Dz.U. 2003 nr 177 poz. 1729 · Rozporządzenie · akt posiada tekst jednolity

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem¹⁾

Na podstawie art. 10 ust. 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, z późn. zm.²⁾) zarządza się, co następuje:

PDF ↗

§ 1. PDF ↗

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, a zwłaszcza działania w zakresie wprowadzania oznakowania pionowego, poziomego, sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu i wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

organizacji ruchu — rozumie się przez to, mające wpływ na ruch drogowy:

geometrię drogi i zakres dostępu do drogi,

sposób umieszczania znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu,

zasady i sposób działania sygnalizacji, znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów;

projekcie organizacji ruchu — rozumie się przez to dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem.

§ 2. PDF ↗

Działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez:

podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności:

sporządzanie projektów organizacji ruchu,

przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia,

rozpatrywanie projektów organizacji ruchu,

zatwierdzanie organizacji ruchu,

przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji,

nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu,

nadzór i analizę istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności,

nadzór nad zarządzaniem ruchem;

obsługę systemów sterowania ruchem, sterowanie ruchem za pomocą znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów;

wprowadzanie tymczasowych zakazów lub ograniczeń w ruchu w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Działania, o których mowa w ust. 1, realizują, odpowiednio do kompetencji, organ zarządzający ruchem, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe.

Działania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i b, mogą być realizowane przez jednostki inne niż wymienione w ust. 2.

§ 3. PDF ↗

Organ zarządzający ruchem w szczególności:

rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu;

opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu;

zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów;

przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji;

przechowuje projekty organizacji ruchu i prowadzi ich ewidencję;

opiniuje geometrię drogi w projektach budowlanych;

prowadzi kontrolę prawidłowości zastosowania i funkcjonowania znaków drogowych sygnalizacji świetlnej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ich zgodności z zatwierdzoną organizacją ruchu;

współpracuje w zakresie organizacji ruchu i jego bezpieczeństwa z innymi organami zarządzającymi ruchem, zarządami dróg i kolei, Policją oraz innymi jednostkami.

Organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem:

dokonuje oceny organizacji ruchu w zakresie:

zgodności z obowiązującymi przepisami,

bezpieczeństwa ruchu drogowego;

rozstrzyga w sprawach spornych dotyczących istniejącej lub projektowanej organizacji ruchu, biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny oraz konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego.

§ 4. PDF ↗

Podstawą do wprowadzenia organizacji ruchu na nowo wybudowanej drodze lub jej zmiany na drodze istniejącej jest zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ zarządzający ruchem.

Zatwierdzona stała organizacja ruchu, związana z budową lub przebudową drogi albo z budową dojazdu do obiektu przy drodze, stanowi integralną część dokumentacji budowy.

Projekt organizacji ruchu może przedstawić do zatwierdzenia:

zarząd drogi;

organ zarządzający ruchem;

inwestor lub jednostka, o której mowa w § 11 pkt 1—6;

osoba realizująca zamówienie jednostek, o których mowa w pkt 1—3.

§ 5. PDF ↗

Projekt organizacji ruchu powinien zawierać:

plan orientacyjny w skali od 1:10 000 do 1:25 000 z zaznaczeniem drogi lub dróg, których projekt dotyczy;

plan sytuacyjny w skali 1:500 lub 1:1 000 (w uzasadnionych przypadkach organ zarządzający ruchem może dopuścić skalę 1:2 000 lub szkic bez skali) zawierający:

lokalizację istniejących, projektowanych oraz usuwanych znaków drogowych, urządzeń sygnalizacyjnych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu; dla projektów zmian stałej organizacji ruchu dopuszcza się zaznaczenie lokalizacji tylko znaków i urządzeń dla nowej organizacji ruchu,

parametry geometrii drogi;

program sygnalizacji i obliczenia przepustowości drogi — w przypadku projektu zawierającego sygnalizację świetlną;

zasady dokonywania zmian oraz sposób ich rejestracji — w przypadku projektu zawierającego znaki świetlne lub znaki o zmiennej treści oraz w przypadku projektu dotyczącego zmiennej organizacji ruchu lub zawierającego inne zmienne elementów mające wpływ na ruch drogowy;

opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze, a w przypadku organizacji ruchu związanej z robotami prowadzonymi w pasie drogowym — opis występujących zagrożeń lub utrudnień; przy robotach prowadzonych w dwóch lub więcej etapach opis powinien zawierać zakres planowanych robót dla każdego etapu i stan pasa drogowego po zrealizowaniu etapu robót;

przewidywany termin wprowadzenia czasowej organizacji ruchu oraz termin wprowadzenia nowej stałej organizacji ruchu lub przywrócenia poprzedniej stałej organizacji ruchu — w przypadku projektu dotyczącego wykonywania robót na drodze;

nazwisko i podpis projektanta.

