Na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca
2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych (Dz. U. Nr 167, poz. 1399) zarządza
się, co następuje:
↗ Oceny właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i klimatu dokonuje się na podstawie udokumentowanych badań z co najmniej ostatnich 3 lat poprzedzających złożenie wniosku o potwierdzenie właściwości leczniczych naturalnych surowców
leczniczych i właściwości leczniczych klimatu.
Zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych wód i gazów leczniczych określa
załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych peloidów określa załącznik nr 2
do rozporządzenia.
Zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych klimatu, w tym oceny stanu sanitarnego powietrza, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Kryteria oceny właściwości leczniczych wód
i gazów, peloidów i klimatu oraz ich przydatności do
celów leczniczych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
Wzór świadectwa potwierdzającego właściwości lecznicze naturalnych surowców leczniczych i klimatu określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Zdrowia: Z. Religa
———————
1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej
— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 października 2005 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia
(Dz. U. Nr 220, poz. 1901).
Załącznik nr 1 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZAKRES BADAŃ NIEZBĘDNYCH DO USTALENIA WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZYCH WÓD
I GAZÓW LECZNICZYCH
1. Badanie właściwości fizycznych i fizykochemicznych:
1) odczyn wody;
2) temperatura wody;
3) potencjał redox;
4) przewodność elektrolityczna właściwa mierzona
na wypływie wody z ujęcia;
5) absorbancja wody przy λ = 254 nm i λ = 436 nm;
6) całkowita aktywność promieniotwórcza α i ß,
226Ra, 222Rn.
2. Badanie składników mineralnych zdysocjowanych:
1) kationy: amonu, sodu, potasu, wapnia, magnezu,
manganu, żelaza, litu, baru, strontu, miedzi, cynku, niklu, kadmu, ołowiu, chromu, selenu, arsenu,
glinu, antymonu, kobaltu i rtęci;
2) aniony: fluorkowy, chlorkowy, bromkowy, jodkowy, siarczanowy, wodorowęglanowy, azotanowy (III i V), fosforanowy, siarczkowy, cyjankowy.
3. Badanie składników mineralnych niezdysocjowanych: związki boru i krzemu.
4. Badanie składników gazowych:
1) dwutlenek węgla;
2) siarkowodór;
3) radon.
5. Badanie substancji organicznych potencjalnie
szkodliwych dla zdrowia i wskaźników zanieczyszczenia:
1) fenole;
2) wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
(WWA);
3) substancje powierzchniowo czynne (anionowe);
4) pestycydy.
6. Badanie wskaźników zanieczyszczenia mikrobiologicznego:
1) bakterie grupy coli;
2) bakterie coli typu kałowego;
3) Pseudomonas aeruginosa;
4) Streptococcus faecalis;
5) Clostridia redukujące siarczyny;
6) ogólna liczba bakterii wyhodowanych na agarze
w 1 dm3 wody w temperaturach +22°C/74 h oraz
+37°C/24 h.
Załącznik nr 2 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZAKRES BADAŃ NIEZBĘDNYCH DO USTALENIA WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZYCH PELOIDÓW
1. Badanie właściwości fizykochemicznych:
1) barwa;
2) konsystencja;
3) zapach;
4) stopień humifikacji;
5) zawartość wody;
6) odczyn (pH) wyciągu wodnego;
7) chłonność wody;
8) objętość sedymentacyjna.
2. Badanie zawartości składników:
1) nieorganicznych (ogółem), nierozpuszczalnych
w 10 % kwasie solnym (krzemionka);
2) organicznych (ogółem) oraz kwasów humusowych, bitumin, pektyn, białek i węglowodanów.
3. Badanie wskaźników zanieczyszczenia mikrobiologicznego:
1) bakterie grupy coli typu kałowego;
2) Pseudomonas aeruginosa;
3) Staphylococcus aureus;
4) Enterobacteriacae;
5) Candida albicans.
Załącznik nr 3 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
ZAKRES BADAŃ NIEZBĘDNYCH DO USTALENIA WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZYCH KLIMATU,
W TYM OCENY STANU SANITARNEGO POWIETRZA
1. Określenie warunków klimatycznych poprzez
elementy klimatu, do których należą:
1) temperatura powietrza;
2) usłonecznienie;
3) zachmurzenie;
4) wilgotność względna powietrza;
5) ciśnienie atmosferyczne i ciśnienie pary wodnej;
6) wiatry — siła i kierunek;
7) opady atmosferyczne;
8) zjawiska atmosferyczne: mgła, burze, wiatr fenowy i halny, pokrywa śnieżna, gołoledź.
