Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 30 stycznia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przyjęcia Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006

a) po części tabeli w brzmieniu: Lider | – | Beneficjent, który zgłasza wniosek o dofinansowanie realizacji | | projektu w imieniu wszystkich partnerów i odpowiada przed | | instytucją wdrażającą za jego realizację. dodaje się część tabeli w brzmieniu: Ministerstwo | zwane | Urząd obsługujący ministra właściwego do spraw oświaty Edukacji i Nauki | dalej | i wychowania. | „MEiN” |

b) skreśla się część tabeli w brzmieniu: Ministerstwo | zwany | Urząd działający na podstawie art. 33 ust. 1 i 1a ustawy z dnia Edukacji | dalej | 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, Narodowej i Sportu | „MENiS” | poz. 199 i Nr 80, poz. 717).

c) część tabeli w brzmieniu: Ministerstwo | zwany | Urząd działający na podstawie art. 33 ust. 1 i 1a ustawy o Radzie Gospodarki i Pracy | dalej | Ministrów. | „MGiP” | Ministerstwo | zwany | Urząd działający na podstawie art. 33 ust. 1 i 1a ustawy o Radzie Polityki Społecznej | dalej | Ministrów. | „MPS” | zastępuje się częścią tabeli w brzmieniu: Ministerstwo | zwane | Urząd obsługujący ministra właściwego do spraw gospodarki. Gospodarki | dalej „MG” | Ministerstwo Pracy | zwane | Urząd obsługujący ministra właściwego do spraw pracy i Polityki | dalej | i zabezpieczenia społecznego. Społecznej | „MPiPS” | Ministerstwo | zwane | Urząd obsługujący ministra właściwego do spraw rozwoju Rozwoju | dalej | regionalnego. Regionalnego | „MRR” |

d) po części tabeli w brzmieniu: Program pomocy zwany w przebudowie dalej gospodarczej „PHARE” państw Europy Środkowej i Wschodniej dodaje się część tabeli w brzmieniu: Program – Początkowo program PHARE wspierał przemiany gospodarcze i społeczne w Polsce i na Węgrzech. Szczególny nacisk kładziono na rozwój sektora prywatnego. W miarę upływu lat PHARE rozrastał się, zwiększając obszar swojego działania zarówno kompetencyjnie, jak i terytorialnie. Obecnie z pomocy tego funduszu korzysta 10 państw nowo przyjętych do UE (Polska, Węgry, Republika Czeska, Słowacja, Litwa, Łotwa, Estonia, Rumunia, Bułgaria, Słowenia) oraz trzy państwa niekandydujące (Albania, Macedonia, Bośnia i Hercegowina). Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL).

a) w pkt 4.1.3 „Działanie 1.1 Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku pracy”: – tabela „Wdrażanie Działania 1.1” otrzymuje brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) - - - - Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające z wdrażanej pomocy) - - SPO RZL Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku pracy 21 Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu 1.1 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS MPiPS – Departament Wdrażania EFS Schemat a) – Wzmocnienie potencjału publicznych służb zatrudnienia: właściwe departamenty merytoryczne MPiPS, MRR i MG. Schemat b) – Rozwój oferty usług instytucji rynku pracy instytucje rynku pracy: = OHP, = agencje zatrudnienia, = instytucje szkoleniowe, = instytucje dialogu społecznego, = instytucje partnerstwa lokalnego, jednostki naukowe, szkoły wyższe. Schemat a) - instytucje rynku pracy: = publiczne służby zatrudnienia, = OHP, = agencje zatrudnienia, = instytucje szkoleniowe, = instytucje dialogu społecznego, = instytucje partnerstwa lokalnego, pracownicy publicznych służb zatrudnienia. Schemat b) instytucje rynku pracy: = publiczne służby zatrudnienia,

= OHP, = agencje zatrudnienia, = instytucje szkoleniowe, = instytucje dialogu społecznego, = instytucje partnerstwa lokalnego, - pracownicy publicznych służb zatrudnienia, - jednostki naukowe. Instytucja Płatnicza Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF Rodzaj pomocy - ekspertyzy: = metodyki (instrukcje, wzorce, modele działania), = oferty programowe, = procedury organizacyjne, - badania i analizy, - projekty pilotażowe, - programy szkoleniowe i szkolenia, studia podyplomowe, - publikacje, - promocja przez Internet, - zakup sprzętu (wraz z wyposażeniem uzupełniającym), narzędzi (np. oprogramowanie, testy, ankiety, informatory) niezbędnych do realizacji zadań w ramach działania, - administrowanie i rozwój portalu publicznych służb zatrudnienia Maksymalna wysokość pomocy 100% w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla 119 193 703 euro Działania Wsparcie finansowe UE 93 654 621 euro Wsparcie finansowe krajowe 25 539 082 euro Wsparcie finansowe prywatne 0 Wkład UE w środkach 78,57% publicznych (%) Wkład krajowy w środkach 21,43% publicznych (%) System wyboru projektów W przypadku schematu a) projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. W przypadku schematu b) projekty wybierane są w trybie konkursowym. Skład grup roboczych Komitet Sterujący: wybierających projekty - przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, i Komitetów Sterujących - przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, - przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, - przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, - przedstawiciele ogólnopolskich jednostek samorządu terytorialnego określonych w przepisach w sprawie powołania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego wydanych na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 i Nr 80, poz. 717, z 2004 r. Nr 238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1414 i Nr 249, poz. 2104), - przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: - przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej), - przedstawiciele Departamentu Rynku Pracy w MPiPS oraz innych departamentów merytorycznych MPiPS. – część „Opis Działania 1.1 – schemat b) Rozwój oferty usług instytucji rynku pracy” otrzymuje brzmienie: „Typy projektów: - ocena wpływu obowiązujących rozwiązań prawnych na rynek pracy przez badania, ekspertyzy i analizy, - doskonalenie systemu szkolenia kadr publicznych służb zatrudnienia i innych instytucji rynku pracy – w szczególności przez diagnozowanie potrzeb szkoleniowych, tworzenie i wdrażanie planów i programów szkoleniowych, - prowadzenie analiz, badań oraz dokonywanie ekspertyz dotyczących funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia i innych instytucji rynku pracy, - prowadzenie analiz, badań oraz i programów oraz tworzenie instrumentów, = pośrednictwa pracy, = tworzenia miejsc pracy, = aktywizacji zawodowej bezrobotnych mobilność i szanse na rynku pracy), = informacji i poradnictwa zawodowego, = standardów usług, = identyfikacji programów rynku pracy - - prowadzenie badań, analiz i ekspertyz bezrobotnych, zagrożonych bezrobociem, dokonywanie ekspertyz dotyczących stosowanych instrumentów metod i programów w zakresie: (ze szczególnym uwzględnieniem szkoleń zwiększających o najwyższej skuteczności i ich upowszechnianie, prowadzenie analiz, badań i prognoz w zakresie popytu i podaży zasobów pracy, mających na celu diagnozę potrzeb szkoleniowych osób wymagań kwalifikacyjnych oraz dotyczących barier uczestnictwa w szkoleniach oraz metod eliminacji tych barier, - doskonalenie kadr publicznych służb zatrudnienia i innych instytucji rynku pracy, w szczególności przez szkolenia i studia podyplomowe, wsparcie, doradztwo i instruktaż, - rozwijanie i promocja trójstronnych najlepszych praktyk, - w szczególności przez: akcje promocyjne, na celu między innymi popularyzowanie umów szkoleniowych, w szczególności przez upowszechnianie rozwijanie dialogu społecznego i włączanie partnerów społecznych do działań na rynku pracy szkolenia, warsztaty skierowane do różnych środowisk mające idei aktywizacji zawodowej oraz sprzyjające zwiększaniu oddziaływania organizacji pozarządowych na rynek pracy, - projektowanie i wdrażanie nowych rozwiązań organizacyjnych oraz instrumentów i programów rynku pracy uwzględniających wzmacnianie powiązań na szczeblu lokalnym i regionalnym, - upowszechnianie metod i narzędzi informacji i poradnictwa zawodowego (z wykorzystaniem nowych technologii), - promowanie i wsparcie projektów pilotażowych i innowacyjnych z zakresu usług instytucji rynku pracy, w tym pośrednictwa pracy, poradnictwa i informacji zawodowej, szkoleń, - upowszechnianie informacji o usługach świadczonych przez instytucje rynku pracy, w tym placówki informacji i poradnictwa zawodowego, - - popularyzacja najlepszych praktyk.”,

brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) - - - = = = = = promowanie problematyki planowania rozwoju zawodowego, w pkt 4.1.4 „Działanie 1.2 Perspektywy dla młodzieży” tabela „Wdrażanie Działania 1.2” otrzymuje SPO RZL Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej Perspektywy dla młodzieży 21 Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu 1.2 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS 16 wojewódzkich urzędów pracy Schemat a) - Wspieranie młodzieży na rynku pracy: powiatowe urzędy pracy (PUP) Schemat b) - Promocja aktywności zawodowej młodzieży: jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, z wyjątkiem wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy, instytucje rynku pracy (z wyjątkiem publicznych służb zatrudnienia): OHP, agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe, instytucje dialogu społecznego, instytucje partnerstwa lokalnego,

- - - Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające - z wdrażanej pomocy) - - - Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy − − − − − − − − − − − − − Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wsparcie finansowe prywatne Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład grup roboczych wybierających projekty - i Komitetów Sterujących - - - - - -

w pkt 4.1.5 „Działanie 1.3 Przeciwdziałanie tabela „Wdrażanie Działania 1.3 ” otrzymuje Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania inne organizacje pozarządowe działające na rzecz młodzieży, szkoły – ich organy założycielskie oraz szkoły wyższe, pracodawcy Schemat a) - Wspieranie młodzieży na rynku pracy i Schemat b) - Promocja aktywności zawodowej młodzieży: młodzież poniżej 25 roku życia, bezrobotna przez okres do 6 miesięcy, młodzież poniżej 25 roku życia, bezrobotna przez okres od 6 do 24 miesięcy, bezrobotni absolwenci wszystkich typów szkół, osoby poniżej 25 roku życia, zarejestrowane jako bezrobotne przez okres do 24 miesięcy, chcące rozpocząć działalność gospodarczą Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF doradztwo, szkolenia, poradnictwo zawodowe, pośrednictwo pracy, programy specjalne, programy innowacyjne, staże / przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, subsydiowanie zatrudnienia, przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, indywidualne plany działań, informowanie, działania promocyjne, działania towarzyszące, np.: opieka nad dziećmi i osobami zależnymi 100% 274 406 044 euro 199 131 423 euro 75 274 621 euro 3 947 519 euro 72,57% 27,43% Schemat a) projekty powiatowe urzędy pacy (PUP) wybierane w drodze konkursu. Schemat b) konkurs projektów. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej). i zwalczanie długotrwałego bezrobocia” brzmienie: SPO RZL Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej Przeciwdziałanie i zwalczanie długotrwałego bezrobocia 21 Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu 1.3

Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) - - - = = = = = - - Ostateczni beneficjenci (osoby, Schemat instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające - z wdrażanej pomocy) - - - Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy - - - - - - - - - - - - Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wsparcie finansowe prywatne Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład grup roboczych wybierających projekty - i Komitetów Sterujących - - 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS 16 wojewódzkich urzędów pracy Schemat a) - Wspieranie osób bezrobotnych, w tym długotrwale bezrobotnych: powiatowe urzędy pracy (PUP). Schemat b) - Wsparcie otoczenia społecznego osób bezrobotnych: jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne (z wyjątkiem wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy), instytucje rynku pracy (z wyjątkiem publicznych służb zatrudnienia): OHP, agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe, instytucje dialogu społecznego, instytucje partnerstwa lokalnego, inne organizacje pozarządowe działające na rzecz osób bezrobotnych, szkoły – ich organy założycielskie oraz szkoły wyższe. a) – Wspieranie osób bezrobotnych, w tym długotrwale bezrobotnych: osoby powyżej 25 roku życia, bezrobotne przez okres do 12 miesięcy, z wyłączeniem bezrobotnych absolwentów, osoby powyżej 25 roku życia, bezrobotne przez okres od 12 do 24 miesięcy, z wyłączeniem bezrobotnych absolwentów. Schemat b) – Wsparcie otoczenia społecznego osób bezrobotnych: osoby powyżej 25 roku życia, bezrobotne przez okres do 12 miesięcy, z wyłączeniem bezrobotnych absolwentów, osoby powyżej 25 roku życia, bezrobotne przez okres od 12 do 24 miesięcy, z wyłączeniem bezrobotnych absolwentów. Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF doradztwo, szkolenia, staże / przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, programy specjalne, programy innowacyjne, poradnictwo zawodowe, pośrednictwo pracy, subsydiowanie zatrudnienia, indywidualne plany działań, działania promocyjne, działania towarzyszące, np.: opieka nad dziećmi i osobami zależnymi 100% 263 802 891 euro 194 519 274 euro 69 283 617 euro 3 947 519 euro 73,74% 26,26% Schemat a) projekty powiatowe urzędy pracy (PUP) wybierane w drodze konkursu. Schemat b) konkurs projektów. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS,

- przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, - przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, - przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: - przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej).

w pkt 4.2.3 „Działanie 1.4 Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych”: – tabela „Działanie 1.4 – opis Działania” otrzymuje brzmienie: Zakres wsparcia w ramach Rodzaje Podstawa prawna Schemat Typy projektu Działania finansowanej pomocy Wsparcie osób niepełnosprawnych • badania ustawa z dnia Schemat a) Badania i ekspertyzy (o znacznym i umiarkowanym 27 sierpnia 1997 r. i Schemat b) w obszarze rehabilitacji stopniu niepełnosprawności) o rehabilitacji zawodowej i zatrudniania poprzez usługi specjalnie zawodowej osób niepełnosprawnych, dopasowane do ich potrzeb: i społecznej oraz w tym badania służące zatrudnianiu zindywidualizowaniu • analiza specyficznych potrzeb niepełnosprawnych świadczonych usług: w odniesieniu do usług specjalnie (Dz. U. Nr 123, dopasowanych do potrzeb poz. 776, z późn. • badania dotyczące różnych grup osób o znacznym zm.¹⁾), zwana dalej specyficznych potrzeb i umiarkowanym stopniu „ustawą różnych grup osób niepełnosprawności w celu ich o rehabilitacji niepełnosprawnych przejścia do zatrudnienia oraz zawodowej o znacznym trwałej integracji na otwartym i społecznej oraz i umiarkowanym stopniu rynku pracy zatrudnianiu osób niepełnosprawności niepełnosprawnych” związanych z przystosowaniem ich do zatrudnienia i trwałej integracji na rynku pracy • promowanie usług • opracowanie ustawa Schemat a) • doradztwo/poradnictwo doradczych/konsultacyjnych dla materiałów o rehabilitacji i Schemat b) zwiększające potencjał osób niepełnosprawnych, ale metodycznych zawodowej zawodowy i możliwości również dla organizacji i informacyjnych, i społecznej oraz uzyskania pracy przez pozarządowych, organizacji typu • poradnictwo, zatrudnianiu osób osoby niepełnosprawne: non-profit, instytucji pomocy • usługi doradcze, niepełnosprawnych warsztaty psychologiczne społecznej oraz inicjatyw • działania ukierunkowane na oddolnych, dla działań towarzyszące, zwiększenie aktywności zmierzających do integracji osób np.: transport na zawodowej osób niepełnosprawnych na otwartym miejsce niepełnosprawnych, rynku pracy szkolenia, opieka • rozwój usług w zakresie nad dziećmi poszukiwania miejsc i osobami pracy dla osób zależnymi niepełnosprawnych, • usługi wspierające dostęp osób niepełnosprawnych do szkoleń, • rozwijanie form i programów szkolenia osób niepełnosprawnych on-line, • rozwijanie działalności doradczej dla organizacji pozarządowych ¹⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368, Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1792 i 1800, z 2002 r. Nr 169, poz. 1387, Nr 200, poz. 1679 i 1683 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 90, poz. 844, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2262, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001 i Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 44, poz. 422, Nr 132, poz. 1110, Nr 163, poz. 1362, Nr 164, poz. 1366 i Nr 167, poz. 1398.

• promowanie elastycznych • opracowanie ustawa Schemat a) • organizowanie staży, i alternatywnych form zatrudnienia materiałów o rehabilitacji i Schemat b) • rozwijanie dostosowanych (praca w niepełnym wymiarze, metodycznych zawodowej do potrzeb praca przez Internet, telepraca) i informacyjnych, i społecznej oraz niepełnosprawnych • zakup środków zatrudnianiu osób alternatywnych form technicznych, niepełnosprawnych pracy – telepraca, praca w tym sprzętu przez Internet, praca komputerowego w niepełnym wymiarze i oprogramowania w celu utworzenia baz danych i portalu internetowego, • działania towarzyszące: opieka nad dziećmi i osobami zależnymi • wspieranie pracodawców • szkolenia, ustawa Schemat a) • szkolenia i warsztaty dla w zakresie zatrudniania • opracowanie o rehabilitacji i Schemat b) publicznych służb i integrowania osób materiałów zawodowej zatrudnienia, służb niepełnosprawnych (o znacznym metodycznych i społecznej oraz medycyny pracy oraz i umiarkowanym stopniu i informacyjnych, zatrudnianiu osób pracowników jednostek niepełnosprawności) na otwartym • zakup środków niepełnosprawnych samorządu terytorialnego rynku pracy, technicznych, realizujących zadania na w tym sprzętu rzecz zatrudnienia osób • kształtowanie umiejętności komputerowego niepełnosprawnych instytucji rynku pracy oraz i oprogramowania podnoszące umiejętności instytucji działających na rzecz w celu utworzenia w zakresie pracy osób niepełnosprawnych baz danych z niepełnosprawnym (o znacznym i portalu klientem i jego rodziną, i umiarkowanym stopniu internetowego, • szkolenia podnoszące niepełnosprawności), niezbędnych • poradnictwo, umiejętność współpracy dla zapewnienia aktywnego • usługi doradcze pracodawców wsparcia dla osób zatrudniających osoby niepełnosprawnych, włącznie niepełnosprawne, w tym z doradztwem i poradnictwem umiejętności w zakresie zawodowym, oraz poszerzenie rozumienia potrzeb zakresu usług dla osób niepełnosprawnych o znacznym i umiarkowanym pracowników, stopniu niepełnosprawności, • szkolenia i warsztaty dla w szczególności przez usługi pracowników specjalnie dopasowane do ich niepublicznych instytucji potrzeb rynku pracy świadczących usługi na rzecz osób bezrobotnych podnoszące umiejętności w zakresie pracy z niepełnosprawnym klientem, • szkolenia dla pracowników współpracujących w swym środowisku pracy z osobami niepełnosprawnymi zwiększające umiejętności w zakresie współpracy z niepełnosprawnymi partnerami, • szkolenia dla pracodawców (oraz organizatorów pracy w firmach) zatrudniających lub zamierzających zatrudnić osoby niepełnosprawne mające na celu uzyskanie lub podniesienie umiejętności w zakresie organizacji stanowisk pracy oraz warunków i środowiska pracy dla niepełnosprawnych pracowników, • szkolenia dla doradców (w tym zawodowych)

i innych usługodawców podnoszące umiejętności w zakresie świadczenia usług osobom niepełnosprawnym służących wspieraniu ich w funkcjonowaniu na rynku pracy, • rozwój usług z zakresu organizowania stanowisk pracy i środowiska pracy dla osób niepełnosprawnych, a także wspierania osób niepełnosprawnych w ich aktywności zawodowej • pokrywanie wstępnych kosztów • zakup środków ustawa Schemat a) • pokrywanie kosztów stworzenia miejsca pracy technicznych, o rehabilitacji i Schemat b) przystosowania odpowiadającego specyficznym w tym sprzętu zawodowej stanowiska pracy do potrzebom niepełnosprawnego komputerowego i społecznej oraz potrzeb wynikających pracownika i oprogramowania zatrudnianiu osób z niepełnosprawności w celu utworzenia niepełnosprawnych pracownika baz danych i portalu internetowego • oferowanie pracodawcom • subsydiowane ustawa Schemat a) • subsydiowanie subsydiów do wynagrodzeń, zatrudnienie na o rehabilitacji i Schemat b) wynagrodzeń osób kompensujących niższą otwartym rynku zawodowej niepełnosprawnych, produktywność pracy i społecznej oraz rekompensujących niepełnosprawnego pracownika zatrudnianiu osób pracodawcom zwiększone niepełnosprawnych koszty ich zatrudniania wynikające z niższej produktywności niepełnosprawnego pracownika • oferowanie subsydiów do • subsydiowane ustawa Schemat a) • subsydiowanie wynagrodzeń organizacjom zatrudnienie na o rehabilitacji i Schemat b) wynagrodzeń osób pozarządowym zatrudniającym otwartym rynku zawodowej niepełnosprawnych osoby niepełnosprawne, których pracy i społecznej oraz zatrudnianych przez działalność ma na celu integrację zatrudnianiu osób organizacje non-profit osób niepełnosprawnych na niepełnosprawnych działające na rzecz otwartym rynku pracy integracji osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy • ustanawianie kontaktów • badania, ustawa Schemat a) • rozwijanie i promocja form z organizacjami pracodawców, • informowanie o rehabilitacji i Schemat b) współpracy pomiędzy związkami zawodowymi, i promocja zawodowej pracodawcami, ich przedsiębiorstwami oraz radami i społecznej oraz organizacjami, związkami zatrudnienia w zakresie zatrudnianiu osób zawodowymi, poszukiwania możliwości niepełnosprawnych stowarzyszeniami zatrudnienia dla osób i organizacjami niepełnosprawnych pozarządowymi służących zwiększaniu możliwości zatrudniania osób niepełnosprawnych • prowadzenie badań nad zmianami • badania, ustawa Schemat a) • badania z zakresu koniecznymi do trwałej integracji, • informowanie o rehabilitacji i Schemat b) rozpoznawania budowanie świadomości wśród i promocja zawodowej zapotrzebowania na osób pełnosprawnych i wspieranie i społecznej oraz pracę osób pracodawców podejmujących zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, szkolenia personelu niepełnosprawnych w tym na pracę w zakresie pracy i współpracy z wykorzystaniem nowych z osobami niepełnosprawnymi form organizacji pracy, • badania dotyczące nowych form rehabilitacji zawodowej i metod pracy z osobami niepełnosprawnymi, • badania warunków trwałej integracji zawodowej osób niepełnosprawnych, • kampanie informacyjno- -promocyjne skierowane do pracodawców oraz ich pracowników,

