Załącznik nr 3 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
DODATKOWE WYMAGANIA DLA NIEKTÓRYCH PRZYRZĄDÓW I URZĄDZEŃ
STOSOWANYCH NA STACJI KONTROLI POJAZDÓW
pneumatycznego układu hamulcowego pojazdu. Szczelność połączenia powinna być
taka, aby spadek ciśnienia był nie większy
niż 0,01 MPa w czasie 3 minut.
1.2. Parametry robocze i wymiary
1.2.1. Rolki napędowe powinny mieć następujące wymiary:
a) średnica zewnętrzna nie mniejsza niż 200 mm,
b) długość czynnej powierzchni rolki nie mniejsza niż 250 mm i nie większa niż 300 mm —
dla urządzeń do kontroli hamulców motocykli,
c) rozstaw między końcami wewnętrznymi rolek obu zestawów nie większy niż:
— 900 mm — dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc do 3,5 t,
— 1300 mm — dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc ponad 3,5 t,
— 900 mm — dla urządzeń uniwersalnych
do kontroli hamulców,
d) rozstaw między końcami zewnętrznymi rolek
obu zestawów nie mniejszy niż:
— 2000 mm — dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc do 3,5 t,
— 2600 mm — dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc ponad 3,5 t,
— 2600 mm — dla urządzeń uniwersalnych
do kontroli hamulców.
1.2.2. Prędkość obwodowa rolek napędowych powinna wynosić:
a) 4—6 km/h — dla urządzeń do kontroli motocykli i pojazdów o dmc do 3,5 t,
b) 2—3 km/h — dla urządzeń do kontroli pojazdów o dmc ponad 3,5 t,
c) dwie prędkości wg lit. a), b) przełączane —
dla urządzeń uniwersalnych do kontroli hamulców.
1.2.3. Powierzchnia robocza rolek napędowych powinna być tak wykonana, aby współczynnik
przyczepności opony do rolek napędowych nie
był mniejszy niż: 0,8 na sucho i 0,6 na mokro
i jednocześnie podczas pomiaru sił hamowania
nie następowało nienormalne zużycie lub
uszkodzenie opon.
1.3. Wymagania metrologiczne:
1.3.1. Urządzenie powinno wskazywać następujące
wielkości:
a) siłę hamowania w jednostkach miary: niuton [N] lub kiloniuton [kN],
b) nacisk na pedał hamulca w jednostkach miary: niuton [N] lub dekaniuton [daN],
c) ciśnienie powietrza w jednostkach miary:
megapaskal [MPa] lub bar [bar]2),
d) różnicę względną sił hamowania w jednostkach miary: procent [%].
1.3.2. Zakresy wskazań wielkości pomiarowych (obliczanych) powinny wynosić:
a) dla siły hamowania:
— od 0 do co najmniej 3000 N (3 kN) — dla
urządzeń do kontroli hamulców motocykli,
— od 0 do co najmniej 6000 N (6 kN) — dla
urządzeń do kontroli hamulców pojazdów
o dmc do 3,5 t,
— od 0 do co najmniej 30000 N (30 kN) —
dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc ponad 3,5 t i urządzeń uniwersalnych do kontroli hamulców pojazdów,
b) dla nacisku na pedał hamulca — od 0 do co
najmniej 990 N (99 daN),
c) dla ciśnienia powietrza — od 0 do co najmniej 1,0 MPa (10 bar),
d) dla różnicy względnej sił hamowania — od
0 do co najmniej 40 %.
1.3.3. Działka elementarna (rozdzielczość wskazań)
dla wielkości mierzonych (obliczanych) powinna wynosić dla:
a) siły hamowania w przypadku:
— urządzeń do kontroli hamulców motocykli
— nie więcej niż 50 N (0,05 kN),
— urządzeń do kontroli hamulców pojazdów
o dmc do 3,5 t — nie więcej niż 50 N
(0,05 kN) w zakresie od 0 do 3000 N (3 kN)
i 100 N (0,1 kN) w zakresie powyżej
3000 N (3 kN),
— urządzeń do kontroli hamulców pojazdów
o dmc powyżej 3,5 t — nie więcej niż
100 N (0,1 kN) w zakresie od 0 do
3000 N (3 kN), 200 N (0,2 kN) w zakresie
od 3000 N (3 kN) do 10000 N (10 kN) i
500 N (0,5 kN) powyżej 10000 N (10 kN),
b) siły nacisku na pedał hamulca — nie więcej
niż 20 N (2 daN),
c) ciśnienia powietrza — nie więcej niż 0,02 MPa
(0,2 bar),
d) różnicy względnej sił hamowania — nie więcej niż 1 %.
