Na podstawie art. 59 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia
28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U.
Nr 86, poz. 789, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
↗ 1. Kandydat do służby w straży ochrony kolei
powinien przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnianie warunków określonych w art. 59 ust. 4 ustawy
z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
2. Kandydat do służby w straży ochrony kolei może przedłożyć inne dokumenty potwierdzające posiadanie przez niego dodatkowych kwalifikacji lub umiejętności, w szczególności:
2) kserokopię dokumentu potwierdzającego ukończenie kursu strzeleckiego;
3) kserokopię dokumentu lub oświadczenie potwierdzające jego wysoką sprawność fizyczną albo
uprawianie dyscyplin sportowych lub sztuk walki.
1. Jednostkami uprawnionymi do orzekania
o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży
ochrony kolei są jednostki organizacyjne Kolejowego
Zakładu Medycyny Pracy i Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.
————————
1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 134, poz. 1429).
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.
z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 i Nr 203, poz. 1966 oraz z 2004 r.
Nr 92, poz. 883, Nr 96, poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173,
poz. 1808.
2. Do dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei oraz przeprowadzania badań lekarskich upoważnieni są:
1) lekarze Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy, posiadający kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ustawy z dnia
27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy
(Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317), zwani dalej „lekarzami orzekającymi”;
2) komisje lekarskie w Kolejowym Zakładzie Medycyny Pracy;
3) komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
3. Lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie
okulistyki, zwani dalej „lekarzami okulistami”, lekarze
posiadający specjalizację w dziedzinie otorynolaryngologii lub laryngologii, zwani dalej „lekarzami laryngologami” — prowadzący specjalistyczne badania
profilaktyczne funkcjonariuszy straży ochrony kolei
i kandydatów na tych funkcjonariuszy powinni posiadać kwalifikacje określone w przepisach wydanych na
podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie
medycyny pracy.
4. Psycholodzy dokonujący oceny zdolności psychologicznej do służby powinni posiadać kwalifikacje
określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy.
Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do
służby w straży ochrony kolei dokonuje się po przeprowadzeniu profilaktycznych badań lekarskich
wstępnych, okresowych lub kontrolnych, obejmujących:
1) badanie ogólne stanu zdrowia:
a) podmiotowe, obejmujące określenie cech antropometrycznych,
b) przedmiotowe, ze szczególnym uwzględnieniem oceny układów krążenia i oddechowego,
a także oceny narządu ruchu;
2) badania specjalistyczne: układu wzrokowego, narządu słuchu i równowagi, badania psychiatryczne i neurologiczne;
3) badanie poziomu glikemii na czczo;
4) badanie radiologiczne klatki piersiowej;
5) badanie elektrokardiograficzne w spoczynku;
6) dodatkowe badania specjalistyczne i pomocnicze,
zlecone przez lekarza orzekającego lub komisję lekarską;
Zasady badania układu wzrokowego oraz
ustalania kategorii wzroku określa załącznik nr 1 do
rozporządzenia.
Zasady badania narządu słuchu i równowagi
oraz ustalania kategorii słuchu określa załącznik nr 2
do rozporządzenia.
Badanie psychiatryczne przeprowadza się
w celu ustalenia, czy u badanego nie występują zaburzenia psychiczne bądź uzależnienie od alkoholu lub
substancji psychoaktywnych.
Badanie psychologiczne obejmuje w szczególności ocenę poziomu umysłowego osoby badanej,
ocenę osobowości z uwzględnieniem funkcjonowania
w sytuacjach trudnych oraz ocenę poziomu dojrzałości społecznej.
Badanie wstępne wykonuje się u kandydatów
na funkcjonariuszy straży ochrony kolei oraz u funkcjonariuszy straży ochrony kolei przenoszonych na
stanowisko pracy, na którym może on być narażony
na inne czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki
uciążliwe niż na dotychczasowym stanowisku pracy.
1. Badania okresowe funkcjonariuszy straży
ochrony kolei na stanowiskach:
1) administracyjnych — przeprowadza się raz na
3 lata;
2) operacyjnych — przeprowadza się raz na 2 lata,
a po ukończeniu 50 lat — corocznie.
2. Badania psychologiczne przeprowadza się w ramach badań okresowych w odstępach czasowych
dwukrotnie dłuższych niż określone w ust. 1.
3. Lekarz orzekający lub komisja lekarska może wyznaczyć wcześniejszy termin badań okresowych, jeżeli uzna to za niezbędne dla prawidłowej oceny zdolności fizycznej i psychicznej badanego.