• kampanie informacyjno- -promocyjne skierowane do społeczności lokalnych i decydentów • tworzenie regionalnej wiedzy • badania, ustawa Schemat b) • utworzenie, udostępnienie i potencjału dla wdrażania nowych • informowanie o rehabilitacji i aktualizowanie centralnej działań i promocja, zawodowej i regionalnych baz • tworzenie i aktualizacja centralnej • opracowanie i społecznej oraz danych, dotyczących i regionalnych baz danych na materiałów zatrudnianiu osób osób niepełnosprawnych, temat osób niepełnosprawnych metodycznych niepełnosprawnych informacji o szkoleniach, (zawierających informacje i informacyjnych, miejscach pracy, wsparciu o osobach niepełnosprawnych, • zakup środków finansowym pracodawców dostępnych usługach i instytucjach technicznych, zatrudniających osoby działających na rynku pracy), w tym sprzętu niepełnosprawne, służb włącznie z analizami oceniającymi komputerowego i instytucji działających na poziom zaspokojenia potrzeb i oprogramowania rzecz aktywizacji związanych w celu utworzenia zawodowej osób z niepełnosprawnością, oraz baz danych niepełnosprawnych podnoszenie kwalifikacji instytucji i portalu i zwalczania bezrobocia świadczących powyższe usługi internetowego tych osób, a także organizacji pozarządowych, w tym zrzeszające osoby niepełnosprawne, zajmujące się problematyką rynku pracy oraz zawierające dane z badań oceny stopnia zaspokojenia potrzeb wynikających z niepełnosprawności; upowszechnianie informacji dla osób niepełnosprawnych, instytucji rynku pracy i innych podmiotów nastąpi przez utworzenie portalu internetowego i administrowanie nim • promowanie monitorowania • badania, ustawa Schemat b) • upowszechnianie zasad i oceny oraz wymiany dobrych • informowanie o rehabilitacji programowania, praktyk i promocja zawodowej monitoringu i ewaluacji i społecznej oraz działań służących zatrudnianiu osób zwiększaniu aktywności niepełnosprawnych zawodowej osób niepełnosprawnych oraz wymiana dobrych praktyk • subsydiowanie organizacji • dotacje ustawa Schemat a) • subsydia dla organizacji pozarządowych wspierających o rehabilitacji Schemat b) non-profit oferujących usługi związane zawodowej usługi wspierające z przechodzeniem osób i społecznej oraz przechodzenie osób niepełnosprawnych do otwartego zatrudnianiu osób niepełnosprawnych na rynku pracy niepełnosprawnych otwarty rynek pracy Projekty skierowane do osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mogą obejmować także działania towarzyszące, ułatwiające uczestnictwo w projekcie, takie jak na przykład zapewnienie obecności tłumacza migowego. Działania towarzyszące mogą stanowić jedynie element projektu, proporcjonalny do jego celu. Wydatek taki musi być kosztowo efektywny i skrupulatnie skalkulowany oraz nie może przekraczać 10% wartości całego projektu.

— tabela „Wdrażanie Działania 1.4” otrzymuje brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego SPO RZL Nazwa Priorytetu Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej Nazwa Działania Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych Kategoria interwencji funduszy strukturalnych 22 Integracja społeczna Numer Działania 1.4 Czas trwania Działania 2004–2006 Instytucja Zarządzająca Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR Instytucja Pośrednicząca MRR – Departament Zarządzania EFS Beneficjent Końcowy PFRON (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) Schemat a) – Wsparcie osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na otwartym rynku pracy: – instytucje rynku pracy: = publiczne służby zatrudnienia, = OHP, = agencje zatrudnienia, = instytucje szkoleniowe, = instytucje dialogu społecznego, = instytucje partnerstwa lokalnego, – inne organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych, – jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, – pracodawcy, – szkoły – ich organy założycielskie oraz szkoły wyższe, – jednostki naukowe Schemat b) – Poprawa skuteczności systemu wspierania osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności: – PFRON Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub Schemat a) – Wsparcie osób o znacznym i umiarkowanym grupy społeczne bezpośrednio korzystające stopniu niepełnosprawności na otwartym rynku pracy oraz z wdrażanej pomocy) Schemat b) – Poprawa skuteczności systemu wspierania osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności: – osoby niepełnosprawne o znacznym bądź umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które: = po raz pierwszy wchodzą na rynek pracy, = są długotrwale bezrobotne, = mają największe trudności z wejściem na rynek pracy, – jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, – służby medycyny pracy, – instytucje rynku pracy: = publiczne służby zatrudnienia, = OHP, = agencje zatrudnienia, = instytucje szkoleniowe, = instytucje dialogu społecznego, = instytucje partnerstwa lokalnego, – inne organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych, – pracodawcy, – pracownicy współpracujący z osobami niepełnosprawnymi zatrudnionymi u tego samego pracodawcy, – PFRON Instytucja Płatnicza Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF Rodzaj pomocy - szkolenia, - poradnictwo, - usługi doradcze, - dotacje,

- - - - - - Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wsparcie finansowe prywatne Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów W schemacie opinii i Skład grup roboczych wybierających projekty i Komitetów Sterujących - - - - - - - – niepełnosprawności na otwartym rynku pracy” „Typy projektów: badania, działania towarzyszące, np.: transport na miejsce szkolenia, opieka nad dziećmi i osobami zależnymi, informowanie i promocja, subsydiowane zatrudnienie na otwartym rynku pracy, opracowanie materiałów metodycznych i informacyjnych, zakup środków technicznych, w tym sprzętu komputerowego i oprogramowania 100% 106 352 489 euro 76 375 463 euro 29 977 026 euro 1 015 119 euro 71,81% 28,19% W ramach schematu a) organizowane są konkursy. b) projekty zatwierdzane są na podstawie rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej). część „Opis Działania 1.4 – schemat a) Wsparcie osób o znacznym i umiarkowanym stopniu otrzymuje brzmienie: - doradztwo/poradnictwo zwiększające potencjał zawodowy i możliwości uzyskania pracy przez osoby niepełnosprawne, warsztaty psychologiczne ukierunkowane na zwiększenie aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych, podnoszące zdolność do zatrudnienia osób niepełnosprawnych, - szkolenia dla otoczenia współpracującego z osobami niepełnosprawnymi: = szkolenia i warsztaty dla publicznych służb zatrudnienia, służb medycyny pracy oraz pracowników jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania na rzecz zatrudnienia osób niepełnosprawnych podnoszące umiejętności w zakresie pracy z niepełnosprawnym klientem i jego rodziną, = niepełnosprawne, w tym umiejętności pracowników, = na rzecz osób bezrobotnych podnoszące klientem, = niepełnosprawnymi zwiększające umiejętności partnerami, szkolenia podnoszące umiejętność współpracy pracodawców zatrudniających osoby w zakresie rozumienia potrzeb niepełnosprawnych szkolenia i warsztaty dla pracowników niepublicznych instytucji rynku pracy świadczących usługi umiejętności w zakresie pracy z niepełnosprawnym szkolenia dla pracowników współpracujących w swym środowisku pracy z osobami w zakresie współpracy z niepełnosprawnymi = szkolenia dla pracodawców (oraz organizatorów pracy w firmach) zatrudniających lub zamierzających zatrudnić osoby niepełnosprawne mające na celu uzyskanie lub podniesienie umiejętności w zakresie organizacji stanowisk pracy oraz warunków i środowiska pracy dla niepełnosprawnych pracowników, = w zakresie świadczenia usług osobom w funkcjonowaniu na rynku pracy, szkolenia dla doradców, w tym zawodowych, i innych usługodawców podnoszące umiejętności niepełnosprawnym służące wspieraniu ich - rozwój i promocja usług doradczych dla osób niepełnosprawnych, dla organizacji pozarządowych i innych usługodawców dla działań zmierzających do integracji osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy oraz innych usług zwiększających aktywność zawodową tych osób: = rozwój usług w zakresie poszukiwania miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, = rozwój usług z zakresu organizowania stanowisk pracy i środowiska pracy dla osób niepełnosprawnych, a także wspierania osób niepełnosprawnych w ich aktywności zawodowej, = usługi wspierające dostęp osób niepełnosprawnych do szkoleń, = rozwijanie działalności doradczej dla organizacji pozarządowych, - rozwijanie form i programów szkolenia osób niepełnosprawnych on-line, - działania służące tworzeniu miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych i większych możliwości ich zatrudniania: = organizowanie staży, = pokrywanie kosztów przystosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności pracownika, = subsydia dla organizacji non-profit oferujących usługi wspierające przechodzenie osób niepełnosprawnych na otwarty rynek pracy, = subsydiowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, rekompensujące pracodawcom zwiększone koszty ich zatrudniania wynikające z niższej produktywności niepełnosprawnego pracownika, = rozwijanie dostosowanych do potrzeb niepełnosprawnych alternatywnych form pracy – telepraca, praca przez Internet, praca w niepełnym wymiarze, = subsydia do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych zatrudnianych przez organizacje non-profit działające na rzecz integracji osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy, = rozwijanie i promocja form współpracy pomiędzy pracodawcami, ich organizacjami, związkami zawodowymi, stowarzyszeniami i organizacjami pozarządowymi, służących zwiększaniu możliwości zatrudniania osób niepełnosprawnych, - zmiana postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych, w szczególności w środowisku pracy, przez: = kampanie informacyjno-promocyjne skierowane do pracodawców oraz ich pracowników, = kampanie informacyjno-promocyjne skierowane do społeczności lokalnych i decydentów, - badania i ekspertyzy w obszarze rehabilitacji zawodowej i zatrudniania osób niepełnosprawnych, w tym badania służące zindywidualizowaniu świadczonych usług: = badania dotyczące specyficznych potrzeb różnych grup osób niepełnosprawnych o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności związane z przystosowaniem ich do zatrudnienia i trwałej integracji na rynku pracy, = badania z zakresu rozpoznawania zapotrzebowania na pracę osób niepełnosprawnych, w tym na pracę z wykorzystaniem nowych form organizacji pracy, = badania dotyczące nowych form rehabilitacji zawodowej i metod pracy z osobami niepełnosprawnymi, = badania warunków trwałej integracji zawodowej osób niepełnosprawnych. Projekty skierowane do osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mogą obejmować także działania towarzyszące ułatwiające uczestnictwo w projekcie, takie jak na przykład zapewnienie obecności tłumacza migowego. Działania towarzyszące mogą stanowić jedynie element projektu, proporcjonalny do jego celu. Wydatek taki musi być kosztowo efektywny i skrupulatnie skalkulowany oraz nie może przekraczać 10% wartości całego projektu.”, – część „Zasady wyboru projektów” otrzymuje brzmienie: „ZASADY FORMALNE i MERYTORYCZNE – są określone w załączniku nr 3 do załącznika do rozporządzenia. ZASADY SZCZEGÓŁOWE – aktywizacja edukacyjna środowisk lokalnych, – deklarowany wskaźnik zatrudnienia, – dostosowanie do potrzeb lokalnego rynku pracy, – uwzględnienie w projekcie działań towarzyszących, w szczególności transport na miejsce świadczenia usługi, opiekę nad dziećmi i osobami zależnymi. ”, – w części „Wydatki kwalifikowalne” ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Wydatki dotyczące beneficjentów ostatecznych (uczestników projektu) Wynagrodzenia wraz z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia społeczne. Wydatki na podróż, zakwaterowanie, wyżywienie, odbywanie stażu, uczestnictwo w szkoleniach. Subsydiowane zatrudnienie. Wydatki związane z zapewnieniem dodatkowych usług np.: zapewnienie tłumacza migowego.”, e) w pkt 4.2.4 „Działanie 1.5 Promocja aktywnej szczególnego ryzyka”: – tabela „Wdrażanie Działania 1.5” otrzymuje Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) – – – – – – Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające z wdrażanej pomocy) = = = = = = i wsparcia dla osób niepełnosprawnych, polityki społecznej poprzez wsparcie grup brzmienie: SPO RZL Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej Promocja aktywnej polityki społecznej poprzez wsparcie grup szczególnego ryzyka 22 Integracja społeczna 1.5 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS MPiPS – Departament Wdrażania EFS Schemat a) - Wspieranie osób z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym: jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne (w tym publiczne służby zatrudnienia), organizacje pozarządowe prowadzące działalność na rzecz grup szczególnego ryzyka, instytucje szkoleniowe, organizacje pracodawców i związki zawodowe, jednostki naukowe. Schemat b) - Wspieranie młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym: OHP. Schemat a) - Wspieranie osób z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym: – osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, ze szczególnym uwzględnieniem osób korzystających długotrwale ze świadczeń pomocy społecznej: osoby bezrobotne powyżej 24 miesięcy, a w przypadku CIS bezrobotni powyżej 36 miesięcy, alkoholicy i narkomani, którzy poddają się procesowi leczenia lub ukończyli go nie później niż rok przed przystąpieniem do projektu, bezdomni, osoby opuszczające zakłady karne najpóźniej rok przed przystąpieniem do projektu, uchodźcy z problemami z integracją ze społeczeństwem, młodzież wychowująca się w placówkach opiekuńczo- -wychowawczych i rodzinach zastępczych, - = = = - - - - - - = = = Instytucja Płatnicza - Rodzaj pomocy - - - - - - - - Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wsparcie finansowe prywatne Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład grup roboczych wybierających projekty i Komitetów Sterujących - - - - - - - - osoby w wieku 15–24 lat, które: nie uczą się, nie pracują i nie są zarejestrowane jako bezrobotne, uczą się w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych albo w formach pozaszkolnych, ale sprawiają trudności wychowawcze i mają poważne kłopoty w nauce, pochodzą z rodzin ubogich, zagrożonych dysfunkcjami społecznymi lub wchodzące w kolizje z prawem, pracodawcę, pracownicy instytucji pomocy społecznej (w tym organizacji pozarządowych działających w zakresie pomocy społecznej) oraz wolontariusze pracujący na rzecz tych instytucji, instytucje, w tym organizacje pozarządowe wspierające osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, kadra nauczycieli, wychowawców oraz instruktorów pracujących z trudną młodzieżą. Schemat b) - Wspieranie młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym: młodzież wychowująca się w placówkach opiekuńczo- -wychowawczych i rodzinach zastępczych, osoby w wieku 15–24 lat, które: nie uczą się, nie pracują i nie są zarejestrowane jako bezrobotne, uczą się w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych albo w formach pozaszkolnych, ale sprawiają trudności wychowawcze i mają poważne kłopoty w nauce, pochodzą z rodzin ubogich, zagrożonych dysfunkcjami społecznymi lub wchodzące w kolizje z prawem, pracodawcy. Minister Finansów - właściwy merytorycznie departament w MF szkolenia, warsztaty zawodowe, doradztwo, zatrudnienie subsydiowane w ramach CIS, subsydiowanie zatrudnienia na otwartym rynku pracy, staże / przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, działania towarzyszące, np.: opieka nad dziećmi i osobami zależnymi, informacja i promocja 100% 100 397 557 euro 80 315 890 euro 20 081 667 euro 1 127 877 euro 80,00% 20,00% Dla schematu a) projekty wybierane są w drodze konkursu. Dla schematu b) projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej), przedstawiciele właściwych merytorycznie departamentów MPiPS oraz MRR. – w części „Wydatki kwalifikowalne” ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Wydatki dotyczące beneficjentów ostatecznych (uczestników projektu) Wynagrodzenia wraz z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia społeczne. Wydatki na podróż, zakwaterowanie, wyżywienie, związane z uczestnictwem w projekcie. Subsydiowane zatrudnienie. Świadczenia określone przepisami oraz wydatki związane z organizacją stanowisk pracy wolontariusza. Wydatki związane z zapewnieniem opieki nad dziećmi i osobami zależnymi. Dodatki i stypendia szkoleniowe. Stypendia (w ramach staży/przygotowania zawodowego w miejscu pracy).”, f) w pkt 4.3.3 „Działanie 1.6 Integracja i reintegracja zawodowa kobiet”: – tabela „Działanie 1.6 - opis Działania” otrzymuje brzmienie: Zakres wsparcia Rodzaje Podstawa prawna Schemat Typ projektu w ramach Działania finansowanej pomocy Wsparcie kobiet na rynku pracy • wspieranie • szkolenia, • ustawa Schemat a) • kursy szkoleniowe dla kobiet – podnoszące ich dostępu kobiet do • warsztaty, o zatrudnieniu kwalifikacje zawodowe, edukacji, • doradztwo: i przeciwdziałaniu • kursy szkoleniowe dla kobiet z zakresu efektywnych zawodowe, bezrobociu*, aktywizacji zawodowej; opracowywanie szkoleń prawne, • ustawa o promocji indywidualnych planów działania, zawodowych, psychologiczne, zatrudnienia • doradztwo zawodowe dla kobiet, doradztwa • indywidualne i instytucjach • doradztwo psychologiczne i prawne, i poradnictwa plany działań, rynku pracy** • staże / przygotowanie zawodowe zawodowego, • staże w miejscu pracy także poza tradycyjnymi dla kobiet obszarami zatrudnienia • promowanie • szkolenia, • ustawa Schemat a) • kursy szkoleniowe dla kobiet – w zakresie ustawicznego • warsztaty o zatrudnieniu nabywania i wykorzystywania umiejętności inwestowania we i przeciwdziałaniu i wiedzy na temat: własną karierę bezrobociu*, = elastycznego podejścia do zawodu, zawodową • ustawa o promocji = pracy w trzecim sektorze, i elastycznego zatrudnienia = pracy w ramach wolontariatu, podejścia do i instytucjach = rozwijania własnej działalności gospodarczej zawodu rynku pracy** • wspieranie • przyznanie • ustawa o promocji Schemat a) • wspieranie przedsiębiorczości wśród kobiet: przedsiębiorczości jednorazowych zatrudnienia = przyznanie jednorazowych środków na oraz środków na i instytucjach podjęcie działalności gospodarczej, samozatrudnienia podjęcie rynku pracy**, w szczególności na obszarach wiejskich, kobiet, w tym działalności = szkolenia dla kobiet w zakresie rozwoju dotacje na gospodarczej, • ustawa o NPR własnej działalności gospodarczej podejmowanie • szkolenia własnej działalności gospodarczej dla kobiet wyrażających chęć samozatrudnienia, w szczególności na obszarach wiejskich, a także szkolenia dla kobiet w zakresie rozwijania własnej działalności gospodarczej • promowanie • szkolenia • ustawa o NPR, Schemat a) • szkolenia dla przedsiębiorców w zakresie: nowoczesnych • ustawa = elastycznych form zatrudnienia, ze standardów o zatrudnieniu szczególnym uwzględnieniem nowoczesnych i form i przeciwdziałaniu technologii oraz nowoczesnych metod zatrudnienia, ze bezrobociu*, organizacji pracy (np.: telepraca, praca do szczególnym • ustawa o promocji wykonania w domu, praca na zastępstwo), uwzględnieniem zatrudnienia = praw i obowiązków związanych z równością wykorzystania i instytucjach szans dla kobiet i mężczyzn wynikających nowoczesnych rynku pracy** z przepisów prawa pracy technologii • promowanie • szkolenia, • ustawa o NPR, Schemat a) • tworzenie programów specjalnych, programów • warsztaty, • ustawa o innowacyjnych i inicjatyw lokalnych na rzecz specjalnych • doradctwo: zatrudnieniu zatrudnienia kobiet, w tym tworzenie nowych i innowacyjnych, zawodowe, i przeciwdziałaniu miejsc pracy dla bezrobotnych kobiet w tym programów prawne, bezrobociu*, umożliwiających psychologiczne, • ustawa o promocji tworzenie nowych • indywidualne zatrudnienia miejsc pracy dla plany działań, i instytucjach bezrobotnych • tworzenie rynku pracy** kobiet punktów informacyjno- -doradczych, • subsydia na tworzenie nowych miejsc pracy, • staże / przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, • działania towarzyszące, np.: zapewnienie opieki nad dziećmi i osobami zależnymi • promowanie • organizowanie • ustawa o promocji Schemat a) • projekty pilotażowe mające za zadanie wsparcie samoorganizacji grup interesu, zatrudnienia samoorganizacji kobiet (organizowanie grup i inicjatyw grup wsparcia i instytucjach interesu, grup wsparcia) lokalnych na rzecz rynku pracy** kobiet • umożliwienie • działania • ustawa o promocji Schemat a) • działania towarzyszące: zapewnienie opieki nad szerszego towarzyszące: zatrudnienia dziećmi i osobami zależnymi od osób dostępu do zapewnienie i instytucjach uczestniczących w projekcie wsparcia przez opieki nad rynku pracy** działania dziećmi towarzyszące, i osobami na przykład zależnymi zapewnienie opieki nad osobami zależnymi Rozwój sytemu wspierania kobiet • badania i analizy • analizy, • ustawa Schemat a) • projekty badawcze i ekspertyzy mające na celu sytuacji kobiet na • badania, o zatrudnieniu diagnozę sytuacji kobiet na rynku pracy oraz rynku pracy • ekspertyzy i przeciwdziałaniu realizację zasady równości szans w dostępie do bezrobociu*, zatrudnienia (ujęcie horyzontalne), • ustawa o promocji zatrudnienia Schemat b) • projekty badawcze i ekspertyzy mające na celu i instytucjach diagnozę zróżnicowania szans kobiet rynku pracy** w dostępie do rynku pracy o zasięgu lokalnym (ujęcie regionalne) • przełamywanie • warsztaty, • statut Ministerstwa Schemat a) • przygotowanie i wdrożenie akcji informacyjno- stereotypów Pracy i Polityki -edukacyjnych skierowanych do kobiet w sferze podziału • konferencje, Społecznej – i pracodawców na rzecz zwalczania zawodów na załącznik do stereotypów w postrzeganiu ról kobiecych tradycyjnie męskie • seminaria, zarządzenia nr 128 i męskich w życiu zawodowym i rodzinnym, i kobiece Prezesa Rady • badania opinii Ministrów z dnia Schemat b) • przygotowanie i wdrożenie akcji informacyjno- publicznej, 9 grudnia 2005 r. -edukacyjnych skierowanych do kobiet w sprawie nadania i pracodawców na rzecz zwalczania • przygotowanie statutu stereotypów w postrzeganiu ról kobiecych metodologii Ministerstwu i męskich w życiu zawodowym między innymi i materiałów Pracy i Polityki przez: informacyjnych Społecznej (M. P. = promowanie równości szans w zawodach Nr 79, poz. 1122) tradycyjnie uznawanych za kobiece lub męskie oraz propagowanie idei wykorzystywania indywidualnych zdolności do wykonywania poszczególnych zawodów, = promowanie równości szans w zakresie wynagradzania, = promowanie kobiet na kierownicze stanowiska i promowanie przedsiębiorczości kobiet (pracy na własny rachunek) • promowanie usług • szkolenia, • ustawa Schemat a) • doradztwo/poradnictwo dla pracowników poradnictwa / • doradztwo, o zatrudnieniu instytucji rynku pracy (w tym organizacji konsultacyjnych • poradnictwo i przeciwdziałaniu pozarządowych działających na rzecz kobiet) dla organizacji bezrobociu*, w zakresie równości szans dla kobiet działających • ustawa o promocji i mężczyzn na rzecz kobiet, zatrudnienia zaangażowanych i instytucjach we wdrażanie rynku pracy** projektów integracji na rynku pracy • wspieranie • stworzenie • ustawa Schemat a) • opracowywanie i uruchomienie baz danych rozwoju systemu i uaktualnianie o zatrudnieniu Schemat b) o lokalnych rynkach pracy, zawierające wymiany baz danych i przeciwdziałaniu informacje o: informacji na bezrobociu*, = ofertach zatrudnienia dla kobiet, temat programów • ustawa o promocji = formach zatrudnienia, i działań na rzecz zatrudnienia = możliwościach podnoszenia kwalifikacji, kobiet oraz zasad i instytucjach = możliwościach rozpoczęcia własnej i możliwości rynku pracy** działalności gospodarczej, uczestnictwa = możliwościach uzyskania jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej Sprzyjanie godzeniu ról zawodowych i społecznych • promowanie • szkolenia • ustawa o NPR, Schemat a) • szkolenia dla przedsiębiorców w zakresie: elastycznych form • ustawa = elastycznych form zatrudnienia, ze zatrudnienia, o zatrudnieniu szczególnym uwzględnieniem nowoczesnych w tym i przeciwdziałaniu technologii, oraz nowoczesnych metod adresowanych do bezrobociu*, organizacji pracy (telepraca, praca do pracodawców • ustawa o promocji wykonania w domu, praca na zastępstwo), szkoleń z tego zatrudnienia = praw i obowiązków związanych z równością zakresu, i instytucjach szans dla kobiet i mężczyzn wynikających ze szczególnym rynku pracy** z przepisów prawa pracy naciskiem na nowe technologie i metody nowoczesnej organizacji pracy (telepraca, praca do wykonania w domu, praca na zastępstwo), pozwalających kobietom i mężczyznom na godzenie życia zawodowego i społecznego • promowanie • warsztaty, • statut Schemat a) • przygotowanie i wdrożenie akcji informacyjno- współodpowiedzial- • konferencje, Ministerstwa Schemat b) -edukacyjnych skierowanych do kobiet ności kobiet • seminaria, Pracy i Polityki i pracodawców na rzecz zwalczania i mężczyzn oraz • badania opinii Społecznej – stereotypów w postrzeganiu ról kobiecych partnerskiego publicznej, załącznik do i męskich w życiu zawodowym i rodzinnym, modelu • przygotowanie zarządzenia nr 128 • przygotowanie i wdrożenie akcji informacyjno- w realizacji metodologii Prezesa Rady -edukacyjnych zwalczających stereotypy obowiązków i materiałów Ministrów z dnia w postrzeganiu ról kobiecych i męskich w życiu rodzicielskich informacyjnych 9 grudnia 2005 r. rodzinnym między innymi przez: i domowych w sprawie = promowanie partnerskiego modelu, nadania statutu włączającego mężczyzn na równi Ministerstwu z kobietami w realizację obowiązków Pracy i Polityki rodzicielskich i domowych, Społecznej = upowszechnianie korzystania z usług opiekuńczo-wychowawczych nad dziećmi i osobami zależnymi oraz z możliwości dzielenia opieki nad dziećmi, jakie daje prawo pracy i ubezpieczeń społecznych • tworzenie • działania • ustawa o promocji Schemat b) • przygotowanie i wdrożenie akcji informacyjno- warunków towarzyszące: zatrudnienia -edukacyjnych zwalczających stereotypy większej zapewnienie i instytucjach w postrzeganiu ról kobiecych i męskich w życiu dostępności do opieki nad rynku pracy** rodzinnym między innymi przez: usług opiekuńczo- dziećmi = promowanie partnerskiego modelu, -wychowawczych i osobami włączającego mężczyzn na równi z kobietami nad dziećmi, zależnymi w realizację obowiązków rodzicielskich umożliwiające i domowych, godzenie ról = upowszechnianie korzystania z usług zawodowych opiekuńczo-wychowawczych nad dziećmi i społecznych i osobami zależnymi oraz z możliwości * Ustawa obowiązywała do dnia 31 maja 2004 r. ** Ustawa obowiązuje od dnia 1 czerwca 2004 r. dzielenia opieki nad dziećmi, jakie daje prawo pracy i ubezpieczeń społecznych Projekty mające na celu aktywizację zawodową kobiet mogą obejmować także działania towarzyszące, takie jak zapewnienie opieki nad dziećmi i osobami zależnymi od uczestników projektu. Działania towarzyszące mogą stanowić jedynie element projektu, proporcjonalny do jego celu. Wydatek taki musi być kosztowo efektywny i skrupulatnie skalkulowany oraz nie może przekraczać 10% wartości całego projektu. – tabela „Wdrażanie Działania 1.6” otrzymuje brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające z wdrażanej pomocy) SPO RZL Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej Integracja i reintegracja zawodowa kobiet 25 Działania na rzecz kobiet na rynku pracy 1.6 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS MPiPS – Departament Wdrażania EFS Schemat a) Wspieranie równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy: – instytucje rynku pracy: = publiczne służby zatrudnienia, = OHP, = agencje zatrudnienia, = instytucje szkoleniowe, = instytucje dialogu społecznego, = instytucje partnerstwa lokalnego, – pracodawcy, – jednostki naukowe, – ośrodki doradztwa rolniczego, – ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego, – jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, – organizacje pozarządowe prowadzące działalność na rzecz integracji i reintegracji zawodowej kobiet. Schemat b) Promocja równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy: – właściwy merytorycznie departament w MPiPS. Schemat a) Wspieranie równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy i Schemat b) Promocja równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy: – kobiety bezrobotne i poszukujące pracy, – kobiety bierne zawodowo, – kobiety o niskich i zdezaktualizowanych kwalifikacjach, – kobiety powracające na rynek pracy po długiej nieobecności, – kobiety z obszarów wiejskich, – kobiety prowadzące własną działalność gospodarczą lub chcące ją rozpocząć, – = = = = = = – Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy – – – – – – – – – – – – Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania 81 Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wsparcie finansowe prywatne Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) 20,00% System wyboru projektów Skład grup roboczych wybierających projekty i Komitetów Sterujących - - - - - - - - – pracy” otrzymuje brzmienie: „Typy projektów: – – temat: = elastycznego podejścia do zawodu, = pracy w trzecim sektorze, = pracy w ramach wolontariatu, = – planów działania, – wspieranie przedsiębiorczości wśród kobiet: instytucje rynku pracy: publiczne służby zatrudnienia, OHP, agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe, instytucje dialogu społecznego, instytucje partnerstwa lokalnego, pracodawcy. Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF szkolenia, warsztaty, konferencje, seminaria, badania opinii publicznej, tworzenie punktów informacyjno-doradczych, opracowanie materiałów metodycznych i informacyjnych, tworzenie i aktualizacja baz danych, doradztwo: zawodowe, prawne, psychologiczne, przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, staże/przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, działania towarzyszące: opieka nad dziećmi i osobami zależnymi 100% 909 860 euro 65 526 113 euro 16 383 747 euro 563 888 euro 80,00% W schemacie a) projekty wybierane są w drodze konkursu. W schemacie b) projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej), przedstawiciele Departamentu Rynku Pracy oraz innych departamentów merytorycznych MPiPS. część „Opis Działania 1.6 – schemat a) Wspieranie równości szans kobiet i mężczyzn na rynku kursy szkoleniowe dla kobiet - podnoszące ich kwalifikacje zawodowe, kursy szkoleniowe dla kobiet - w zakresie nabywania i wykorzystywania umiejętności i wiedzy na rozwijania własnej działalności gospodarczej, kursy szkoleniowe dla kobiet z zakresu aktywizacji zawodowej; opracowywanie indywidualnych

= przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, w szczególności na obszarach wiejskich, = szkolenia dla kobiet w zakresie rozwoju własnej działalności gospodarczej, – staże/ przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, – projekty badawcze i ekspertyzy mające na celu diagnozę sytuacji kobiet na rynku pracy oraz realizację zasady równości szans w dostępie do zatrudnienia (ujęcie horyzontalne), – projekty badawcze i ekspertyzy mające na celu diagnozę zróżnicowania szans kobiet w dostępie do rynku pracy o zasięgu lokalnym (ujęcie regionalne), – projekty pilotażowe mające za zadanie wsparcie samoorganizacji kobiet (organizowanie grup interesu, grup wsparcia), – opracowywanie i uruchomienie baz danych o lokalnych rynkach pracy, zawierające informacje o: = ofertach zatrudnienia dla kobiet, = formach zatrudnienia, = możliwościach podnoszenia kwalifikacji, = możliwościach rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej, = możliwościach uzyskania jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, – przygotowanie i wdrożenie akcji informacyjno-edukacyjnych skierowanych do kobiet i pracodawców na rzecz zwalczania stereotypów w postrzeganiu ról kobiecych i męskich w życiu zawodowym i rodzinnym, – doradztwo zawodowe dla kobiet, – doradztwo psychologiczne i prawne, – tworzenie programów specjalnych, innowacyjnych i inicjatyw lokalnych na rzecz zatrudnienia kobiet, w tym tworzenie nowych miejsc pracy dla bezrobotnych kobiet, – szkolenia dla przedsiębiorców w zakresie: = elastycznych form zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem nowoczesnych technologii, oraz nowoczesnych metod organizacji pracy (telepraca, praca do wykonania w domu, praca na zastępstwo), = praw i obowiązków związanych z równością szans dla kobiet i mężczyzn wynikających z przepisów prawa pracy, – doradztwo/poradnictwo dla pracowników instytucji rynku pracy (w tym organizacji pozarządowych działających na rzecz kobiet) w zakresie równości szans dla kobiet i mężczyzn. Projekty mające na celu aktywizację zawodową kobiet mogą obejmować także działania towarzyszące, takie jak zapewnienie opieki nad dziećmi i osobami zależnymi od uczestników projektu. Działania towarzyszące mogą stanowić jedynie element projektu, proporcjonalny do jego celu. Wydatek taki musi być kosztowo efektywny i skrupulatnie skalkulowany oraz nie może przekraczać 10% wartości całego projektu.”,

w pkt **4.4.3 „Działanie 2.1 Zwiększenie dostępu do edukacji – promocja kształcenia przez całe życie”**: – tabela „Działanie 2.1 – opis Działania” otrzymuje brzmienie:

Zakres wsparcia Rodzaje finansowanej Podstawa prawna Schemat Typ projektu w ramach Działania pomocy Zmniejszanie dysproporcji Prawo krajowe: edukacyjnych pomiędzy wsią a miastem: ustawa z dnia 7 września 1991 r. • Edukacja przedszkolna o systemie oświaty jako etap przygotowania (Dz. U. z 2004 r. dzieci do nauki w szkołach Nr 256, poz. 2572, podstawowych: z późn. zm.²)) • ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach - alternatywne formy koszty dojazdu publicznych Schemat a) • alternatywne formy edukacji edukacji przedszkolnej nauczycieli (Dz. U. Nr 249, przedszkolnej (pilotażowe przedszkolnych do poz. 2104 i Nr 169, wdrożenie projektu, w ramach poszczególnych wsi, poz. 1420)³), którego nauczyciele koszty prowadzenia zajęć przedszkolni dojeżdżają do dla dzieci 3–5-letnich, • statut urzędu poszczególnych wsi, gdzie koszty szkolenia obsługującego prowadzone są zajęcia dla nauczycieli ministra dzieci 3–5-letnich) przedszkolnych właściwego do spraw oświaty i wychowania, - badanie stopnia koszty badań Schemat a) • badanie stopnia przygotowania prowadzonych przygotowania sześciolatków sześciolatków do edukacji w szkołach pod do edukacji szkolnej (badania szkolnej nadzorem pracowników • rozporządzenie prowadzone w szkołach, pod poradni psychologiczno- nr 1260/1999/WE, nadzorem pracowników -pedagogicznych, koszty poradni psychologiczno- przygotowania raportu • rozporządzenie -pedagogicznych) oraz koszty publikacji nr 1784/1999/WE, raportu z badań w zakresie edukacji • rozporządzenie przedszkolnej nr 1685/2000/WE, • dotacje dla szkół na wdrożenie w szkołach Schemat a) • dotacje dla szkół na projekty projekty rozwojowe projektów rozwojowych rozwojowe (programy rozwoju skoncentrowanych na: szkół koncentrujące się na rozwijaniu u uczniów rozwijaniu podstawowych podstawowych umiejętności uczniów, umiejętności i kluczowych pomocy uczniom, którzy mają kompetencji, wsparciu dla trudności w nauce, uczniów mających promowaniu spójności trudności z nauką, społecznej, zapewnianiu promocji spójności szkolenia zgodnego społecznej, edukacji z potrzebami lokalnego rynku dostosowanej do potrzeb pracy; programy powinny być lokalnego rynku pracy wkomponowane w lokalne strategie rozwoju regionalnego) ²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104. ³⁾ Przepisy wykonawcze do ustawy o finansach publicznych, o ile nie są sprzeczne z ustawą, nie mogą obowiązywać dłużej niż do dnia 30 czerwca 2006 r.

