Załącznik do rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 25 sierpnia 2004 r. (poz. 2153) ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
INSTRUKCJA PRZYGOTOWANIA I REALIZACJI PLANÓW OCHRONY ZABYTKÓW
NA WYPADEK KONFLIKTU ZBROJNEGO I SYTUACJI KRYZYSOWYCH
1. Plan ochrony zabytków jednostki organizacyjnej
posiadającej zabytki zawiera w szczególności:
1) charakterystykę zabytku, z określeniem najbardziej
cennych elementów oraz stanu dokumentacji;
2) ocenę położenia i możliwych zagrożeń dla zabytku
z wnioskami;
3) ocenę stanu technicznego obiektu, urządzeń, instalacji, komunikacji wewnętrznej, dojazdów, miejsc
poboru lub odprowadzania wody i innych;
4) zamiar działania, z określeniem niezbędnych priorytetów;
5) instrukcje postępowania pracowników lub wyznaczonych grup pracowników, w tym wewnętrznych
służb ochrony, w razie określonych sytuacji kryzysowych;
6) wykaz prac przygotowawczych, organizacyjnych,
techniczno-inżynieryjnych, dokumentacyjnych i innych niezbędnych do wykonania, z określeniem
osób odpowiedzialnych i zespołów, ze wskazaniem przypisanych im zadań oraz czasu ich wykonania;
7) wykaz rodzajów i ilości potrzebnych materiałów
i urządzeń, z określeniem ich przeznaczenia, sposobu pozyskania i miejsc przechowywania;
8) określenie przybliżonych kosztów wykonania prac
przygotowawczo-zabezpieczających;
9) wykaz osób reklamowanych na wniosek kierowników jednostek organizacyjnych na wypadek konfliktu zbrojnego oraz wykaz osób posiadających
przydziały organizacyjno-mobilizacyjne do formacji obrony cywilnej;
10) opis (schemat) systemu alarmowania (powiadamiania), kierowania, współdziałania i łączności
z wykazami adresów, telefonów (faksów) jednostek ratowniczych, osób funkcyjnych, specjalistycznych służb, instytucji i rzeczoznawców;
11) określenie sposobu dokumentowania działań ratowniczych i informowania o stratach, szkodach
i potrzebach w zakresie ich likwidacji.
2. Plan ochrony zabytku składa się z części opisowej i z części graficznej w postaci mapy (planu) oraz
ewentualnych szkiców szczegółowych i załączników
w postaci schematów, tabel, wykazów. Wybrane znaki
stosowane w części graficznej planu zawiera załącznik
nr 1 do Instrukcji.
3. Plany ochrony zabytków sporządza się oddzielnie dla zabytków nieruchomych i zabytków ruchomych.
4. Podstawowymi składnikami planu ochrony zabytków nieruchomych jednostki organizacyjnej,
oprócz elementów zawartych w ust. 1, są:
1) „Techniczny projekt zabezpieczenia zabytku”, sporządzany przez uprawnione podmioty, dla zabytku
o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa narodowego, o bogatym wystroju architektonicznym, na
podstawie decyzji właściwego wojewódzkiego
konserwatora zabytków, uwzględniający prace
techniczno-inżynieryjne wzmacniające konstrukcję
i odporność obiektu, obudowę, osłonę lub demontaż i ukrycie wybranych elementów wystroju zewnętrznego i wewnętrznego;
2) „Karta projektowa”, sporządzona przy wykorzystaniu elementów zawartych w pracy studialnej
„Techniczny projekt zabezpieczenia zabytku”, zawierająca szczegółowe ustalenia (opisowe i graficzne) dotyczące sposobów zabezpieczenia, nakładów robocizny i potrzeb materiałowych;
3) organizacja prac zabezpieczających z podziałem na
prace I i II kolejności według spisu, którego wzór
stanowi załącznik nr 2 do Instrukcji;
4) sposób oznakowania zabytku nieruchomego
(obiektu, zespołu), na wypadek konfliktu zbrojnego, znakiem rozpoznawczym Konwencji haskiej,
według wzoru i zasad określonych w załączniku
nr 3 do Instrukcji.