Przy określaniu klimatu uwzględniane są trzy kategorie danych statystycznych: przeciętnego stanu albo
przeciętnej sumy rocznej elementów klimatu, ich wahań
oraz wartości największych odchyleń od stanu przeciętnego (absolutne maksimum, absolutne minimum).
2. Określenie zanieczyszczenia powietrza poprzez
ocenę poziomów stężeń składników szkodliwych,
z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów tych
składników w powietrzu, zgodnie z rozporządzeniami
Ministra Środowiska:
1) z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 87,
poz. 798);
2) z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji
w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji
(Dz. U. Nr 87, poz. 796).
3. Określenie poziomu hałasu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r.
w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178, poz. 1841).
4. Określenie poziomów pól elektromagnetycznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska
z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych
poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883).
Załącznik nr 4 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
KRYTERIA OCENY WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZYCH WÓD I GAZÓW, PELOIDÓW I KLIMATU
ORAZ ICH PRZYDATNOŚCI DO CELÓW LECZNICZYCH
I. Kryteria oceny leczniczych właściwości
wód podziemnych
1. Klasyfikacja fizykochemiczna wód podziemnych, które mogą być uznane za lecznicze
Na podstawie składu chemicznego wody i jej właściwości oznaczonych według zakresu podanego
w załączniku nr 1 do rozporządzenia ust. 1—4 wody
podziemne klasyfikuje się następująco:
1) wody mineralne — wody zawierające w 1 dm3 co
najmniej 1000 mg rozpuszczonych składników,
w tym w szczególności: chlorki, siarczany i wodorowęglany sodu, wapnia i magnezu, występujące
w poszczególnych wodach w różnych stosunkach
ilościowych.
W charakterystyce wody mineralnej podaje się procentową zawartość ogółu składników stałych, rozpuszczonych w danej wodzie oraz nazwy anionów
i kationów, których udział ilościowy w przeliczeniu
na miligramorównoważniki (meq) w 1 dm3 wody
przekracza 20 %, w kolejności malejących stężeń;
2) wody swoiste (słabo zmineralizowane) — wody
zawierające w dm3 poniżej 1000 mg rozpuszczonych składników stałych, w tym jeden lub więcej
składników leczniczych swoistych, w podanych
lub wyższych stężeniach:
a) 1 mg jodków — woda jodkowa,
b) 1 mg siarczków lub innych związków siarki (II)
— woda siarczkowa,
c) 2 mg fluorków — woda fluorkowa,
d) 10 mg żelaza (II) — woda żelazista,
e) 70 mg kwasu metakrzemowego — woda krzemowa,
f) 1000 mg niezwiązanego dwutlenku węgla —
szczawa,
g) 250—999 mg niezwiązanego dwutlenku węgla
— woda kwasowęglowa lub
h) wykazująca na wypływie z ujęcia temperaturę
co najmniej 20°C — woda termalna,
i) wykazująca aktywność promieniotwórczą co
najmniej 74 Bg/dm3 — woda radonowa.
W charakterystyce wody swoistej wymienia się
zawarte w niej składniki swoiste w porządku malejących stężeń;
3) wody mineralne swoiste — wody mineralne zawierające jeden lub więcej składników swoistych
wymienionych w pkt 2.
W charakterystyce wody mineralnej swoistej podaje się procentową zawartość rozpuszczonych
składników mineralnych, nazwy anionów i kationów, których udział ilościowy w przeliczeniu na
miligramorównoważniki (meq) w 1 dm3 wody
przekracza 20 %, oraz nazwę związaną z charakterystycznymi dla danej wody składnikami swoistymi, w porządku malejących stężeń.
2. Wymagania organoleptyczne i fizykochemiczne
Uwaga: znak „-” oznacza, że wymagań w tym zakresie się nie określa.
1) Wielkość dotyczy wody na stanowisku zabiegowym.
3. Najwyższe dopuszczalne stężenia składników niepożądanych w nadmiernych stężeniach oraz toksycznych
Uwaga: znak „-” oznacza, że wymagań w tym zakresie się nie określa.
x) Wymagania dotyczą stosowania kuracji powyżej 1 miesiąca.
4. Wymagania mikrobiologiczne
Uwaga: znak „-” oznacza, że wymagań w tym zakresie się nie określa.
II. Kryteria oceny leczniczych właściwości
peloidów
Peloidem o właściwościach leczniczych jest surowiec pochodzący z nieodwodnionego złoża torfowego o udokumentowanych zasobach i stopniu humifikacji masy roślinnej powyżej 30 %. Peloidy różnicuje
się na surowiec typu wysokiego, przejściowego i niskiego z uwzględnieniem kryteriów podanych w tabeli 1.
