Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 12 stycznia 2005 r. w sprawie tworzenia punktów legalizacyjnych

Załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki ↗

Struktura tej części nie została zweryfikowana.

i Pracy z dnia 12 stycznia 2005 r. (poz. 126) ZAKRES WYPOSAŻENIA TECHNICZNEGO PUNKTU LEGALIZACYJNEGO W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU LEGALIZOWANEGO PRZYRZĄDU POMIAROWEGO 1. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego mierników poziomu dźwięku wchodzą: 1) kalibrator akustyczny o nominalnym poziomie ciśnienia akustycznego nie mniejszym niż 94 dB, spełniający wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać kalibratory akustyczne (Dz. U. Nr 27, poz. 233) dla klasy dokładności 1, dostosowany do współpracy z mikrofonami pomiarowymi o średnicy zewnętrznej 23,77 mm i 13,2 mm; 2) generator funkcji wytwarzający: a) ustalone sygnały sinusoidalne o napięciu do 10 V wartości skutecznej w zakresie częstotliwości od 10 Hz do 20 kHz, b) wydzielone z sygnałów określonych w lit. a pojedyncze impulsy tonowe o częstotliwości 4 kHz i czasie trwania 0,25 ms, 0,5 ms, 1 ms, 2 ms, 5 ms, 10 ms, 20 ms, 50 ms, 100 ms, 200 ms, 500 ms i 1000 ms, rozpoczynające się i kończące w momencie przejścia sygnału sinusoidalnego przez zero, c) wydzielone z sygnałów określonych w lit. a ciągi impulsów tonowych o częstotliwości 4 kHz, czasie trwania 0,25 ms, 0,5 ms, 1 ms, 2 ms, 5 ms, 10 ms, 20 ms, 50 ms, 100 ms, 200 ms, 500 ms i 1000 ms oraz o regulowanej częstotliwości powtarzania, rozpoczynające się i kończące w momencie przejścia sygnału sinusoidalnego przez zero, d) wydzielone z sygnałów określonych w lit. a pojedyncze okresy oraz pojedyncze dodatnie

i ujemne półokresy sygnału sinusoidalnego, rozpoczynające się i kończące w momencie przejścia sygnału sinusoidalnego przez zero; 3) pobudnik elektrostatyczny z układem zasilania wytwarzającym napięcie stałe o wartościach odpowiednich do wymagań sprawdzanych mierników oraz ze wzmacniaczem sygnału zapewniającym zastępczy poziom ciśnienia akustycznego na membranie mikrofonu o wartości ok. 90 dB, dostosowany do sprawdzania mikrofonów pomiarowych o średnicy zewnętrznej 23,77 mm i 13,2 mm; 4) układy elektryczne umożliwiające doprowadzenie elektrycznego sygnału pomiarowego do sprawdzanych mierników różnych typów; 5) tłumik wzorcowy o zakresie regulacji tłumienia nie mniejszym niż 120 dB i minimalnym skoku tłumienia 0,1 dB; 6) przyrządy do pomiaru warunków środowiskowych: barometr, termometr oraz higrometr. 2. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego mierników drgań mechanicznych oddziałujących na człowieka wchodzą: 1) wzorcowy zestaw pomiarowy — przetwornik wzorcowy i przedwzmacniacz: a) o zakresie częstotliwości od 5 Hz do 5 kHz, b) wzorcowany z niepewnością rozszerzoną dla częstotliwości odniesienia nie większą niż 0,5 % dla metody bezwzględnej i nie większą niż 2 % dla metody porównawczej, c) o konstrukcji przetwornika wzorcowego umożliwiającej zamocowanie na nim przetwornika sprawdzanego; 2) układ wytwarzania drgań (wzbudnik drgań, wzmacniacz mocy, generator przebiegów sinusoidalnych z miernikiem częstotliwości): a) o zakresie częstotliwości od 5 Hz do 5 kHz, b) wytwarzający przyśpieszenie od 1 m/s2 do 50 m/s2, c) o błędzie granicznym dopuszczalnym częstotliwości 0,1 %, d) o maksymalnej dopuszczalnej zmianie częstotliwości w czasie dokonywania pomiarów 0,1 %, e) o maksymalnej dopuszczalnej zmianie wytwarzanego przyśpieszenia w czasie dokonywania pomiarów 0,1 %, f) o współczynniku zniekształceń harmonicznych: — nie większym niż 5 % dla częstotliwości większych niż 20 Hz, — nie większym niż 10 % dla częstotliwości 20 Hz i mniejszych, g) o względnych drganiach poprzecznych wzbudnika drgań: — nie większych niż 10 % dla częstotliwości 1 kHz i mniejszych, — nie większych niż 30 % dla częstotliwości większych niż 1 kHz; 3) woltomierz napięcia przemiennego o: a) zakresie częstotliwości od 0,1 Hz do 10 kHz lub szerszym, b) błędzie granicznym dopuszczalnym: — nie większym niż 0,5 % w zakresie częstotliwości od 5 Hz do 10 kHz, — nie większym niż 2 % w zakresie częstotliwości mniejszych niż 5 Hz, c) zakresie pomiarowym od 10 mV do 10 V lub szerszym; 4) miernik zniekształceń nieliniowych o zakresie częstotliwości od 20 Hz do 10 kHz lub szerszym i błędzie granicznym dopuszczalnym nieprzekraczającym 10 %; 5) przedwzmacniacz przetwornika sprawdzanego o zakresie częstotliwości od 0,3 Hz do 50 kHz lub szerszym i błędzie granicznym dopuszczalnym wzmocnienia nieprzekraczającym 0,5 %; 6) generator wytwarzający: a) sygnały sinusoidalne o częstotliwości od 0,1 Hz do 10 kHz, b) impulsy prostokątne dodatnie i ujemne o czasie trwania 2 ms, czasie narastania do 10 µs i częstotliwości