1. Badania kontrolne funkcjonariuszy straży
ochrony kolei przeprowadza się, poza terminami wynikającymi z częstotliwości badań okresowych,
w przypadku:
1) czasowej niezdolności do pracy trwającej dłużej
niż 30 dni;
2) nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem
użycia broni;
3) powrotu do pracy po okresie przerwy trwającej
dłużej niż 6 miesięcy;
4) przed rozwiązaniem stosunku pracy z funkcjonariuszem, który pracował w warunkach narażenia
na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub w warunkach uciążliwych;
5) po stwierdzeniu, że funkcjonariusz w czasie pracy
był w stanie nietrzeźwości lub pod działaniem
substancji psychoaktywnych;
6) w innych przypadkach, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów.
2. Badanie kontrolne przeprowadza komisja lekarska w Kolejowym Zakładzie Medycyny Pracy.
3. Badanie kontrolne obejmuje badanie ogólne
stanu zdrowia oraz — w zakresie ustalonym przez komisję — badania specjalistyczne i pomocnicze. Konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego ustala komisja, o której mowa w ust. 2.
1. Badania, o których mowa w § 3, wykonywane są na podstawie skierowania wydanego przez
pracodawcę.
2. Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, powinno
zawierać:
1) imię i nazwisko, datę urodzenia oraz adres zamieszkania osoby skierowanej na badanie;
2) określenie rodzaju badania, jakie ma być wykonane;
3) określenie stanowiska pracy:
a) na którym ma być zatrudniony kandydat bądź
funkcjonariusz przenoszony na inne stanowisko — w przypadku badania wstępnego,
b) na którym jest zatrudniony funkcjonariusz —
w przypadku badania okresowego i kontrolnego;
4) informacje o występowaniu na stanowisku pracy
czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków
uciążliwych z uwzględnieniem aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla
zdrowia, dokonanych na tym stanowisku;
5) określenie powodu skierowania na badanie kontrolne.
1. Przed rozpoczęciem badania należy:
1) potwierdzić tożsamość osoby badanej;
2) upewnić się, czy pracownik nie zgłosił się na badanie po pracy, nie mając co najmniej 11-godzinnego wypoczynku; w takim przypadku lekarz orzekający odmawia przeprowadzenia badania i ustala nowy termin badania, powiadamiając o tym pisemnie właściwego pracodawcę.
2. Jeżeli lekarz orzekający stwierdzi u osoby badanej stan ostrego schorzenia, ustala nowy termin badania.
Kategorie wzroku i kategorie słuchu wymagane na stanowiskach funkcjonariuszy straży ochrony
kolei określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Funkcjonariusza straży ochrony kolei lub kandydata na funkcjonariusza straży ochrony kolei uznaje
się za zdolnego fizycznie i psychicznie do służby, jeżeli:
1) w wyniku badania ogólnego stanu zdrowia,
z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych i pomocniczych, nie stwierdzono istotnych
zmian chorobowych oraz nieprawidłowości albo
stwierdzone zmiany chorobowe lub nieprawidłowości w nieznacznym stopniu ograniczają sprawność ustroju, nie powodując niezdolności do służby na danym stanowisku;
2) spełnia wymogi odnośnie kategorii wzroku i kategorii słuchu, o których mowa w § 13;
3) w wyniku badania psychologicznego nie stwierdzono zaburzeń psychicznych, uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych oraz istotnych odchyleń w badaniu psychologicznym.
1. Na podstawie przeprowadzonych profilaktycznych badań lekarskich wydaje się orzeczenie
o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży
ochrony kolei albo o braku takiej zdolności, zwane dalej „orzeczeniem lekarskim”.
2. Orzeczenie lekarskie może zawierać ograniczenia wykonywania określonych czynności.
3. W orzeczeniu lekarskim po badaniu wstępnym
lub okresowym określa się termin następnego badania okresowego.
4. Orzeczenie lekarskie zawiera pouczenie o prawie
do odwołania od orzeczenia lekarskiego.
5. Orzeczenie lekarskie sporządza się w trzech egzemplarzach, jeden przekazuje się niezwłocznie osobie badanej, drugi — pracodawcy, trzeci pozostaje
w dokumentacji medycznej indywidualnej wewnętrznej osoby badanej.
1. Jeżeli osoba badana lub pracodawca nie
zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może, za
pośrednictwem lekarza orzekającego lub komisji lekarskiej, która wydała orzeczenie, złożyć odwołanie od
orzeczenia lekarskiego wraz z uzasadnieniem — w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia.
2. Lekarz orzekający lub komisja lekarska, która
wydała orzeczenie, przekazuje odwołanie w terminie
7 dni od dnia złożenia odwołania do właściwej komisji
odwoławczej wraz z dokumentacją medyczną badania
stanowiącego podstawę wydania orzeczenia.