1.3.4. Dokładność pomiaru.
a) zerowanie — wskazania wszystkich układów
pomiarowych powinny samoczynnie ustawiać się na 0 po włączeniu zasilania i po każdorazowym zainicjowaniu nowego pomiaru,
a w razie potrzeby powinno być zapewnione
ręczne ustawienie wskazania 0,
b) błąd dopuszczalny pomiaru siły hamowania
nie powinien być większy niż ±30 N w zakresie pomiaru od 0 do 1000 N (1 kN) i ±3 %
wartości rzeczywistej, zadanej przyrządem
kalibracyjnym, w zakresie pomiaru powyżej
1000 N (1 kN) oraz jednocześnie różnica
wskazań między układami pomiarowymi lewego i prawego zestawu rolek przy pomiarze siły o tej samej wartości nie może być
większa niż 2 % wartości końcowej zakresu
pomiarowego,
c) błąd dopuszczalny pomiaru nacisku na pedał
hamulca nie powinien być większy niż
±20 N w całym zakresie pomiarowym,
d) błąd dopuszczalny pomiaru ciśnienia powietrza nie powinien być większy niż ±0,02 MPa
(0,2 bar) w całym zakresie pomiarowym.
2. Urządzenia płytowe (najazdowe) do kontroli działania hamulców
2.1. Konstrukcja:
2.1.1. Urządzenie płytowe do kontroli działania hamulców powinno:
a) składać się z poniższych zespołów:
— osobnej jednostki sterująco-wskaźnikowej3),
— dwóch lub czterech niezależnych płyt najazdowych do pomiaru siły hamowania1),
— miernika nacisku na pedał hamulca,
b) zapewniać pomiar sił hamowania jednocześnie obu kół tej samej osi1),
c) zapewniać pomiar sił hamowania jednocześnie z pomiarem nacisku na pedał hamulca,
d) zapewniać rejestrację zależności sił hamowania od nacisku na pedał hamulca.
2.1.2. Każda płyta pomiarowa powinna umożliwiać
sprawdzenie błędu pomiaru siły hamowania
oraz justowanie (kalibrację) układu pomiaru siły hamowania.
2.1.3. Jednostka sterująco-wskaźnikowa powinna:
a) zapewniać możliwość ręcznego uruchamiania i sterowania urządzeniem, w tym możliwość zapoczątkowania pomiaru z miejsca
kierowcy pojazdu za pomocą sterownika
ręcznego (pilota),
b) wskazywać siły hamowania osobno dla każdego koła tej samej osi,
c) zatrzymywać wskazania zmierzonych wielkości aż do chwili rozpoczęcia nowego pomiaru,
d) zapewniać kontrolę działania hamulców
zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach,
e) zapewniać rejestrację wyników pomiaru
i drukowanie protokołu pomiarowego, który
powinien zawierać co najmniej:
— nazwę i adres stacji kontroli pojazdów,
— datę i godzinę badania,
— dane pojazdu (rodzaj, markę, typ/model,
datę pierwszej rejestracji, nr rejestracyjny),
— wyniki pomiarów i dane, niezbędne do
oceny działania hamulców (jeżeli program automatycznie ocenia prawidłowość działania hamulców, to ocena ta powinna być zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach).
2.1.4. Miernik nacisku na pedał hamulca powinien:
a) umożliwiać sprawdzenie błędu pomiaru siły
nacisku,
b) zapewniać bezprzewodową transmisję danych do jednostki sterująco-wskaźnikowej,
c) umożliwiać pewne zamocowanie przetwornika siły na pedale hamulca lub na bucie operatora.
2.2. Parametry robocze i wymiary
2.2.1. Wymiary płyty pomiarowej:
a) długość płyty powinna być nie mniejsza niż:
— 1400 mm — dla urządzeń do kontroli hamulców motocykli,
— 1500 mm — dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc do 3,5 t,
b) szerokość płyty urządzenia do kontroli hamulców motocykli powinna być nie mniejsza
niż 500 mm.
2.2.2. Płyty pomiarowe urządzeń 2-płytowych i 4-płytowych do kontroli hamulców powinny umożliwiać zainstalowanie ich na stanowisku kontrolnym tak, aby:
a) dwie płyty były wzajemnie równoległe,
b) odległość między dłuższymi krawędziami
wewnętrznymi powierzchni roboczej płyt była nie większa niż 900 mm,
c) odległość między dłuższymi krawędziami zewnętrznymi powierzchni roboczej płyt była
nie mniejsza niż 2000 mm.
2.2.3. Wytrzymałość na nacisk koła badanego pojazdu
powinna być nie mniejsza niż:
a) 5 kN — dla urządzeń do kontroli hamulców
motocykli,
b) 10 kN — dla urządzeń do kontroli hamulców
pojazdów o dmc do 3,5 t.
