Załącznik nr 1 PDF ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
PRZEPISY O POMIERZANIU POJEMNOŚCI STATKÓW MORSKICH
1. POSTANOWIENIA OGÓLNE
1.1. Zakres zastosowania
1.1.1. Niniejsze przepisy mają zastosowanie do statków, do których Międzynarodowa konwencja
o pomierzaniu pojemności statków z 1969 r.,
zwana dalej „Konwencją” nie ma zastosowania,
tj. do:
— statków o długości 24 m i większej nieodbywających podróży międzynarodowych,
— statków o długości mniejszej niż 24 m.
1.1.2. Pojemności statków (z wyłączeniem jachtów
o długości mniejszej niż 24 m i łodzi motorowych) ustala się według zasad podanych w rozdziale 2.
1.1.3. Do jachtów o długości mniejszej niż 24 m i łodzi
motorowych stosuje się zasady pomiaru i obliczania pojemności podane w rozdziale 3.
1.1.4. Niniejsze przepisy nie mają zastosowania do
okrętów wojennych oraz okrętów straży granicznej.
1.2. Określenia
Jacht — statek o napędzie motorowym lub żaglowym, przystosowany do żeglugi morskiej, przeznaczony do celów sportowych, turystycznych lub
rekreacyjnych.
Łódź motorowa — mały statek z pokładem ciągłym lub częściowym, o długości całkowitej nie
większej niż 15 m, o napędzie motorowym, przewożący nie więcej niż 12 pasażerów, przystosowany do żeglugi morskiej, niezależnie od jego przeznaczenia, z wyjątkiem statków rybackich.
Pasażer — pasażerem jest każda osoba z wyjątkiem:
— kapitana, członków załogi i innych osób zajętych lub zatrudnionych w jakimkolwiek charakterze na statku dla jego potrzeb oraz
— dzieci w wieku poniżej jednego roku.
Podróż międzynarodowa — podróż morska z kraju, do którego ma zastosowanie Konwencja, do
portu położonego poza tym krajem lub odwrotnie.
Pokład górny — najwyższy pokład ciągły wystawiony na działanie warunków atmosferycznych
i fal (pokład odsłonięty), wyposażony w stałe
urządzenia do strugoszczelnego zamykania
wszystkich otworów znajdujących się w jego nieosłoniętych częściach, przy czym wszystkie otwory w burtach statku znajdujące się poniżej tego
pokładu są zaopatrzone w stałe urządzenia do ich
wodoszczelnego zamykania. Na statku, którego
pokład odsłonięty ma uskoki jako pokład górny
przyjmuje się linię najniższej części tego pokładu
i jej przedłużenie równoległe do jego wyższej
części.
Uskok pokładu — każda nieciągłość pokładu odsłoniętego rozciągająca się od burty do burty
o długości większej niż 1 m i znajdująca się w obrębie długości L.
Strugoszczelność — określenie mające zastosowanie do zamknięć otworów w części nadwodnej
statku i oznaczające, że przy bryzgach fal i innym
możliwym działaniu morza, woda nie przenika
przez te otwory.
Wodoszczelność — określenie mające zastosowanie do zamknięć otworów i oznaczające, że przy
działaniu o określonym ciśnieniu nie przenika ona
przez te otwory.
Pomieszczenia zamknięte — pomieszczenia ograniczone kadłubem statku, stałymi lub przenośnymi przegrodami i grodziami, pokładami i pokryciami innymi niż stałe lub ruchome tenty. Żadna
nieciągłość pokładu, żaden otwór w kadłubie statku, w pokładzie, w pokryciu, przegrodach lub grodziach pomieszczenia, ani też brak przegrody lub
grodzi nie może spowodować niewliczenia pomieszczenia do pomieszczeń zamkniętych.
1.3. Wymiary główne
1.3.1. Długość L — 96 % całkowitej długości wodnicy
znajdującej się w odległości równej 85 % najmniejszej wysokości bocznej mierzonej od górnej krawędzi stępki lub długość mierzona od
przedniej krawędzi dziobnicy do osi trzonu sterowego na tej wodnicy, jeżeli długość ta jest
większa. Na statkach z przegłębieniem konstrukcyjnym długość tę mierzy się na wodnicy równoległej do wodnicy konstrukcyjnej.