• Centra kształcenia na wyposażenie w sprzęt Schemat a) • Centra (centra mogą odległość na wsiach, komputerowy powstawać między innymi zwane dalej „Centrami” z odpowiednim w zagrożonych likwidacją oprogramowaniem małych szkołach, (i dostępem do Internetu), w miejscowościach, w których szkolenia nie ma innych placówek i wynagrodzenie dla pełniących rolę centrów personelu pomagającego kulturalno-oświatowych. klientom w korzystaniu Centra będą wyposażane z zasobów Centrum w sprzęt komputerowy z dostępem do Internetu; w każdym z nich zatrudniona będzie osoba pomagająca w korzystaniu z zasobów Centrum; celem Centrów jest zapewnienie osobom zamieszkałym na terenach wiejskich możliwości kształcenia ustawicznego w formie on-line) Ułatwianie dostępu do edukacji uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: • zakup nowoczesnego zakup nowoczesnego Schemat b) • zakup nowoczesnego sprzętu sprzętu specjalistycznego sprzętu specjalistycznego specjalistycznego (wyposażenie klas) (wyposażenie klas) ułatwiającego kształcenie ułatwiającego uczniów ze specjalnymi kształcenie uczniów ze potrzebami edukacyjnymi specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Rozwój systemu kształcenia ustawicznego dorosłych, w tym kształcenia na odległość: • Internetowe centra zakup sprzętu Schemat b) • Internetowe centra informacji informacji multimedialnej komputerowego multimedialnej w bibliotekach w bibliotekach i oprogramowania szkolnych i pedagogicznych – szkolnych wyposażenie w sprzęt i pedagogicznych – komputerowy wraz wyposażenie w sprzęt z oprogramowaniem komputerowy • opracowanie metodologii, koszty opracowania Schemat b) • opracowanie metodologii, programów i materiałów metodologii, programów programów i materiałów dydaktycznych do i materiałów dydaktycznych dydaktycznych do kształcenia kształcenia na do kształcenia na na odległość (poziom odległość (poziom odległość ponadgimnazjalny) ponadgimnazjalny) • opracowanie programów koszty opracowania Schemat c) • opracowanie programów nauczania do programów nauczania do nauczania do kształcenia kształcenia na kształcenia na odległość na odległość na wybranych odległość na wybranych na wybranych kierunkach kierunkach i specjalnościach kierunkach i specjalnościach studiów studiów wyższych i specjalnościach wyższych studiów wyższych • edukacyjny portal koszty aktualizacji Schemat b) • edukacyjny portal internetowy internetowy – zasobów edukacyjnego – aktualizacja jego zasobów, aktualizacja jego portalu internetowego administrowanie oraz zasobów, administrowanie oraz koszty administrowania rozszerzanie zawartości oraz rozszerzanie i rozszerzania zawartości portalu o elementy adresowane zawartości portalu portalu do uczniów oraz nauczycieli o elementy adresowane szkół ponadgimnazjalnych do uczniów oraz nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych • przeprowadzanie badań koszty przeprowadzenia Schemat c) • przeprowadzanie badań dotyczących badania i przygotowania dotyczących efektywności efektywności raportu zawierającego kształcenia na odległość. kształcenia na zalecenia odległość

– tabela „Wdrażanie Działania 2.1” otrzymuje brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego | SPO RZL Nazwa Priorytetu | Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy Nazwa Działania | Zwiększenie dostępu do edukacji – promocja kształcenia przez | całe życie Kategoria interwencji funduszy strukturalnych | 23 Kształcenie ustawiczne Numer Działania | 2.1 Czas trwania Działania | 2004–2006 Instytucja Zarządzająca | Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania | EFS w MRR Instytucja Pośrednicząca | MEiN – właściwy merytorycznie departament w MEiN Beneficjent Końcowy | MEiN – właściwy merytorycznie departament w MEiN (instytucja wdrażająca) | Ostateczni Odbiorcy | Schemat a) Zmniejszenie dysproporcji edukacyjnych pomiędzy (beneficjenci) | wsią a miastem: | - organizacje pozarządowe, | - szkoły wyższe, | - jednostki naukowe, | - jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki | organizacyjne, | - Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej. | | Schemat b) Zwiększenie dostępu do edukacji poprzez zakup | specjalistycznego sprzętu ułatwiającego kształcenie uczniów | ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz wyposażenie | internetowych centrów informacji multimedialnej w sprzęt | komputerowy wraz z oprogramowaniem: | - MEiN (właściwe merytorycznie departamenty). | | Schemat c) Rozwój systemu kształcenia ustawicznego, w tym | kształcenia na odległość: | - szkoły wyższe, | - organizacje pozarządowe, | - jednostki naukowe. Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub | Schemat a) Zmniejszenie dysproporcji edukacyjnych pomiędzy grupy społeczne bezpośrednio korzystające | wsią a miastem: z wdrażanej pomocy) | - szkoły podstawowe, gimnazja oraz szkoły | ponadgimnazjalne (kadra, uczniowie i instytucje), | - społeczności lokalne, | - przedszkola (kadra, uczniowie i instytucje), | - lokalna, regionalna i centralna administracja oświatowa. | | Schemat b) Zwiększenie dostępu do edukacji poprzez zakup | specjalistycznego sprzętu ułatwiającego kształcenie uczniów | ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz wyposażenie | internetowych centrów informacji multimedialnej w sprzęt | komputerowy wraz z oprogramowaniem: | - szkoły kształcące uczniów niepełnosprawnych (kadra, | uczniowie i instytucje), | - biblioteki w szkołach podstawowych, gimnazjach | i szkołach ponadgimnazjalnych oraz ich użytkownicy | (młodzież i dorośli), | - biblioteki pedagogiczne i ich użytkownicy, | - szkoły i placówki działające w systemie oświaty oraz ich | kadra i uczniowie/słuchacze, | - lokalna, regionalna i centralna administracja oświatowa. | | Schemat c) Rozwój systemu kształcenia ustawicznego, w tym | kształcenia na odległość: | - szkoły wyższe oraz ich studenci, | - lokalna, regionalna i centralna administracja oświatowa. Instytucja Płatnicza | Minister Finansów - właściwy merytorycznie departament w MF

Rodzaj pomocy - - - - - Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wkład środków publicznych (%) Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład grup roboczych wybierających projekty i Komitetów Sterujących - - - - - - - tworzenie nowych instytucji, badania, dotacje dla szkół, zakup sprzętu komputerowego i technodydaktycznego, opracowanie programów, materiałów dydaktycznych i metodologii 100% 278 028 307 euro 208 507 115 euro 69 521 192 euro 100% 74,99% 25,01% W schematach a) i c) projekty wybierane są w drodze konkursu. W przypadku schematu b) projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: - przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczących, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej), przedstawiciele departamentów merytorycznych MEiN.

w pkt 4.4.4 „Działanie 2.2 Podniesienie jakości edukacji w odniesieniu do potrzeb rynku pracy”: – tabela „Działanie 2.2 – opis Działania” otrzymuje brzmienie: Zakres wsparcia w ramach Działania | Rodzaje finansowanej pomocy | Podstawa prawna | Schemat | Typ projektu Zwiększenie wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w procesie kształcenia: • wyposażenie w sprzęt komputerowy szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych i policealnych (w tym szkół specjalnych) oraz zakładów kształcenia nauczycieli, a także Centrów Kształcenia Ustawicznego, zwanych dalej „CKU”, i Centrów Kształcenia Praktycznego, zwanych dalej „CKP” | zakup sprzętu komputerowego z niezbędnym oprogramowaniem i dostępem do Internetu | • ustawa o systemie oświaty, • ustawa o finansach publicznych, • statut urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania • rozporządzenie nr 1260/1999/WE, • rozporządzenie nr 1784/1999/WE, • rozporządzenie nr 1685/2000/WE. | Schemat a) | • wyposażenie szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych i policealnych (w tym szkół specjalnych) oraz zakładów kształcenia nauczycieli, a także CKU i CKP w sprzęt komputerowy oraz podstawowe oprogramowanie i dostęp do Internetu (pracownie komputerowe) Rozwijanie u uczniów zdolności do przyszłego zatrudnienia: • rozwój innowacyjnych programów do kształcenia zawodowego | koszty przygotowania innowacyjnych programów kształcenia zawodowego | | Schemat c) | • opracowanie nowych podstaw programowych, innowacyjnych programów nauczania (w tym modułowych), a także pakietów edukacyjnych do kształcenia zawodowego Wspieranie systemu egzaminów zewnętrznych: • przygotowanie nauczycieli do przeprowadzania egzaminów zewnętrznych | koszty szkolenia | | Schemat b) | • przygotowanie nauczycieli do przeprowadzania egzaminów zewnętrznych • wyposażenie Centralnej oraz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych w sprzęt komputerowy wraz ze specjalistycznym oprogramowaniem | zakup sprzętu komputerowego ze specjalistycznym oprogramowaniem | | Schemat b) | • modernizacja wyposażenia Centralnej oraz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych w sprzęt komputerowy wraz ze specjalistycznym oprogramowaniem do przeprowadzania egzaminów zewnętrznych • publikacja materiałów o egzaminach zewnętrznych dla uczniów | koszty przygotowania i publikacji materiałów informacyjnych | | Schemat b) | • wspieranie systemu egzaminów zewnętrznych – publikacja materiałów informacyjnych dla uczniów – informacja o egzaminach zewnętrznych • badania dotyczące wyników egzaminów zewnętrznych | koszty przeprowadzenia badania i przygotowania raportu z zaleceniami | | Schemat b) | • badania dotyczące wyników egzaminów zewnętrznych

• wyposażenie CKU koszty wyposażenia Schemat a) • wyposażenie CKU, CKP oraz i CKP oraz wybranych w specjalistyczne wybranych szkół zawodowych szkół zawodowych stanowiska w specjalistyczne stanowiska w specjalistyczne do przeprowadzania stanowiska do zewnętrznych egzaminów przeprowadzania zawodowych zewnętrznych egzaminów zawodowych Doradztwo i poradnictwo zawodowe dla uczniów: • opracowanie koszty przygotowania Schemat b) • opracowanie i upowszechnienie i upowszechnienie i dystrybucji materiałów materiałów metodycznych materiałów i dydaktycznych do planowania metodycznych kariery zawodowej uczniów i dydaktycznych do planowania kariery zawodowej uczniów • wyposażenie centrów zakup sprzętu Schemat a) • wyposażenie poradni informacji zawodowej komputerowego psychologiczno- (poradni ze specjalistycznym -pedagogicznych psychologiczno- oprogramowaniem w specjalistyczny sprzęt -pedagogicznych) komputerowy wraz w specjalistyczny z oprogramowaniem sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem, wyposażenie CKU w oprogramowanie do planowania kariery zawodowej uczniów Doskonalenie nauczycieli: • studia podyplomowe dla koszty szkolenia Schemat c) • studia podyplomowe dla absolwentów wybranych w ramach studiów absolwentów rozpoczynających kierunków studiów podyplomowych pracę w zawodzie nauczyciela pedagogicznych w zakresie: rozpoczynających pracę - technologii informacyjno- w zawodzie nauczyciela, -komunikacyjnych, w zakresie: - języków obcych oraz - nauczania dwóch - nauczania dwóch przedmiotów (ten przedmiotów (ten moduł moduł studiów studiów adresowany jest do adresowany będzie nauczycieli szkół do nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów) podstawowych i gimnazjów), - technologii informacyjno- -komunikacyjnych oraz - języków obcych • kursy doskonalące dla koszty szkolenia Schemat c) • kursy doskonalące dla nauczycieli nauczycieli w zakresie w zakresie technologii technologii informacyjno- informacyjno- -komunikacyjnych, języków -komunikacyjnych, obcych, pedagogiki specjalnej języków obcych, oraz metodyki przedmiotów pedagogiki specjalnej ogólnozawodowych oraz metodyki i zawodowych przedmiotów ogólnozawodowych i zawodowych • przygotowanie kadry do koszty szkolenia Schemat c) • przygotowanie kadry do prowadzenia prowadzenia kształcenia na kształcenia w formie na odległość odległość • przygotowanie koszty szkolenia Schemat c) • przygotowanie nauczycieli do nauczycieli do roli w ramach studiów roli doradcy zawodowego doradcy zawodowego podyplomowych w ramach studiów w ramach studiów podyplomowych podyplomowych • szkolenie kadry koszty szkolenia Schemat c) • szkolenie kadry administracyjnej oświaty administracyjnej oświaty w zakresie w zakresie postępowania postępowania akredytacyjnego akredytacyjnego

Akredytacja instytucji edukacyjnych: • opracowanie koszty przygotowania Schemat d) • opracowanie przewodnika przewodnika procedur przewodnika procedur akredytacji placówek akredytacji placówek prowadzących kształcenie prowadzących ustawiczne w formach kształcenie ustawiczne pozaszkolnych w formach pozaszkolnych • utworzenie bazy danych koszty przygotowania instytucji akredytowanych Schemat a) • utworzenie bazy danych i utrzymania bazy danych instytucji akredytowanych • prowadzenie koszty monitoringu: Schemat d) • prowadzenie monitoringu monitoringu zbierania i analizy działalności instytucji działalności danych, wizyt na miejscu, akredytowanych instytucji przygotowania raportów akredytowanych Badania dotyczące poziomu umiejętności podstawowych i innych kluczowych wskaźników edukacyjnych – budowa systemu zbierania danych i analizy: • przeprowadzenie badań koszty przygotowania Schemat b) • przeprowadzenie badań dotyczących poziomu narzędzia zbierania dotyczących poziomu umiejętności danych, wyboru grupy umiejętności podstawowych podstawowych wśród badanych, pilotażowego wśród uczniów trzeciej klasy uczniów trzeciej klasy przeprowadzenia badania szkoły podstawowej szkoły podstawowej (w ramach międzynarodowego projektu Progress International Literacy Study) Reading • budowa systemu koszty budowy systemu Schemat d) • budowa systemu zbierania zbierania i analizy zbierania i analizy i analizy edukacyjnych danych edukacyjnych danych edukacyjnych danych statystycznych. statystycznych – tabela „Wdrażanie Działania 2.2” otrzymuje Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) brzmienie: SPO RZL Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy Podniesienie jakości edukacji w odniesieniu do potrzeb rynku pracy 23 Kształcenie ustawiczne 2.2 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MEiN – właściwy merytorycznie departament w MEiN MEiN – właściwy merytorycznie departament w MEiN Schemat a) Zwiększenie wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w procesie kształcenia, w poradnictwie i doradztwie zawodowym oraz modernizacja wyposażenia dydaktycznego: - MEiN (właściwe merytorycznie departamenty). Schemat b) Rozwijanie u uczniów zdolności do przyszłego zatrudnienia: - Centralna i Okręgowe Komisje Egzaminacyjne, - Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej. Schemat c) Doskonalenie nauczycieli, osób prowadzących szkolenia i pracowników administracji oświatowej oraz rozwój innowacyjnych programów nauczania: - MEiN (właściwe merytorycznie departamenty).

- - - - Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające z wdrażanej pomocy) - - - - - - - - - - - - - - - - - Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy - - - - - - - - Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania 450 Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wkład środków publicznych (%) Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) 25,00% System wyboru projektów Schemat d) Zwiększenie jakości kształcenia poprzez akredytację instytucji oświatowych oraz budowę systemu zbierania i analizy edukacyjnych danych statystycznych: szkoły wyższe, organizacje pozarządowe, Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, jednostki naukowe. Schemat a) Zwiększenie wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w procesie kształcenia, poradnictwie i doradztwie zawodowym oraz modernizacja wyposażenia dydaktycznego: szkoły (kadra, uczniowie i instytucje), lokalna, regionalna i centralna administracja oświatowa, CKU i CKP (kadra, uczniowie/słuchacze i instytucje), zakłady kształcenia nauczycieli, poradnie psychologiczno-pedagogiczne (kadra i instytucje). Schemat b) Rozwijanie u uczniów zdolności do przyszłego zatrudnienia: szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne (kadra, uczniowie i instytucje), CKU, CKP (kadra, uczniowie/słuchacze i instytucje), administracja oświatowa (centralna, regionalna i lokalna), poradnie psychologiczno-pedagogiczne (kadra i instytucje), Centralna i Okręgowe Komisje Egzaminacyjne (kadra i instytucje). Schemat c) Doskonalenie nauczycieli, osób prowadzących szkolenia i pracowników administracji oświatowej oraz rozwój innowacyjnych programów nauczania: nauczyciele, w tym absolwenci szkół wyższych rozpoczynający pracę w zawodzie nauczyciela, osoby prowadzące szkolenia, kadra administracyjna oświaty, szkoły ponadgimnazjalne (kadra, uczniowie i instytucje). Schemat d) Zwiększenie jakości kształcenia poprzez akredytację instytucji oświatowych oraz budowę systemu zbierania i analizy edukacyjnych danych statystycznych: administracja oświatowa (centralna, regionalna i lokalna), placówki prowadzące kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych, Centralna i Okręgowe Komisje Egzaminacyjne (kadra i instytucje). Minister Finansów - właściwy merytorycznie departament w MF kursy, szkolenia, studia podyplomowe, bazy danych, opracowanie programów i obudowy dydaktycznej, zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem, opracowanie przewodnika procedur akredytacji placówek prowadzących kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych, badania 100% 545 865 euro 337 911 531 euro 112 634 334 euro 100% 75,00% W schemacie d) projekty wybierane są w drodze konkursu. W schematach a), b) oraz c) projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego.

Skład grup roboczych wybierających projekty i Komitetów Sterujących - - - - - - - -

otrzymuje brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) - - - - - - - Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub Schemat grupy społeczne bezpośrednio korzystające - z wdrażanej pomocy) - - - - - - - - - - Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej), przedstawiciele departamentów merytorycznych MEiN. w pkt 4.5.3 „Działanie 2.3 Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki” tabela „Wdrażanie Działania 2.3” SPO RZL Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki 24 Promocja potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw i ich pracowników 2.3 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS PARP Schemat a) Doskonalenie umiejętności i kwalifikacji kadr: instytucje szkoleniowe, szkoły – ich organy założycielskie oraz szkoły wyższe, jednostki naukowe, organizacje pracodawców i przedsiębiorców, związki zawodowe, RIF. Schemat b) Promocja rozwiązań systemowych w zakresie potencjału adaptacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy: PARP. Schemat c) Podnoszenie umiejętności i kwalifikacji pracowników służby zdrowia: Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. a) – Doskonalenie umiejętności i kwalifikacji kadr: przedsiębiorstwa i ich pracownicy. Schemat b) – Promocja rozwiązań systemowych w zakresie potencjału adaptacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy: przedsiębiorstwa i ich pracownicy, media, jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, organizacje przedsiębiorców i pracodawców, związki zawodowe, jednostki naukowe, instytucje szkoleniowe, szkoły wyższe, ośrodki wspierania przedsiębiorczości. Schemat c) – Podnoszenie umiejętności i kwalifikacji pracowników służby zdrowia: lekarze, pielęgniarki i położne Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ), lekarze specjaliści związani z populacyjnymi badaniami skryningowymi raka piersi i raka szyjki macicy (ginekolodzy, onkolodzy, chirurdzy, patolodzy, radiolodzy),

- - Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy - - - - - Maksymalna wysokość pomocy w % kwalifikujących się kosztów Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wkład prywatny Wkład środków publicznych (%) Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład grup roboczych wybierających projekty i Komitetów Sterujących - - - - - -

w pkt 4.6 „Działanie „Wdrażanie Działania 2.4” otrzymuje „Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub - grupy społeczne bezpośrednio korzystające z wdrażanej pomocy) - - średni personel medyczny związany z populacyjnymi badaniami skryningowymi raka piersi i raka szyjki macicy (cytotechnicy, technicy radiolodzy, pielęgniarki i położne), personel techniczny związany z populacyjnymi badaniami skryningowymi raka piersi i raka szyjki macicy (fizycy medyczni). Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF - szkolenia, studia podyplomowe, staże, doradztwo związane ze szkoleniami, informowanie i promocja, badania i analizy 100% 253 325 092 euro 189 981 183 euro 63 343 909 euro 7 800 997 euro 100% 75,00% 25,00% W ramach schematu a) projekty wybierane są w drodze konkursu. W przypadku schematu b) oraz c) projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: - przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. Komisja Oceny Projektów: przedstawiciele Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej). 2.4 Wzmocnienie zdolności administracyjnych” tabela brzmienie: SPO RZL Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy Wzmocnienie zdolności administracyjnych 23 Kształcenie ustawiczne 2.4 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS USC – Departament Szkolenia i Rozwoju Służby Cywilnej USC – Departament Szkolenia i Rozwoju Służby Cywilnej członkowie korpusu służby cywilnej zajmujący stanowiska wyższego i średniego szczebla zarządzania, zatrudnieni w ministerstwach, urzędach centralnych, urzędach wojewódzkich, członkowie korpusu służby cywilnej pracujący w urzędach administracji rządowej, w komórkach odpowiedzialnych za realizację zadań wynikających z członkostwa w UE, dyrektorzy generalni urzędów administracji rządowej

Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy - - - - - - - Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wkład środków publicznych (%) Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład Komitetu Sterującego dla Priorytetu 2 - - - - - -

a) w pkt 5.2 „Wsparcie zarządzania SPO RZL”: – tabela „Działanie 3.1 – opis Działania” Zakres wsparcia Rodzaje Podstawa w ramach finansowanej Działania pomocy Projekty związane z zarządzaniem SPO • wsparcie • pomoc • SPO RZL Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF szkolenia, seminaria, doradztwo, opracowanie założeń programowych, opracowanie standardów kompetencyjnych, opracowanie materiałów szkoleniowych, analizy 6 667 679 euro 5 000 171 euro 1 667 508 euro 100% 74,99% 25,01% Projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczących, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. otrzymuje brmienie: Schemat Typ projektu prawna Schemat a) • doradztwo dla Instytucji Zarządzającej SPO RZL, doradcze doradcza, Komitetów Sterujących w zakresie metod Instytucji • szkolenia weryfikacji i wyboru projektów, które kwalifikują się Zarządzającej do wsparcia w ramach SPO RZL, SPO RZL, • pomoc doradcza i szkolenia w zakresie oceny a także projektów pod kątem ich kwalifikowalności oraz Komitetów zgodności z prawem UE i politykami Sterujących wspólnotowymi, wyborem projektów w zakresie metod wyboru i weryfikacji projektów • doradztwo • pomoc • SPO RZL Schemat b) • szkolenia dla członków Komitetów Monitorujących SPO RZL oraz Komitetów Sterujących, Schemat d) • doradztwo dla Komisji Oceny Projektów w zakresie metod wyboru projektów, które kwalifikują się do wsparcia w ramach SPO RZL Schemat a) • doradztwo w zakresie usprawniania systemu w zakresie doradcza, zarządzania SPO RZL, łącznie z opracowywaniem usprawnienia • szkolenia analiz dotyczących przyjętego systemu systemu zarządzania, zarządzania • doradztwo w zakresie zapewniania prawidłowości SPO RZL realizowanych w ramach SPO RZL Działań i systemu i operacji, uwzględniające wymagania prawne kontroli – wspólnotowe oraz krajowe, finansowej Schemat b) • bieżąca pomoc doradcza w zakresie wdrażania SPO RZL dla Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających)

• szkolenia dla • szkolenia • SPO RZL Schemat a) • szkolenia i inne formy kształcenia dla pracowników kadr Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w SPO RZL, związane z procesem zarządzania Programem • zatrudnienie • wsparcie • SPO RZL personelu kadrowe dla w Instytucji instytucji Zarządzającej zaangażowa- SPO RZL, nych Instytucjach w zarządzanie Pośredniczących SPO RZL SPO RZL oraz u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) odpowiedzialnych za zarządzanie Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), uczestniczących w zarządzaniu i wdrażaniu Programu, Schemat b) • szkolenia ogólne i specjalistyczne dla przedstawicieli Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz instytucji pełniących rolę Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej) w zakresie zarządzania i wdrażania SPO RZL, • organizowanie seminariów i konferencji Schemat c) • wsparcie kadrowe dla Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w procesie zarządzania, wdrażania, monitorowania i kontroli finansowej Działań SPO RZL SPO RZL Projekty związane z monitorowaniem • obsługa • obsługa prac • SPO RZL działalności Komitetu Komitetu Monitorującego Monitorującego SPO RZL SPO RZL i Komitetów i Komitetów Sterujących Sterujących (w tym koszty administracyjne, organizacja spotkań i inne koszty związane z pracą Komitetów) • pomoc dla • pomoc • SPO RZL Instytucji doradcza Zarządzającej SPO RZL w przekazaniu do Komisji Europejskiej, po zatwierdzeniu przez Komitet Monitorujący Schemat a) • obsługa prac Komitetu Monitorującego SPO RZL z uwzględnieniem kosztów administracyjnych, kosztów organizacji spotkań oraz kosztów związanych z pracą Komitetu Monitorującego SPO RZL (w szczególności koszty dojazdu członków Komitetu Monitorującego SPO RZL, koszty związane z przygotowaniem graficznym oraz dystrybucją materiałów przekazywanych Komitetowi Monitorującemu SPO RZL oraz przygotowywanych przez Komitet Monitorujący SPO RZL), • obsługa prac Komitetów Sterujących z uwzględnieniem kosztów administracyjnych, kosztów organizacji spotkań oraz kosztów związanych z pracą Komitetów Sterujących (w szczególności koszty dojazdu członków Komitetów, koszty związane z przygotowaniem graficznym oraz dystrybucją materiałów przekazywanych Komitetom Sterującym oraz przygotowywanych przez Komitet Sterujący) Schemat a) • doradztwo w zakresie opracowywania dla Komisji Europejskiej rocznych sprawozdań z wdrażania SPO RZL, w szczególności w zakresie opracowywania zestawień dotyczących wskaźników monitorowania SPO RZL i opisu rezultatów programu SPO RZL, rocznych sprawozdań z wdrażania SPO RZL

• wsparcie • pomoc • SPO RZL Schemat a) • wsparcie w zakresie zapewnienia prawidłowego w zakresie doradcza monitorowania Działań określonych w SPO RZL, zapewnienia i techniczna łącznie z uaktualnianiem rozwiązań systemów prawidłowego informatycznych monitorowania • szkolenia działań określonych w SPO RZL, Schemat b) • pomoc doradcza dla Instytucji Zarządzającej łącznie SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL z uaktualnianiem oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji rozwiązań wdrażających) w zakresie monitorowania systemu i ewaluacji Działań w SPO RZL informatycznego • zatrudnienie • wsparcie • SPO RZL Schemat c) • wsparcie kadrowe dla Instytucji Zarządzającej kadry kadrowe dla SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL w Instytucji instytucji oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji Zarządzającej zaangażowa- wdrażających) w procesie zarządzania, wdrażania, SPO RZL, nych monitorowania i kontroli finansowej Działań Instytucjach w zarządzanie SPO RZL Pośredniczących SPO RZL SPO RZL oraz u Beneficjentów Końcowych (instytucjach wdrażających) odpowiedzialnych za zarządzanie SPO RZL Projekty związane z kontrolą finansową • wsparcie • pomoc • SPO RZL Schemat a) • pomoc doradcza oraz szkolenia dla komórek doradcze doradcza, audytu wewnętrznego i Jednostki Monitorująco- i szkoleniowe dla -Kontrolnej EFS w zakresie prawidłowego komórek audytu • szkolenia stosowania obowiązujących zasad i procedur wewnętrznego kontrolnych oraz Jednostki Monitorująco- -Kontrolnej EFS w zakresie prawidłowego stosowania zasad i procedur kontrolnych • wsparcie • pomoc • SPO RZL Schemat a) • przeprowadzenie audytu zewnętrznego SPO RZL, w przygotowaniu doradcza, przeprowadzenia Schemat d) • przeprowadzanie audytu zewnętrznego dla audytu • audyt (w tym Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) zewnętrznego audyt SPO RZL przez zewnętrzny) niezależną firmę • zatrudnienie • wsparcie • SPO RZL Schemat c) • wsparcie kadrowe dla Instytucji Zarządzającej personelu kadrowe dla SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL w Instytucji instytucji oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji Zarządzającej zaangażowa- wdrażających) w procesie zarządzania, wdrażania, SPO RZL, nych monitorowania i kontroli finansowej Działań Instytucjach w zarządzanie SPO RZL Pośredniczących SPO RZL SPO RZL oraz u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) odpowiedzialnych za kontrolę finansową SPO RZL

– tabela „Wdrażanie Działania 3.1” otrzymuje brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego SPO RZL Nazwa Priorytetu Pomoc techniczna Nazwa Działania Wsparcie zarządzania SPO RZL Kategoria interwencji funduszy strukturalnych 41 Pomoc techniczna i działania innowacyjne Numer Działania 3.1 Czas trwania Działania 2004–2006 Instytucja Zarządzająca Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR Instytucja Pośrednicząca MRR – Departament Zarządzania EFS Beneficjent Końcowy MPiPS – Departament Wdrażania EFS (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy Schemat a) (beneficjenci) - Departament Zarządzania EFS w MRR (Wydział Wspierania Zarządzania). Schemat b) - PARP – Krajowy Ośrodek Szkoleniowy EFS, zwany dalej „KOSzEFS”. Schemat c) - Departament Zarządzania EFS w MRR, - Departament Wdrażania EFS w MPiPS, - właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, - wojewódzkie urzędy pracy, - PFRON, - PARP, - USC. Schemat d) - Departament Wdrażania EFS w MPiPS, - właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, - wojewódzkie urzędy pracy, - PFRON, - PARP, - USC. Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub Schemat a) grupy społeczne bezpośrednio korzystające - Departament Zarządzania EFS w MRR, z wdrażanej pomocy) - Departament Wdrażania EFS w MPiPS, - Departament Ekonomiczno-Finansowy w MRR, - właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, - Komitet Monitorujący SPO RZL, - Komitety Sterujące, - wojewódzkie urzędy pracy, - PFRON, - PARP, - USC, - Jednostka Monitorująco-Kontrolna EFS, - komórki audytu wewnętrznego MPiPS, MRR, MEiN, wojewódzkich urzędów pracy, USC, PFRON i PARP. Schemat b) - Departament Zarządzania EFS w MRR, - Departament Wdrażania EFS w MPiPS, - właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, - wojewódzkie urzędy pracy, - PARP, - PFRON, - USC, - członkowie Komitetu Monitorującego SPO RZL i Komitetów Sterujących. Schemat c) - Departament Zarządzania EFS w MRR, - Departament Wdrażania EFS w MPiPS,

Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy - - - - - Wsparcie finansowe ogółem dla Działania Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) System wyboru projektów Skład Komitetu Sterującego dla Priorytetu 3 Komitet - - - - - - – część „Opis Działania 3.1 – schemat a)” otrzymuje „Typy projektów: Projekty związane z zarządzaniem SPO RZL: Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF szkolenia, doradztwo, obsługa prac Komitetu Monitorującego SPO RZL oraz Komitetów Sterujących, wsparcie kadrowe instytucji zaangażowanych w zarządzanie SPO RZL, audyt (w tym audyt zewnętrzny) 21 055 718 euro 15 791 252 euro 5 264 466 euro 75,00% 25,00% Projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele ministrów właściwych ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. brzmienie: - doradztwo dla Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Komitetów Sterujących w zakresie metod weryfikacji i wyboru projektów, które kwalifikują się do wsparcia w ramach SPO RZL, - doradztwo w zakresie usprawniania systemu zarządzania SPO RZL, łącznie z opracowywaniem analiz dotyczących przyjętego systemu zarządzania, - doradztwo w zakresie zapewniania prawidłowości realizowanych w ramach SPO RZL Działań i operacji, uwzględniające wymagania prawne – wspólnotowe oraz krajowe, - szkolenia i inne formy kształcenia dla pracowników Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), uczestniczących w zarządzaniu i wdrażaniu SPO RZL. Projekty związane z monitorowaniem SPO RZL: - wsparcie w zakresie zapewnienia prawidłowego monitorowania Działań określonych w SPO RZL, łącznie z uaktualnianiem rozwiązań systemów informatycznych, - doradztwo w zakresie opracowywania dla Komisji Europejskiej rocznych sprawozdań z wdrażania SPO RZL, w szczególności w zakresie opracowywania zestawień dotyczących wskaźników monitorowania SPO RZL i opisu rezultatów programu,

- szkolenia i inne formy kształcenia dla pracowników Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), uczestniczących w monitorowaniu SPO RZL, - obsługa prac Komitetu Monitorującego SPO RZL z uwzględnieniem kosztów administracyjnych, kosztów organizacji spotkań oraz kosztów związanych z pracą Komitetu Monitorującego SPO RZL (w szczególności koszty dojazdu członków Komitetu, koszty związane z przygotowaniem graficznym oraz dystrybucją materiałów przekazywanych Komitetowi Monitorującemu SPO RZL oraz przygotowywanych przez Komitet Monitorujący SPO RZL), - obsługa prac Komitetów Sterujących z uwzględnieniem kosztów administracyjnych, kosztów organizacji spotkań oraz kosztów związanych z pracą Komitetów (w szczególności koszty dojazdu członków Komitetów, koszty związane z przygotowaniem graficznym oraz dystrybucją materiałów przekazywanych Komitetom Sterującym oraz przygotowywanych przez Komitet Sterujący), Projekty związane z kontrolą finansową SPO RZL: - pomoc doradcza oraz szkolenia dla komórek audytu wewnętrznego i Jednostki Monitorująco- -Kontrolnej EFS w zakresie prawidłowego stosowania obowiązujących zasad i procedur kontrolnych, - pomoc doradcza i szkolenia w zakresie oceny projektów pod kątem ich kwalifikowalności oraz zgodności z prawem UE i politykami wspólnotowymi, - przeprowadzenie audytu zewnętrznego SPO RZL, - szkolenia i inne formy kształcenia dla pracowników Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), uczestniczących w kontroli finansowej SPO RZL, - przeprowadzanie kontroli na miejscu w ramach SPO RZL.”, – część „Opis Działania 3.1 schemat d)” otrzymuje brzmienie: „Typy projektów: - doradztwo dla Komisji Oceny Projektów w zakresie metod wyboru i weryfikacji projektów, które kwalifikują się do wsparcia w ramach SPO RZL, - przeprowadzanie audytu zewnętrznego dla Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), - kontrole projektów wdrażanych przez Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) w miejscu ich realizacji, - obsługa działalności Komisji Oceny Projektów.”, – część „Wydatki kwalifikowalne” otrzymuje brzmienie: „W szczególności finansowane mogą być: 1. Doradztwo dla instytucji zaangażowanych w zarządzanie, wybór projektów, monitorowanie pomocy, opracowywanie procedur kontrolnych oraz kontrolę finansową: Wydatki związane z pracą ekspertów krajowych i zagranicznych, wydatki na podróż i pobyt konsultantów i doradców. Wydatki związane z zakupem i ubezpieczeniem sprzętu niezbędnego do realizacji działań doradczych. Koszty leasingu sprzętu. Wydatki związane z tłumaczeniami. 2. Wydatki związane z uaktualnianiem rozwiązań systemów informatycznych. 3. Doradztwo dla Komisji Oceny Projektów: Wynagrodzenia ekspertów. Wydatki związane z przygotowaniem ekspertyz i analiz.

4. Wydatki związane z organizacją prac Komisji Oceny Projektów: Koszty administracyjne. Koszty związane z organizacją posiedzeń Komisji Oceny Projektów. Koszty związane z udziałem zewnętrznych przedstawicieli Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w pracach Komisji Oceny Projektów. 5. Szkolenia dla instytucji zaangażowanych we wdrażanie i zarządzanie Programem w zakresie zarządzania, wdrażania, monitoringu i kontroli finansowej: Wydatki związane bezpośrednio z przygotowaniem i przeprowadzeniem szkoleń, w tym podróży, zakwaterowania, wyżywienia. Wydatki związane z personelem szkolącym. Wydatki związane z wynajmem pomieszczeń. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki związane z oddelegowaniem pracowników. Wydatki związane z zakupem i ubezpieczeniem sprzętu niezbędnego do realizacji działań szkoleniowych. Koszty leasingu sprzętu. Wydatki związane z udziałem pracowników Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) uczestniczących w zarządzaniu i wdrażaniu Programu w szkoleniach, seminariach, konferencjach, studiach podyplomowych. 6. Organizacja prac Komitetu Monitorującego SPO RZL oraz Komitetów Sterujących wyborem projektów: Wydatki związane z organizacją posiedzeń Komitetu Monitorującego i Komitetów Sterujących. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki na wynajem sali i sprzętu multimedialnego. Wydatki związane z przejazdami i wyżywieniem członków Komitetu Monitorującego SPO RZL. Wydatki poniesione na przygotowanie ekspertyz i analiz. Wydatki związane z usługami świadczonymi przez ekspertów na rzecz Komitetu Monitorującego SPO RZL i Komitetów Sterujących. Wydatki na przygotowanie, powielanie i rozpowszechnianie protokołów z posiedzeń Komitetu Monitorującego SPO RZL i Komitetów Sterujących oraz sprawozdań rocznych i końcowych z realizacji Programu. 7. Przeprowadzenie audytu zewnętrznego: Wydatki związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem audytu są kwalifikowalne dla następujących projektów: - przedkładanych i wdrażanych przez Beneficjenta Końcowego (instytucję wdrażającą) w przypadku projektu o wartości 700 tys. PLN lub więcej oraz w przypadku kilku projektów o wartości 1 mln PLN lub więcej, - przedkładanych i wdrażanych przez Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), którzy nie są zobligowani do przeprowadzenia audytu zgodnie z przepisami Uzupełnienia Programu (projekt o wartości nieprzekraczającej 700 tys. PLN lub kilka projektów o wartości nieprzekraczającej łącznie 1 mln PLN), po uzyskaniu zgody Instytucji Zarządzającej SPO RZL. 8. Wsparcie kadrowe dla Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w zakresie zarządzania, monitoringu i kontroli finansowej: Koszty osobowe (wydatki związane z wynagrodzeniami oraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne). Wydatki związane z zakupem sprzętu (biurowego i komputerowego) niezbędnego do zatrudnienia pracownika z pomocy technicznej.

9. Organizacja seminariów i konferencji: Wydatki na wynajęcie sali, sprzętu multimedialnego i nagłośnienia. Wydatki związane z tłumaczeniami. Wydatki na przygotowanie plakatów i materiałów promocyjnych. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki związane z Koszty leasingu sprzętu. Wydatki związane z szkoleniach – przejazd, wyżywienie, zakwaterowanie. 10. Kontrola projektów w miejscu ich realizacji Wydatki związane z oddelegowaniem pracowników biorących

w pkt 5.3 „Informacja i promocja działań SPO RZL” tabela brzmienie: Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) - - - - - - - - - Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające - z wdrażanej pomocy) - - - - - - - - - - - - - - - - - zakupem materiałów oraz niezbędnego wyposażenia. oddelegowaniem pracowników biorących udział w wydarzeniach promocyjnych, udział w kontroli.”, „Wdrażanie Działania 3.2” otrzymuje SPO RZL Pomoc techniczna Informacja i promocja działań SPO RZL 41 Pomoc techniczna i działania innowacyjne 3.2 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS MPiPS – Departament Wdrażania EFS Schemat a) Departament Zarządzania EFS w MRR. Schemat b) PARP - KOSzEFS, PARP - ROSzEFS. Schemat c) Departament Wdrażania EFS w MPiPS, właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, wojewódzkie urzędy pracy, PFRON, PARP, USC. Schemat a) Departament Zarządzania EFS w MRR, Departament Wdrażania EFS w MPiPS, właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, wojewódzkie urzędy pracy, PFRON, PARP, USC, punkty informacyjne u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), potencjalni Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci). Schemat b) Departament Zarządzania EFS w MRR, Departament Wdrażania EFS w MPiPS, właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, wojewódzkie urzędy pracy, PFRON, PARP, USC, KOSzEFS, ROSzEFS.

- - - - - - - - Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy - - - - - - Wsparcie finansowe ogółem dla Działania 4 Wsparcie finansowe UE Wsparcie finansowe krajowe Wkład środków publicznych (%) Wkład UE w środkach publicznych (%) Wkład krajowy w środkach publicznych (%) 25,00% System wyboru projektów Skład Komitetu Sterującego dla Priorytetu 3 - - - - - -

Nazwa Programu Operacyjnego Nazwa Priorytetu Nazwa Działania Kategoria interwencji funduszy strukturalnych Numer Działania Czas trwania Działania Instytucja Zarządzająca Instytucja Pośrednicząca Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) – – – – – – – Ostateczni beneficjenci (osoby, instytucje lub – grupy społeczne bezpośrednio korzystające – z wdrażanej pomocy) – – – – – Instytucja Płatnicza Rodzaj pomocy Schemat c) Departament Wdrażania EFS w MPiPS, wojewódzkie urzędy pracy, właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, PFRON, PARP, USC, punkty informacyjne u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), potencjalni Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci). Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF badania i analizy, informowanie o SPO RZL, EFS, szkolenia, organizacja spotkań, aktualizacja i rozbudowa stron internetowych, opracowywanie i dystrybucja dokumentów programowych, materiałów promocyjnych i szkoleniowych 197 732 euro 3 148 192 euro 1 049 540 euro 100% 75,00% Projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji Komitetu Sterującego. Komitet Sterujący: przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, przedstawiciele Instytucji Pośredniczącej, przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na rodzaj działalności objętej SPO RZL, przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych. w pkt 5.4 „Zakup sprzętu komputerowego” tabela „Wdrażanie Działania 3.3” otrzymuje brzmienie: SPO RZL Pomoc techniczna Zakup sprzętu komputerowego 41 Pomoc techniczna i działania innowacyjne 3.3 2004–2006 Minister Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania EFS w MRR MRR – Departament Zarządzania EFS MPiPS – Departament Wdrażania EFS Departament Zarządzania EFS w MRR, Departament Wdrażania EFS w MPiPS, właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, wojewódzkie urzędy pracy, PFRON, PARP, USC Departament Zarządzania EFS w MRR, Departament Wdrażania EFS w MPiPS, właściwe merytorycznie departamenty w MEiN, wojewódzkie urzędy pracy, PFRON, PARP, USC Minister Finansów – właściwy merytorycznie departament w MF Zakup sprzętu komputerowego i elektronicznego

Wsparcie finansowe ogółem dla Działania | 227 992 euro Wsparcie finansowe UE | 170 988 euro Wsparcie finansowe krajowe | 57 004 euro Wkład środków publicznych (%) | 100% Wkład UE w środkach publicznych (%) | 75,00% Wkład krajowy w środkach publicznych (%) | 25,00% System wyboru projektów | Projekty zatwierdzane są na podstawie opinii i rekomendacji | Komitetu Sterującego. Skład Komitetu Sterującego dla Priorytetu 3 | Komitet Sterujący: | - przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, | - przedstawiciele Instytucji Pośredniczących, | - przedstawiciele Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS, | - przedstawiciele właściwych ministrów ze względu na | rodzaj działalności objętej SPO RZL, | - przedstawiciele ogólnopolskich organizacji, | - przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych.

a) w pkt 6.1 „Zadania instytucji wdrażających i Instytucji Pośredniczących w zakresie zarządzania finansowego” skreśla się tiret siedemnaste,

b) w pkt 6.4 „Monitorowanie i ocena projektów przyjętych do realizacji”: – część „Monitoring” otrzymuje brzmienie: „Dla zapewnienia skuteczności i sprawności działania Programu wdrażanie Programu wspierane będzie poprzez monitoring projektów przyjętych do realizacji. Monitorowanie projektów jest procesem ciągłym, pozwalającym badać aktualnie zachodzące zmiany. Jego celem jest szybka korekta odchyleń od realizacji celów operacyjnych. Projekty w ramach poszczególnych Działań Programu muszą być ukierunkowane na osiągnięcie zdefiniowanych celów Działań, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia generalnego celu Programu, jakim jest budowa otwartego, opartego na wiedzy społeczeństwa poprzez zapewnienie warunków do rozwoju zasobów ludzkich w drodze szkolenia, kształcenia i pracy. Ostateczni Odbiorcy (beneficjenci) są zobowiązani do informowania Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej) o etapach realizacji projektów w sprawozdaniach okresowych, rocznych oraz w sprawozdaniu końcowym (podsumowującym). Sprawozdania powinny być dostarczane w wersji papierowej i elektronicznej. Dane zawarte w sprawozdaniach muszą korespondować z informacjami przedstawionymi przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, umożliwiając weryfikację realizacji założonych rezultatów. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) odpowiadają za wprowadzanie danych otrzymywanych od Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) do SIMIK. Na tej podstawie Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) przygotowują dla Instytucji Pośredniczącej SPO RZL okresowe i roczne sprawozdania oraz sprawozdanie końcowe z realizacji Działania, a także informują o nieprawidłowościach w realizacji projektów. Ponadto Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) uruchamiają środki finansowe, prowadzą dokumentację i kontrolę prawidłowości wykorzystywanych środków oraz kontrolę realizacji projektów na miejscu. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) w ramach sprawozdań zamieszczają wyniki przeprowadzonych kontroli, które przekazują Instytucji Pośredniczącej SPO RZL. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) przekazują Instytucji Zarządzającej SPO RZL informacje dotyczące oceny realizacji poszczególnych Działań Programu oraz oddziaływania Programu przygotowane w ramach rocznego sprawozdania z realizacji Działania. Zgodnie z wymogiem rozporządzenia nr 1260/1999/WE (art. 35) Program jest nadzorowany przez Komitet Monitorujący SPO RZL. Instytucja Zarządzająca SPO RZL odpowiedzialna jest za skuteczne i prawidłowe zarządzanie i wdrażanie Programu. Jednym z obowiązków Instytucji Zarządzającej SPO RZL jest przygotowywanie rocznych sprawozdań na temat wdrażania Programu dla Komisji Europejskiej, zatwierdzanych uprzednio przez Komitet Monitorujący SPO RZL. Sprawozdania są przygotowywane w oparciu o informacje znajdujące się w SIMIK. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) dokonują także okresowej oceny realizacji poszczególnych Działań. Instytucja Zarządzająca SPO RZL jest odpowiedzialna za organizację procesu okresowej oceny realizacji Działań, w tym badania beneficjentów ostatecznych. Zadaniem

Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) jest zbieranie danych o ostatecznych beneficjentach w bazie PEFS, które umożliwią późniejsze ankietowanie losowo wybranej grupy uczestników projektów, czyli np.: osób przeszkolonych dzięki wsparciu EFS, 6 miesięcy po zakończeniu udziału w projekcie. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) zobowiązani są także do współpracy z wykonawcą badania, w tym do udostępniania danych o ostatecznych beneficjentach. Otrzymane wyniki badania pozwolą na sprawdzenie, co dzieje się z tymi osobami po zakończeniu wsparcia, np.: czy utrzymały/uzyskały zatrudnienie w następstwie udzielonego wsparcia. Dzięki bieżącemu monitorowaniu projektów oraz ich obiektywnej ocenie możliwe jest wyselekcjonowanie projektów najbardziej efektywnych, tzn. takich, które najlepiej odpowiadają na potrzeby i których rozwiązania są trwałe i nadające się do powielenia. Projekty takie będą promowane w celu przyszłego lepszego wykorzystania środków z EFS. Zgodnie z wymogiem rozporządzenia nr 1260/1999/WE fizyczne i finansowe wskaźniki monitorowania zawarte w Uzupełnieniu Programu na poziomie każdego Działania mają zobrazować skalę oraz naturę działań podejmowanych w ramach interwencji, a tym samym ukazać stopień realizacji celów Programu. Gromadzenie danych w systemie monitoringu i kontroli na poziomie podejmowanych Działań umożliwi ich bieżącą, jednolitą oraz obiektywną ocenę. Większość przedstawionych w dokumencie wskaźników będzie mierzona kwartalnie lub rocznie, pozostałe, zwłaszcza wskaźniki oddziaływania, będą mierzone po zakończeniu realizacji Programu.”, – część „Ocena” otrzymuje brzmienie: „Program poddany zostanie okresowej ocenie. Ocena (ewaluacja) ma charakter czasowy, przeprowadza się ją w określonym momencie cyklu życia Programu – przed (ex ante), w trakcie (on-going) i po jego zakończeniu (ex post). Ocena wyjaśnia znaczenie zachodzących zmian. Z uwagi na krótki okres programowania dla Programu nie będzie przeprowadzona ocena w połowie okresu programowania. Wyniki oceny ex ante zawarte są w niniejszym dokumencie. Przeprowadzona zostanie jeszcze wymagana przez rozporządzenie nr 1260/1999/WE ocena w trakcie oraz ocena końcowa. Celem ewaluacji bieżącej jest pomoc w przeprowadzeniu ewentualnych zmian w Programie, wynikających z jego nieprawidłowego funkcjonowania. Ocenę przeprowadzają niezależni ewaluatorzy bądź komórka ewaluacyjna w Instytucji Zarządzającej SPO RZL. Komisja Europejska ponosi główną odpowiedzialność za ocenę ex post we współpracy z Polską, jednakże tę ocenę przeprowadza niezależny ewaluator w przeciągu trzech lat od zakończenia okresu programowania. Ocena ex post obejmuje wykorzystanie środków, skuteczność i wydajność pomocy oraz jej oddziaływanie. Ocena musi odpowiedzieć na pytania, w jakim stopniu Program odpowiada zmieniającym się potrzebom, czy osiągnął zamierzone cele i w stosunku do jakich nakładów, czy wpłynął na grupy docelowe i czy zapoczątkowane przez niego zmiany są trwałe. Ocena na mniejszą skalę jest także przeprowadzona podczas wdrażania Programu. Głównymi poruszanymi tematami będą: - ocena systemu kontroli, - ocena kwalifikowalności wydatków, - ocena systemu audytu, - ocena systemu wykrywania nieprawidłowości. Ocena SPO RZL obejmie analizę skuteczności Programu w zakresie wypełnienia wszystkich jego celów, założonych rezultatów oraz przewidywanego oddziaływania. Ponadto Program zostanie poddany ocenie z punktu widzenia efektywności procesów i mechanizmów wdrażania. W szczególności zostanie poddany ewaluacji system monitorowania oraz proces selekcji projektów. Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej odnośnie do systemu monitorowania i oceny pomocy realizowanej ze środków EFS w okresie 2000–2006 ocena Programu będzie obejmować stopień wdrożenia tematów horyzontalnych: rozwoju lokalnego, równości szans, zrównoważonego rozwoju oraz społeczeństwa informacyjnego. Celem oceny jest między innymi określenie wartości dodanej, jaką powinny nieść ze sobą Działania współfinansowane z EFS. Analiza wartości dodanej będzie obejmować zarówno rezultaty Programu, jak i cały proces wdrażania i będzie badać cztery podstawowe zagadnienia: - trafność podejmowanych działań w odniesieniu do zmieniających się uwarunkowań społecznych i ekonomicznych w danym okresie, - spójność Działań realizowanych w ramach Programu z krajową i regionalną polityką w zakresie rozwoju zasobów ludzkich, jak też z pozostałymi politykami unijnymi,

- skuteczność (badana zarówno na poziomie Programu jako całości, jak też na poziomie poszczególnych Działań); ocenie poddany zostanie stopień osiągnięcia założonych wskaźników rezultatu i oddziaływania; pogłębionej analizie zostaną poddane znaczące odchylenia od zakładanych wyników; zostanie oceniony system oraz narzędzia wdrażania pod kątem ich wpływu na skuteczność Programu, - wydajność analizowana na różnych poziomach (Programu, Działania); ocenie poddane zostaną osiągnięte efekty pomocy w porównaniu z ich kosztami. Organizacja ewaluacji Programu będzie należała do Instytucji Zarządzającej SPO RZL. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) oraz Instytucje Pośredniczące SPO RZL zobowiązani są do współpracy z niezależnymi ewaluatorami, którzy przeprowadzają badania w celu oceny Programu, na zlecenie Instytucji Zarządzającej SPO RZL. W celu zapewnienia obiektywności przeprowadzenie oceny Programu będzie zlecane niezależnym ewaluatorom. W prace nad przygotowaniem oceny Programu będą zaangażowani partnerzy wchodzący w skład Komitetu Monitorującego SPO RZL. W celu kompleksowej ewaluacji Programu zostaną wykorzystane następujące narzędzia: - monitorowanie informacji administracyjnych, w tym informacji ze sprawozdań na temat bieżącej realizacji wsparcia. Do celów bieżącej sprawozdawczości będzie służył SIMIK. System będzie dostarczał dane na temat poszczególnych projektów oraz będzie agregował dane w celu wyliczenia wskaźników wkładu (wskaźniki finansowe), produktu oraz rezultatu na wyższych poziomach (Działania, Priorytetu, Programu), - badania polegające na ankietowaniu odbiorców pomocy po upływie określonego czasu od zakończenia wsparcia. Dzięki tym badaniom możliwe będzie określenie niektórych wskaźników oddziaływania. W celu ułatwienia Beneficjentom Końcowym (instytucjom wdrażającym) przechowywania i gromadzenia danych dotyczących ostatecznych beneficjentów zostaną utworzone lokalne bazy danych PEFS służące monitorowaniu efektów wsparcia EFS, - badania tematyczne kwestii pojawiających się w trakcie realizacji Programu. Za pomocą tego narzędzia będą badane między innymi kwestie związane z tematami horyzontalnymi. Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej wszelkie wyniki ewaluacji, w szczególności wyniki ewaluacji dotyczącej systemu i narzędzi wdrażania, będą publikowane i rozpowszechniane zarówno wśród zainteresowanych osób, jak też i wśród szerokiej opinii publicznej. Strategia rozpowszechniania wyników oceny zostanie opracowana przez Zespół do spraw Oceny Programów w Departamencie Zarządzania EFS.”;

w pkt 7.1 „Tabele finansowe” Tabela 3. „Planowane źródła oraz pułapy współfinansowania działań SPO RZL” otrzymuje brzmienie: Środki publiczne Kate- Główne źródło Priorytet/Działanie gorie inter- Wkład wspólnotowy EFS Krajowy wkład publiczny Ogółem współfinanso- wencji wania Priorytet 1 Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej 709 522 784 75,00% 236 539 760 25,00% 946 062 544 Działanie 1.1 Rozwój i modernizacja instrumentów instytucji rynku pracy 21 93 654 621 78,57% 25 539 082 21,43% 119 193 703 Budżet Państwa, Fundusz Pracy Działanie 1.2 Perspektywy dla młodzieży 21 199 131 423 72,57% 75 274 621 27,43% 274 406 044 Fundusz Pracy, JST Działanie 1.3 Przeciwdziałanie i zwalczanie długotrwałego bezrobocia 21 194 519 274 73,74% 69 283 617 26,26% 263 802 891 Fundusz Pracy, JST Działanie 1.4 Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych 22 76 375 463 71,81% 29 977 026 28,19% 106 352 489 PFRON Działanie 1.5 Promocja aktywnej polityki społecznej poprzez wsparcie grup 22 80 315 890 80,00% 20 081 667 20,00% 100 397 557 Budżet Państwa, szczególnego ryzyka JST, Fundusz Pracy Działanie 1.6 Integracja i reintegracja zawodowa kobiet 25 65 526 113 80,00% 16 383 747 20,00% 81 909 860 Budżet Państwa, JST, Fundusz Pracy Priorytet 2 Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy 741 400 000 75,00% 247 166 943 25,00% 988 566 943 Działanie 2.1 Zwiększenie dostępu do edukacji - promocja kształcenia przez całe 23 208 507 115 74,99% 69 521 192 25,01% 278 028 307 Budżet Państwa życie Działanie 2.2 Podniesienie jakości edukacji w odniesieniu do potrzeb rynku pracy 23 337 911 531 75,00% 112 634 334 25,00% 450 545 865 Budżet Państwa Działanie 2.3 Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki 24 189 981 183 75,00% 63 343 909 25,00% 253 325 092 Budżet Państwa Działanie 2.4 Wzmocnienie zdolności administracyjnych 23 5 000 171 74,99% 1 667 508 25,01% 6 667 679 Budżet Państwa Priorytet 3 Pomoc techniczna 19 110 432 75,00% 6 371 010 25,00% 25 481 442 Działanie 3.1 Wsparcie zarządzania SPO RZL 41 15 791 252 75,00% 5 264 466 25,00% 21 055 718 Budżet Państwa, JST, PFRON, Fundusz Pracy Działanie 3.2 Informacja i promocja działań SPO RZL 41 3 148 192 75,00% 1 049 540 25,00% 4 197 732 Budżet Państwa, JST, PFRON Działanie 3.3 Zakup sprzętu komputerowego 41 170 988 75,00% 57 004 25,00% 227 992 Budżet Państwa, JST, PFRON SPO RZL ogółem 1 470 033 216 75,00% 490 077 713 25,00% 1 960 110 929

w pkt 7.2.1 „Ogólny system płatności” ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie: „4. Środki pochodzące z zaliczki, przekazane na rachunek Instytucji Zarządzającej SPO RZL, mogą zostać wykorzystane w celu finansowania projektów lub w celu jak najszybszej refundacji wydatków poniesionych przez Beneficjenta Końcowego (instytucję wdrażającą) na rzecz Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów). 5. Instytucja Zarządzająca SPO RZL zawiera umowy finansowania działania z Beneficjentami Końcowymi (instytucjami wdrażającymi) (MEiN, PARP, PFRON, wojewódzkimi urzędami pracy, USC), w których wysokość wkładu z EFS jest określona w stosunku do całości środków publicznych. W umowie określona jest między innymi wartość kontraktu w podziale na poszczególne okresy realizacji (przewidywany harmonogram realizacji Działania), a także źródło finansowania krajowego. W przypadku Departamentu Wdrażania EFS w MPiPS, Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej) Działań 1.1, 1.5 i 1.6 nie jest zawierana umowa finansowania Działania z Instytucją Zarządzającą SPO RZL. Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego realizuje swoje zadania na podstawie „Zakresu obowiązków Departamentu

Wdrażania jako instytucji wdrażającej SPO RZL”, stanowiącego załącznik do Regulaminu wewnętrznego Departamentu. Wypłaty na rzecz Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) są dokonywane przez Beneficjentów Końcowych (instytucje wdrażające) na podstawie umowy o dofinansowanie projektu ze środków budżetu państwa lub innych środków publicznych, np. środka specjalnego na wspieranie rządowych programów służących aktywizacji zawodowej, Funduszu Pracy lub PFRON. Wypłata refundacji faktycznie poniesionych i kwalifikowalnych wydatków poniesionych w ramach poszczególnych Działań jest dokonywana przez Instytucję Płatniczą na rachunek Instytucji Zarządzającej SPO RZL w Narodowym Banku Polskim po zatwierdzeniu wniosku o refundację najpierw przez Instytucję Pośredniczącą SPO RZL (MPiPS lub MEiN), a następnie przez Instytucję Zarządzającą SPO RZL. Następnie Instytucja Zarządzająca SPO RZL ze swojego rachunku SPO RZL w Narodowym Banku Polskim dokonuje refundacji faktycznie poniesionych wydatków w ramach poszczególnych Działań, jako spłaty pożyczki na prefinansowanie lub zwrot do budżetu państwa, budżetu jednostek samorządowych oraz na rzecz Funduszu Pracy, PFRON i PARP. Instytucja Zarządzająca SPO RZL jest odpowiedzialna za refundację faktycznie poniesionych i kwalifikowalnych wydatków, o których refundację występuje MEiN, jako Instytucja Pośrednicząca SPO RZL oraz za zachowanie określonych na poziomie Działań procentowych poziomów finansowania z EFS i krajowych środków publicznych. Środki z Komisji Europejskiej zwracane są do budżetu państwa, budżetu jednostek samorządowych lub innych środków publicznych, np. środka specjalnego na wspieranie rządowych programów służących aktywizacji zawodowej albo bezpośrednio na rzecz funduszy celowych (Fundusz Pracy, PFRON), a także na rzecz PARP lub innych źródeł prefinansowania ze środków publicznych.”,

pkt 7.2.2 „Podstawowe zasady finansowania projektów” otrzymuje brzmienie: „Sprawozdawczość, przedkładanie wniosków i zatwierdzanie płatności Ogólną zasadą systemu płatności dla Działań w ramach Programu w przypadku projektu wybranego w drodze konkursu jest przekazywanie dla Ostatecznego Odbiorcy (beneficjenta) środków finansowych w formie dotacji lub zgodnie z umową o dofinansowanie projektu. W pozostałych przypadkach system płatności przewiduje zapłatę za usługę. Wyjątek stanowią Działania 1.2 i 1.3, w których system płatności przewiduje zwiększanie limitu środków Funduszu Pracy na realizację projektu na rzecz powiatowych urzędów pracy, jak również Działanie 2.2 Schemat b), w ramach którego ma miejsce zwiększenie środków finansowych dla wskazanej instytucji na realizację projektów. Wszystkie odpowiednie instytucje odpowiedzialne za wykrywanie nieprawidłowości przygotowują raporty o nieprawidłowościach, zestawienia nieprawidłowości oraz noty o nieprawidłowościach, które są przesyłane do odpowiedniej instytucji zgodnie z systemem zarządzania obowiązującym dla Programu lub w szczególnych przypadkach bezpośrednio do Departamentu Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z UE. Instytucja Zarządzająca SPO RZL przygotowuje raporty o nieprawidłowościach, zestawienia nieprawidłowości oraz noty o nieprawidłowościach na podstawie informacji uzyskanych od podmiotów odpowiedzialnych za wykrywanie nieprawidłowości (z wyjątkiem nieprawidłowości wykrytych przez Urzędy Kontroli Skarbowej), a następnie przesyła je do Departamentu Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z Unii Europejskiej oraz do wiadomości Departamentu Instytucji Płatniczej w Ministerstwie Finansów oraz (w przypadku not o nieprawidłowościach) do wiadomości Instytucji Zarządzającej PWW. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej przy pomocy Departamentu Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z Unii Europejskiej informuje Komisję Europejską o nieprawidłowościach w oparciu o uzyskane informacje. Instytucja Płatnicza ponosi odpowiedzialność za korekty finansowe i odzyskiwanie nieprawidłowo wpłaconych kwot. Instytucje te działają zgodnie z rozporządzeniem Komisji nr 1681/1994/WE z dnia 11 lipca 1994 r. dotyczącym nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot wypłaconych nieprawidłowo w związku z finansowaniem polityki strukturalnej i organizacją systemu informacji w tej dziedzinie (Dz. Urz. WE L 178 z 12.07.1994, str. 43, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 14, t. 1, str. 23) i art. 8 rozporządzenia nr 438/2001/WE. W realizacji projektu wybranego w drodze konkursu wymagany jest od Ostatecznego Odbiorcy (beneficjenta) udział finansowy, określany mianem wkładu własnego. Minimalna wartość wkładu własnego wynosi 1% kwalifikowalnych wydatków projektu. Wkład własny nie wymaga bezpośredniego zaangażowania środków finansowych Ostatecznego Odbiorcy (beneficjenta). Wymagana minimalna jednoprocentowa wartość tego wkładu może być wniesiona w postaci wkładu rzeczowego.