2.2.4. Urządzenie powinno być przystosowane do najazdu pojazdu z prędkością do 15 km/h podczas
kontroli hamulców.
2.2.5. Współczynnik przyczepności opony do nawierzchni płyty pomiarowej urządzenia nie powinien być mniejszy niż: 0,8 na sucho i 0,6 na
mokro.
2.3. Wymagania metrologiczne:
2.3.1. Urządzenie powinno wskazywać następujące
wielkości:
a) siłę hamowania w jednostkach miary: niuton [N] lub kiloniuton [kN],
b) nacisk na pedał hamulca w jednostkach miary: niuton [N] lub dekaniuton [daN]4),
c) różnicę względną sił hamowania, mierzonych jednocześnie dla kół tej samej osi,
w jednostkach miary: procent [%].
2.3.2. Zakresy wskazań wielkości mierzonych powinny wynosić:
a) dla siły hamowania:
— od 0 do co najmniej 3000 N (3 kN) — dla
urządzeń do kontroli hamulców motocykli,
— od 0 do co najmniej 9990 N (9,99 kN) —
dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc do 3,5 t,
b) dla nacisku na pedał hamulca — od 0 do co
najmniej 990 N (99 daN),
c) dla różnicy względnej sił hamowania —
od 0 do co najmniej 40 %.
2.3.3. Działka elementarna (rozdzielczość wskazań)
powinna wynosić:
a) dla siły hamowania:
— dla urządzeń do kontroli hamulców motocykli — nie więcej niż 50 N (0,05 kN),
— dla urządzeń do kontroli hamulców pojazdów o dmc do 3,5 t — nie więcej niż
50 N (0,05 kN) w zakresie od 0 do
3000 N (3 kN) i 100 N (0,1 kN) w zakresie
powyżej 3000 N (3 kN),
b) dla siły nacisku na pedał hamulca — nie więcej niż 20 N (2 daN),
c) dla różnicy względnej sił hamowania — nie
więcej niż 1 %.
2.3.4. Dokładność pomiaru:
a) zerowanie — wskazania wszystkich układów
pomiarowych urządzenia powinny samoczynnie ustawiać się na 0 po włączeniu zasilania i po każdorazowym zainicjowaniu nowego pomiaru, a w razie potrzeby powinno
być zapewnione ręczne ustawienie wskazania 0,
b) błąd dopuszczalny pomiaru siły hamowania
nie powinien być większy niż ±30 N
(±0,03 kN) w zakresie pomiaru od 0 do
1000 N (1 kN) i ±3 % wartości rzeczywistej
w zakresie pomiaru powyżej 1000 N (1 kN)
oraz jednocześnie różnica wskazań między
układami pomiarowymi lewej i prawej płyty
przy pomiarze siły o tej samej wartości nie
powinna być większa niż 2 % górnej wartości zakresu pomiarowego,
c) błąd dopuszczalny pomiaru nacisku na pedał
hamulca nie powinien być większy niż
±20 N w całym zakresie pomiarowym.
3. Opóźnieniomierz do kontroli działania hamulców
3.1. Konstrukcja:
3.1.1. Opóźnieniomierz powinien:
a) składać się z poniższych zespołów:
— rejestratora lub wskaźnika opóźnienia hamowania i nacisku na pedał hamulca,
— układu pomiarowego opóźnienia hamowania,
— miernika nacisku na pedał hamulca,
b) być zasilany z własnego źródła prądu lub
z instalacji elektrycznej samochodu 12/24 V,
c) zapewniać możliwość zapoczątkowania pomiaru z miejsca kierowcy pojazdu,
d) zapewniać pomiar opóźnienia hamowania
jednocześnie z pomiarem nacisku na pedał
hamulca i rejestrację zależności miedzy tymi
wielkościami, z możliwością zapamiętania
i wskazania wartości maksymalnych, aż do
chwili rozpoczęcia nowego pomiaru,
e) zapewniać pomiar opóźnienia hamowania
zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach,
f) zapewniać rejestrację wyników pomiaru
i drukowanie protokołu pomiarowego, który
powinien zawierać co najmniej:
— nazwę i adres stacji kontroli pojazdów,
— datę i godzinę badania,
— dane pojazdu (rodzaj, marka, typ/model,
data pierwszej rejestracji, nr rejestracyjny),
— wyniki pomiarów i dane, niezbędne do
oceny działania hamulców (jeżeli program automatycznie ocenia prawidłowość działania hamulców, to ocena ta powinna być zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach).
3.1.2. Układ pomiarowy opóźnienia hamowania powinien:
a) być wyposażony w układ kompensacji opóźnienia, uniezależniający wskazanie przyrządu
od występującego podczas pomiaru opóźnienia pochylenia pojazdu,
b) umożliwiać sprawdzenie błędu pomiaru
opóźnienia hamowania.
