Załącznik nr 3 PDF ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WYKAZ CHORÓB I UŁOMNOŚCI ORAZ KATEGORII ZDOLNOŚCI DO SŁUŻBY
* Uwaga — oceniając kandydatów do służby według rubryk 6 i 7 należy używać określeń:
„Z — zdolny” — co odpowiada kategorii A lub C;
„N — niezdolny” — co odpowiada kategorii D.
Dział I — Budowa ciała
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 1
pkt 1—3. Kwalifikuje się na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI):
pkt 1 BMI w przedziale: powyżej 25 do 30 (mężczyźni),
powyżej 24 do 30 (kobiety),
pkt 2 BMI w przedziale: powyżej 30 do 40 (mężczyźni i kobiety),
pkt 3 BMI w przedziale: powyżej 40 (mężczyźni i kobiety).
pkt 2. Przy kwalifikowaniu według rubryki 5 otyłość przy pełnej wydolności ogólnej nie stanowi przeszkody do
służby. Nie dotyczy skoczków spadochronowych i wysokościowców.
Dział II — Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 2
Nowotwory skóry kwalifikuje się wg działu XX — Nowotwory.
pkt 1—3. Według tych punktów kwalifikuje się różnorodne przewlekłe uogólnione choroby skóry, jak: świerzbiączka uogólniona (wyprysk endogenny), wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia (rogowiec dziedziczny, rybia łuska), wrodzone dziedziczne oddzielanie się naskórka, pęcherzyca, skóra pergaminowata barwikowa, uogólnione i nawracające lub oporne na leczenie postacie łuszczycy, gruźlica skóry oporna
na leczenie.
pkt 4. Z lub N jest kwalifikowane w zależności od wielkości, lokalizacji i szpecącego charakteru.
Do § 3
pkt 1 i 2. Według tych punktów kwalifikuje się między innymi wyleczoną gruźlicę skóry.
pkt 2. Przez „blizny upośledzające sprawność ustroju” rozumie się blizny utrudniające ruchomość stawów i/lub
noszenie odzieży i oporządzenia, blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich (po zranieniach, oparzeniach
itp.) oraz blizny w miejscach narażonych na tarcie w czasie ruchów i chodzenia.
pkt 3 rubryki 6 i 7. D jest kwalifikowane na podstawie opinii psychiatrycznej.
Dział III — Czaszka
Dział IV — Narząd wzroku
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 6
pkt 3 i 4. W razie stwierdzenia przewlekłego zapalenia brzegów powiek i spojówek bierze się pod uwagę wady
wzroku przy nieużywaniu szkieł korekcyjnych oraz czynniki szkodliwe, działające z zewnątrz, jak pył, gazy itp.
Podstawą do uznania badanego za trwale niezdolnego do służby jest opinia lekarza okulisty po ewentualnym
leczeniu szpitalnym.
pkt 5—7. Przy kwalifikowaniu zrostów spojówki gałkowej i powiekowej bierze się pod uwagę ograniczenie ruchomości oka i upośledzenie widzenia obuocznego.
Do § 8
Przez ślepotę oka rozumie się także ostrość wzroku poniżej 0.1 niedającą się poprawić szkłami (bez względu na
ich siłę korygującą) albo przypadki, w których pole widzenia nie przekracza 10 %.
Do § 9
Każdy przypadek oczopląsu podlega konsultacji neurologicznej i laryngologicznej.
Do § 11
Jeżeli ostrość wzroku któregokolwiek oka wynosi poniżej 0.5, badanego kieruje się na badanie okulistyczne
w celu stwierdzenia ostrości wzroku i określenia wady refrakcji. Przy znacznej różnowzroczności uwzględnia się
szkła, jakie badany nosi przy patrzeniu obuocznym. Przy ocenie ostrości wzroku nie uwzględnia się szkieł złożonych. W przypadku zmętnienia lub zniekształcenia środowisk załamujących za podstawę kwalifikacji przyjmuje się ostrość wzroku.
Do § 12
pkt 1—4. Przy kwalifikacji według tych punktów uwzględnia się równocześnie ostrość wzroku i pole widzenia.
pkt 3 i 4. W przypadkach zapalenia nerwu wzrokowego konieczna jest konsultacja neurologiczna; według tych
punktów kwalifikuje się również ograniczenia pola widzenia.
pkt 5 i 6. Przez prawidłowe rozróżnianie barw rozumie się umiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych, tj. czerwonej, żółtej, zielonej i niebieskiej. Przez nieznaczne upośledzenie barw rozumie się utrudnienie
rozróżniania czterech barw podstawowych, tj. pomyłki przy odczytywaniu pojedynczych tablic z zestawu Ishihary lub Stillinga bądź przedłużony czas odczytu (ponad 3 sek.). Nieumiejętność rozróżniania czterech barw
podstawowych traktuje się jako znaczne upośledzenie rozróżniania barw kwalifikujące badanych do kategorii
C lub D. Ocena należy do okulisty na podstawie poszerzonego badania okulistycznego.