5. Podstawowymi elementami planu ochrony zabytków ruchomych, oprócz elementów zawartych
w ust. 1, są:
1) wykaz zbiorczy zabytków ruchomych, z określeniem miejsc i sposobu ich przechowywania, na
wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, tras przewozu wraz z danymi dotyczącymi
ich rodzajów, wymiarów, ciężaru i objętości, opakowań, osób i środków transportu, czasu, sporządzony w trzech egzemplarzach według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do Instrukcji;
2) wykaz „Kart tożsamości”, wydawanych przez kierownika jednostki organizacyjnej dla personelu
przydzielonego do ochrony zabytków, na wypadek
konfliktu zbrojnego, których wzór stanowi załącznik nr 5 do Instrukcji;
3) napisy na opakowaniach dla zabytków ruchomych, wykonane według wzorów stanowiących
załącznik nr 6 do Instrukcji.
6. Plan ochrony zabytków ruchomych opracowuje
się z uwzględnieniem następujących przedsięwzięć:
1) przedsięwzięcia związane z ukryciem i zabezpieczeniem zabytków ruchomych w obrębie nieruchomości jednostki organizacyjnej:
a) dane ilościowe zasobów oraz podstawowa dokumentacja przewidziana do ukrycia i zabezpieczenia w miejscu dotychczasowego eksponowania,
b) spisy zabytków z numerami inwentarzowymi
i numerami opakowań oraz miejsca ich przechowywania i sposoby zabezpieczenia
(w trzech egzemplarzach) — według wzoru stanowiącego załącznik nr 7 do Instrukcji,
c) dane dotyczące opakowań i potrzeby ich uzupełnienia,
d) kalkulacje czasu niezbędnego do przeprowadzenia prac zabezpieczających oraz kosztów
prac zabezpieczających,
e) niezbędne prace adaptacyjne pomieszczeń zapewniające właściwe przechowywanie zbiorów,
f) liczba osób niezbędnych do przeprowadzenia
prac zabezpieczających,
g) osoba odpowiedzialna za zabezpieczenie zabytków na miejscu,
h) inne czynności związane z wykonaniem przedsięwzięcia;
2) przedsięwzięcia związane z rozśrodkowaniem lub
ewakuacją zabytków:
a) dane dotyczące rodzajów, ilości, wymiarów, ciężaru i objętości zabytków podlegających rozśrodkowaniu lub ewakuacji,
b) spisy zabytków z numerami inwentarzowymi
i numerami opakowań (skrzyń itp.) oraz miejsca
ich przechowywania i sposoby zabezpieczenia
(w trzech egzemplarzach) — według wzoru stanowiącego załącznik nr 7 do Instrukcji,
c) stan i potrzeby w zakresie opakowań, plan ich
przygotowania, koszty,
d) potrzeby w zakresie środków transportowych,
zabezpieczenie brakującego transportu, organizacja transportu i jego ochrona,
e) liczba osób (zespołów) niezbędna do przeprowadzenia rozśrodkowania lub ewakuacji,
f) miejsce i trasy (główna i zapasowa) rozśrodkowania lub ewakuacji,
g) zakres ewentualnych prac adaptacyjnych pomieszczeń przeznaczonych na ukrycia, koszty,
h) kalkulacje czasu niezbędnego do przeprowadzenia rozśrodkowania lub ewakuacji, organizacja pracy, koszty,
i) osoby odpowiedzialne za wykonanie poszczególnych czynności;
3) elementy uzupełniające:
a) przedsięwzięcia dokonane i przewidywane do
wykonania,
b) plan ochrony zabytków ruchomych jednostki
organizacyjnej powinien posiadać następujące
załączniki:
— plan sytuacyjny jednostki organizacyjnej,
— miejsce i trasy rozśrodkowania lub ewakuacji
(przejazdu) na mapie lub szkicu,
— harmonogram realizacji planowanych przedsięwzięć z zakresu ochrony ruchomych zabytków,
c) spisy i wykazy zabytków i dane dotyczące ilości,
wymiarów, ciężaru, objętości zabytków przemieszczanych do innych pomieszczeń w obrębie tego samego obiektu jednostki organizacyjnej oraz podlegających rozśrodkowaniu lub
ewakuacji; ilość osób, czasu, opakowań i środków transportu ujmuje się w formie tabel.