3.1.3. Miernik nacisku na pedał hamulca powinien
umożliwiać:
a) sprawdzenie błędu pomiaru siły nacisku,
b) pewne zamocowanie przetwornika siły na
pedale hamulca lub na bucie operatora.
3.2. Wymagania metrologiczne:
3.2.1. Opóźnieniomierz powinien wskazywać lub rejestrować następujące wielkości:
a) opóźnienie hamowania w jednostkach miary: metr/(sekunda)2 [m/s2] lub w procentach [%] przyspieszenia ziemskiego,
b) nacisk na pedał hamulca w jednostkach miary: niuton [N] lub dekaniuton [daN].
3.2.2. Zakresy wskazań wielkości powinny wynosić
dla:
a) opóźnienia hamowania — od 0 do co najmniej 9,9 m/s2 lub odpowiednio od 0 do co
najmniej 99 % przyspieszenia ziemskiego,
b) nacisku na pedał hamulca — od 0 do co najmniej 990 N (99 daN).
3.2.3. Działka elementarna (rozdzielczość wskazań)
dla wielkości mierzonych powinna wynosić:
a) dla opóźnienia hamowania — nie więcej niż
0,1 m/s2 lub odpowiednio 1 % przyspieszenia ziemskiego,
b) dla siły nacisku na pedał hamulca — nie więcej niż 20 N (2 daN).
3.2.4. Dokładność pomiaru:
a) zerowanie — wskazania wszystkich układów
pomiarowych powinny samoczynnie ustawiać się na 0 po włączeniu zasilania i po każdorazowym zainicjowaniu nowego pomiaru,
a w razie potrzeby powinno być zapewnione
ręczne ustawienie wskazania 0,
b) błąd dopuszczalny pomiaru opóźnienia hamowania nie powinien być większy niż
0,1 m/s2 lub odpowiednio, jeśli opóźnieniomierz jest wyskalowany w % przyśpieszenia
ziemskiego, wynik powinien być obliczany
z zaokrągleniem do 1 %,
c) błąd dopuszczalny pomiaru nacisku na pedał
hamulca nie powinien być większy niż
±20 N w całym zakresie pomiarowym.
4. Przyrządy do kontroli geometrii ustawienia kół i osi pojazdu
4.1. Konstrukcja:
4.1.1. Przyrząd powinien składać się co najmniej z:
a) zespołów pomiarowych, zapewniających
wykonanie pomiaru geometrii ustawienia
wszystkich kół i osi pojazdu w zakresie wielkości wymienionych w pkt 4.2.1,
b) następującego wyposażenia pomocniczego,
niezbędnego do wykonania pomiarów:
— obrotnic pod koła kierowane,
— płyt wyrównawczych pod koła osi niekierowanych, jeśli metoda pomiaru tego wymaga,
— blokady pedału hamulca,
— blokady koła kierownicy.
4.1.2. Przyrząd powinien:
a) zapewniać pomiar bezpośredni lub pośredni
wielkości wymienionych w pkt 4.2.1, bez
względu na kształt i materiał tarczy koła oraz
ukształtowanie elementów nadwozia (zderzaki, spojlery, błotniki itp.),
b) zapewniać kompensację bicia poprzecznego
na skutek odkształcenia tarczy koła i niedokładności zamocowania zespołu pomiarowego na kole o wartości co najmniej 1°30‘,
c) zapewniać, w zależności od przeznaczenia,
pomiary geometrii ustawienia kół i osi pojazdów o następujących parametrach:
— pojazdy o dmc do 3,5 t włącznie: rozstaw
kół badanego pojazdu — co najmniej od
1100 mm do 1800 mm, rozstaw osi badanego pojazdu — co najmniej od 1800 mm
do 4700 mm, średnica obręczy kół — co
najmniej od 12” do 20”,
— pojazdy o dmc ponad 3,5 t: rozstaw kół
badanego pojazdu — co najmniej od
1500 mm do 2300 mm, rozstaw osi badanego pojazdu — co najmniej od 2500 mm,
średnica obręczy kół — co najmniej od
16” do 24”, długość — maksymalnie
18 m,
d) zapewniać wskazania lub odczyt co najmniej
wielkości mierzonych bezpośrednio,
e) zatrzymać wskazania zmierzonych wielkości
aż do momentu rozpoczęcia nowego pomiaru,
f) zapewniać drukowanie protokołu pomiarowego, który powinien zawierać co najmniej:5)
— nazwę i adres stacji kontroli pojazdów,
— datę i godzinę badania,
— dane pojazdu (rodzaj, markę, typ/model,
datę pierwszej rejestracji, nr rejestracyjny),
— wyniki pomiarów (jeżeli program automatycznie ocenia prawidłowość geometrii
ustawienia kół i osi pojazdu, to ocena ta
powinna być zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu
przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach).
