§ 1. PDF ↗
Rozporządzenie określa ogólne warunki techniczne eksploatacji pojazdów kolejowych kolei normalnotorowych, wąskotorowych i szerokotorowych oraz pojazdów kolejowych metra.
Dz.U. 2005 nr 212 poz. 1771 · Rozporządzenie · akt posiada tekst jednolity
Na podstawie art. 20 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie określa ogólne warunki techniczne eksploatacji pojazdów kolejowych kolei normalnotorowych, wąskotorowych i szerokotorowych oraz pojazdów kolejowych metra.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
poziom utrzymania pojazdu kolejowego — zestawienie czynności utrzymaniowych wykonywanych dla danego pojazdu kolejowego określone zakresem tych prac;
modernizacja pojazdu kolejowego — prace modyfikacyjne w pojeździe kolejowym, które zmieniają przeznaczenie pojazdu lub poprawiają jego ogólne osiągi techniczne, a w szczególności: zmianę charakterystyki trakcyjnej, prędkości maksymalnej, mocy, zdolności do zasilania w różnych systemach;
struktura cyklu przeglądowo-naprawczego - kolejność występowania po sobie poszczególnych rodzajów przeglądów i napraw wykonywanych w ramach procesu utrzymania pojazdu kolejowego.
Eksploatacja pojazdów kolejowych powinna odbywać się z zachowaniem wymagań technicznych i organizacyjnych określonych:
w rozporządzeniu;
w zależności od przeznaczenia pojazdu odpowiednio:
w technicznych specyfikacjach interoperacyjności kolei przyjętych decyzjami Komisji Europejskiej,
we właściwych krajowych specyfikacjach technicznych i dokumentach normalizacyjnych, o których mowa w art. 25d ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym,
w Regulaminie międzynarodowego przewozu kolejami wagonów prywatnych (RIP), stanowiącym Aneks II do Przepisów ujednoliconych o umowie międzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM), będących załącznikiem B do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporządzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 34, poz. 158 i 159, z 1997 r. Nr 37, poz. 225 i 226 oraz z 1998 r. Nr 33, poz. 177),
w Regulaminie międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiącym Aneks I do Przepisów ujednoliconych o umowie międzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM), będących załącznikiem B do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporządzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r.
Zarysy zewnętrzne każdego pojazdu kolejowego dopuszczonego do ruchu po liniach kolejowych powinny odpowiadać wymaganiom skrajni statycznej oraz wymaganiom określonym dla tych linii przez zarządców infrastruktury. Skrajnie statyczne taboru kolejowego normalnotorowego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, a pojazdu trakcyjnego metra — załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Dopuszczalne jest stosowanie udowodnionych obliczeniowo zarysów zewnętrznych wyznaczonych na podstawie zarysu odniesienia skrajni statycznej, określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia, po uzgodnieniu z właściwym zarządcą infrastruktury.
Dopuszczalna jest eksploatacja pojazdu kolejowego przekraczającego wymiary poprzeczne, obliczone na podstawie zarysu odniesienia skrajni statycznej, po każdorazowym uzgodnieniu z właściwym zarządcą infrastruktury.
Naciski pojazdów kolejowych na tor powinny odpowiadać maksymalnym dopuszczalnym naciskom określonym w przepisach techniczno-budowlanych dla linii kolejowych.
Dopuszczalna jest eksploatacja pojazdu kolejowego przekraczającego maksymalne dopuszczalne naciski, po każdorazowym uzgodnieniu z właściwym zarządcą infrastruktury.
Utrzymanie pojazdów kolejowych powinno być wykonywane przez podmioty posiadające wykwalifikowanych pracowników, zaplecze techniczne oraz warunki organizacyjne gwarantujące prawidłowe wykonywanie prac określonych w dokumentacji systemu utrzymania.
Podmioty zajmujące się utrzymaniem pojazdów kolejowych powinny posiadać dokumentację zawierającą:
opis organizacji utrzymania;
dane identyfikacyjne jednostek organizacyjnych własnych i innych wykonujących prace w zakresie utrzymania;
wykaz typów pojazdów kolejowych, do których utrzymania posiadają wykwalifikowanych pracowników oraz niezbędne zaplecze techniczne;
określenie poziomów utrzymania, do których realizacji posiadają wykwalifikowanych pracowników oraz niezbędne zaplecze techniczne;
opis zaplecza technicznego do utrzymania pojazdów kolejowych;
opis wykonywanych odbiorów technicznych.
