbywania kary w systemie terapeutycznym poza oddziałem terapeutycznym;

na karę dożywotniego pozbawienia wolności, a także na karę 25 lat pozbawienia wolności przed podjęciem decyzji przez komisję penitencjarną o skierowaniu do zakładu typu półotwartego, a także przed udzieleniem pierwszej przepustki lub zezwolenia, o którym mowa w art. 91 pkt 3—4, art. 92 pkt 3—5 i art. 131 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego;

przed podjęciem decyzji o złożeniu wniosku, do sądu opiekuńczego, o zgodę na oddzielenie dziecka od matki odbywającej karę, przebywającej z dzieckiem w domu dla matki i dziecka, lub o przedłużenie albo skrócenie okresu przebywania dziecka z matką;

przed podjęciem decyzji o złożeniu wniosku, do sądu penitencjarnego, o wydanie orzeczenia o objęciu skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od alkoholu albo środków odurzających lub substancji psychotropowych, leczeniem lub rehabilitacją;

przed podjęciem decyzji o złożeniu wniosku, do sądu penitencjarnego, o wydanie orzeczenia o obciążeniu skazanego kosztami związanymi z leczeniem spowodowanego u siebie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia;

przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej umieszczenia w celi izolacyjnej oraz po dokonaniu przez psychologa kontroli, o której mowa w art.148 § 3 Kodeksu karnego wykonawczego.

przed podjęciem decyzji o udziale skazanego, odbywającego karę w zakładzie typu półotwartego, w zajęciach terapeutycznych organizowanych poza terenem zakładu;

przed podjęciem decyzji o skierowaniu lub wycofaniu skazanego z nauczania, a także w przypadku wystąpienia trudności w nauczaniu;

w przypadku aktualizowania indywidualnego programu oddziaływania;

w przypadku zaburzeń zachowania skazanego, a w szczególności przy występowaniu:

wyniki badań osobopoznawczych, o których mowa w § 9;

analizę treści zapisów z rozmów przeprowadzonych ze skazanym oraz innych notatek dotyczących jego osoby.

opis i wyjaśnienie przyczyn nieprzestrzegania przez skazanego norm prawnych lub niedostosowania społecznego;

opis funkcjonowania skazanego w kontaktach społecznych;

opis podstawowych problemów skazanego.

zakres prowadzonych oddziaływań;

cele oddziaływań, możliwe do realizacji w warunkach zakładu oraz wynikające z nich szczegółowe zadania nałożone na skazanego, wraz z terminami ich realizacji;

kryteria wywiązywania się skazanego z zadań określonych w indywidualnym programie oddziaływania.

indywidualne i grupowe metody oddziaływań terapeutycznych;

nadrzędność oddziaływań terapeutycznych nad pozostałymi oddziaływaniami penitencjarnymi;

integrację oddziaływań terapeutycznych z innymi oddziaływaniami prowadzonymi w zakładzie.

założenia merytoryczne i organizacyjne oraz szczegółowe cele programu;

metody i techniki oddziaływania;

harmonogram realizacji i czas trwania programu;

określenie sposobów pomiaru efektów oraz kryteriów realizacji celów programu.

opis przyczyn zaburzeń;

opis zaburzeń w zakresie procesów poznawczych, emocjonalnych i w zachowaniu;

charakterystykę aktualnego stanu psychofizycznego;

opis problemu stanowiącego podstawę skierowania do systemu terapeutycznego;

opis indywidualnych problemów skazanego;

ocenę motywacji do uczestnictwa w realizacji indywidualnego programu terapeutycznego;

wskazanie pozytywnych cech osobowości i zachowania skazanego.

zakres prowadzonych oddziaływań;

cele oddziaływań, możliwe do realizacji w warunkach oddziału terapeutycznego lub poza tym oddziałem, uwzględniające właściwości skazanego;

metody oddziaływań specjalistycznych;

kryteria realizacji indywidualnego programu terapeutycznego.

zespół terapeutyczny w oddziale terapeutycznym;

specjalistycznie przygotowany personel poza oddziałem terapeutycznym.

umieszczeniu skazanego wśród osób niewykazujących skłonności do takich zachowań;

określeniu przez psychologa indywidualnych mechanizmów samoagresji skazanego i opracowaniu odpowiednich zaleceń do prowadzonego wobec skazanego oddziaływania;

wyjaśnianiu szkodliwości oraz uświadamianiu nieracjonalności takich zachowań i wskazywaniu społecznie akceptowanych, skutecznych sposobów osiągania zamierzonych celów;

informowaniu skazanych o skutkach dokonywania samoagresji, o których mowa w art. 119 Kodeksu karnego wykonawczego.

wniosku o udzielenie nagrody, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 7 lub pkt 8, lub przepustki, o której mowa w art. 91 pkt 7 lub art. 92 pkt 9, lub zezwolenia, o którym mowa w art. 165 § 2, lub zezwolenia, o którym mowa w art.131 Kodeksu karnego wykonawczego, jeżeli skazany uprzednio nie korzystał z przepustki lub czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego;

zezwolenia, o którym mowa w art. 141a § 1 Kodeksu karnego wykonawczego;

zezwolenia, o którym mowa w art. 165 § 2 lub art. 131 Kodeksu karnego wykonawczego, jeżeli jest ono udzielane po raz pierwszy.

skazany nadużył zaufania w trakcie korzystania z przepustek lub zezwoleń;

zaszły zmiany w zachowaniu skazanego, w jego sytuacji rodzinnej lub istotne zmiany w jego sytuacji prawnej.