4.1.3. Obrotnice i płyty wyrównawcze powinny:
a) być zabezpieczone antykorozyjnie, w tym
przed działaniem płynów eksploatacyjnych,
stosowanych w pojazdach,
b) wytrzymywać nacisk koła badanego pojazdu nie mniejszy niż:
— 10 kN — dla przyrządów do pomiaru geometrii ustawienia kół i osi pojazdu o dmc
do 3,5 t,
— 57,5 kN — dla przyrządów do pomiaru
geometrii ustawienia kół i osi pojazdu
o dmc powyżej 3,5 t,
c) mieć możliwość przesuwu w dowolnym kierunku elementu obrotowego, na którym stoi
koło, względem podstawy o wartość co najmniej 100 mm (dotyczy tylko obrotnic).
4.2. Wymagania metrologiczne:
4.2.1. Przyrząd powinien wskazywać następujące
wielkości:6)
a) zbieżność całkowitą kół jezdnych w jednostkach miary: milimetr [mm] lub stopień [°],
b) kąt pochylenia koła jezdnego w jednostkach
miary: stopień [°],
c) kąt pochylenia osi zwrotnicy w jednostkach
miary: stopień [°],7)
d) kąt wyprzedzenia osi zwrotnicy w jednostkach miary: stopień [°],7)
e) maksymalny kąt skrętu kół w jednostkach
miary: stopień [°],7)
f) różnica kątów skrętu kół w jednostkach miary: stopień [°],7)
g) śladowość kół poszczególnych osi w jednostkach miary: milimetr [mm],8)
h) nierównoległość osi w jednostkach miary:
milimetr [mm].8)
4.2.2. Zakresy wskazań wielkości pomiarowych (obliczanych) powinny wynosić co najmniej:
a) od –3° do +3° lub od –18 mm do +18 mm dla
zbieżności całkowitej kół jezdnych,
b) od –5° do +5° dla kąta pochylenia koła jezdnego,
c) od –5° do +17° dla kąta pochylenia osi zwrotnicy,
d) od –5° do +17° dla kąta wyprzedzenia osi
zwrotnicy,
e) od –50° do +50° dla kąta skrętu kół,
f) od –70 mm do +70 mm dla śladowości kół,
g) od –99 mm do +99 mm dla nierównoległości
osi.
4.2.3. Działka elementarna (rozdzielczość wskazań)
dla wielkości mierzonych (obliczanych) powinna wynosić dla:
a) zbieżności całkowitej kół jezdnych — nie więcej niż 5‘ lub 0,5 mm,
b) kąta pochylenia koła — nie więcej niż 5‘,
c) kąta pochylenia osi zwrotnicy — nie więcej
niż 10’,
d) kąta wyprzedzenia osi zwrotnicy — nie więcej niż 10’,
e) maksymalnego kąta skrętu kół — nie więcej
niż 1°,
f) różnicy kątów skrętu kół — nie więcej niż 1°,
g) śladowości kół — nie więcej niż 1 mm,
h) nierównoległości osi — nie więcej niż 1 mm.
4.2.4. Dokładność pomiaru — błąd maksymalny pomiaru (obliczeń) nie powinien być większy niż:
a) ±5’ lub 0,5 mm dla zbieżności całkowitej kół
jezdnych,
b) ±5’ dla kąta pochylenia koła jezdnego,
c) ±10’ dla kąta pochylenia osi zwrotnicy,
d) ±10’ dla kąta wyprzedzenia osi zwrotnicy,
e) ±30’ dla maksymalnego kąta skrętu kół,
f) ±30’ dla różnicy kątów skrętu kół,
g) ±2 mm dla śladowości kół,
h) ±2 mm dla nierównoległości osi.
5. Przyrządy do wymuszania kontrolowanego nacisku na mechanizm sterowania hamulcem najazdowym przyczepy
5.1. Konstrukcja:
5.1.1. Przyrząd powinien składać się co najmniej z poniższych zespołów:
a) jednostki sterująco-wskaźnikowej,9)
b) zespołu do wywierania nacisku na mechanizm sterowania hamulcami przyczepy
(przyrządy czynne) lub zespołu do przeniesienia nacisku na mechanizm sterowania hamulcami przyczepy (przyrządy bierne),
c) układu pomiaru nacisku na mechanizm sterowania hamulcami przyczepy.