Poziomy utrzymania pojazdów kolejowych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia, a wymagane elementy opisu zaplecza technicznego do utrzymania pojazdów kolejowych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
Podmioty odpowiedzialne za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM), przewoźnicy kolejowi, zarządcy infrastruktury, dysponenci, przedsiębiorcy zarządzający infrastrukturą i wykonujący przewozy w metrze, użytkownicy bocznic kolejowych oraz przedsiębiorcy wykonujący przewozy w obrębie bocznicy kolejowej powinni prowadzić dokumentację związaną z procesem utrzymania pojazdów kolejowych oraz zapewniać zgodność procesu utrzymania z wymaganiami zawartymi w dokumentacji systemu utrzymania.
Dokumentacja związana z procesem utrzymania pojazdów kolejowych obejmuje:
dokumentację projektowania systemu utrzymania pojazdów kolejowych;
dokumentację techniczną pojazdów kolejowych;
plan utrzymania;
dokumentację systemu utrzymania;
dokumentację czynności związanych z utrzymaniem pojazdów kolejowych;
opis zarządzania dokumentacją systemu utrzymania.
Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, może być prowadzona w formie elektronicznej.
Dokumentacja projektowania systemu utrzymania pojazdów kolejowych powinna określać:
strukturę organizacyjną jednostki odpowiedzialnej za przygotowanie projektu utrzymania i jego zatwierdzenie;
metody stosowane przy projektowaniu utrzymania;
warunki użytkowania, a w szczególności: wartości graniczne dla normalnej eksploatacji pojazdu kolejowego, warunki klimatyczne, dopuszczalne rodzaje obciążeń, uwzględnione przy projektowaniu utrzymania;
wyniki testów, badań, wykonanych obliczeń, doświadczenia praktyczne i inne dane uwzględnione w czasie projektowania utrzymania.
Dokumentacja techniczna pojazdów kolejowych powinna zawierać:
dokumentację techniczno-ruchową pojazdu kolejowego, jego zespołów i podzespołów;
warunki techniczne odbioru pojazdu kolejowego, jego zespołów i podzespołów;
dokumentację konstrukcyjną wraz z warunkami technicznymi wykonania, w zakresie określonym umową o dostawie pojazdu kolejowego.
Dokumentacja techniczno-ruchowa pojazdu kolejowego, jego zespołów i podzespołów powinna zawierać:
określenie przeznaczenia pojazdu;
dane techniczne;
opis budowy i zasady działania;
instrukcję obsługi;
rysunki poglądowe;
wymagania dotyczące użytkowania i bezpieczeństwa obsługi;
wytyczne dotyczące utrzymania i konserwacji;
opis metod sprawdzania stanu technicznego i zestawienie parametrów;
opis charakterystycznych usterek i metod ich usuwania;
wykaz części zamiennych;
załączniki obejmujące w szczególności: schematy blokowe, ideowe, montażowe, wykresy, rysunki i algorytmy oprogramowania;
zasady recyklingu.
Warunki techniczne odbioru pojazdu kolejowego, jego zespołów i podzespołów powinny zawierać:
określenie przedmiotu warunków;
zakres stosowania;
wykaz stosowanych określeń, jeśli nie są one zawarte w odpowiednich normach krajowych;
wymagania techniczne, których dotrzymanie podlega sprawdzeniu pod kątem zapewnienia wymaganego poziomu jakości w procesie przygotowania produkcji, w produkcji i eksploatacji;
program, opis i ocenę wyników badań.
Plan utrzymania powinien być sporządzony z podziałem na poziomy utrzymania pojazdu kolejowego i uwzględniać:
opis metod planowania utrzymania, zestawienie rodzajów przeglądów i napraw;
wykaz czynności utrzymania zapobiegawczego mającego na celu ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia uszkodzenia lub pogorszenia funkcjonowania pojazdu kolejowego;
wykaz czynności utrzymania naprawczego wykonywanych po stwierdzeniu niezdatności pojazdu kolejowego lub jego części składowych do korzystania z pojazdu zgodnie z przeznaczeniem;
wykaz i sposób wykonywania warunkowych czynności utrzymania zapobiegawczego i naprawczego;
wykaz czynności wynikających ze szczególnych warunków użytkowania.