1.3.2. Długość całkowita Lc — odległość od przedniej
powierzchni najbardziej do przodu wysuniętej
części stałej konstrukcji statku do tylnej powierzchni najbardziej do tyłu wysuniętej stałej
części konstrukcji statku, mierzona w płaszczyźnie równoległej do wodnicy konstrukcyjnej.
1.3.3. Szerokość B — największa szerokość statku mierzona na owrężu pomiędzy zewnętrznymi krawędziami wręgów na statkach o poszyciu metalowym oraz pomiędzy zewnętrznymi powierzchniami kadłuba na statkach o poszyciu z jakiegokolwiek materiału.
1.3.4. Wysokość boczna D — pionowa odległość mierzona od górnej krawędzi stępki do dolnej powierzchni pokładu górnego przy burcie. Na statkach drewnianych oraz statkach częściowo
drewnianych odległość tę mierzy się od dolnej
krawędzi wpustu stępki. Jeżeli kształt dna na
owrężu jest wklęsły lub jeżeli zastosowano grube pasy przystępkowe, to odległość tę mierzy
się od punktu, w którym przedłużenie w kierunku osi statku — linii płaskiej części dna przecina
boczną powierzchnię stępki. Na statkach z zaoblonym stykiem mocnicy pokładowej z mocnicą burtową, wysokość boczną mierzy się od
punktu przecięcia się teoretycznej linii pokładu
z linią poszycia burty, przedłużonych w taki sposób, jak gdyby mocnice stykały się pod kątem.
Jeżeli pokład górny ma uskok, a przez punkt,
w którym ustala się wysokość boczną, przebiega
wyższa część pokładu, to wysokość boczną mierzy się do linii odniesienia stanowiącej przedłużenie niższej części pokładu równolegle do części wyższej.
1.3.5. Definicje wymiarów głównych jachtów i łodzi
motorowych są podane w rozdziale 3.
1.3.6. Wymiary główne jednostek nowego rodzaju,
np. kolumnowych półzanurzalnych jednostek
wiertniczych, gdy stosowanie definicji niniejszego rozdziału nie ma uzasadnienia, określi każdorazowo organ pomiarowy.
1.4. Zgłoszenie do pomiaru
Każdy statek, dla którego ma być wystawione
świadectwo pomiarowe, powinien być zgłoszony
do pomiaru w organie pomiarowym.
Zgłoszenie statku do pomiaru powinno być dokonywane na piśmie przez stocznię, w której statek
jest budowany, właściciela lub przez armatora.
W zgłoszeniu należy podać:
— nazwę stoczni i armatora,
— typ i przeznaczenie statku,
— wymiary główne,
— datę położenia stępki lub datę przebudowy,
— przybliżoną datę ukończenia budowy, przebudowy lub informację o terminie przedstawienia statku do pomiaru.
1.5. Dokumentacja techniczna i inne informacje
1.5.1. Dla każdego statku zgłoszonego do pomiaru powinna być przedstawiona dokumentacja. Wykaz
potrzebnej dokumentacji ustala każdorazowo
organ pomiarowy w zależności od wielkości
statku, jego specyfiki kształtu i konstrukcji, przeznaczenia oraz metody pomiaru.
1.5.2. Jeżeli dla statku zgłoszonego do pomiaru nie
ma potrzebnej dokumentacji, to statek należy
przedstawić do pomiaru na lądzie lub na doku.
Inny sposób pomiaru będzie rozpatrywany
przez organ pomiarowy.
1.6. Pomiary i obliczenia
1.6.1. Wszystkie pomiary i obliczenia konieczne dla
wystawienia Świadectwa Pomiarowego wykonywane są przez inspektorów organu pomiarowego.
1.6.2. Wszystkie wymiary podaje się z dokładnością
do jednego centymetra.