7. Rozśrodkowanie i ewakuację zabytków organizuje się w następujący sposób:
1) rozśrodkowaniu lub ewakuacji podlegają zabytki
ruchome, które określa kierownik jednostki organizacyjnej w planie ochrony zabytków na wypadek
konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, w przypadku braku możliwości zapewnienia ochrony zabytków ruchomych lub ich części w miejscu stałego ich przechowywania;
2) rozśrodkowanie zabytków ruchomych polega na
zaplanowanym, zorganizowanym i chronionym
ich przemieszczeniu do wytypowanych i przygotowanych miejsc w obrębie tej samej miejscowości
lub do innej wytypowanej miejscowości oraz ich
zabezpieczeniu w nowym miejscu przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zaginięciem;
3) ochronie podlegają spisy zabytków przeznaczonych do ewakuacji, trasy przewozu i miejsca ukrycia, sposoby ochrony w czasie transportu i zabezpieczenia w nowym miejscu przechowywania;
4) miejsca rozśrodkowania i ewakuacji oraz trasy
przejazdu — główne i zapasowe — uzgadnia się
z właściwymi terytorialnie organami zarządzania
kryzysowego;
5) miejsca rozśrodkowania i ewakuacji oraz trasy
przewozu zabytków powinny znajdować się z dala
od głównych szlaków i węzłów komunikacyjnych,
ważnych ośrodków przemysłowych, baz i składnic
paliw oraz materiałów niebezpiecznych, a także
obiektów wojskowych;
6) potrzeby w zakresie transportu i pracowników
określa się na podstawie liczby, ciężaru i objętości
zabytków podlegających rozśrodkowaniu lub ewakuacji, odległości, czasu przejazdu oraz ładowności środków transportu;
7) zabytki wyznaczone do transportu wraz z ich spisem umieszcza się w uprzednio przygotowanych
opakowaniach, zaopatrzonych w napis o treści:
„Zabytki kultury — własność (nazwa jednostki organizacyjnej)”, znak rozpoznawczy Konwencji haskiej i numer opakowania, drugi egzemplarz spisu
dołącza się do wykazu zabytków ruchomych podlegających rozśrodkowaniu lub ewakuacji w planie ochrony zabytków;
8) formowanie i przejazd środków transportu lub kolumn transportowych powinien się odbywać
zgodnie z przepisami dotyczącymi organizacji
i wykonywania konwojów.
8. Gminny, powiatowy i wojewódzki plan ochrony
zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji
kryzysowych obejmuje:
1) część opisową, zawierającą w szczególności:
a) charakterystykę zasobów i rozmieszczenia zabytków oraz stopnia ich spodziewanego zagrożenia,
b) wnioski z analizy rozmieszczenia i zagrożenia
zabytków oraz sposoby ich ochrony w zależności od zagrożenia,
c) wykaz zabytków nieruchomych, zawierający
ważniejsze elementy podlegające zabezpieczeniu i sposoby zabezpieczeń oraz dane dotyczące realizacji prac, sporządzony według wzoru
stanowiącego załącznik nr 8 do Instrukcji,
d) wykazy jednostek organizacyjnych chroniących
zabytki ruchome na miejscu oraz jednostek, które przewidują rozśrodkowanie lub ewakuację
zabytków ruchomych,
e) dane dotyczące rodzajów i liczby zabytków ruchomych podlegających rozśrodkowaniu i ewakuacji, trasy ich przewozu i miejsca ukrycia, sumarycznego ciężaru i objętości, nakładów pracy
podczas pakowania, przejazdu i ukrycia oraz ładowności środków transportu, według wzoru
stanowiącego załącznik nr 9 do Instrukcji,
f) sposób współdziałania, powiadamiania i łączności,
g) sposoby informowania o stratach według wzoru formularza zgłoszenia strat w zabytkach, stanowiącego załącznik nr 10 do Instrukcji,
h) zestawienie prac dokumentacyjnych i konserwatorsko-zabezpieczających w razie wystąpienia strat i szkód w zabytkach,
i) wykaz z adresami jednostek, instytucji, organizacji i rzeczoznawców, przewidzianych do udzielenia pomocy zabytkom w razie zagrożenia;
2) część graficzną, przedstawiającą w szczególności:
a) rozmieszczenie zabytków nieruchomych,
b) rozmieszczenie jednostek organizacyjnych posiadających zabytki ruchome z zaznaczeniem:
— jednostek chroniących zabytki na miejscu,
— jednostek stosujących rozśrodkowanie zabytków,
— jednostek stosujących ewakuację zabytków,
— głównych i zapasowych miejsc oraz tras rozśrodkowania i ewakuacji,
c) rodzaje i rejony zagrożeń,
d) stanowiska kierowania.