5.1.2. Przyrząd powinien:
a) zapewniać sztywne połączenie zespołu do
wywierania nacisku na mechanizm sterowania lub zespołu do przeniesienia nacisku na
mechanizm sterowania z mechanizmem sterowania przyczepy bez jego demontażu, jeśli
zespoły te pośredniczą w połączeniu przyczepy z pojazdem ciągnącym podczas badania hamulców przyczepy; do połączenia powinny być zastosowane elementy mechanicznych urządzeń sprzęgających wyposażonych w kulę sprzęgającą, zgodnie z wymaganiami normy ISO 1103:2000,
b) być wyposażony w wyłącznik zasilania,
w przypadku zasilania bateryjnego, oraz sygnalizację włączenia, jeśli zasilanie nie wyłącza się automatycznie po określonym czasie
nieaktywności przyrządu (nie dłuższym jednak niż 30 s),
c) umożliwiać sprawdzenie błędu pomiaru nacisku na mechanizm sterowania oraz justowanie (kalibrację) tego układu pomiaru nacisku,
d) zapewniać wymuszenie nacisku na mechanizm sterowania hamulca najazdowego
przyczepy o dmc od 400 kg do 3500 kg podczas kontroli hamulców przyczepy na rodzajach urządzeń do kontroli działania hamulców, określonych w instrukcji obsługi przyrządu.
5.1.3. Przyrząd czynny powinien:
a) zapewniać wywieranie w sposób kontrolowany, z płynną regulacją, nacisku na mechanizm sterowania w kierunku równoległym
do osi wzdłużnej tego mechanizmu, przy tym
skok elementu wymuszającego ruch mechanizmu sterowania hamulcem najazdowym
powinien wynosić co najmniej 160 mm,
b) zapewniać połączenie zespołu do wywierania nacisku ze źródłem zasilania za pomocą
przewodów elastycznych odpowiedniej wytrzymałości (dotyczy przyrządów hydraulicznych lub pneumatycznych),
c) zapewniać maksymalną siłę nacisku (nie
mniejszą jednak niż 400 daN) przy ciśnieniu
powietrza nie większym niż 0,6 MPa.10)
5.1.4. Przyrząd bierny powinien:
a) zapewniać przeniesienie, na zespół sterowania, nacisku powstającego podczas hamowania zestawu pojazdu na skutek najazdu
przyczepy na pojazd ciągnący,
b) być przystosowany do ciągnięcia przyczepy
i zabezpieczony przed przeciążeniem dynamicznym na skutek najazdu przyczepy na pojazd ciągnący podczas hamowania.
5.2. Wymagania metrologiczne:
5.2.1. Przyrząd powinien wskazywać w sposób ciągły
siłę nacisku na mechanizm sterowania hamulcem najazdowym przyczepy w jednostkach
miary niuton [N] lub wielokrotności tej jednostki dekaniuton [daN] oraz zapamiętywać wartość
maksymalną zmierzonego nacisku i zatrzymywać to wskazanie do momentu skasowania odpowiednim działaniem.
5.2.2. Zakres nacisku powinien wynosić od 400 N
(40 daN) do co najmniej 4000 N (400 daN).
5.2.3. Działka elementarna (rozdzielczość wskazań)
dla nacisku powinna wynosić 20 N (2 daN).
5.2.4. Dokładność pomiaru:
a) wskazanie nacisku powinno samoczynnie
ustawiać się na 0 bez obciążenia i po każdorazowym zainicjowaniu nowego pomiaru,
b) błąd dopuszczalny pomiaru nacisku nie powinien być większy niż ±20 N w zakresie pomiaru do 1000 N (100 daN) i ±2 % wartości
rzeczywistej w zakresie pomiaru powyżej
1000 N (100 daN).
6. Urządzenie do kontroli skuteczności tłumienia drgań zawieszenia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t
6.1. Konstrukcja:
6.1.1. Ocena stanu technicznego zawieszenia powinna być dokonywana na podstawie zmierzonych
lub zarejestrowanych parametrów testu drganiowego wykonywanego niezależnie dla każdej
strony zawieszenia i polegającego na pobudzeniu do drgań badanej strony zawieszenia z częstotliwością nie mniejszą od 15 Hz i amplitudą
nie mniejszą od 0,005 m.
6.1.2. Badanie powinno być wykonywane na podstawie testu drganiowego polegającego na pobudzeniu do drgań układu wymuszającego, na
którym spoczywa koło badanej strony zawieszenia, oraz pomiarze lub rejestracji parametrów zależnych od rodzaju zastosowanej metody badania, przy czym wszystkie metody spełniające wymaganie określone w pkt 6.1.1 i dotyczące parametrów charakteryzujących drgań
traktuje się jako równorzędne.
6.1.3. Wielkościami służącymi do oceny stanu technicznego zawieszenia powinny być wielkości
opisane typowymi w mechanice wielkościami
służącymi do wyrażania tłumienia układu (np.
współczynnik tłumienia c [Ns/m]) lub jednostki
umowne (np. %), określone w dokumentacji
producenta stanowiska lub określone przez odpowiednie instytucje lub organizacje, pozwalające na wiarygodną ocenę stanu zawieszenia
w sposób odpowiadający jego rzeczywistemu
stanowi technicznemu.