Dział V — Narząd słuchu
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 14
We wszystkich przypadkach, stwierdzonego podczas badania fizykalnego, obniżenia ostrości słuchu konieczne
jest badanie specjalistyczne (audiometria) w celu określenia rodzaju i stopnia upośledzenia słuchu. Przez osłabienie słuchu rozumie się upośledzenie zdolności słyszenia lżejszego stopnia (słyszenie szeptu z odległości
3 m do 1 m), przez przytępienie słuchu — upośledzenie znaczniejszego stopnia (słyszenie szeptu z odległości
mniejszej niż 1 m), przez przytępienie słuchu graniczące z głuchotą — upośledzenie dużego stopnia (szept „ad
concham”).
Do § 15
Zaburzenia w zakresie narządu równowagi wymagają zawsze badania laryngologicznego i neurologicznego,
w tym ewentualnie wykonania nystagmografii.
Dział VI — Jama ustna
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 18
Przy badaniu uzębienia zwraca się uwagę na rodzaj i stan zgryzu, ewentualnie jego zniekształcenia rozwojowe
lub nabyte, na stan tkanek okołozębia i możliwe objawy paradontopatii. Zęby przeznaczone do usunięcia (zęby
z miazgą zgorzelinową, wielokorzeniowe ze znacznie zniszczonymi koronami) traktuje się jako brakujące. Przy
ocenie procentowej utraty zdolności żucia przyjmuje się tylko 28 zębów w jamie ustnej. Zęby mądrości mogą
być brane pod uwagę, jeśli przy zwarciu odtwarzają w części płaszczyznę żucia ewentualnie brakujących zębów
(siódemek).
Procentową utratę zdolności żucia oblicza się według poniższej tabeli:
Przy obliczaniu wartości procentowej zdolności żucia bierze się pod uwagę nie tylko zęby brakujące, ale również zęby pozbawione antagonistów.
Całkowity brak zębów jednej szczęki stanowi utratę 100 % zdolności żucia nawet przy zachowaniu wszystkich
zębów drugiej szczęki. Jeśli braki uzębienia powodują jednostronną utratę żucia, badanych kwalifikuje się według pkt 3. Protezy stałe, niezależnie od ich rozległości, traktuje się jako odtworzenie zdolności żucia. Ocena
wartości funkcjonalno-klinicznej protez stałych i zębów filarowych oraz wynikającej z tego powodu utraty zdolności żucia należy do lekarza dentysty. Protezy ruchome uzupełniające braki zębów u badanego traktuje się jako odtworzenie zdolności żucia.
Dział VII — Nos, gardło i krtań
Objaśnienia szczegółowe:
Podstawą rozpoznania są konsultacje specjalistów: otolaryngologa, foniatry, udokumentowane wynikami badań dodatkowych.
Dział VIII — Szyja, klatka piersiowa i kręgosłup
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 23 i 26
Przez upośledzenie sprawności ustroju rozumie się również przewlekłe lub nawracające zespoły bólowe z lub
bez neurologicznych objawów ubytkowych.
Do § 24
pkt 1 i 2. Zniekształcenia (ubytki kostne) klatki piersiowej mogą być wrodzone lub nabyte. Podstawą kwalifikowania jest ustalenie stopnia upośledzenia czynności narządów klatki piersiowej, tj. zaburzenia krążenia, zmniejszenie pojemności życiowej płuc. Żebra nadliczbowe dające zaburzenia czynności kończyny górnej o charakterze krążeniowym lub neurologicznym kwalifikuje się dodatkowo według odpowiednich paragrafów.
Do § 25
pkt 1—3. Za skrzywienie kręgosłupa uważa się wszelkie odchylenia od linii pionowej, która prawidłowo powinna przebiegać od guzowatości potylicznej zewnętrznej przez wszystkie wyrostki kolczyste kręgów i szczelinę
międzypośladkową:
— nieznaczne — gdy linia wyrostków kolczystych w swobodnej postawie wyprostowanej tworzy niewielki, mało widoczny łuk na jednym z odcinków kręgosłupa lub dwa łuki przebiegające przeciwstawnie w sąsiadujących odcinkach kręgosłupa; skrzywienie takie wyrównuje się czynnie;
— umiarkowane — gdy linia wyrostków tworzy wyraźnie widoczny łuk, garb żebrowy jest mało widoczny, jest
zauważalne małe zniekształcenie klatki piersiowej i występuje nieznaczne ograniczenie ruchów kręgosłupa;
skrzywienie takie daje się wyrównać biernie;
— znaczne (z garbem żebrowym) — ze zniekształceniem klatki piersiowej, z upośledzeniem sprawności oddechowej; skrzywienie nie daje się ani czynnie, ani bierne skorygować.