W przypadku robót związanych z utrzymaniem drogi niewymagających całkowitego zamknięcia jezdni dla ruchu pojazdów samochodowych, które wymagają zmian w organizacji ruchu wyłącznie w czasie wykonywania czynności, organ zarządzający ruchem może dopuścić wprowadzanie zmian organizacji ruchu na podstawie projektu uproszczonego zawierającego:

opis techniczny zawierający charakterystykę robót;

powtarzalny schemat umieszczenia na drodze znaków drogowych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu;

sposób rozmieszczenia i oznakowania pojazdów zabezpieczających lub wykonujących roboty lub czynności wykonywane na drodze; w szczególności dotyczy to robót i czynności przesuwających się wzdłuż drogi.

§ 6. PDF ↗

Organizację ruchu zatwierdza, na podstawie projektu organizacji ruchu, organ zarządzający ruchem właściwy dla danej drogi.

Organizację ruchu na skrzyżowaniu dróg o różnych organach zarządzających ruchem zatwierdza organ zarządzający ruchem właściwy dla drogi wyższej kategorii.

W przypadku zamknięcia drogi dla ruchu lub wprowadzenia na drodze ograniczenia ruchu powodującego konieczność prowadzenia objazdów drogami różnej kategorii, czasową organizację ruchu zatwierdza organ zarządzający ruchem właściwy dla drogi, na której wprowadzono ograniczenia.

§ 7. PDF ↗

Projekt organizacji ruchu przedstawia się do zatwierdzenia co najmniej w dwóch egzemplarzach.

Do przedstawionego do zatwierdzenia projektu organizacji ruchu powinny być dołączone opinie:

komendanta wojewódzkiego Policji — w przypadku projektu obejmującego drogę krajową lub wojewódzką, z zastrzeżeniem pkt 3;

komendanta powiatowego Policji — w przypadku projektu obejmującego drogę powiatową, z zastrzeżeniem pkt 3;

komendanta miejskiego Policji — w przypadku projektu obejmującego drogę położoną w mieście na prawach powiatu lub w mieście stołecznym Warszawie, z wyjątkiem autostrady i drogi ekspresowej;

zarządu drogi, jeżeli nie jest on jednostką składającą projekt;

organu zarządzającego ruchem na drodze krzyżującej się lub objętej objazdem, w przypadkach, o których mowa w § 6 ust. 2 i 3.

Opinia Policji nie jest wymagana w przypadku projektu organizacji ruchu obejmującego wyłącznie drogi gminne oraz w przypadku projektu uproszczonego, o którym mowa w § 5 ust. 2.

Organ zarządzający ruchem może w uzasadnionych przypadkach zażądać:

dołączenia do projektu:

profilu podłużnego lub przekroju poprzecznego drogi,

danych o istniejącym lub prognozowanym natężeniu ruchu, z uwzględnieniem struktury kierunkowej na skrzyżowaniach i struktury rodzajowej;

złożenia dodatkowych egzemplarzy projektu.

Przepis ust. 4 pkt 2 stosuje się w szczególności w sytuacji, gdy projekt:

dotyczy dróg zarządzanych przez odrębne zarządy drogi;

dotyczy dróg zarządzanych przez odrębne organy zarządzające ruchem.

§ 8. PDF ↗

W celu szczegółowego rozpatrzenia wniesionych opinii lub wątpliwości związanych z projektem organ zarządzający ruchem może:

powołać komisję, w której skład wchodzą, w szczególności, przedstawiciel Policji oraz przedstawiciel zarządu drogi;

zasięgnąć opinii rzeczoznawcy, audytora lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na jego bezpieczeństwo;

zasięgnąć opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu i zanieczyszczenia powietrza.