9. Krajowy plan ochrony zabytków na wypadek
konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych obejmuje
w szczególności:
1) w części opisowej:
a) liczbę, rodzaje, charakterystykę i wykazy zabytków, z podziałem na nieruchome i ruchome,
podlegających ochronie szczególnej, przez którą należy rozumieć potrzebę: priorytetowego
wykonywania prac planistycznych, zabezpieczających i ratowniczych przy zabytkach oraz wykonywania projektów technicznych dla zabezpieczenia zabytków nieruchomych, a także stosowania wymogów wynikających z art. 60 ust. 1
ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych,
b) rodzaje, kierunki i rejony szczególnych zagrożeń, z wnioskami,
c) zamiar działania na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych,
d) sposoby ochrony najcenniejszych i najbardziej
zagrożonych zabytków nieruchomych,
e) miejsca, rodzaje i wykazy najcenniejszych zabytków ruchomych (zbiorów) podlegających
rozśrodkowaniu i ewakuacji,
f) sposoby ochrony zabytków ruchomych podlegających ochronie w miejscach stałego przechowywania,
g) miejsca, wykazy i sposoby ewentualnej ewakuacji zabytków poza granice kraju, na wypadek
konfliktu zbrojnego,
h) ogólne zestawienie kosztów, nakładów pracy,
materiałów i urządzeń przewidzianych do prac
zabezpieczających oraz do rozśrodkowania
i ewakuacji,
i) schrony i inne przygotowane miejsca przeznaczone do ukrycia zabytków,
j) spisy (wykazy) służb, jednostek, instytucji, organizacji i rzeczoznawców, przewidzianych do
udzielenia specjalistycznej pomocy zagrożonym zabytkom,
k) system kierowania ochroną zabytków, koordynacji, współdziałania, powiadamiania i łączności oraz informowania o stratach,
l) czas realizacji zadań;
2) w części graficznej na mapie:
a) rozmieszczenie na terenie kraju najcenniejszych
zabytków nieruchomych i ruchomych objętych
ochroną szczególną,
b) rodzaje, kierunki, strefy (obszary) największych
zagrożeń,
c) miejsca ukrycia i ewakuacji zabytków ruchomych na terenie kraju,
d) główne i zapasowe trasy ewakuacji,
e) stanowiska kierowania ochroną zabytków.
Załącznik nr 1 do Instrukcji przygotowania i realizacji ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu
zbrojnego i sytuacji kryzysowych
ZNAKI UMOWNE
stosowane w części graficznej planu ochrony zabytków
OPIS ZNAKU SYMBOL ZNAKU
1 2
STANOWISKO KRAJOWE KIEROWANIA OCHRONĄ ZABYTKÓW
(znak ze skrótem „MK” — stanowisko kierowania ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego)
STANOWISKO WOJEWÓDZKIE KIEROWANIA OCHRONĄ
ZABYTKÓW (znak ze skrótem „WKZ” — stanowisko kierowania wojewódzkiego konserwatora zabytków)
TRASA EWAKUACJI (KOLUMNY)
REJON (STREFA) SKAŻEŃ
PRZEWIDYWANE UDERZENIA LOTNICTWA PRZECIWNIKA
ŚRODKI TRANSPORTU
(znak ze skrótem „Z” — zabytki)
TRANSPORT KOLEJOWY Z ZABYTKAMI
REJON ZALEWÓW I ZATOPIEŃ
1 2
POŻAR PRZESTRZENNY
ZABYTKI NIERUCHOME PODLEGAJĄCE OCHRONIE
ZABYTKI RUCHOME PODLEGAJĄCE OCHRONIE
REJON ROZŚRODKOWANIA ZABYTKÓW RUCHOMYCH
DOBRA KULTURY PODLEGAJĄCE OCHRONIE SPECJALNEJ
DOBRA KULTURY WPISANE NA „LISTĘ ŚWIATOWEGO
DZIEDZICTWA KULTURALNEGO I PRZYRODNICZEGO UNESCO”
KOŚCIÓŁ
KLASZTOR
1 2
CERKIEW
SYNAGOGA
ZABYTKOWA KAPLICZKA
CMENTARZ (WOJSKOWY, WOJENNY)
ZAMEK
RUINY
ZABYTEK ARCHITEKTONICZNY
(PAŁAC, DWOREK, DOM ZABYTKOWY)
ZABYTEK BUDOWNICTWA LUDOWEGO
1 2
ZABYTEK TECHNIKI
GRODZISKO
PARK NARODOWY
PARK ZABYTKOWY
INNE ZABYTKI
POMNIK
MIEJSCE MARTYROLOGII
POLE BITWY
1 2
PARK KRAJOBRAZOWY
SCHRON NA UKRYCIE ZABYTKÓW RUCHOMYCH
INSTYTUCJE KULTURY:
— T — teatr,
— B — biblioteka,
— M — muzeum,
— A — archiwum,
— G — galeria
OBIEKT DZIEDZICTWA NARODOWEGO
* NARODOWY
WZÓR
SPIS
przewidywanych
prac
zabezpieczających
obiekt
............................................................................................................