powtarzania: 5 Hz, 20 Hz i 50 Hz, c) pojedyncze impulsy wypełnione sygnałem sinusoidalnym (każdy impuls powinien zawierać całkowitą liczbę okresów przebiegu sinusoidalnego zaczynających i kończących się w chwili przejścia sygnału przez zero) o częstotliwości 80 Hz i czasie trwania 62,5 ms, 500 ms i 4000 ms, d) ciąg impulsów wypełnionych sygnałem sinusoidalnym (każdy impuls powinien zawierać całkowitą liczbę okresów przebiegu sinusoidalnego zaczynających i kończących się w chwili przejścia sygnału przez zero) o czasie trwania nie mniejszym niż 10 ms, o częstotliwości z zakresu od 100 Hz do 400 Hz i współczynniku wypełnienia 10–1, 10–2 i 10–3, e) dodatnie i ujemne impulsy będące połówkami sinusoidy; 7) miernik pojemności o minimalnej mierzonej pojemności 0,1 pF; 8) układ zasilająco-wzmacniający dla przetworników z wbudowanym elektronicznym układem dopasowującym, zapewniającym zakres częstotliwości od 1 Hz do 50 kHz i minimalne napięcie zasilające 18 V; 9) tłumik wzorcowy o zakresie regulacji tłumienia nie mniejszym niż 120 dB i minimalnym skoku tłumienia 0,1 dB; 10) kondensator stanowiący równoważną impedancję elektryczną przetwornika drgań, mający po

jemność nominalną 1 nF i napięcie próbne nie mniejsze niż 10 V; 11) adapter — układ elektryczny umożliwiający doprowadzenie sygnału elektrycznego do mierników drgań z przetwornikami z wbudowanym układem dopasowującym; 12) układ do wytwarzania drgań i rejestracji charakterystyk częstotliwościowych przetworników drgań o górnej granicy zakresu częstotliwości nie mniejszej niż 50 kHz; 13) klucz dynamometryczny do przykręcania przetworników drgań o maksymalnej wartości momentu 4 Nm; 14) przyrządy do pomiaru warunków środowiskowych: termohigrometr lub termometr i higrometr. 3. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego wag nieautomatycznych klasy dokładności I, II i III wchodzą: 1) wzorce masy klasy dokładności E2, F1, F2 lub M1 (I, II, III lub IV rzędu) o błędach granicznych dopuszczalnych nieprzekraczających 1/3 błędów granicznych dopuszczalnych sprawdzanej wagi przy danym obciążeniu (przy czym niepewność wyznaczenia masy tych wzorców nie powinna przekraczać 1/3 wartości bezwzględnej ich błędów granicznych dopuszczalnych); 2) wzorce masy dokładkowe o masie 1/10 wartości działki elementarnej sprawdzanej wagi. 4. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego taksometrów elektronicznych wchodzą: 1) stanowisko pomiarowe lub przyrząd pomiarowy (przyrządy pomiarowe) umożliwiające sprawdzenie dokładności wskazań zespołu drogi, zespołu czasu oraz liczników kilometrów ogólnych i płatnych przewidzianych dla taksometru niezainstalowanego w taksówce o błędach wskazań nieprzekraczających wartości: a) ±1 m dla długości drogi, b) ±2 s dla przedziału czasu równego 1 h; 2) odcinek pomiarowy (baza drogowa) o długości co najmniej 1000 m wyznaczony z błędem nieprzekraczającym ±0,05 % długości lub inne równorzędne stanowisko pomiarowe lub przyrząd pomiarowy umożliwiające wyznaczenie błędów wskazań długości pierwszego odcinka drogi oraz następnych odcinków drogi przewidzianych dla taksometru zainstalowanego w taksówce; 3) manometr do pomiaru ciśnienia w ogumieniu pojazdów mechanicznych o błędach wskazań nieprzekraczających ±0,16 bara. W przypadku wykonywania w punkcie legalizacyjnym wyłącznie legalizacji pierwotnej taksometrów elektronicznych wystarczające jest posiadanie wyposażenia wymienionego w pkt 1. 5. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym — tachografów samochodowych, zwanych dalej „urządzeniami rejestrującymi”, wchodzą: 1) urządzenie do wyznaczania wartości poprawnych prędkości i długości drogi na stanowisku pomiarowym, w skład którego wchodzą: a) urządzenie przeznaczone do napędzania urządzenia rejestrującego — z bezstopniową regulacją prędkości w całym zakresie pomiarowym sprawdzanego urządzenia rejestrującego i stabilnością napędu nieprzekraczającą ±0,5 % ustawionej wartości prędkości przez 5 minut, b) przyrząd do pomiaru prędkości liniowej o zakresie pomiarowym nie mniejszym niż od 10 km/h do 180 km/h i wartości działki elementarnej nie większej niż 1 km/h, przy czym błędy wskazań prędkości nie powinny przekraczać wartości ±1 km/h, c) licznik obrotów o zakresie pomiarowym nie mniejszym niż od 0 do 9999 obrotów i wartości działki elementarnej nie większej niż 1 obrót, przy czym błędy wskazań licznika nie powinny przekraczać ±1 obrotu, lub d) licznik impulsów o zakresie pomiarowym nie mniejszym niż od 0 impulsów do 99999 impulsów i wartości działki elementarnej nie większej niż 1 impuls, przy czym błędy wskazań licznika nie powinny przekraczać wartości ±1 impulsu, lub e) urządzenie wyposażone w funkcje impulsowej symulacji prędkości liniowej i długości drogi umożliwiające przeprowadzenie sprawdzania urządzenia rejestrującego z dokładnością, o której mowa w lit. a—c, umożliwiające wyznaczanie stałej elektronicznego urządzenia rejestrującego oraz sprawdzenie poprawności działania przetwornika prędkości i długości drogi; 2) źródło prądu stałego o możliwości ustawienia napięcia 12 V lub 24 V z dopuszczalnym prądem obciążenia nie mniejszym niż 1 A; 3) chronokomparator cyfrowy przystosowany do sprawdzania urządzeń rejestrujących (względny przyrost błędu nieprzekraczający ±10 s na dobę) lub zegar kontrolny; 4) termometr do pomiaru temperatury otoczenia — wzorcowany w zakresie od 0 °C do +40 °C; 5) urządzenie do odczytu wartości zarejestrowanych na wykresówce. 6. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego analizatorów spalin samochodowych wchodzą: 1) wzorcowe mieszaniny gazowe o wartościach ułamków objętościowych składników badanych

podanych ze względną niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1 %, z wyjątkiem wartości ułamka objętościowego węglowodorów nieprzekraczającej 0,1 % w przeliczeniu na n-heksan, dla której względna niepewność rozszerzona (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nie powinna przekraczać 2 %; 2) instalacja gazowa przeznaczona do podawania wzorcowych mieszanin gazowych do sprawdzanego analizatora spalin samochodowych pod ciśnieniem atmosferycznym. 7. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego przyrządów do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym wchodzą: 1) stanowisko pomiarowe umożliwiające wyznaczenie błędów wskazań prędkości w warunkach laboratoryjnych przyrządów radarowych i prędkościomierzy kontrolnych, o błędach wskazań nieprzekraczających ±0,25 km/h dla stanowisk pomiarowych przeznaczonych do sprawdzania przyrządów radarowych i ±0,5 km/h dla stanowisk pomiarowych przeznaczonych do sprawdzania prędkościomierzy kontrolnych, zawierające: a) generator przebiegów sinusoidalnych, b) częstościomierz-czasomierz, c) w przypadku, gdy jest dokonywana legalizacja prędkościomierzy kontrolnych napędzanych od kół pojazdu — przyrząd pomiarowy składający się z mechanizmu napędowego i urządzenia do pomiaru prędkości liniowej; 2) stanowisko pomiarowe umożliwiające wyznaczenie błędów wskazań prędkości w warunkach laboratoryjnych dla przyrządów laserowych o błędach wskazań nieprzekraczających ±0,5 km/h; 3) źródło prądu stałego (lub zmiennego dla przyrządów radarowych zasilanych napięciem zmiennym) o parametrach odpowiadających znamionowym wartościom parametrów źródła zasilania sprawdzanego przyrządu; 4) stanowisko pomiarowe lub przyrząd pomiarowy umożliwiający wyznaczenie wartości błędów prędkości liniowej w warunkach użytkowania, o zakresie pomiarowym prędkości co najmniej od 20 km/h do 150 km/h, o wartości działki elementarnej nie większej niż 0,1 km/h, z błędami wskazań nieprzekraczającymi ±1 km/h; 5) przymiar wstęgowy metalowy lub inny przyrząd pomiarowy umożliwiający wyznaczenie długości odcinka pomiarowego z błędem nieprzekraczającym ±0,001 m lub wyznaczony odcinek pomiarowy o długości nie większej niż 10 m, wyznaczony z błędem nieprzekraczającym ±0,005 m; 6) manometr do pomiaru ciśnienia w ogumieniu pojazdów mechanicznych o błędach wskazań nieprzekraczających ±0,16 bara, w przypadku gdy jest dokonywana legalizacja prędkościomierzy kontrolnych napędzanych od kół pojazdu. 8. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego analizatorów wydechu wchodzą: 1) generator wzorca gazowego, zawierający naczynie (naczynia) barbotażowe termostatyzowane w temperaturze (34,0±0,5) °C, zapewniający wytworzenie gazowego wzorca o wartości stężenia masowego etanolu podanej z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/4 wartości bezwzględnej granicznych błędów dopuszczalnych; 2) termometr (termometry) do pomiaru temperatury roztworu w naczyniu barbotażowym (naczyniach barbotażowych), o zakresie pomiarowym co najmniej od 33,5 °C do 34,5 °C, z działką elementarną równą 0,1 °C; 3) waga laboratoryjna o rozdzielczości wskazań 0,0001 g i zakresie pomiarowym równym co najmniej od 0 g do 50 g; 4) waga laboratoryjna o rozdzielczości wskazań nie gorszej niż 0,2 g i zakresie pomiarowym równym co najmniej od 0 kg do 5 kg. 9. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego areometrów szklanych (alkoholomierzy i densymetrów) wchodzą: 1) komplet areometrów kontrolnych; 2) komplet termometrów kontrolnych laboratoryjnych z działką elementarną o wartości nie większej niż 0,1 °C, obejmujący zakres pomiarowy od 0 °C do 100 °C; 3) waga o maksymalnym obciążeniu nie mniejszym niż 200 g i wartości działki elementarnej nie większej niż 20 mg; 4) śruba mikrometryczna o zakresie pomiarowym od 0 mm do 25 mm; 5) suwmiarka o zakresie pomiarowym 175 mm i rozdzielczości wynoszącej 0,1 mm; 6) przymiar o długości 500 mm z podziałką milimetrową; 7) ultratermostat o zakresie temperatury pracy od –10 °C do 100 °C; 8) łaźnia lub termostat do sprawdzania podziałki termometrycznej w temperaturze 0 °C; 9) lupy o powiększeniu trzykrotnym i pięciokrotnym; 10) cylindry pomiarowe o pojemności 100 cm3, 500 cm3, 1000 cm3 i 2000 cm3; 11) piaskownica; 12) szablony do piaskowanych cech; 13) statywy do areometrów;