Po rozpatrzeniu złożonego projektu organizacji ruchu organ zarządzający ruchem może:

zatwierdzić organizację ruchu w całości lub w części:

bez zmian,

po wprowadzeniu zmian lub wpisaniu uwag dotyczących wdrożenia organizacji ruchu;

odesłać projekt w celu wprowadzenia poprawek;

odrzucić projekt.

W przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 2, organ zarządzający ruchem określa:

obszar, na którym została zatwierdzona organizacja ruchu, z ewentualnym określeniem lokalizacji znaków drogowych, na drodze niższej kategorii, które są niezbędne dla organizacji ruchu na skrzyżowaniu;

znaki drogowe, urządzenia sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego umieszczane na skrzyżowaniu i utrzymywane przez zarząd drogi właściwy dla drogi wyższej kategorii.

W przypadku, o którym mowa w § 5 ust. 2, organ zarządzający ruchem określa zakres stosowania zatwierdzonej organizacji ruchu; w szczególności dotyczy to odcinków dróg i czasu trwania robót.

Organ zarządzający ruchem odrzuca projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia:

że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego;

niezgodności projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Organ zarządzający ruchem może odrzucić projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia:

niezgodności projektowanej organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej lub potrzebami społeczności lokalnej;

nieefektywności projektowanej organizacji ruchu.

Organ zarządzający ruchem określa termin, w którym powinna zostać wprowadzona zatwierdzona organizacja ruchu.

Organ zarządzający ruchem po zatwierdzeniu organizacji ruchu przesyła jeden egzemplarz projektu organizacji ruchu jednostce przedstawiającej projekt do zatwierdzenia.

§ 9. PDF ↗

Organ zarządzający ruchem prowadzi ewidencję projektów zatwierdzonych organizacji ruchu.

Do ewidencji wpisuje się:

numer kolejny projektu;

numer drogi i jej kilometraż lub nazwę ulicy;

jednostkę składającą projekt organizacji ruchu;

charakter organizacji ruchu (stała, czasowa);

datę zatwierdzenia projektu;

termin, w którym powinna zostać wprowadzona zatwierdzona organizacja ruchu;

rzeczywisty termin wprowadzenia nowej lub zmiany istniejącej organizacji ruchu;

przewidywany termin przywrócenia poprzedniej organizacji ruchu — w przypadku czasowych zmian organizacji ruchu.

W przypadku zmiany stałej organizacji ruchu projekt poprzedniej organizacji ruchu przechowuje się nie krócej niż 2 lata od daty wprowadzenia nowej organizacji ruchu.

Projekty czasowych zmian organizacji ruchu przechowuje się nie krócej niż przez 2 lata od daty przywrócenia stałej organizacji ruchu.

§ 10. PDF ↗

Tymczasowe ograniczenia lub zakazy ruchu mogą wprowadzić:

Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe — w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, życia lub zdrowia osób lub możliwość wystąpienia szkód materialnych w znacznym rozmiarze;

zarząd drogi lub właściwe służby — w nagłym przypadku awarii urządzenia w pasie drogowym lub w jego pobliżu, w wyniku której nastąpiło zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego lub możliwość wystąpienia szkód materialnych.

Wprowadzając tymczasowe ograniczenia lub zakazy, należy:

wyznaczyć niezbędne objazdy;

bezzwłocznie powiadomić właściwy organ (organy) zarządzający ruchem oraz zarząd (zarządy) drogi, przedstawiając:

szkic sytuacyjny z zaznaczeniem na nim odcinka drogi o ograniczonym lub zamkniętym ruchu,

zmienioną organizację ruchu,

przewidywany termin przywrócenia stanu pierwotnego.

Organ zarządzający ruchem w przypadkach, o których mowa w ust. 1, może:

przyjąć przedstawioną organizację ruchu;

zażądać wprowadzenia zmian lub usunięcia wprowadzonej organizacji ruchu;

wyznaczyć termin przywrócenia pierwotnej organizacji ruchu.