1.6.3. Wymiary do obliczeń pojemności mogą być
przyjmowane na podstawie:
— pomiarów na statku (pomiar podstawowy
z natury),
— rysunków linii teoretycznych i wręgów budowlanych (jeżeli ich skala zapewnia otrzymanie wymaganej dokładności) lub tabeli
rzędnych,
— innych rysunków konstrukcyjnych.
1.6.4. Jeżeli wymiary potrzebne do obliczeń pojemności są możliwe do określenia na podstawie dokumentacji, to w każdym przypadku muszą być
wykonane pomiary sprawdzające wymiarów
głównych statku (L, B, D) oraz wyrywkowo wymiarów nadbudówek, pokładówek i innych pomieszczeń zamkniętych.
Pomiar sprawdzający wymiarów głównych może być przeprowadzony przez stocznię budującą
statek w obecności inspektora organu pomiarowego.
1.6.5. Jeżeli pomiar sprawdzający wykaże, że rzeczywiste wymiary główne różnią się od projektowanych nie więcej niż 0,5 %, nie ma konieczności
korygowania odpowiednich wymiarów teoretycznych branych z dokumentacji do obliczeń
pojemności kadłuba.
1.6.6. Jeżeli pomiary sprawdzające wymiarów statku
innych niż wymiary główne wykażą różnice
w stosunku do wymiarów projektowych nieprzekraczające 0,5 %, można przyjąć w obliczeniach pojemności wymiary projektowe.
1.6.7. W przypadku statków i jachtów o długości
24 m i większej nie jest konieczne korygowanie
wymiarów teoretycznych branych z dokumentacji do obliczeń pojemności, jeżeli pomiar sprawdzający wykaże, że rzeczywiste wymiary główne
różnią się od projektowanych o nie więcej niż
0,1 %, zaś wymiary inne niż główne o nie więcej
niż 0,2 %.
1.6.8. Wszystkie objętości wliczone do pojemności
brutto i netto mierzy się bez uwzględnienia izolacji lub podobnych pokryć, do wewnętrznej powierzchni poszycia kadłuba lub konstrukcyjnych
ścian ograniczających — na statkach zbudowanych z metalu oraz do zewnętrznej powierzchni
poszycia kadłuba lub do wewnętrznej powierzchni konstrukcyjnych ścian ograniczających — na statkach zbudowanych z jakiegokolwiek innego materiału.
1.7. Świadectwa
1.7.1. Dla statków, których pojemności zostały określone zgodnie z niniejszymi przepisami, wystawia się świadectwo pomiarowe.
1.7.2. Świadectwo pomiarowe traci ważność w przypadkach wprowadzenia w konstrukcji statku,
jachtu lub łodzi motorowej zmian powodujących zwiększenie jego pojemności brutto lub
zmiany wymiarów głównych przekraczających
granice określone w 1.6.5 lub 1.6.7 lub w przypadku zmiany jachtu na statek przeznaczony do
celów zarobkowych.
2. USTALANIE POJEMNOŚCI STATKU
2.1. Pojemność brutto i netto
2.1.1. Pojemność brutto statków innych niż statki rybackie określa się ze wzoru:
GT = 0,25 (0,7 DBLp + VD) (2.1.1)
Lp — długość mierzona po górnym pokładzie
od przedniej krawędzi dziobnicy do tylnej
krawędzi tylnicy lub poszycia rufy, [m];
VD — objętość pomieszczeń zamkniętych usytuowanych powyżej pokładu górnego, [m3].
2.1.2. Pojemność brutto jednostek pływających
o kształtach zbliżonych do regularnych brył geometrycznych (prostopadłościanu, walca, kuli)
lub ich kombinacji określa się ze wzoru:
GT = 0,25 (VK + VD) (2.1.2)
VK — objętość zamkniętego kadłuba jednostki
liczona wzorami geometrycznymi, [m3];
VD — objętość pomieszczeń zamkniętych usytuowanych na kadłubie, [m3].
2.1.3. Pojemność brutto jednostek wielokadłubowych
oblicza się, w zależności od kształtu kadłubów,
według 2.1.1. lub 2.1.2. Konstrukcje łączące, jeżeli stanowią pomieszczenia zamknięte,
uwzględnia się w objętości dodatkowej VD.