(nazwa
obiektu)
Lp.
Elementy
obiektu
podlegające
zabezpieczeniu
Proponowany
sposób
zabezpieczenia
Orientacyjnie
ustalono
Uwagi
siły
środki
czas
wykonania
zadania
koszty
1
2
3
4
5
6
7
8
Organizacja
robót
zabezpieczających
obiekcie
Prowadzenie
robót
zabezpieczających
i
ich
organizacja:
—
harmonogram
realizacji
robót,
—
organizacja
zespołów
roboczych,
wykorzystanie,
warunki
socjalno-bytowe.
Załącznik
nr
2
do
Instrukcji
przygotowania
i
realizacji
planów
ochrony
zabytków
na
wypadek
konfliktu
zbrojnego
i
sytuacji
kryzysowych
1. Znak rozpoznawczy Konwencji haskiej z czytelną informacją, że obiekt (nazwa obiektu, nr obiektu itp.) jest
zaliczony do obiektów korzystających z ochrony ogólnej, umieszcza się przy wejściu do obiektu zabytkowego.
Dolna krawędź znaku powinna znajdować się 2 metry powyżej poziomu ziemi.
2. Pełną widoczność znaku za dnia zapewnia się poprzez odpowiednie jego rozmieszczenie na:
1) dachach obiektu:
a) pojedynczego obiektu:
— dachu płaskim — jeden znak,
— dachu o wysokiej kalenicy — po jednym znaku po jednej i drugiej stronie kalenicy,
— dachu o więcej niż dwóch połaciach — po jednym znaku na każdej połaci,
b) kilku obiektach na nieruchomości:
— o dachach płaskich — po jednym znaku na każdym obiekcie,
— o dachach o wysokiej kalenicy, po jednym znaku, na przemian z jednej i z drugiej strony kalenicy;
2) zewnętrznych ścianach obiektu:
a) pojedynczego obiektu — na ścianie frontowej i tylnej,
b) kilku obiektach na nieruchomości — na zewnętrznych ścianach poszczególnych budynków wytyczających zarys posesji;
3) placach nieruchomości, na których rozmieszczonych jest kilka obiektów zabytkowych:
— jeden znak o podwójnych wymiarach.
3. Znaki można wykonać i umieścić w sposób nieprzynoszący szkody dla zabytku na:
1) dachu obiektu poprzez:
— rozciągnięcie płótna z namalowanym znakiem,
— przymocowanie trwałych plansz z namalowanym znakiem;
2) ścianach obiektu — zawieszenie plansz tekturowych (z desek) z namalowanym znakiem;
3) na placu nieruchomości — rozciągnięcie płótna lub innego tworzywa z namalowanym znakiem lub
wysypanie kolorowego kruszywa (materiałów trwałych).
Uwaga: Rozmiary znaków powinny być proporcjonalne do wielkości obiektu.
OZNAKOWANIE OBIEKTÓW ZABYTKOWYCH ZNAKIEM ROZPOZNAWCZYM KONWENCJI HASKIEJ
Wzór znaku rozpoznawczego Konwencji haskiej w układzie pojedynczym służy do oznakowania zabytków
korzystających z ochrony ogólnej.