Do § 26
pkt 1 i 2. Ocenę zdolności uzależnia się od rozległości i nasilenia wady lub procesu chorobowego i zaburzeń
czynnościowych kręgosłupa (podstawą orzeczenia jest diagnostyka obrazowa i konsultacja ortopedy lub reumatologa).
Dział IX — Narząd oddechowy
Objaśnienia szczegółowe:
Czynną gruźlicę płuc dodatkowo kwalifikuje się według działu XVI — Choroby zakaźne. Stan po leczeniu gruźlicy płuc kwalifikuje się według § 27 po konsultacji specjalisty pulmonologa.
Do § 27
pkt 1—3. Dla rozpoznania przewlekłej choroby oskrzelowo-płucnej ocena stopnia upośledzenia przepływu powietrza opiera się na badaniu spirometrycznym, konsultacji pulmonologa.
pkt 3. Konieczne jest badanie gazometryczne krwi tętniczej i żylnej.
Dział X — Układ krążenia
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 28
pkt 1—2. Przyjmowanie leków antyarytmicznych uznaje się za upośledzające wydolność organizmu. Konieczne jest badanie EKG metodą Holtera i konsultacja specjalisty kardiologa.
Do § 29
pkt 1—3. Konieczne badanie echokardiograficzne z badaniem przepływu krwi przez zastawki, wykonane i ocenione przez kardiologa, z określeniem znaczenia hemodynamicznego; stwierdzony zespół wypadania płatka zastawki bez obecności fali zwrotnej lub ze śladową falą zwrotną nie kwalifikuje się jako wady (dysfunkcji) tej zastawki.
Do § 30 i 31
O kwalifikacji decyduje wynik próby wysiłkowej, badania echokardiograficznego oraz konsultacja kardiologa.
Do § 32
pkt 1—3. O kwalifikacji decyduje badanie okulistyczne, echokardiograficzne oraz konsultacja kardiologa; obowiązująca jest kwalifikacja według WHO.
Do § 33
pkt 4. Do kwalifikacji niezbędna jest konsultacja chirurgiczna oraz badanie USG naczyń z oceną przepływów.
Dział XI — Układ trawienny
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 34
pkt 1—3. Każde rozpoznanie dokumentuje się badaniem endoskopowym i dokumentacją z przebiegu leczenia.
Do § 35
pkt 1—5. Każde rozpoznanie dokumentuje się badaniem endoskopowym z ewentualnym badaniem histopatologicznym wycinka oraz konsultacją gastroenterologiczną i/lub chirurgiczną.
Do § 38
O kwalifikacji decyduje wynik konsultacji chirurgicznej.
Dział XII — Układ moczowo-płciowy
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 39—43
Rozpoznanie dokumentuje się wynikami badań dodatkowych oraz dokumentacją leczenia. W przypadkach wątpliwych rozstrzygająca jest konsultacja właściwego specjalisty (nefrologa, urologa).
Dział XIII — Układ rodny
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 44—46
Wszystkie wymienione w dziale wady i schorzenia są orzekane na podstawie konsultacji specjalisty ginekologa. W przypadku schorzeń zakaźnych dodatkowo kwalifikacja według działu XVI — Choroby zakaźne.
Dział XIV — Układ wydzielania wewnętrznego
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 47—49
Wszystkie wymienione w dziale wady i schorzenia są orzekane na podstawie konsultacji specjalisty endokrynologa ewentualnie diabetologa, popartej wynikami specjalistycznych badań dodatkowych. Dla rubryki 7 powikłania narządowe są kwalifikowane na podstawie ich lokalizacji i stopnia zaawansowania.
Dział XV — Choroby układu krwiotwórczego i immunologicznego
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 50—52
Rozpoznanie ustalane na podstawie konsultacji właściwego specjalisty.
Dział XVI — Choroby zakaźne
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 53—54
Decydująca jest konsultacja specjalisty chorób zakaźnych udokumentowana adekwatną diagnostyką specjalistyczną.
Dział XVII — Układ nerwowy
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 55—57
Decydująca jest konsultacja specjalisty neurologa udokumentowana adekwatną diagnostyką.
Dział XVIII — Stan psychiczny
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 58—60
Orzekanie wyłącznie na podstawie konsultacji specjalisty psychiatry, z uwzględnieniem wyniku badania psychologicznego, gdy jest ono konieczne.
Do § 59
pkt 3. Dotyczy patologicznych zaburzeń osobowości.
Dział XIX — Narząd ruchu
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 61—63
Orzekanie wyłącznie na podstawie konsultacji specjalisty ortopedy i/lub reumatologa z uwzględnieniem diagnostyki obrazowej.
Dział XX — Nowotwory
Objaśnienia szczegółowe:
Do § 64 i 65
W rozpoznawaniu nowotworów bierze się pod uwagę obraz kliniczny, wyniki badań dodatkowych, konsultacji
specjalistycznych oraz badania histopatologicznego, gdy jest ono niezbędne i możliwe do wykonania.