14) cylindry szklane o średnicy 120 mm i wysokości od 500 mm do 550 mm, z doszlifowanymi brzegami i płytkami szklanymi; 15) butle szklane z doszlifowanymi korkami o pojemnościach od 0,5 dm3 do 10 dm3; 16) zlewki szklane o pojemnościach 1 dm3, 2 dm3 i 5 dm3. 10. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego liczników energii elektrycznej wchodzą: 1) stanowisko zawierające przyrządy pomiarowe zapewniające sprawdzanie zgodności liczników energii elektrycznej z wymaganiami, to jest umożliwiające nadzór parametrów zasilania, warunków odniesienia oraz wyznaczanie błędów, zgodne z normą PN-IEC 736:1998, oraz w zależności od klasy dokładności liczników legalizowanych: a) przyrządy pomiarowe o zakresie umożliwiającym odczyt w pełnym zakresie napięć i prądów możliwych do uzyskania na stanowisku i błędzie granicznym dopuszczalnym równym odpowiednio dopuszczalnej tolerancji napięć lub prądów oraz ich niesymetrii dla liczników danej klasy dokładności, b) watomierze lub licznik wzorcowy, zapewniające wraz z pozostałymi składnikami stanowiska pomiary energii elektrycznej, dla współczynnika mocy 1, z błędem granicznym dopuszczalnym oraz odchyleniem standardowym nieprzekraczającym odpowiednio: — ±0,1 % i 0,02 % dla liczników klasy dokładności 0,2 i 0,5, — ±0,2 % i 0,04 % dla liczników klasy dokładności 1, — ±0,3 % i 0,06 % dla liczników klasy dokładności 2 oraz odpowiednio nieprzekraczającymi 1,5 tych wartości błędu granicznego dopuszczalnego dla współczynnika mocy 0,5 indukcyjnego i podwojonych wartości błędu granicznego dopuszczalnego dla współczynnika mocy 0,5 pojemnościowego; 2) miernik częstotliwości o błędzie granicznym dopuszczalnym ±0,05 Hz, umożliwiający pomiar częstotliwości 50 Hz; 3) miernik zniekształceń (THD) o błędzie granicznym dopuszczalnym ±0,5 %, umożliwiający pomiar zniekształceń w zakresie od 0 % do 10 %; 4) miernik pola magnetycznego 50 Hz o błędzie granicznym dopuszczalnym ±5 %, umożliwiający pomiar natężenia pola magnetycznego w zakresie od 0 mT do 0,1 mT; 5) przyrządy pomiarowe umożliwiające doraźną kontrolę przyrządów pomiarowych, o których mowa w pkt 1 lit. a, oraz całego stanowiska; 6) dodatkowo, w przypadku wykonywania legalizacji pierwotnej lub jednostkowej, stanowisko do sprawdzania wytrzymałości elektrycznej izolacji, zapewniające ustawienie napięcia probierczego z błędem nieprzekraczającym ±5 % w zakresie: a) od 600 V do 2000 V do sprawdzania liczników pierwszej klasy ochronności, b) od 600 V do 4000 V do sprawdzania liczników drugiej klasy ochronności. 11. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego przekładników prądowych, napięciowych i kombinowanych do współpracy z licznikami wchodzą: 1) komparatory prądowe o błędach granicznych nie większych niż ±0,005 % dla błędu prądowego i ±0,5 min dla błędu kątowego lub przekładniki prądowe klasy dokładności 0,1 lub dokładniejsze — w przypadku legalizacji przekładników prądowych i części prądowej przekładników kombinowanych; 2) dzielniki napięcia o błędach granicznych nie większych niż ±0,01 % dla błędu napięciowego i ±1 min dla błędu kątowego lub zestawy składające się z dzielnika napięcia i elektronicznego wzorca dzielnika napięcia o błędach granicznych nie większych niż ±0,02 % dla błędu napięciowego i ±2 min dla błędu kątowego, lub przekładniki napięciowe klasy dokładności 0,1 lub dokładniejsze — w przypadku legalizacji przekładników napięciowych i części napięciowej przekładników kombinowanych; 3) mostki do pomiaru błędów przekładników o błędach granicznych nie większych niż ±0,02 % dla błędu prądowego lub napięciowego i ±1 min dla błędu kątowego; 4) wielozakresowe, przełączane skokowo obciążenia przekładników o współczynniku mocy cosϕ = 0,8 indukcyjnym o nastawianych wartościach zgodnych z parametrami legalizowanych przekładników i o obłędach składowych czynnej i biernej obciążeń nieprzekraczających ±3 % dla każdej z nastawionych wartości obciążeń w zakresie od 5 % do 120 % albo od 5 % do 200 % prądu znamionowego lub w zakresie od 80 % do 120 % napięcia znamionowego; 5) amperomierze i woltomierze klasy dokładności 0,5, o ile nie są wbudowane w mostki, o których mowa w pkt 3, o zakresie umożliwiającym odczyt w pełnym zakresie napięć i prądów objętym wymaganiami; 6) próbniki izolacji oraz układy zasilania i regulacji o parametrach dostosowanych do parametrów legalizowanych przekładników; 7) miernik temperatury umożliwiający pomiar temperatury w zakresie dostosowanym do zakresu temperatur pracy legalizowanych przekładników z błędem granicznym dopuszczalnym ±0,4 °C; 8) miernik wilgotności względnej umożliwiający pomiar wilgotności względnej w zakresie od 0 % do 100 % z błędem granicznym dopuszczalnym ±2 %.

12. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego przymiarów sztywnych i półsztywnych do pomiaru wysokości napełnienia zbiorników wchodzą: 1) komparator z kontrolnym układem pomiarowym lub 2) przymiar sztywny lub półsztywny końcowo-kreskowy kontrolny, klasy dokładności I, o długości nominalnej równej co najmniej długości nominalnej przymiaru sprawdzanego i o wartości działki elementarnej równej 1 mm w całym zakresie pomiarowym, przy czym niepewność rozszerzona podczas jego wzorcowania (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nie powinna przekraczać 1/3 wartości jego błędu granicznego dopuszczalnego; 3) lupa pomiarowa o wartości działki elementarnej nie większej niż 0,1 mm i o zakresie pomiarowym nie mniejszym niż 5 mm. 13. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego gazomierzy wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania gazomierzy, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych gazomierza, zawierające: 1) jeden lub kilka kontrolnych przyrządów (połączonych równolegle) do pomiaru poprawnej objętości przepływającego gazu (powietrza): a) zbiornik pomiarowy dzwonowy lub b) gazomierz: — bębnowy, — rotorowy, — turbinowy, lub c) dyszę Venturiego o przepływie krytycznym, lub d) zespół tłok-cylinder, lub e) zespół wyporowy cieczowo-gazowy z kontrolnymi licznikami cieczy; 2) termometry do pomiaru temperatury: a) gazu w przyrządach kontrolnych, b) gazu w sprawdzanych gazomierzach, c) otoczenia; 3) ciśnieniomierze do pomiaru nadciśnienia/podciśnienia gazu w sprawdzanym gazomierzu lub w przyrządzie kontrolnym; 4) ciśnieniomierze do pomiaru różnicy ciśnień; 5) ciśnieniomierze do pomiaru ciśnienia atmosferycznego lub bezwzględnego; 6) sekundomierz, w przypadku legalizowania gazomierzy w oparciu o wskazania ich liczydeł; 7) licznik impulsów, w przypadku legalizowania gazomierzy wyposażonych w nadajniki impulsów lub stosowania przyrządów kontrolnych wyposażonych w nadajniki impulsów; 8) higrometr — w przypadku wyposażenia stanowiska pomiarowego w dyszę Venturiego. 14. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego przeliczników do gazomierzy wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania przeliczników do gazomierzy, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych przelicznika, zawierające: 1) kalibrator ciśnienia; 2) kalibrator prądu lub napięcia stałego, w przypadku legalizowania przeliczników bez wbudowanych czujników i przetworników pomiarowych, odpowiednio do rodzaju stosowanego sygnału wejściowego; 3) termostat z termometrem kontrolnym; 4) oporniki o stałej wartości lub nastawne; 5) symulator impulsów HF lub LF; 6) multimetr cyfrowy. 15. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego przeliczników wskazujących do ciepłomierzy do wody wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania przeliczników wskazujących do ciepłomierzy do wody, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/5 wartości błędów granicznych dopuszczalnych przelicznika wskazującego, zawierające: 1) symulator czujników temperatury; 2) symulator przetwornika przepływu; 3) miernik elektrycznego sygnału wyjściowego przelicznika wskazującego, służącego do jego sprawdzania — jeżeli taki sygnał jest wytwarzany. 16. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego par czujników temperatury do ciepłomierzy do wody wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania par czujników temperatury do ciepłomierzy do wody, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/5 wartości błędów granicznych dopuszczalnych pary czujników temperatury, zawierające: 1) termometry wzorcowe; 2) miernik rezystancji; 3) miernik rezystancji izolacji; 4) termostaty cieczowe. 17. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego przetworników przepływu do ciepło