Wkład własny jest rozumiany jako wkład Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), bez względu na ich status prawny i źródło pochodzenia środków finansowych wykorzystywanych na realizację projektu. Niezależnie od powyższego – w ogłaszanych konkursach Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) będzie określał ewentualny oczekiwany wkład własny od jednostek samorządu terytorialnego – zgodnie z tabelami finansowymi z Programu. Wkład własny Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), niezbędny dla realizacji projektów podlegających przepisom o pomocy publicznej, powinien być traktowany jak środki prywatne i jako taki nie jest częścią publicznego współfinansowania krajowego. Tak rozumianych środków prywatnych nie należy wykazywać w sprawozdawczości jako wkładu własnego (stanowiącego część krajowego publicznego współfinansowania). Niemniej jednak środki prywatne muszą stanowić wydatki kwalifikowalne. Ostateczny Odbiorca (beneficjent) jest zobowiązany do przekazywania informacji na temat poszczególnych etapów realizacji projektu w sprawozdaniach okresowych, rocznych i w sprawozdaniu końcowym, jak również do przedkładania wniosku o płatność w trybie określonym w *umowie o dofinansowanie projektu*. Dokumenty te przekazywane są do Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), w celu przeprowadzenia weryfikacji formalnej i merytorycznej. W szczególności Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) weryfikuje prawidłowość przedstawionych przez Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) wniosków o płatność, w tym sprawdza kwalifikowalność poniesionych wydatków oraz zgodność z procedurami Programu i Uzupełnienia Programu. Po zweryfikowaniu i zaakceptowaniu wniosku Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) dokonują płatności na rzecz Ostatecznego Odbiorcy (beneficjenta). Na podstawie wniosków Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) przygotowują w ramach właściwego dla nich Działania wniosek o refundację od Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej) do Instytucji Zarządzającej SPO RZL i przekazują go do Instytucji Pośredniczącej SPO RZL, która dokonuje weryfikacji wniosków, a następnie przekazuje je do Instytucji Zarządzającej SPO RZL. Po zatwierdzeniu wniosków Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) Instytucja Zarządzająca SPO RZL dokonuje refundacji ze środków EFS, a następnie przygotowuje wniosek na poziomie programu operacyjnego do Instytucji Płatniczej, która występuje o refundację faktycznie poniesionych wydatków z EFS do Komisji Europejskiej. Po otrzymaniu środków z Komisji Europejskiej Instytucja Płatnicza przekazuje je na rachunek programowy Instytucji Zarządzającej SPO RZL. **Podstawy zawieszania płatności** Środki europejskie przekazywane w ramach funduszy strukturalnych mają status środków publicznych. Oznacza to, że przy ich wydatkowaniu mają zastosowanie wszystkie zasady, które obowiązują w polskim systemie finansów publicznych. Muszą być one zatem wydatkowane wyłącznie na określony cel, według obowiązujących procedur, oraz rozliczone zgodnie z zasadami obowiązującymi dla dotacji z budżetu państwa. W związku z tym wszelkie naruszenia wyżej wymienionych zasad są podstawą do zawieszenia płatności oraz zastosowania sankcji odpowiednich dla tych naruszeń. W przypadku Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) realizujących poszczególne projekty w ramach Programu podstawą zawieszenia płatności są wszelkie nieprawidłowości w realizacji projektu, w szczególności niewywiązywanie się z postanowień *umowy o dofinansowanie projektu*, takie jak: nieterminowe, nieprawidłowe realizowanie projektu, niedopełnienie obowiązków sprawozdawczych. Ponowne uruchomienie płatności następuje po ich usunięciu.”,

pkt **7.2.3.1. „Audyt”** otrzymuje brzmienie: „We wszystkich instytucjach zaangażowanych we wdrażanie Programu, to znaczy Instytucji Płatniczej, Instytucji Zarządzającej PWW, Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucjach Pośredniczących SPO RZL (MRR, MEiN) oraz w instytucjach pełniących rolę Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) (MPiPS, MEiN, wojewódzkie urzędy pracy, PFRON, PARP, USC), utworzono komórki audytu wewnętrznego. Komórka audytu wewnętrznego nie jest zaangażowana w żadną działalność operacyjną jednostki sektora finansów publicznych. Pełni ona funkcję ciała doradczego dla kierownika instytucji, zapewniając go jednocześnie o prawidłowym funkcjonowaniu systemu zarządzania finansowego i kontroli.

Ustanowienie audytu wewnętrznego wiąże się bezpośrednio z wdrażaniem ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 i Nr 169, poz. 1420)⁴⁾. Sposób i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego (Dz. U. Nr 111, poz. 973). Ponadto obowiązującym dokumentem jest komunikat nr 2 Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2003 r. w sprawie ogłoszenia „Standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych” (Dz. Urz. MF Nr 3, poz. 14). Do przeprowadzania audytu upoważnione są komórki audytu wewnętrznego istniejące w jednostkach odpowiedzialnych za zarządzanie i wdrażanie Programu (wymienionych powyżej) oraz w uzasadnionych przypadkach - jednostka audytu wewnętrznego Instytucji Zarządzającej SPO RZL. W ramach organizacji systemu audytu wewnętrznego u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) i zasad współpracy pomiędzy jednostką audytu wewnętrznego Instytucji Zarządzającej SPO RZL i jednostką audytu wewnętrznego Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej) wyszczególniono prawa i obowiązki obu podmiotów. Do zadań jednostki audytu wewnętrznego Instytucji Zarządzającej SPO RZL należy: - określenie wytycznych dotyczących przygotowania „ścieżek audytu”, - opracowanie wytycznych określających jednolity wzór „ścieżek audytu” i ich prezentacji oraz jednolitych wytycznych dotyczących procedur prowadzenia audytu wewnętrznego przez instytucję wdrażającą, a także bieżące monitorowanie systemu audytu wewnętrznego u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) pod kątem jego jednolitego funkcjonowania, - koordynacja działań prowadzonych przez Beneficjenta Końcowego (instytucję wdrażającą), związanych z wykonywaniem audytu oraz zbieranie sprawozdań i informacji o stanie realizacji zadań audytowych odnoszących się do obszarów działalności związanej z wdrażaniem Programu. Ponadto jednostka audytu wewnętrznego Instytucji Zarządzającej SPO RZL ma prawo do: - przeprowadzenia audytu u Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), a także w uzasadnionych przypadkach u Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) oraz prowadzenia czynności sprawdzających, - wydawania zaleceń, na podstawie przeprowadzonych przez siebie audytów, mających na celu usprawnienie systemu wdrażania Programu u Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej), - przedstawiania Beneficjentowi Końcowemu (instytucji wdrażającej) propozycji odnośnie do obszarów związanych z wdrażaniem Programu, które należałoby uwzględnić w planie audytów sporządzanym przez Beneficjenta Końcowego (instytucję wdrażającą) na kolejny rok. Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) jest zobowiązany: - zapewnić funkcjonowanie w ramach własnej struktury organizacyjnej komórki audytu wewnętrznego i zapewnić jej niezależność organizacyjną i funkcjonalną, - prowadzić audyt wewnętrzny zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz zapewnić działanie systemu audytu wewnętrznego zgodnie z dokumentem „Standardy audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych” ogłoszonym przez Ministra Finansów, - zatrudnić audytorów wewnętrznych w liczbie zapewniającej prowadzenie audytu wewnętrznego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; przygotowywać plan szkoleń dla audytorów wewnętrznych na każdy następny rok oraz zapewnić ustawiczne podnoszenie kwalifikacji zawodowych i zapewnić środki na ten cel w budżecie, - przedkładać do jednostki audytu wewnętrznego w Instytucji Zarządzającej SPO RZL kopię planu audytu na kolejny rok, - przesyłać na żądanie jednostki audytu wewnętrznego w Instytucji Zarządzającej SPO RZL kopie sprawozdań z przeprowadzonych audytów odnoszących się do obszaru związanego z wdrażaniem Programu oraz półrocznych sprawozdań o stanie realizacji zadań audytowych, ______________________ ⁴⁾ Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 i Nr 169, poz. 1420) utrzymuje w mocy przepisy aktów wykonawczych do ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, Nr 45, poz. 391, Nr 65, poz. 594, Nr 96, poz. 874, Nr 166, poz. 1611 i Nr 189, poz. 1851, z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 93, poz. 890, Nr 121, poz. 1264, Nr 123, poz. 1291, Nr 210, poz. 2135 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 14, poz. 114, Nr 64, poz. 565, Nr 180, poz. 1495 i Nr 267, poz. 2259). Przepisy te obowiązują do chwili wejścia w życie nowych aktów wykonawczych, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2006 r.

- udostępniać przedstawicielom jednostki audytu wewnętrznego Instytucji Zarządzającej SPO RZL wszelkie dokumenty związane z audytem środków wydawanych w ramach Programu, przeprowadzonym u Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), - nałożyć na Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) obowiązek przeprowadzenia audytu zewnętrznego w przypadku, gdy: = kwota finansowania dla pojedynczego projektu realizowanego przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) z Programu jest równa bądź przekracza 700 tys. PLN, = kwota finansowania kilku projektów realizowanych przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) z Programu (z wyłączeniem projektów realizowanych w ramach Priorytetu 3 – Pomoc techniczna) jest równa bądź przekracza 1 mln PLN, = kwota finansowania kilku projektów realizowanych przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) w ramach Priorytetu 3 – Pomoc techniczna jest równa bądź przekracza 1 mln PLN. Z obowiązku audytu zewnętrznego zwolnione są projekty Pomocy Technicznej obejmujące audyt zewnętrzny innych projektów. Obowiązek sprawdzenia we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz w systemie SIMIK przekroczenia wyżej wymienionych wartości progowych spoczywa na Beneficjencie Końcowym (instytucji wdrażającej). Szczegóły dotyczące zadań jednostek audytu wewnętrznego określi umowa finansowania działania.”,

pkt 7.2.3.2 „Kontrola” otrzymuje brzmienie: „Dla zapewnienia prawidłowej i efektywnej realizacji programu wdrażanie Programu jest wspierane dodatkowo poprzez kontrolę finansową, której ogólne zasady określają: − rozporządzenie nr 1260/1999/WE, − rozporządzenie nr 438/2001/WE, − rozporządzenie Komisji nr 448/2001/WE z dnia 2 marca 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 w zakresie procedury dokonywania korekt finansowych pomocy udzielanej w ramach Funduszy Strukturalnych (Dz. Urz. WE L 064 z 06.03.2001, str. 13; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 14, t. 1, str. 155 ), zwane dalej „rozporządzeniem nr 448/2001/WE”, − rozporządzenie Komisji nr 2355/2002 z dnia 27 grudnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie Komisji (WE) nr 438/2001 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 dotyczącego zarządzania i systemów kontroli pomocy udzielanej w ramach Funduszy Strukturalnych (Dz. Urz. L 351 z 28.12.2002, str. 42; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 14, t. 1, str. 187). Polska odpowiedzialna jest za kontrolę finansową pomocy w ramach Programu. Podział funkcji w zakresie kontroli w jednostkach zaangażowanych w zarządzanie i wdrażanie Programu wygląda następująco: Instytucja Płatnicza Do zadań Instytucji Płatniczej w zakresie kontroli należy w szczególności: − weryfikowanie poświadczeń wydatków z EFS otrzymanych od Instytucji Zarządzającej SPO RZL, − certyfikowanie wobec Komisji Europejskiej, że poświadczenia wydatków w ramach Programu są przygotowane na bazie wiarygodnych i weryfikowalnych dokumentów, − informowanie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, za pośrednictwem Departamentu Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z UE, o wszelkich nieprawidłowościach finansowych, − gromadzenie, wyodrębnionymi kanałami monitoringu finansowego, informacji statystycznych i finansowych dla Instytucji Zarządzającej SPO RZL i Komitetu Monitorującego SPO RZL, − nadzór nad sprawnością działania bazy danych monitoringu i kontroli (SIMIK).

Ponadto, zadaniem Instytucji Płatniczej jest przygotowywanie wytycznych dotyczących zarządzania finansowego i kontroli finansowej oraz nadzorowanie i kontrolowanie ich realizacji w Instytucji Zarządzającej SPO RZL i Instytucjach Pośredniczących SPO RZL w zarządzaniu Programem. Rozwiązania te zapewniają, że środki funduszy strukturalnych będą docierały do Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w możliwie najkrótszym czasie (art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1260/99/WE). Jednostka Monitorująco-Kontrolna EFS Zadania Jednostki Monitorująco-Kontrolnej EFS są określone w art. 43 ust. 2 ustawy o NPR. Instytucja Zarządzająca SPO RZL Zgodnie z art. 34 rozporządzenia nr 1260/1999/WE oraz art. 4 rozporządzenia nr 438/2001/WE Instytucja Zarządzająca SPO RZL w zakresie kontroli jest odpowiedzialna przede wszystkim za: – weryfikację merytoryczną zestawień wydatków Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) potwierdzanych przez Instytucje Pośredniczące SPO RZL i ich zatwierdzanie, – wykrywanie nieprawidłowości, przygotowywanie raportów o nieprawidłowościach, zestawień nieprawidłowości oraz not o nieprawidłowościach, a następnie przesyłanie ich do Departamentu Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z Unii Europejskiej, Departamentu Instytucji Płatniczej w Ministerstwie Finansów oraz (w przypadku not o nieprawidłowościach) do Instytucji Zarządzającej PWW, – wdrożenie systemu zarządzania i kontroli gwarantującego prawidłowość operacji finansowych (w zakresie finansowym zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów oraz wnioskami Komitetu Monitorującego SPO RZL o podjęciu działań naprawczych). Instytucje Pośredniczące SPO RZL Instytucje Pośredniczące SPO RZL realizujące zadania związane z zarządzaniem Programem: – MRR (Departament Zarządzania EFS - dla Działań 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 2.3, 2.4, 3.1, 3.2 i 3.3), – MEiN (właściwy merytorycznie departament w MEiN - dla Działania 2.1. i 2.2.). Instytucje Pośredniczące SPO RZL dla poszczególnych Działań w ramach SPO RZL w zakresie wymagań dotyczących kontroli są odpowiedzialne w szczególności za: – weryfikację i potwierdzanie wydatków poniesionych przez Beneficjentów Końcowych (instytucje wdrażające) do Instytucji Zarządzającej SPO RZL, – przyjmowanie i kontrolę formalną wniosków o dofinansowanie realizacji projektu składanych przez Beneficjentów Końcowych (instytucje wdrażające) do Instytucji Pośredniczącej SPO RZL, zgodnie z przyjętymi procedurami, z przepisami Programu i Uzupełnieniem Programu oraz postanowieniami umowy finansowania działania zawartej pomiędzy Beneficjentem Końcowym (instytucją wdrażającą) a Instytucją Zarządzającą SPO RZL, – zbieranie od Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) informacji o zaistniałych nieprawidłowościach i zgłaszanie ich do Instytucji Zarządzającej SPO RZL oraz informowanie o procesie odzyskiwania dokonanych przez Beneficjentów Końcowych (instytucje wdrażające) płatności od Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów); przygotowywanie bieżących i kwartalnych raportów o nieprawidłowościach, zestawień nieprawidłowości oraz not o nieprawidłowościach. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) 1. MPiPS – Departament Wdrażania EFS – upoważniony do kontroli projektów realizowanych w ramach Działań: 1.1, 1.5, 1.6, 3.1, 3.2 i 3.3, 2. MEiN – właściwy merytorycznie departament w MEiN – upoważniony do kontroli projektów realizowanych w ramach Działań: 2.1, 2.2, 3. wojewódzkie urzędy pracy – upoważnione do kontroli projektów realizowanych na terenie województwa w ramach Działań: 1.2, 1.3, 4. PFRON – upoważniony do kontroli projektów realizowanych w ramach Działania 1.4,

5. PARP – upoważniona do kontroli projektów realizowanych w ramach Działania 2.3, 6. USC – upoważniony do kontroli wykonawców projektów realizowanych w ramach Działania 2.4. Beneficjenci Końcowi (instytucje wdrażające) uczestniczące w realizacji projektów współfinansowanych z EFS są w zakresie kontroli odpowiedzialni za: – przyjmowanie i kontrole merytoryczne i formalno-rachunkowe wniosków o dofinansowanie realizacji projektu składanych przez potencjalnych Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów) zgodnie z przyjętymi procedurami, z przepisami Programu i Uzupełnienia Programu oraz postanowieniami umowy finansowania działania zawartej pomiędzy Beneficjentem Końcowym (instytucją wdrażającą) a Instytucją Zarządzającą SPO RZL, – kontrolę merytoryczną i formalno-rachunkową wniosków o płatność wraz z zestawieniem wydatków oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie płatności przez Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), – wykrywanie nieprawidłowości, zgłaszanie i sprawozdawanie o nieprawidłowościach do właściwych instytucji (głównie Instytucji Pośredniczącej SPO RZL) oraz odzyskiwanie dokonanych płatności od Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), – weryfikacje wykorzystania środków, w tym przeprowadzanie kontroli na miejscu.”,

f) w pkt 7.2.3.2.1. „Kontrola skarbowa pomocy” część „Certyfikacja i wydawanie deklaracji zamknięcia pomocy” otrzymuje brzmienie: „Poświadczenie zamknięcia pomocy w ramach Programu, wydawane zgodnie z art. 38.1 (f) rozporządzenia nr 1260/1999/WE i art. 15–17 rozporządzenia nr 438/2001/WE, należy do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej – organu niezależnego od Instytucji Płatniczej, Instytucji Zarządzającej SPO RZL i Instytucji Pośredniczących SPO RZL. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej realizuje swoje zadanie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Ministerstwa Finansów, to jest Departamentu Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z UE. Departament Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z Unii Europejskiej wydaje poświadczenie zamknięcia pomocy na podstawie: a) analizy systemów zarządzania i kontroli w instytucjach zaangażowanych w proces wdrażania i zarządzania Programem, b) wyników kontroli 5% wydatków wcześniej przeprowadzonych przez UKS oraz c) w razie konieczności – dalszych kontroli wybranych transakcji (zgodnie z art. 15 i 16 rozporządzenia nr 438/2001/WE). Badania w jednostkach objętych audytem prowadzone są w trybie ustawy o kontroli skarbowej. W przypadku zaistnienia takiej potrzeby Departament Certyfikacji i Poświadczeń Środków Finansowych z Unii Europejskiej uzyskuje dodatkowe, wymagane przez siebie informacje, w trybie ustawy o kontroli skarbowej. Szczegółowy zakres, tryb i sposób dokumentowania czynności związanych z prowadzeniem odpowiednich badań oraz wydawaniem deklaracji zamknięcia pomocy został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie certyfikacji i wydawania deklaracji zamknięcia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 66, poz. 607).”;

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „2. Wydatki dotyczące ostatecznych beneficjentów projektu Wynagrodzenia wraz z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia społeczne. W przypadku udziału w projekcie osób pracujących wkładem własnym jest równowartość wynagrodzeń wypłacanych tym osobom wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, naliczana w proporcji odpowiadającej okresowi szkolenia. Wymagane jest dokumentowanie czasu, stawek, wypłat. Wydatki na podróż, zakwaterowanie, wyżywienie, uczestnictwo w szkoleniach i studiach podyplomowych. Wydatki te są wydatkami kwalifikowalnymi – w wysokości faktycznie poniesionej przez ostatecznych beneficjentów i dającej się udokumentować. Działania towarzyszące. Działania towarzyszące mogą stanowić jedynie element projektu, proporcjonalny do jego celu. Wydatek taki musi być kosztowo efektywny i skrupulatnie skalkulowany oraz nie może przekraczać 10% wartości całego projektu. Wydatki związane z zapewnieniem dodatkowych usług i wsparcia dla osób niepełnosprawnych - projekty skierowane do osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mogą obejmować także działania towarzyszące ułatwiające uczestnictwo w projekcie, takie jak na przykład zapewnienie obecności tłumacza migowego. Ostateczni beneficjenci mogą otrzymywać wsparcie przez okres 6 miesięcy w celu zapewnienia opieki nad dziećmi i osobami zależnymi ułatwiające uczestnictwo w projekcie. Projekty mające na celu aktywizację zawodową kobiet oraz osób wykluczonych społecznie mogą obejmować także działania towarzyszące, takie jak zapewnienie opieki nad dziećmi i osobami zależnymi od ostatecznych beneficjentów.