6.1.4. Dopuszcza się wszelkie metody kontroli stanu
zawieszenia, które wykorzystują metody określone w mechanice jako testy drganiowe, rozumiane jako wymuszenie amplitudowo-częstotliwościowe, zapewniające odpowiednio wysoką
prędkość wymuszenia drgań, uzasadnioną
możliwie szerokim zakresem pracy elementów
tłumiących zawieszenia, w tym głównie amortyzatora, nakładając na producenta urządzenia
konieczność dostarczenia danych (w tym również tzw. wartości granicznych) pozwalających
jednoznacznie interpretować otrzymane wyniki
pomiaru.
6.1.5. Dopuszcza się, aby urządzenie zapewniało prawidłowe ustawienie koła badanej strony zawieszenia; dopuszcza się możliwość sygnalizowania ustawienia nieprawidłowego, tzn. niezgodnego z dokumentacją techniczną stanowiska;
dopuszcza się możliwość „zablokowania” pomiaru w takiej sytuacji lub konieczność jednoznacznej sygnalizacji nieprawidłowego ustawienia pojazdu, łącznie z zamieszczeniem takiej informacji w protokole badania.
6.2. Wymagania metrologiczne
6.2.1. Zakresy wskazań urządzenia powinny być zgodne z uznanymi w mechanice jednostkami wyrażającymi tłumienie w układzie lub adekwatne
do umownych jednostek zaproponowanych
przez producenta urządzenia lub określone
przez odpowiednie instytucje lub organizacje,
z zastrzeżeniem podanym w pkt 6.1.4 dotyczącym sposobu interpretacji wskazań.
6.2.2. Dokładność pomiaru:
a) błąd dopuszczalny pomiaru nacisku masy
badanej osi pojazdu na układ wymuszający
drgania nie powinien być większy od ±2 %
dla wartości nacisku na oś równą połowie
masy pojazdu badanego na tym stanowisku
(np. 0,5 — 3500 kg),
b) błąd wskazań parametru służącego do określenia stanu zawieszenia pojazdu nie powinien być większy od ±2 % maksymalnej
wartości skali wskazań.
7. Czytniki informacji diagnostycznych do
układów OBD II/EOBD
7.1. Konstrukcja:
7.1.1. Czytnik informacji diagnostycznej do układów
OBD II/EOBD powinien:
a) posiadać złącze umożliwiające podłączenie
do diagnostycznej sieci pokładowej, zgodne
z normą ISO/DIS 15031-3 (SAE J1962),
b) zapewniać drukowanie protokołu pomiarowego, który powinien zawierać co najmniej:
— nazwę i adres stacji kontroli pojazdów,
— datę i godzinę badania,
— dane pojazdu (rodzaj, markę, typ/model,
datę pierwszej rejestracji, nr rejestracyjny),
— wyniki sprawdzenia, niezbędne do oceny
stanu badanego układu pojazdu.
7.1.2. Czytnik informacji powinien zapewniać niezawodną komunikację z siecią OBD w każdym
z dopuszczalnych przepisami standardów komunikacji: ISO 9141-2, ISO 11519-4 (SAE J1850),
ISO 14230-4, ISO 15765-4 (SAE J2284-3).
7.1.3. Czytnik informacji powinien posiadać oprogramowanie zaprojektowane i zaimplementowane
zgodnie z normą ISO/DIS 15031-4 (SAE J1978).
7.1.4. Czytnik informacji powinien wyświetlać zapamiętane kody usterek DTC (związanych z emisją
spalin) i ich opisy w języku polskim, zgodnie
z normą ISO/DIS 15031-6 (SAE J2012), a jeżeli
są to kody charakterystyczne dla danego producenta, dopuszcza się wyświetlenie tylko oznaczenia kodowego.
7.2. Parametry robocze:
7.2.1. Czytnik informacji powinien realizować co najmniej funkcje opisane w normie ISO/DIS
15031-5 (SAE J1979).
7.2.2. Czytnik informacji powinien realizować funkcje
oceny sprawności funkcjonalnej czujników tlenu zamontowanych w samochodzie, zarówno
dwustanowych jak i szerokopasmowych; czytnik powinien zapewniać możliwość oceny
sprawności czujnika(-ów) tlenu, gdy w pojeździe nie są zakończone wszystkie testy (monitory) pokładowe z zastosowaniem powszechnie
znanych i używanych algorytmów oceniających
stan funkcjonalny czujników tlenu na podstawie
zarejestrowanych parametrów bieżących z modułu sterującego.