2.1.4. Pojemność netto statku określa się ze wzoru:
NT = 0,3GT (2.1.4)
2.1.5. Pojemność brutto i netto podaje się w jednostkach bezwymiarowych z dokładnością do
dwóch miejsc po przecinku.
2.1.6. Pojemność brutto i netto statków i jachtów
o długości 24 m i większej określa się zgodnie
z przepisami Konwencji.
2.1.7. Pojemność statków rybackich o długości całkowitej (Lc) mniejszej niż 15 m oblicza się ze wzoru:
GT = K1V (2.1.7)
K1 = 0,2 + 0,02 log10V
V = a1LcBD
a1 = 0,5194 + 0,0145 Lc ale nie mniej niż 0,60
2.1.8. Pojemność brutto statków rybackich o długości
całkowitej (Lc) równej lub większej niż 15 m i długości między pionami (L według 1.3.1) mniejszej
niż 24 m oblicza się zgodnie z przepisami Konwencji.
2.2. Obliczanie objętości
2.2.1. Kluz, wnęk zaworów dennych i innych małych
przestrzeni otwartych na działanie morza nie
odejmuje się od objętości całkowitej kadłuba.
2.2.2. Opływek, piast wałów śrubowych i innych tego
typu małych konstrukcji stanowiących część kadłuba nie dodaje się do objętości całkowitej.
2.2.3. Do objętości pomieszczeń zamkniętych usytuowanych powyżej górnego pokładu VD wlicza
się nadbudówki, pokładówki, zrębnice luków
wraz z pokrywami itp.
2.2.4. Do objętości pomieszczeń zamkniętych usytuowanych powyżej górnego pokładu nie wlicza
się osobno stojących, nieprzylegających do innych pomieszczeń zamkniętych włazów, skrzyń,
zejściówek, świetlików itp. o objętości mniejszej
od 1 m3.
2.2.5. Objętości potrzebne do obliczenia pojemności
brutto i netto statków i jachtów o długości 24 m
i większej oraz statków rybackich o długości całkowitej (Lc) równej lub większej niż 15 m i długości między pionami (L według 1.3.1) określa się
zgodnie z przepisami Konwencji.
2.3 Protokoły pomiarowe
2.3.1. Protokół pomiarowy powinien zawierać:
— dane statku: typ, nazwę, port rejestracji, sygnał rozpoznawczy, budowniczego i nr budowy,
— wymiary główne: długość L, szerokość B,
wysokość boczną D, długość całkowitą Lc,
— pojemność brutto (GT),
— pojemność netto (NT).
2.3.2. Razem z protokołem należy przechowywać załączniki:
— plan ogólny statku,
— obliczenia pojemności brutto, netto zawierające wszystkie wymiary i parametry statku
użyte w tych obliczeniach.
3. USTALANIE POJEMNOŚCI JACHTÓW MORSKICH
O DŁUGOŚCI MNIEJSZEJ OD 24 M (DŁUGOŚĆ
L WEDŁUG 1.3.1) I ŁODZI MOTOROWYCH
3.1. Wymiary główne (stosowane w odniesieniu do
jachtów i łodzi motorowych)
Długość klasyfikacyjna L — średnia arytmetyczna
długości całkowitej Lc i długości w linii wodnej Lw.
Długość całkowita Lc — długość mierzona między
skrajnymi punktami kadłuba na dziobie i rufie
(z pominięciem takich elementów wyposażenia,
jak ster, bukszpryt, wystrzał, odbojnice itp.).
Długość w linii wodnej Lw — długość mierzona na
wodnicy konstrukcyjnej pomiędzy skrajnymi
punktami kadłuba na dziobie i rufie.
Szerokość B — szerokość kadłuba jachtu lub łodzi
motorowej mierzona w jego najszerszym miejscu
na zewnętrznej powierzchni poszycia z pominięciem odbojnic.
Wysokość boczna H — wysokość kadłuba mierzona w płaszczyźnie owręża — od dolnej krawędzi
stępki do górnej krawędzi pokładu głównego lub
pokładu nadbudówki przy burcie, lub do krawędzi
przecięcia się płynnego przedłużenia powierzchni
pokładu z płynnym przedłużeniem burty, a dla łodzi bezpokładowej — do górnej krawędzi burty.