3. Komisją odwoławczą właściwą do wydania
orzeczenia, w przypadku odwołania od orzeczenia wydanego po badaniu, o którym mowa w § 8 i 9, jest komisja lekarska w Kolejowym Zakładzie Medycyny Pracy, a w przypadku odwołania od orzeczenia wydanego
po badaniu, o którym mowa w § 10 — komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
4. Orzeczenie wydane w trybie odwoławczym jest
ostateczne.
5. Komisja odwoławcza wydaje orzeczenie na zasadach określonych w § 15 ust. 1—3 i 5.
1. Komisja lekarska w Kolejowym Zakładzie
Medycyny Pracy oraz komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej orzekają w składzie co
najmniej dwóch lekarzy, w tym lekarza orzekającego
jako przewodniczącego. W sytuacji, o której mowa
w § 10 ust. 1 pkt 2 i 5, w pracy komisji dodatkowo
uczestniczy psycholog.
2. Pracodawca osoby badanej ma obowiązek udostępnić komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1, opinię służbową dotyczącą funkcjonariusza straży ochrony kolei oraz inne dokumenty niezbędne do pracy komisji.
3. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji lekarskiej.
4. Członek komisji lekarskiej mający w sprawie
orzeczenia odrębne zdanie może je dołączyć wraz
z uzasadnieniem do dokumentacji medycznej badania.
5. Komisja lekarska może zaprosić do udziału
w pracach komisji przedstawiciela pracodawcy osoby
badanej, który powinien scharakteryzować osobę badaną, warunki środowiska pracy, w którym jest ona zatrudniona, oraz sposób wykonywania przez nią pracy.
6. Przedstawiciel pracodawcy nie może być obecny przy badaniu lekarskim i psychologicznym.
1. Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie:
1) wyników badania ogólnego stanu zdrowia, o którym mowa w § 3 pkt 1;
2) wyników badań określonych w § 3 pkt 2—5, których wykonanie komisja uzna za niezbędne;
3) dokumentacji medycznej badania, o której mowa
w § 16 ust.
2. 2. Badanie przez komisję lekarską w trybie odwoławczym wraz z orzeczeniem powinno być przeprowadzone w ciągu 14 dni od dnia złożenia odwołania od
orzeczenia.
3. W skład komisji lekarskiej orzekającej w trybie
odwoławczym nie może wchodzić lekarz, który wydał
orzeczenie, od którego rozpatrywane jest odwołanie.
4. W sytuacji, o której mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 i 5,
uczestniczącym w pracach komisji nie może być psycholog, który wydał opinię psychologiczną o osobie
badanej w ramach postępowania prowadzącego do
wydania orzeczenia, od którego rozpatrywane jest odwołanie.
Pracownicy, którzy w dniu wejścia w życie
rozporządzenia wykonują czynności na stanowiskach
funkcjonariuszy straży ochrony kolei i posiadają zdolność fizyczną i psychiczną do służby stwierdzoną orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują tę zdolność do czasu
następnego badania, którego termin wynika z przepisów rozporządzenia.
Badania rozpoczęte przed dniem wejścia
w życie rozporządzenia wykonywane są na podstawie
dotychczasowych przepisów.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.3)
Minister Infrastruktury: K. Opawski
————————
3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia
18 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinni
odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei (Dz. U.
Nr 74, poz. 837), które utraciło moc na podstawie art. 76
ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie
kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, Nr 170, poz. 1652
i Nr 203, poz. 1966 oraz z 2004 r. Nr 92, poz. 883, Nr 96,
poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173, poz. 1808) z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii
Europejskiej.
Załącznik nr 1 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZASADY BADANIA UKŁADU WZROKOWEGO ORAZ USTALANIA KATEGORII WZROKU
1. Należy wykonać badanie przedmiotowe przedniego i tylnego odcinka oka oraz badanie funkcji wzroku, w tym: ostrości wzroku do dali, orientacyjnego pola widzenia, ustawienia oczu, ruchomości gałek
ocznych i zdolności rozpoznawania barw.
2. Badanie układu wzrokowego należy rozpocząć
od określenia ostrości wzroku każdym okiem oddzielnie z odległości 5 m za pomocą tablic Snellena. Jest
możliwe wykonanie badania ostrości wzroku z odległości 2,5 m przy użyciu lustra i tablic o znakach odwróconych. Ostrość wzroku określa się bez korekcji,
a następnie w szkłach korekcyjnych.
3. Należy sprawdzić zakres ruchów gałek ocznych
oraz ustawienie oczu przy pomocy testu zakrywania
naprzemiennego.
4. Przy stwierdzeniu zaburzeń ustawienia gałek
ocznych należy ocenić widzenie obuoczne za pomocą
krzyża Maddoxa, testu Wortha do dali, próby filtrowej,
próby polaryzacyjnej lub innych testów.