8. Przyrządy do pomiaru w szybach pojazdu
współczynnika przepuszczalności światła
8.1. Konstrukcja:
8.1.1. Przyrząd powinien składać się co najmniej z następujących zespołów:
a) oświetlacza wyposażonego w źródło światła
białego o temperaturze barwowej 2856 K
± 50 K,
b) zespołu pomiarowego, zawierającego odbiornik światła o widmowej charakterystyce
optycznej, podobnej do optycznej czułości
oka ludzkiego — V (λ),
c) wskaźnika mierzonej wielkości.
8.1.2. Przyrząd powinien:
a) być tak skonstruowany, aby przy normalnej
obsłudze nie powodował uszkodzenia badanych oszkleń,
b) umożliwiać pomiar współczynnika przepuszczalności światła oszkleń zamontowanych
w pojeździe w warunkach stacji kontroli pojazdów oraz na otwartej przestrzeni w porze
nocnej i dziennej, a także w warunkach bezpośredniego oświetlenia promieniami słonecznymi badanego pojazdu,
c) umożliwiać pomiary metodą opisaną w Regulaminie nr 43 EKG ONZ i normie ISO 3538
przy błędzie względnym nie większym niż
podany w pkt 8.2.4 lit. c.
8.2. Wymagania metrologiczne:
8.2.1. Przyrząd powinien mierzyć i wyświetlać współczynnik przepuszczalności światła oszkleń. Dopuszcza się wskazanie w jednostkach miary:
procent [%].
8.2.2. Zakres wskazań powinien wynosić od 0 % (brak
przepuszczania strumienia świetlnego) do
100 % (całkowite przepuszczanie).
8.2.3. Rozdzielczość wskazań powinna wynosić nie
więcej niż 0,5 %.
8.2.4. Dokładność pomiaru:
a) powinna być zachowana proporcjonalność
wskazań do wartości przepuszczalności,
b) procedura pomiaru ze względu na stosowaną metodę pomiarową (pomiar względny)
powinna umożliwiać ręczne lub automatyczne sprawdzenie 0 % i 100 %,
c) dopuszczalny maksymalny względny błąd
pomiaru nie powinien przekraczać:
— 2 % w całym zakresie pomiarowym dla
szyb quasibezbarwnych, reprezentowanych przez filtry: OG1, OG3, OG5, RG1,
RG5, RG7 i RG8,
— 5 % w całym zakresie pomiarowym dla
szyb w czterech barwach podstawowych,
reprezentowanych przez filtry: BG18,
GG10, GG13, GG14 i VG12.
Objaśnienia:
1) Nie dotyczy urządzeń do kontroli hamulców motocykli.
2) Nie dotyczy urządzeń do kontroli hamulców motocykli i pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t.
3) Nie dotyczy urządzeń zainstalowanych w linii diagnostycznej.
4) W przypadku wyposażenia urządzenia w odpowiednie blokady uniemożliwiające przekroczenie siły nacisku na pedał
granicznej dla rodzajów pojazdów, przewidzianych do kontroli na urządzeniu oraz rejestracji tego na wydruku, dopuszcza się brak oddzielnego wskaźnika nacisku na pedał.
5) Dotyczy przyrządów sterowanych przez mikroprocesor (komputer); dla pozostałych dopuszcza się dostarczenie wraz
z przyrządem formularzy protokołu, do którego wyniki pomiarów (obliczeń) wpisuje się odręcznie.
6) Nie dotyczy przyrządów, które nie mierzą bezpośrednio wielkości wymienionych w pkt 4.2.1; w takim przypadku przyrząd powinien wskazywać wielkości, na podstawie których są określane wielkości wymienione w pkt 4.2.1.
7) Dotyczy kół osi kierowanej.
8) Dopuszcza się wskazania w jednostkach miary kątowej stopień [°], jeżeli w instrukcji obsługi jest podany sposób określania tego parametru w jednostkach miary liniowej [mm].
9) W przypadku przyrządów współpracujących z urządzeniami do pomiaru sił hamujących i oceny skuteczności hamulców,
funkcję tę może pełnić jednostka sterująco-wskaźnikowa tych urządzeń.
10) Dotyczy przyrządów pneumatycznych, zasilanych wyłącznie z sieci sprężonego powietrza stacji kontroli pojazdów.
W przypadku przyrządów pneumatycznych, zasilanych ze zbiornika sprężonego powietrza, na zbiornik ten powinna być
wydana ważna decyzja właściwego organu dozoru technicznego.
11) Wymagane przynajmniej w trybie serwisowym pracy urządzenia, dla celów sprawdzenia prawidłowości określania stopnia przylegania koła do podłoża.
Bezpłatna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730
–1530
)
www.cokprm.gov.pl
e-mail: dziust@cokprm.gov.pl