mierzy do wody o nominalnym strumieniu objętości nie większym niż 500 m3/h wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania przetworników przepływu do ciepłomierzy do wody, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/5 wartości błędów granicznych dopuszczalnych przetwornika przepływu, zawierające: 1) przyrządy wzorcowe do pomiaru masy lub objętości: a) co najmniej jedną wagę nieautomatyczną zbiornikową lub b) co najmniej jeden przepływomierz, lub c) co najmniej jeden zespół tłok-cylinder, lub d) co najmniej jeden zbiornik pomiarowy z wodowskazem — w przypadku gdy dokonuje się sprawdzania przetworników przepływu wodą zimną; 2) przyrządy wzorcowe do pomiaru temperatury przepływu: a) termometry szklane cieczowe lub b) termometry rezystancyjne; 3) przyrządy wzorcowe do pomiaru ciśnienia przepływu — manometry sprężynowe; 4) przyrząd pomiarowy do pomiaru czasu przepływu: a) sekundomierz mechaniczny lub b) sekundomierz elektroniczny; 5) miernik elektrycznego sygnału wyjściowego sprawdzanego przetwornika przepływu, służącego do jego sprawdzania, odpowiedni do rodzaju tego sygnału — jeżeli taki sygnał jest wytwarzany; 6) miernik elektrycznego sygnału wyjściowego przetwornika przepływu, służącego do komunikacji z przelicznikiem wskazującym, odpowiedni do rodzaju tego sygnału. 18. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego ciepłomierzy do wody o nominalnym strumieniu objętości nie większym niż 500 m3/h wchodzą: 1) stanowiska pomiarowe, o których mowa w pkt 15—17, lub 2) stanowisko pomiarowe, o którym mowa w pkt 17, i stanowisko pomiarowe do sprawdzania przeliczników wskazujących z czujnikami temperatury do ciepłomierzy do wody, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/5 wartości błędów granicznych dopuszczalnych przelicznika wskazującego z czujnikami temperatury, zawierające: a) termometry wzorcowe, b) miernik rezystancji, c) termostaty cieczowe, d) symulator przetwornika przepływu, e) miernik elektrycznego sygnału wyjściowego przelicznika wskazującego, służącego do jego sprawdzania — jeżeli taki sygnał jest wytwarzany, lub 3) stanowisko pomiarowe do sprawdzania ciepłomierzy do wody, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/5 wartości błędów granicznych dopuszczalnych ciepłomierza, zawierające: a) termometry wzorcowe, b) termostaty cieczowe, c) miernik elektrycznego sygnału wyjściowego ciepłomierza, służącego do jego sprawdzania — jeżeli taki sygnał jest wytwarzany, d) przyrządy wzorcowe do pomiaru masy lub objętości: — co najmniej jedną wagę nieautomatyczną zbiornikową lub — co najmniej jeden przepływomierz, lub — co najmniej jeden zespół tłok-cylinder, lub — co najmniej jeden zbiornik pomiarowy z wodowskazem — w przypadku gdy dokonuje się sprawdzania przetworników przepływu wodą zimną, e) przyrządy wzorcowe do pomiaru temperatury przepływu: — termometry szklane cieczowe lub — termometry rezystancyjne, f) przyrządy wzorcowe do pomiaru ciśnienia przepływu — manometry sprężynowe, g) przyrząd pomiarowy do pomiaru czasu przepływu: — sekundomierz mechaniczny lub — sekundomierz elektroniczny. 19. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego wodomierzy o nominalnym strumieniu objętości nie większym niż 500 m3/h wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania wodomierzy, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/5 wartości błędów granicznych dopuszczalnych wodomierza, zawierające: 1) przyrządy wzorcowe do pomiaru objętości lub masy: a) co najmniej jeden zbiornik pomiarowy z wodowskazem — w przypadku gdy dokonuje się sprawdzania wodomierzy wodą zimną, lub b) co najmniej jedną wagę nieautomatyczną zbiornikową, lub

c) co najmniej jeden przepływomierz, lub d) zespół tłok-cylinder; 2) przyrządy wzorcowe do pomiaru temperatury przepływu: a) termometry szklane lub b) termometry rezystancyjne; 3) przyrządy wzorcowe do pomiaru ciśnienia przepływu — manometry sprężynowe; 4) przyrządy wzorcowe do pomiaru czasu przepływu: a) sekundomierz mechaniczny lub b) sekundomierz elektroniczny; 5) miernik elektrycznego sygnału wyjściowego sprawdzanego wodomierza, służącego do jego sprawdzania, odpowiedni do rodzaju tego sygnału — jeżeli taki sygnał jest wytwarzany. 20. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego odmierzaczy paliw ciekłych innych niż gazy ciekłe wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania tych odmierzaczy, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych odmierzacza, zawierające: 1) kolby metalowe II rzędu z podziałką; 2) sekundomierz; 3) zbiornik magazynowy o pojemności nie mniejszej niż 2 m3. 21. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego odmierzaczy gazu ciekłego propan-butan i instalacji pomiarowych do gazu ciekłego propan- -butan, o maksymalnym strumieniu objętości nie większym niż 1000 dm3/min, wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania tych odmierzaczy, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych odmierzacza, zawierające: 1) przyrządy kontrolne do pomiaru objętości: a) licznik objętości lub b) zespół tłok-cylinder, lub c) kolbę metalową II rzędu z podziałką, do gazu ciekłego propan-butan; 2) sekundomierz; 3) termoareometr do gazów ciekłych; 4) ciśnieniomierz do pomiaru ciśnienia w kolbie; 5) termometr do pomiaru temperatury gazu ciekłego w kolbie; 6) zbiornik magazynowy o pojemności nie mniejszej niż 1 m3. 22. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego liczników do cieczy innych niż woda, o maksymalnym strumieniu objętości nie większym niż 2000 dm3/min, wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania tych liczników, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych licznika, zawierające: 1) przyrządy kontrolne do pomiaru objętości: a) kolby metalowe II rzędu z podziałką lub b) zespół tłok-cylinder; 2) sekundomierz; 3) zbiornik magazynowy o pojemności równej co najmniej dziesięciokrotnej wartości objętości przepływającej przez licznik w czasie 1 min przy maksymalnej wartości strumienia objętości określonej na tabliczce znamionowej licznika. 23. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego instalacji pomiarowych do pozostałych cieczy innych niż woda, o maksymalnym strumieniu objętości nie większym niż 6000 dm3/min, wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania tych instalacji, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych instalacji, zawierające: 1) przyrządy kontrolne do pomiaru objętości: a) kolby metalowe II rzędu z podziałką lub b) zespół tłok-cylinder; 2) sekundomierz. 24. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego instalacji pomiarowych do cieczy kriogenicznych, o maksymalnym strumieniu objętości nie większym niż 600 dm3/min, wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania tych instalacji, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych instalacji, zawierające: 1) kontrolny licznik objętości; 2) sekundomierz. 25. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego zbiorników pomiarowych do cieczy wzorcowanych metodą objętościową wchodzi stanowisko do wzorcowania zbiorników pomiarowych do cieczy, zawierające: 1) instalacje pomiarowe do wzorcowania zbiorników pomiarowych wodą albo cieczą przechowywaną w zbiorniku pomiarowym, składające się z: a) kontrolnego licznika objętości, b) filtra z oczkami nie większymi niż 200 µm,

c) pompy ssąco-tłoczącej, d) urządzenia do usuwania gazu, e) urządzenia zapewniającego określenie poziomu odniesienia instalacji, f) kolby metalowej II rzędu z podziałką o pojemności nominalnej 500 dm3, g) pompy ssąco-tłoczącej do opróżniania kolby metalowej II rzędu, h) termometru do pomiaru temperatury cieczy w instalacji, z działką elementarną nie większą niż 0,1 °C, i) termometru do pomiaru temperatury cieczy w zbiorniku, z działką elementarną nie większą niż 0,1 °C; 2) komplet kolb metalowych II rzędu o pojemnościach nominalnych w dm3: 20, 50, 100, 200 i 500; 3) przymiar sztywny do pomiaru wysokości napełnienia zbiorników, klasy dokładności I; 4) przymiar wstęgowy z obciążnikiem do pomiaru wysokości napełnienia zbiorników, ze stali, klasy dokładności I; 5) przymiar wstęgowy metalowy o zakresie pomiarowym od 0 m do 20 m, z działką elementarną o wartości 1 mm; 6) suwmiarkę o zakresie pomiarowym od 0 mm do 140 mm; 7) sekundomierz o wartości działki elementarnej 0,1 s; 8) areometr; 9) poziomnicę; 10) pion o masie co najmniej 200 g, z linką o długości min. 20 m; 11) urządzenie do zadawania ciśnienia dopuszczalnego. 26. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego kolb metalowych II rzędu wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania kolb metalowych II rzędu, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych kolby, zawierające: 1) kolby metalowe I rzędu; 2) cylindry pomiarowe klasy A; 3) pipety jednomiarowe klasy A; 4) pipety wielomiarowe klasy A; 5) przymiar; 6) suwmiarkę uniwersalną (z głębokościomierzem) o zakresie pomiarowym od 0 mm do 140 mm; 7) suwmiarkę dwustronną z zewnętrznymi szczękami krawędziowymi o zakresie pomiarowym od 0 mm do 630 mm; 8) poziomnicę; 9) sekundomierz klasy dokładności II; 10) termometr laboratoryjny do pomiaru temperatury wody w kolbach metalowych I rzędu; 11) termometr do pomiaru temperatury wody w zbiorniku. 27. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego kolb szklanych z jedną kreską klasy A wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania kolb szklanych z jedną kreską klasy A, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych kolby, zawierające: 1) wzorce objętości I rzędu; 2) sekundomierz z działką elementarną 0,1 s; 3) wagę nieautomatyczną klasy dokładności I o wartości działki elementarnej d ≤ 0,1 mg do sprawdzania kolb o pojemnościach 1 ml i 2 ml, o ile objęte są zakresem działalności punktu legalizacyjnego; 4) odważniki klasy dokładności E2 (klasy dokładności 1) — jeżeli punkt legalizacyjny wyposażony jest w wagę mechaniczną wymagającą ich stosowania; 5) termometr laboratoryjny; 6) suwmiarkę dwustronną z zewnętrznymi szczękami krawędziowymi; 7) pipety laboratoryjne wielomiarowe klasy A; 8) przymiar wstęgowy lub sztywny; 9) poziomnicę; 10) urządzenie — piaskarkę, do nanoszenia cechy legalizacyjnej. 28. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego cylindrów pomiarowych klasy A wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania cylindrów pomiarowych klasy A, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych cylindra, zawierające: 1) wzorce objętości II rzędu; 2) sekundomierz; 3) suwmiarkę dwustronną z zewnętrznymi szczękami krawędziowymi; 4) przymiar wstęgowy lub sztywny; 5) poziomnicę; 6) urządzenie — piaskarkę, do nanoszenia cechy legalizacyjnej. 29. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego pipet laboratoryjnych jednomiarowych klasy A, pipet laboratoryjnych wielomiarowych kla

sy A, biuret zwykłych klasy A wchodzi stanowisko pomiarowe sprawdzania pipet laboratoryjnych jednomiarowych klasy A, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych pipety, zawierające: 1) wagę nieautomatyczną klasy dokładności I; 2) odważniki klasy dokładności E2 (klasy dokładności 1) — jeżeli punkt legalizacyjny wyposażony jest w wagę mechaniczną wymagającą ich stosowania; 3) termometr laboratoryjny do pomiaru temperatury wody; 4) suwmiarkę dwustronną z zewnętrznymi szczękami krawędziowymi; 5) przymiar wstęgowy lub sztywny; 6) poziomnicę; 7) urządzenie — piaskarkę, do nanoszenia cechy legalizacyjnej; 8) barometr. 30. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego beczek wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania beczek, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych beczki, zawierające: 1) kolby metalowe II rzędu; 2) sekundomierz; 3) cylinder pomiarowy klasy A, o pojemności nominalnej 1000 ml; 4) poziomnicę. 31. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego pływakowych mierników objętości mleka wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania pływakowych mierników objętości mleka, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych miernika, zawierające: 1) kolby metalowe II rzędu; 2) cylindry pomiarowe klasy A; 3) pipety jednomiarowe; 4) przymiar wstęgowy lub sztywny o długości min. 500 mm; 5) suwmiarkę; 6) lupę pomiarową Brinella; 7) sekundomierz; 8) termometr. 32. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego pojemników przeznaczonych do pomiaru i sprawdzania objętości cieczy wchodzi stanowisko pomiarowe do sprawdzania pojemników przeznaczonych do pomiaru i sprawdzania objętości cieczy, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych pojemnika, zawierające: 1) wagę nieautomatyczną i wzorce masy; 2) przymiar sztywny; 3) suwmiarkę; 4) mikrometr; 5) termometr z działką elementarną o wartości co najmniej 0,1 °C. 33. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego manometrów do pomiaru ciśnienia w ogumieniu pojazdów mechanicznych wchodzi stanowisko kontrolne do sprawdzania manometrów do pomiaru ciśnienia w ogumieniu pojazdów mechanicznych, w skład którego wchodzą: 1) przyrządy kontrolne do pomiaru ciśnienia: a) manometr kontrolny lub b) zestaw manometrów kontrolnych, których błędy bezwzględne nie powinny przekraczać 0,25 błędu bezwzględnego granicznego dopuszczalnego manometru sprawdzanego; 2) źródła ciśnienia: a) sprężarka lub b) butla ze sprężonym powietrzem, c) butla ok. 20 l (jako zbiornik wyrównawczy); 3) co najmniej jedno gniazdo do zamontowania manometrów kontrolnych; 4) co najmniej jedna końcówka lub gniazdo do przyłączenia manometrów sprawdzanych. 34. W skład wyposażenia technicznego punktu legalizacyjnego samochodowych cystern pomiarowych wchodzi stanowisko do sprawdzania samochodowych cystern pomiarowych, z niepewnością rozszerzoną (przy poziomie ufności ok. 95 % i współczynniku rozszerzenia k = 2) nieprzekraczającą 1/3 wartości błędów granicznych dopuszczalnych cysterny, zawierające: 1) instalacje pomiarowe do wzorcowania samochodowych cystern pomiarowych wodą albo cieczą, do której transportu cysterna jest przeznaczona, składające się z: a) licznika objętości, b) filtra z oczkami nie większymi niż 200 µm, c) pompy ssąco-tłoczącej, d) urządzenia do usuwania gazu, e) urządzenia zapewniającego określenie poziomu odniesienia instalacji,

f) pompy ssąco-tłoczącej do opróżniania kolby metalowej II rzędu, g) termometru do pomiaru temperatury cieczy w instalacji, h) termometru do pomiaru temperatury cieczy w komorze cysterny; 2) kolby metalowe II rzędu; 3) cylindry pomiarowe; 4) suwmiarkę dwustronną z zewnętrznymi szczękami krawędziowymi o zakresie pomiarowym od 0 mm do 630 mm; 5) lupę pomiarową; 6) przymiar wstęgowy ze stali; 7) przymiar wstęgowy z obciążnikiem ze stali; 8) sekundomierz; 9) urządzenie do zadawania ciśnienia dopuszczalnego. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1123 — Poz. 126 i 127