Za peloid leczniczy zostaje uznany peloid spełniający wymagania fizykochemiczne i mikrobiologiczne
przedstawione w tabelach 1 i 2.
1. Wymagania ogólne i fizykochemiczne peloidów
Tabela 1
*) Części nierozpuszczonych w kwasie solnym (krzemionki) poniżej 10 %.
2. Wymagania mikrobiologiczne dla peloidów
Tabela 2
III. Kryteria oceny właściwości leczniczych
klimatu i stanu sanitarnego powietrza
1. Parametry klimatu o właściwościach leczniczych:
1) liczba godzin ze słońcem w roku co najmniej 1500;
2) liczba dni z opadem (≥ 0,1 mm) w roku nie więcej
niż 183;
3) liczba dni z mgłą w okresie od października do
marca nie więcej niż 50, a od kwietnia do września
nie więcej niż 15.
2. Klimat o właściwościach leczniczych nie powinien mieć cech stanowiących bodźce niekorzystne dla
organizmu ludzkiego:
1) częste występowanie dni parnych (ciśnienie pary
wodnej ≥ 18,8 hPa);
2) zbyt mała (poniżej 55 %) lub zbyt duża (powyżej
86 %) wilgotność względna powietrza;
3) częste występowanie dni charakterystycznych termicznie: dni gorące (t max ≥ 25,0°C), dni upalne
(t max ≥ 30,0°C), dni mroźne (t min ≥ –10,0°C), dni
bardzo mroźne (t max < –10°C);
4) długie okresy pogody pochmurnej (zachmurzenie
100 %);
5) zbyt małe przewietrzanie terenu (duża liczba dni
z ciszą i bardzo małą prędkością wiatru, poniżej
2 m/s);
6) częste występowanie dni z dużą prędkością wiatru, dni z ciszą i małą prędkością wiatru, poniżej
8 m/s;
7) częste zmiany pogody (ponad 50 % dni w miesiącu);
8) częste występowanie burz i wiatru halnego;
9) duże kontrasty dobowe temperatury i wilgotności
powietrza związane z zastoiskami chłodnego powietrza i inwersjami temperatury;
10) częste pojawianie się wysokich i niskich wartości
temperatury odczuwalnej.
3. Ocena właściwości leczniczych klimatu obejmuje kryteria jakości powietrza, ochrony przed hałasem
i ochrony przed polami elektromagnetycznymi, zgodnie z rozporządzeniami Ministra Środowiska:
1) z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 87,
poz. 798);
2) z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji
w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji
(Dz. U. Nr 87, poz. 796).
4. Określenie poziomu hałasu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r.
w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178, poz. 1841).
5. Określenie poziomów pól elektromagnetycznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska
z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych
poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883).
Załącznik nr 5 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
..................................................................
(nazwa instytucji wydającej świadectwo)
..................................................................
(adres)
WZÓR
ŚWIADECTWO
potwierdzające właściwości lecznicze naturalnych surowców leczniczych i klimatu
A. Naturalne surowce lecznicze (woda/peloidy)
Stwierdza się, że ..............................................................................................................................................................
(nazwa surowca leczniczego)
pochodzący ze złoża zlokalizowanego w ......................................................................................................................
(nazwa i lokalizacja uzdrowiska lub miejscowości ubiegającej się o status uzdrowiska)
...........................................................................................................................................................................................
zlokalizowanego w ..........................................................................................................................................................
(nazwa i lokalizacja złoża/ujęcia)
następującej wielkości: ...................................................................................................................................................
(udokumentowane zasoby)
ma następujące właściwości lecznicze: ........................................................................................................................
(charakterystyka właściwości leczniczych wody/peloidu)
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
i może być wykorzystywany w lecznictwie uzdrowiskowym do ..................................................................................
(wskazania do zastosowania w lecznictwie uzdrowiskowym)
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
B. Klimat
Stwierdza się, że ..............................................................................................................................................................
(nazwa i lokalizacja uzdrowiska lub miejscowości ubiegającej się o status uzdrowiska)
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
charakteryzuje się parametrami sanitarnymi powietrza .............................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
warunkami bioklimatycznymi ........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
ma następujące właściwości lecznicze: .........................................................................................................................
(charakterystyka właściwości leczniczych klimatu)
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
i może być wykorzystywany w lecznictwie uzdrowiskowym do ..................................................................................
(wskazania do zastosowania w lecznictwie uzdrowiskowym)
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
.............................................. ........................................
(data) (podpis)
Charakterystyka i klasyfikacja fizykochemiczna naturalnego surowca leczniczego (wody/peloidy)
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
Charakterystyka stanu sanitarnego powietrza i klimatu
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................