5. Zez jawny wyklucza zakwalifikowanie do I lub
II kategorii wzroku.
6. Zdolność rozpoznawania barw określa się przy
oświetleniu dziennym. Można również badać przy za
stosowaniu świetlówek o dziennej barwie światła. Należy posługiwać się tablicami pseudoizochromatycznymi (Ishihary, Velhagena lub Rabkina).
7. Przy stwierdzeniu badaniem orientacyjnym
zmian w polu widzenia należy przeprowadzić badanie
perymetryczne. Obwodowe ubytki pola widzenia nieprzekraczające 20 stopni w każdym oku pozwalają, po
wykluczeniu czynnego procesu chorobowego, na zakwalifikowanie do II kategorii wzroku.
8. Lekarz okulista określa kategorię wzroku osoby
badanej według norm zamieszczonych w tabeli I (badania wstępne) lub tabeli II (badania okresowe):
Tabela I
Badania wstępne
Określenie badania
Kategoria wzroku
I II
Ostrość wzroku bez korekcji co najmniej 0,8/0,8 0,7/0,5
Ostrość wzroku z korekcją co najmniej 1,0/0,8 1,0/0,6
Korekcja do — ±2,0 Dsph
±2,0 Dcyl
Widzenie obuoczne prawidłowe prawidłowe
Rozpoznawanie barw prawidłowe prawidłowe
Pole widzenia prawidłowe prawidłowe
Tabela II
Badania okresowe
Określenie badania
Kategoria wzroku
I II
Ostrość wzroku bez korekcji co najmniej 0,5/0,5 lub 0,7/0,3 0,4/0,2
Ostrość wzroku z korekcją co najmniej 1,0/0,8 0,7/0,5
Korekcja do ±3,0 Dsph ±4,0 Dsph
±2,0 Dcyl ±2,0 Dcyl
Widzenie obuoczne prawidłowe prawidłowe
Rozpoznawanie barw prawidłowe prawidłowe
Pole widzenia prawidłowe dopuszczalne
zwężenie
obwodowe
do 20°
9. Jeśli kategoria wzroku została określona po badaniu ostrości wzroku w szkłach okularowych lub
w soczewkach kontaktowych, lekarz okulista informuje osobę badaną o obowiązku używania szkieł korekcyjnych w czasie pracy oraz o obowiązku posiadania
szkieł zapasowych.
1. Badanie narządu słuchu obejmuje badanie otoskopowe oraz badanie akumetryczne i audiometryczne
słuchu.
2. Badanie układu równowagi obejmuje badanie oczopląsu samoistnego, próbę Romberga zwykłą i uczuloną oraz próbę Flecka.
3. Lekarz laryngolog określa kategorię słuchu osoby badanej według norm zamieszczonych w tabeli I (badania wstępne) lub tabeli II (badania okresowe):
Tabela I
Badania wstępne
Załącznik nr 2 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZASADY BADANIA NARZĄDU SŁUCHU I RÓWNOWAGI ORAZ USTALANIA KATEGORII SŁUCHU
Określenie badania
Kategoria słuchu
I II
Ostrość słuchu badany powinien słyszeć badany powinien słyszeć
szept każdym uchem szept każdym uchem
oddzielnie z odległości 5 m oddzielnie z odległości 3 m
Badanie audiometryczne dopuszczalna wartość
przesunięcia progu słyszenia
—
do 20 dB w zakresie
częstotliwości 500—6000 Hz
Tabela II
Badania okresowe
Określenie badania
Kategoria słuchu
I II
Ostrość słuchu badany powinien słyszeć badany powinien słyszeć
szept każdym uchem mowę zwykłą każdym uchem
oddzielnie z odległości 3 m oddzielnie z odległości 5 m
Badanie audiometryczne dopuszczalne wartości
przesunięcia progu słyszenia
w zakresie częstotliwości:
—
500, 1000 i 2000 Hz — 30 dB,
3000 Hz — 50 dB,
4000 i 6000 Hz — 60 dB
4. Stwierdzenie perforacji błony bębenkowej oraz przewlekłego zapalenia ucha środkowego u kandydata na
funkcjonariusza straży ochrony kolei nie pozwala na zaliczenie do I kategorii słuchu.
5. Stwierdzenie oczopląsu samoistnego, nieprawidłowych prób Romberga i próby Flecka nie pozwala na
zakwalifikowanie do I i II kategorii słuchu.
Załącznik nr 3 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
KATEGORIE WZROKU I KATEGORIE SŁUCHU
WYMAGANE NA STANOWISKACH FUNKCJONARIUSZY STRAŻY OCHRONY KOLEI
Stanowisko Kategoria wzroku
Operacyjne I I
Kategoria słuchu
Administracyjne I lub II I lub II