3.2. Pojemność brutto i netto
3.2.1. Pojemność brutto jachtu określa się ze wzoru:
GT = 0,25 (0,7 LBh – VR + VD) (3.2.1)
h — wysokość kadłuba mierzona na owrężu
od górnej krawędzi pokładu przy burcie
lub od linii przecięcia się przedłużenia powierzchni pokładu z przedłużeniem powierzchni burty — do dolnej krawędzi
stępki płaskiej, a w przypadku jachtów balastowych — do punktu przecięcia się
stycznej do poszycia dna na 0,25 jego szerokości z płaszczyzną jachtu, [m];
VD — łączna objętość pomieszczeń zamkniętych usytuowanych powyżej pokładu,
[m3];
VR — łączna objętość znajdujących się poniżej
pokładu kokpitów, kluz, wnęk zaworów
dennych i innych przestrzeni otwartych
na działanie morza.
3.2.2. Pojemność netto jachtu określa się ze wzoru:
NT = 0,3GT (3.2.2)
3.2.3. Pojemność brutto i netto jednostek wielokadłubowych oblicza się zgodnie z 3.2.1 i 3.2.2 przy
czym objętość każdego kadłuba oblicza się
osobno i sumuje. Konstrukcje pomostów, jeżeli
stanowią pomieszczenia zamknięte, uwzględnia
się w objętości dodatkowej VD.
3.2.4. Pojemności brutto i netto podaje się w jednostkach bezwymiarowych z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku.
3.3. Obliczanie objętości
3.3.1. Objętość dodatkową VD oblicza się jako sumę
objętości pomieszczeń zamkniętych usytuowanych powyżej pokładu. Objętości poszczególnych pokładówek, nadbudówek oraz innych pomieszczeń oblicza się jako iloczyn ich średnich
długości, szerokości i wysokości. Średnie wartości szerokości i wysokości określa się z ich pomiaru w trzech przekrojach na długości pomieszczenia. Wysokość pokładówki mierzy się
od płaszczyzny przechodzącej przez linię przecięcia ściany bocznej z pokładem do punktu leżącego w połowie wysklepienia dachu.
3.3.2. Objętości dodatkowe VD oblicza się bez
uwzględnienia izolacji lub podobnych pokryć,
mierząc wymiary do wewnętrznej powierzchni
konstrukcyjnych ścian ograniczających.
3.3.3. Kokpitów, kluz, wnęk zaworów dennych i innych
przestrzeni otwartych na działanie morza o objętości mniejszej od 1 m3 nie odlicza się od objętości kadłuba.
3.3.4. Do objętości dodatkowych VD nie wlicza się
osobno stojących, nieprzylegających do innych
wliczonych pomieszczeń zamkniętych: włazów,
skrzyń, zejściówek, świetlików itp. o objętości
mniejszej od 1 m3. Dotyczy to również takich pokładówek i nadbudówek, których objętość ponad linią pokładu jest mniejsza od 1 m3.
3.4. Protokoły pomiarowe
3.4.1. Protokół pomiarowy powinien zawierać:
— dane jachtu lub łodzi motorowej: typ, nazwę,
port rejestracji, budowniczego;
— wymiary główne:
— długość klasyfikacyjną, Lp,
— długość całkowitą, Lc,
— szerokość, B,
— wysokość boczną, H,
— pojemność brutto (GT),
— pojemność netto (NT).
3.4.2. Razem z protokołem należy przechowywać plan
ogólny lub w przypadku jego braku szkic wykonany w czasie inspekcji pomiarowej oraz obliczenia pojemności brutto i netto.
3.4.3. Jeżeli długość całkowita jachtu Lc jest większa
od 24 m, to dla takiego jachtu należy określić
długość L zgodnie z definicją podaną w 1.3.1 niniejszych przepisów i tę wielkość podać w Świadectwie pomiarowym w rubryce uwagi Świadectwa pomiarowego.