Subsydiowane zatrudnienie. W przypadku zatrudnienia ostatecznych beneficjentów pracodawca może uzyskać zwrot części wydatków związanych z ich wynagrodzeniami. Wymagane jest dokumentowanie czasu, stawek, wypłat. Dodatki i stypendia szkoleniowe. Stypendia (dotyczące staży/przygotowania zawodowego w miejscu pracy i szkoleń) wraz z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia. Jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej. Dotacje na tworzenie miejsc pracy i na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej. Określone przepisami świadczenia oraz wydatki związane z organizacją stanowisk pracy wolontariusza wyłącznie w ramach Działań 1.2 i 1.5. 3. Inne wydatki Koszty amortyzacji sprzętu. Koszt amortyzacji musi odnosić się wyłącznie do okresu współfinansowania ze środków EFS. Koszt amortyzacji wyliczony jest zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, tak aby te same przepisy obowiązywały w stosunku do projektów współfinansowanych ze środków EFS i projektów krajowych. Nie jest jednak dopuszczalne wliczanie do wydatków projektu odpisów amortyzacyjnych dotyczących sprzętu zakupionego z uzyskanego wcześniej wsparcia ze środków UE lub krajowych środków publicznych. Koszty wynajmu sprzętu. Wynajem (dzierżawa) sprzętu w liczbie i w okresie niezbędnym do przeprowadzenia szkolenia. Ostateczny Odbiorca (beneficjent) lub podwykonawca musi być bezpośrednim najemcą sprzętu. Koszty leasingu sprzętu. Raty leasingowe za leasing sprzętu niezbędnego dla realizacji projektu są kwalifikowalne pod następującymi warunkami: 1) leasingobiorca jest bezpośrednim odbiorcą środków przyznawanych na realizację projektu; 2) raty leasingu są udokumentowane fakturą z potwierdzonym odbiorem lub innym dokumentem księgowym o równoważnej wartości dowodowej; 3) w przypadku umów leasingu, które przewidują minimalny okres leasingu odpowiadający okresowi użytkowania aktywu będącego przedmiotem umowy, maksymalna kwota kwalifikowana do współfinansowania nie może przekroczyć wartości rynkowej sprzętu będącego przedmiotem leasingu; 4) w przypadku umów, które obowiązują w okresie krótszym niż okres użytkowania aktywu, którego umowa dotyczy, raty leasingu kwalifikują się proporcjonalnie do okresu wdrażanego projektu, leasingobiorca musi być jednak w stanie wykazać, że leasing był najbardziej efektywną pod względem kosztów metodą pozyskania wyposażenia, np. tańszą od wynajmu, a maksymalna kwota współfinansowania kwalifikowalnego nie powinna przekraczać wartości rynkowej leasingowanego aktywu. Inne koszty związane z umową leasingu, to jest podatek, marża leasingodawcy, koszty spłaty odsetek, koszty ogólne, opłaty związane z ubezpieczeniem, nie są kosztami kwalifikowalnymi. Koszty gwarancji bankowych. Są kwalifikowalne ze względu na obowiązek uzyskania gwarancji bankowej jako jednej z form zabezpieczenia prawidłowej realizacji projektu wynikający z odrębnych przepisów bądź decyzji Komisji zatwierdzającej przyznanie pomocy. Wydatki związane z wynajmem i udostępnieniem pomieszczeń. Wydatki związane z wynajmem pomieszczenia są kwalifikowalne, jeśli jednak pomieszczenie to używane jest równocześnie do innych celów – należy wyliczyć odpowiednią dla projektu część tego wydatku i przedstawić sposób jego obliczenia. Wydatki związane z zakupem i ubezpieczeniem sprzętu komputerowego, biurowego, technodydaktycznego. Suma wydatków na sprzęt nie może być wyższa niż 10% całkowitych wydatków projektu. Wydatki te są wyliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi. Ograniczenie to nie dotyczy projektów, których głównym celem jest zakup sprzętu.

Wydatki związane z tworzeniem specjalistycznego oprogramowania i baz danych, w tym administrowania portalu internetowego. Zakup sprzętu specjalistycznego ułatwiającego kształcenie uczniów niepełnosprawnych. Powyższe wydatki są wyliczone zgodnie z odrębnymi przepisami. Podkontraktowanie – między innymi wydatki związane z realizacją szkoleń zawodowych, w tym prowadzenia badań potrzeb szkoleniowych i tworzenia programów. Ostateczny Odbiorca (beneficjent) może przewidywać zlecenie realizacji części zadań wykonawcy – wyłącznie w ramach przepisów dotyczących zamówień publicznych. Płatność dla wykonawcy wynika ze stanu realizacji kontraktu oraz innych warunków określonych w umowie z wykonawcą. Płatność w żadnym wypadku nie może być wyliczona jako udział w ogólnych wydatkach projektu. Dopuszczalny jest jeden poziom zlecania (Ostateczny Odbiorca (beneficjent) może zlecić część projektu innej instytucji, która nie ma już prawa dalszego zlecania, jest zobowiązana wykonać zadanie samodzielnie). Wyjątek stanowią projekty zatwierdzone na podstawie opinii i rekomendacji właściwego komitetu sterującego, gdzie dopuszczalny jest drugi poziom zlecania. Wydatki związane z audytem. W przypadku realizowania przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) pojedynczego projektu o wartości 700 tys. PLN i więcej oraz w przypadku realizowania przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) kilku projektów o łącznej wartości 1 mln zł i więcej, jest on zobowiązany do przeprowadzenia audytu zewnętrznego. Wydatek poniesiony na przeprowadzenie takiego audytu, który wymagany jest przez Instytucję Zarządzającą SPO RZL i odnosi się bezpośrednio do projektu, jest kwalifikowalny. Wydatki poniesione na badania, analizy i ekspertyzy. Wydatki związane z realizacją projektów pilotażowych. Wydatki związane z dostosowaniem pomieszczeń do potrzeb wynikających z niepełnosprawności ostatecznych beneficjentów. Dla ułatwienia osobom niepełnosprawnym dostępu do udziału w projekcie, wydatkiem kwalifikowalnym jest dostosowanie pomieszczeń do potrzeb osób niepełnosprawnych – w kwocie stanowiącej nie więcej niż 10% ogólnej wartości projektu. Wydatki związane z organizacją spotkań informacyjno-doradczych. Wydatki na działania promocyjne i informacyjne. Wszystkie materiały promocyjne i informacyjne powinny być oznaczane przez umieszczenie na nich logo UE i logo EFS bądź słownego opisu przedstawiającego wkład UE i EFS. Wydatki poniesione na przystosowanie stanowiska pracy do potrzeb, wynikające z niepełnosprawności pracownika, wyłącznie w ramach Działania 1.4. Wydatki związane z tłumaczeniem. Wydatki związane z tłumaczeniem muszą być bezpośrednio związane z projektem realizowanym w ramach Programu. VAT. Podatek VAT jest uznawany za kwalifikowalny tylko w przypadku, gdy jest on faktycznie i ostatecznie poniesiony przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta). Jest to wydatek kwalifikowalny wyłącznie w przypadku Ostatecznego Odbiorcy (beneficjenta), który nie ma możliwości odzyskiwania/odliczania VAT na zasadach obowiązującego w Polsce prawa w zakresie podatku od towarów i usług. Wydatki na doradztwo prawne związane bezpośrednio z projektem. Za kwalifikowalne uznawane są również wydatki administracyjne, np.: - wydatki na marketing i rekrutację uczestników, - opłaty notarialne, - wydatki związane z prowadzeniem dokumentacji projektów, - wydatki związane z oceną i oddziaływaniem projektu i jego monitorowaniem. Koszty zabezpieczenia umowy.”,

część „Wydatki kwalifikowalne w ramach Pomocy Technicznej” oznacza się jako ust. 4 i otrzymuje brzmienie: „Doradztwo dla instytucji zaangażowanych w zarządzanie, wybór projektów, monitorowanie pomocy, opracowywanie procedur kontrolnych oraz kontrolę finansową Wydatki związane z pracą ekspertów krajowych i zagranicznych, wydatki na podróże i pobyt konsultantów i doradców. Wydatki związane z zakupem i ubezpieczeniem sprzętu niezbędnego do realizacji działań doradczych. Wydatki związane z tłumaczeniami. Wydatki związane z uaktualnianiem rozwiązań systemów informatycznych Doradztwo dla Komisji Oceny Projektów Wynagrodzenia ekspertów. Wydatki związane z przygotowaniem ekspertyz i analiz. Wydatki związane z organizacją prac Komisji Oceny Projektów: Koszty administracyjne. Koszty związane z organizacją posiedzeń Komisji Oceny Projektów. Koszty związane z udziałem zewnętrznych przedstawicieli Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w pracach Komisji Oceny Projektów. Szkolenia dla instytucji zaangażowanych we wdrażanie i zarządzanie Programem w zakresie zarządzania, wdrażania, monitoringu i kontroli finansowej Wydatki związane bezpośrednio z przygotowaniem i przeprowadzaniem szkoleń, w tym podróży, zakwaterowania, wyżywienia. Wydatki związane z personelem szkolącym. Wydatki związane z wynajmem pomieszczeń. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki związane z oddelegowaniem pracowników. Wydatki związane z zakupem i ubezpieczeniem sprzętu niezbędnego do realizacji działań szkoleniowych. Wydatki związane z udziałem pracowników Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), uczestniczących w zarządzaniu i wdrażaniu Programu w szkoleniach, seminariach, konferencjach, studiach podyplomowych. Organizacja prac Komitetu Monitorującego SPO RZL oraz komitetów sterujących Wydatki związane z organizacją posiedzeń Komitetu Monitorującego SPO RZL i Komitetów Sterujących SPO RZL. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki na wynajem sali i sprzętu multimedialnego. Wydatki związane z przejazdami i wyżywieniem członków Komitetu Monitorującego SPO RZL. Wydatki poniesione na przygotowanie ekspertyz i analiz. Wydatki związane z usługami świadczonymi przez ekspertów na rzecz Komitetu Monitorującego SPO RZL i Komitetów Sterujących. Wydatki na przygotowanie, powielanie i rozpowszechnianie protokołów posiedzeń Komitetów oraz sprawozdań rocznych i końcowych z realizacji Programu. Przeprowadzanie audytu zewnętrznego Wydatki związane z przygotowaniem i przeprowadzaniem audytu są kwalifikowalne dla następujących projektów: Projekty realizowane w ramach Priorytetu 3 SPO RZL podlegają obowiązkowi przeprowadzenia audytu, o ile wartość jednego projektu jest równa bądź przekracza 700 tys. PLN lub gdy suma projektów Ostatecznego Odbiorcy (beneficjenta) w ramach Pomocy Technicznej jest równa lub przekracza 1 mln PLN. Oznacza to, że projekty realizowane w ramach Pomocy Technicznej nie powinny być sumowane łącznie z projektami realizowanymi w pozostałych priorytetach. W przypadku realizowania przez Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) kilku projektów w ramach Priorytetu 3 SPO RZL o łącznej wartości równej lub przekraczającej 1 mln PLN należy

przeprowadzić audyt dla tego projektu, którego wartość - po zsumowaniu z łączną wartością poprzednich projektów realizowanych w Priorytecie 3 SPO RZL, powoduje osiągnięcie lub przekroczenie kwoty 1 mln PLN. Każdy następny projekt składany przez tego samego Ostatecznego Odbiorcę (beneficjenta) w ramach Priorytetu 3 SPO RZL będzie musiał podlegać audytowi. Wyjątek od tej reguły stanowią projekty dotyczące przeprowadzenia audytu zewnętrznego dla Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), realizowane w ramach Działania 3.1 schemat d). Projekty te podlegają zwolnieniu z obowiązku przeprowadzenia audytu ze względu na oczywisty konflikt interesów. Wsparcie kadrowe dla Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) w zakresie zarządzania, monitoringu i kontroli finansowej. Koszty osobowe - wydatki związane z wynagrodzeniami oraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne. Wydatki związane z zakupem sprzętu biurowego i komputerowego niezbędnego do zatrudnienia pracownika z pomocy technicznej. Organizacja seminariów i konferencji Wydatki na wynajęcie sali, sprzętu multimedialnego i nagłośnienia. Wydatki związane z tłumaczeniami. Wydatki na przygotowanie plakatów i materiałów promocyjnych. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki związane z zakupem materiałów oraz niezbędnego wyposażenia. Wydatki związane z oddelegowaniem pracowników biorących udział w wydarzeniach promocyjnych, szkoleniach – przejazd, wyżywienie, zakwaterowanie. Organizacja szkoleń i pomoc doradcza w zakresie informowania o Programie Wydatki związane bezpośrednio z przygotowaniem i przeprowadzeniem szkoleń, w tym podróży, zakwaterowania, wyżywienia. Wydatki związane z personelem. Wydatki na wynajem pomieszczeń i sprzętu do prowadzenia szkoleń. Wydatki związane z promocją szkolenia, np. ogłoszenia. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki związane z oddelegowaniem pracowników. Wydatki związane z zakupem i ubezpieczeniem sprzętu niezbędnego do realizacji działań szkoleniowych i doradczych. Wydatki związane z pracą ekspertów krajowych i zagranicznych, koszty podróży i pobytu konsultantów i doradców. Wydatki związane z tłumaczeniami. Wydawanie i dystrybucja aktualnych oficjalnych tekstów Programu oraz materiałów informacyjnych i promocyjnych Wydatki na przygotowanie, publikację i dystrybucję dokumentów programowych – Program, Uzupełnienie Programu, podręczniki EFS. Wydatki na przygotowanie, publikację i dystrybucję materiałów informacyjnych o EFS i SPO RZL (ulotek, broszur, folderów i biuletynów informacyjnych oraz innych publikacji). Wydatki na przygotowanie standów, bannerów, flag UE i innych materiałów służących do oznaczania projektów i imprez promocyjnych. Wydatki na przygotowanie, publikację i dystrybucję biuletynu informacyjnego Programu. Wydatki na przygotowanie materiałów promocyjnych. Wydatki związane z tłumaczeniem materiałów informacyjnych, promocyjnych i oficjalnych tekstów Programu. Tworzenie i realizacja szczegółowych planów promocji Programu Wydatki związane z zakupem sprzętu i wyposażenia na potrzeby realizacji Planu Programu. Wydatki związane z pracą ekspertów krajowych i zagranicznych. Wydatki związane z tłumaczeniami.

Obsługa, aktualizacja i rozwój strony internetowej poświęconej EFS Wydatki związane ze stworzeniem i modyfikacją portalu internetowego. Wydatki związane z bieżącym uaktualnianiem informacji, utrzymaniem i obsługą portalu. Wydatki związane z promocją portalu. Wydatki związane z opracowaniem materiałów zamieszczanych na stronach internetowych. Wydatki związane z tłumaczeniami. Organizacja spotkań informacyjnych Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających) Programu Wydatki na wynajęcie sali, sprzętu multimedialnego i nagłośnienia. Wydatki związane z tłumaczeniami. Wydatki na przygotowanie plakatów i materiałów promocyjnych. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Wydatki związane z udziałem w imprezach promocyjnych. Wydatki związane z zakupem materiałów oraz niezbędnego wyposażenia. Wydatki związane z oddelegowaniem pracowników biorących udział w wydarzeniach promocyjnych, szkoleniach – przejazd, wyżywienie, zakwaterowanie. Przygotowanie analiz, badań i sprawozdań z wdrażania Programu Wydatki związane z przygotowaniem analiz, studiów i ekspertyz. Wydatki związane z pracą ekspertów krajowych i zagranicznych. Wydatki związane z tłumaczeniami. Wydatki związane z drukiem. Ocena bieżącej realizacji projektów oraz ocena rezultatów projektów w ramach Działań Wydatki związane z przeprowadzeniem oceny bieżącej i oceny rezultatów projektów. Wydatki związane z pracą ekspertów w zakresie ewaluacji. Wydatki związane z pomocą doradczą oraz udziałem pracowników Instytucji Zarządzającej SPO RZL, Instytucji Pośredniczących SPO RZL oraz Beneficjentów Końcowych (instytucji wdrażających), zaangażowanych w prowadzenie bieżącej (on-going) oceny Programu, w szkoleniach, seminariach, konferencjach, studiach podyplomowych. Tworzenie i utrzymywanie telefonicznych stanowisk informacyjnych (help-desks) Wydatki związane z wyposażeniem telefonicznych stanowisk informacyjnych w sprzęt komputerowy, inne urządzenia biurowe i meble. Wydatki na wynajęcie pomieszczenia na potrzeby stanowiska informacyjnego. Wydatki na opłaty eksploatacyjne związane z funkcjonowaniem stanowiska informacyjnego. Wydatki związane z prowadzeniem infolinii, w tym wydatki na przeprowadzenie postępowania w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych na wyłonienie firmy, koszty przygotowania scenariuszy rozmów i bieżącą obsługę infolinii. Szkolenia trenerów ROSzEFS Wydatki związane bezpośrednio z przygotowaniem i przeprowadzeniem szkoleń, w tym podróży, zakwaterowania, wyżywienia. Wydatki związane z personelem szkolącym. Wydatki na wynajem pomieszczeń i sprzętu do prowadzenia szkoleń. Wydatki na przygotowanie i powielanie materiałów. Tworzenie i utrzymywanie sieci regionalnych punktów informacyjnych EFS (ROSzEFS) Wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi związanymi z funkcjonowaniem sieci regionalnych punktów informacyjnych EFS. Wydatki związane z personelem szkolącym. Wydatki na przygotowanie szkoleń, w tym materiały, wynajęcie sali, poczęstunek. Wydatki związane z prowadzeniem usług doradczych.

Zakup i instalacja sprzętu komputerowego Wydatki związane z przeprowadzeniem postępowania w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych. Wydatki na zakup i instalację sprzętu komputerowego. Zakup i instalacja pozostałych urządzeń elektronicznych wyposażenia biurowego. Wydatki zawiązane z zakupem pozostałych urządzeń elektronicznych wyposażenia biurowego. Wydatki na zakup oprogramowania. Wydatki na zakup innych urządzeń elektronicznych niezbędnych do zarządzania i promowania Programu. Wydatki związane z przeprowadzeniem postępowania ustawy – Prawo zamówień publicznych.”;

a) skrót „MENiS” zastępuje się skrótem „MEiN”,

b) skrót „MGiP” zastępuje się skrótem „MRR”;