Brzmienia tego przepisu w tej wersji nie podajemy: nie umiemy jeszcze zastosować zmiany wprowadzonej przez Dz.U. 2007 nr 212 poz. 1567 ↗.
Każdy z podmiotów uczestniczących w procesie utrzymania pojazdu kolejowego powinien posiadać ewidencję informacji i bezpiecznego dostępu do informacji, związanych z realizacją procesu utrzymania pojazdów kolejowych, a w szczególności:
rejestry czynności wykonanych przy utrzymaniu pojazdów kolejowych;
ewidencję usterek pojazdów;
dane o przebiegu eksploatacji pojazdów kolejowych i podzespołów, niezbędne do planowania ich utrzymania, według zasad określonych w planie utrzymania.
Opis systemu ewidencji informacji i bezpiecznego dostępu do informacji powinien zawierać:
procedury zarządzania do odbierania i przetwarzania konkretnych informacji odnoszących się do eksploatacji pojazdów kolejowych, łącznie ze zdarzeniami mającymi potencjalny wpływ na bezpieczeństwo pojazdów kolejowych;
procedury bezpieczeństwa dla ochrony danych i zatwierdzania takich systemów.
Dokumentacja związana z procesem utrzymania pojazdów kolejowych powinna być aktualizowana po wykonaniu każdej czynności utrzymania i przechowywana przez okres co najmniej 5 lat od jej utworzenia.
Warunkiem eksploatacji pojazdu kolejowego jest posiadanie zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego dokumentacji systemu utrzymania pojazdu kolejowego.
Przewoźnicy kolejowi, zarządcy infrastruktury, producenci, przedsiębiorcy zarządzający infrastrukturą i wykonujący przewozy w metrze, użytkownicy bocznic kolejowych i przedsiębiorcy wykonujący przewozy w obrębie bocznicy kolejowej występują do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z wnioskiem o zatwierdzenie dokumentacji systemu utrzymania pojazdów kolejowych.
Podmioty odpowiedzialne za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM), przewoźnicy kolejowi, zarządcy infrastruktury, dysponenci, przedsiębiorcy zarządzający infrastrukturą i wykonujący przewozy w metrze, użytkownicy bocznic kolejowych i przedsiębiorcy wykonujący przewozy w obrębie bocznicy kolejowej występują do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z wnioskiem o zatwierdzenie dokumentacji systemu utrzymania pojazdów kolejowych.
§ 1 pkt 2 lit. a, Dz.U. 2017 poz. 1525 ↗
Do wniosku należy dołączyć dokumentację systemu utrzymania pojazdów kolejowych oraz oświadczenie o zgodności tej dokumentacji z wymaganiami określonymi w dokumentacji technicznej pojazdów kolejowych oraz w przepisach, o których mowa w § 3 pkt 2, § 5 oraz § 6.
Dokumentacja systemu utrzymania pojazdów kolejowych załączona do wniosku może obejmować swoim zakresem różne typy pojazdów kolejowych o podobnej budowie i przeznaczeniu.
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zatwierdza dokumentację systemu utrzymania pojazdów kolejowych po stwierdzeniu spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 3.
W przypadku pojazdów kolejowych podlegających obowiązkowi wpisu do krajowego rejestru pojazdów kolejowych (NVR) zmiany w dokumentacji systemu utrzymania pojazdów kolejowych podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, jeżeli w procesie oceny ryzyka dokonanej w ramach działalności podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM), przewoźnika kolejowego lub zarządcy infrastruktury, na podstawie kryteriów określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w zakresie wyceny i oceny ryzyka, uznano taką zmianę za znaczącą.
§ 1 pkt 2 lit. b, Dz.U. 2017 poz. 1525 ↗
Zamiar dokonania zmian w dokumentacji systemu utrzymania pojazdów kolejowych wraz z opisem projektowanych zmian należy zgłosić Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego może zażądać przedłożenia do zatwierdzenia projektowanych zmian, w terminie miesiąca od dnia otrzymania zgłoszenia, jeżeli uzna, że mogą one mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego.