Sygnalizacja świetlna może być sterowana ręcznie przez:

Policję, Żandarmerię Wojskową lub wojskowe organy porządkowe — w przypadku awarii sygnalizacji świetlnej, występowania zatorów na drodze lub konieczności zabezpieczenia przejazdu kolumny pojazdów uprzywilejowanych;

zarząd drogi lub upoważnioną przez niego jednostkę — w przypadku awarii sygnalizacji świetlnej lub konieczności konserwacji sygnalizatorów.

§ 11. PDF ↗

Organizację ruchu, w szczególności zadania techniczne polegające na umieszczaniu i utrzymaniu znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu, realizuje na własny koszt zarząd drogi. Nie dotyczy to umieszczania i utrzymania:

znaków drogowych pionowych B-32 „stój” z napisem „Rogatka uszkodzona” lub „Sygnalizacja uszkodzona”, G-2 „sieć pod napięciem”, G-3 „krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym”, G-4 „krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym”, a także urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz urządzeń sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej umieszczanych na przejazdach kolejowych — zadania te realizują właściwe kolejowe jednostki organizacyjne;

znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu umieszczanych w związku z robotami lub czynnościami na drodze albo przy drodze — zadania te realizują jednostki organizacyjne prowadzące prace;

znaków informacyjnych oznaczających obiekty mające charakter obiektów usługowych, w których jest prowadzona działalność gospodarcza, umieszczanych na wniosek zainteresowanych przedsiębiorców — zadania te realizują przedsiębiorcy prowadzący tę działalność; przepis stosuje się odpowiednio do znaków informujących o stacjach radiowych;

znaków oznaczających szlaki turystyczne i dodatkowych znaków szlaków rowerowych — zadania te realizują zainteresowane organizacje turystyczne;

dodatkowych znaków dla kierujących tramwajami — zadania te realizują jednostki wykonujące przewozy tramwajowe;

urządzeń sygnalizacji świetlnej i urządzeń sygnalizacji dźwiękowej umieszczanych w miejscach wyjazdów pojazdów uprzywilejowanych, funkcjonujących niezależnie od innych sygnalizacji świetlnych — zadania te realizują jednostki, do których prowadzą wyjazdy.

§ 12. PDF ↗

Jednostka wprowadzająca organizację ruchu zawiadamia organ zarządzający ruchem, zarząd drogi oraz właściwego komendanta Policji o terminie jej wprowadzenia, co najmniej na 7 dni przed dniem wprowadzenia organizacji ruchu.

W przypadku, o którym mowa w § 5 ust. 2, jednostka wprowadzająca organizację ruchu zawiadamia organ zarządzający ruchem, zarząd drogi oraz właściwego komendanta Policji o planowanym rozpoczęciu prac, podając datę, czas i miejsce ich wykonywania, co najmniej na 24 godziny przed ich rozpoczęciem. Organizacja ruchu może być wprowadzona pod warunkiem braku sprzeciwu ze strony organu zarządzającego ruchem.

Jeżeli organizacja ruchu ma charakter stały, organ zarządzający ruchem, w terminie do 14 dni od dnia wprowadzenia organizacji ruchu, przeprowadza kontrolę wykonania zadań technicznych wynikających z realizacji projektu.

Jeżeli w terminie, o którym mowa w § 8 ust. 7, brak jest zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, organ zarządzający ruchem informuje zarząd drogi o utracie ważności zatwierdzonej organizacji ruchu.

Niezależnie od kontroli, o której mowa w ust. 3, organ zarządzający ruchem przeprowadza co najmniej raz na 6 miesięcy kontrolę prawidłowości zastosowania, wykonania, funkcjonowania i utrzymania wszystkich znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego umieszczonych na drogach jemu podległych.

W razie stwierdzenia nieprawidłowości organ zarządzający ruchem może żądać od jednostki odpowiedzialnej za utrzymanie w szczególności:

wymiany zniszczonych lub uszkodzonych znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu;

naprawy wadliwie działających urządzeń sygnalizacji świetlnej lub dźwiękowej;

umieszczenia znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu w miejscach zgodnych z zatwierdzoną organizacją ruchu.

§ 13. PDF ↗

Traci moc rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach (Dz. U. Nr 90, poz. 1006).

§ 14. PDF ↗

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165 i Nr 141, poz. 1359).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, Nr 130, poz. 1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 149, poz. 1451 i 1452 i Nr 182, poz. 1568.