W przypadku pojazdów kolejowych niepodlegających obowiązkowi wpisu do krajowego rejestru pojazdów kolejowych (NVR) należy zgłosić Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego zamiar dokonania zmian w dokumentacji systemu utrzymania pojazdów kolejowych wraz z opisem projektowanych zmian. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego może zażądać przedłożenia do zatwierdzenia projektowanych zmian, w terminie miesiąca od dnia otrzymania zgłoszenia, jeżeli uzna, że mogą one mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego.
§ 1 pkt 2 lit. c, Dz.U. 2017 poz. 1525 ↗
W przypadku, o którym mowa w ust. 7, jeżeli dokumentacja systemu utrzymania podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, przepisy ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.
W przypadkach, o których mowa w ust. 6 i 7, jeżeli dokumentacja systemu utrzymania podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, przepisy ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.
§ 1 pkt 2 lit. c, Dz.U. 2017 poz. 1525 ↗
Przepisów ust. 1-8 nie stosuje się do dokumentacji systemu utrzymania wagonów towarowych objętych procesem utrzymania realizowanym przez podmiot odpowiedzialny za utrzymanie pojazdu kolejowego (ECM), który posiada certyfikat wydany zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 445/2011 z dnia 10 maja 2011 r. w sprawie systemu certyfikacji podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie w zakresie obejmującym wagony towarowe oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 653/2007 (Dz. Urz. UE L 122 z 11.05.2011, str. 22, z późn. zm.).
§ 1 pkt 2 lit. d, Dz.U. 2017 poz. 1525 ↗
Przepisów § 13, § 17 oraz załącznika nr 3 do rozporządzenia nie stosuje się do pojazdów kolejowych:
podlegających obowiązkowi wpisu do krajowego rejestru pojazdów kolejowych (NVR);
kolei wąskotorowych;
o których mowa w art. 3 ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
Brzmienia tego przepisu w tej wersji nie podajemy: tekst jednolity Dz.U. 2016 poz. 226 ↗ podaje je inaczej niż nasze zestawienie. Sprawdź tekst jednolity lub Dziennik Ustaw.
Po wykonaniu modernizacji pojazdu kolejowego wymagane jest przeprowadzenie eksploatacji próbnej.
Eksploatacja próbna wymaga szczególnej uwagi ze strony eksploatującego pojazd kolejowy, a jej przebieg powinien być dokumentowany.
Przebieg eksploatacji próbnej nie może zagrażać bezpieczeństwu ruchu pociągów, obsługi pojazdów kolejowych, przewozu podróżnych oraz nie może zakłócać współpracy pojazdu z urządzeniami infrastruktury kolejowej i innymi pojazdami kolejowymi.
Eksploatacja próbna pojazdu kolejowego powinna się odbywać zgodnie z regulaminem opracowanym przez użytkownika pojazdu.
Dokumentacja technologiczna systemu utrzymania eksploatacyjnego pojazdów szynowych zatwierdzona przez Głównego Inspektora Kolejnictwa albo Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowuje ważność przez okres 5 lat od dnia jego wejścia w życie, chyba że dokonano modernizacji pojazdu kolejowego lub wprowadzono zmianę organizacji procesu utrzymania.
Dokumentacja technologiczna systemu utrzymania eksploatacyjnego pojazdów szynowych wniesiona do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego i niezatwierdzona przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Dokumentacja ta zachowuje ważność przez okres określony w ust. 1, chyba że dokonano modernizacji pojazdu kolejowego lub wprowadzono zmianę organizacji procesu utrzymania.
Brzmienia tego przepisu w tej wersji nie podajemy: tekst jednolity Dz.U. 2016 poz. 226 ↗ podaje je inaczej niż nasze zestawienie. Sprawdź tekst jednolity lub Dziennik Ustaw.
Minister Infrastruktury: K. Opawski ——————— 4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 kwietnia 2000 r. w sprawie warunków technicznych eksploatacji pojazdów szynowych (Dz. U. Nr 36, poz. 415), które utraciło moc z dniem 1 stycznia 2005 r. na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, Nr 170, poz. 1652 i Nr 203, poz. 1966, z 2004 r. Nr 92, poz. 883, Nr 96, poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173, poz. 1808 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314, Nr 163, poz. 1362 i Nr 169, poz.1420).