Załącznik nr 5 ↗
Struktura tej części nie została zweryfikowana.
WYKAZ CHORÓB I UŁOMNOŚCI PRZY OCENIE ZDOLNOŚCI FIZYCZNEJ I PSYCHICZNEJ DO SŁUŻBY
W AGENCJI WYWIADU
Paragraf Punkt Choroby i ułomności Kategorie zdolności kandydatów
i funkcjonariuszy
Kandydaci Funkcjonariusze
do służby do służby
związanej
z wykonywaniem
funkcji
kierowniczych lub
specjalistycznych
1 2 3 4 5 6
1 2 3 4 5 6
Objaśnienia:
Kategorie zdrowia kandydata do służby:
Z — oznacza zdolność do pełnienia służby
N — oznacza niezdolność do pełnienia służby
Kategorie zdrowia do oceny zdolności do służby funkcjonariusza:
A — oznacza pełną zdolność do służby
C — oznacza ograniczoną zdolność do służby
D — oznacza niezdolność do służby
ROZDZIAŁ I — BUDOWA CIAŁA
1 1 Słaba budowa ciała Z Z A
2 Słaba budowa ciała upośledzająca Z/N Z C
sprawność ustroju
3 Słaba budowa ciała znacznie upośledzająca N Z/N C/D
sprawność ustroju
4 Nadwaga nieupośledzająca sprawności Z Z A
ustroju
5 Otyłość nieznacznie upośledzająca Z Z A/C
sprawność ustroju
6 Otyłość znacznie upośledzająca sprawność N/Z Z/N C/D
ustroju
7 Transseksualizm, obojnactwo N N D
8 Odwrotne położenie trzewi bez zaburzeń Z Z A
sprawności ustroju
9 Odwrotne położenie trzewi z zaburzeniami N N/Z C
sprawności ustroju
1 2 3 4 5 6
Objaśnienia szczegółowe
Do § 1 pkt 1—3. Słabą budowę ciała należy oceniać nie tylko na podstawie dysproporcji pomiędzy wzrostem
i ciężarem ciała, lecz również biorąc pod uwagę stan umięśnienia oraz stan układu krążenia w oparciu
o próby czynnościowe.
Ocenę zdolności przy słabej budowie ciała należy opierać na stwierdzeniu ogólnej sprawności ustroju.
pkt 4—6. Kwalifikuje się na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI) i oceny wydolności układu krążenia
i oddechowego:
pkt 4. BMI w przedziale:
powyżej 25 do 30 (mężczyźni)
powyżej 24 do 30 (kobiety)
pkt 5. BMI w przedziale:
powyżej 30 do 40 (mężczyźni i kobiety)
pkt 6. BMI w przedziale:
powyżej 40 (mężczyźni i kobiety).
Przy współistniejącej niewydolności układu krążenia i/lub oddechowego należy kwalifikować badanych odpowiednio do kategorii „N” lub „D”.
ROZDZIAŁ II — SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I WĘZŁY CHŁONNE
2 1 Przewlekłe choroby skóry nieupośledzające Z Z A
sprawności ustroju
2 Przewlekłe choroby skóry nieznacznie Z Z A/C
szpecące lub nieznacznie upośledzające
sprawność ustroju
3 Przewlekłe choroby skóry szpecące N/Z Z C
lub upośledzające sprawność ustroju
4 Przewlekłe choroby skóry znacznie szpecące N N D
lub znacznie upośledzające sprawność
ustroju
5 Ciała obce wgojone w powłoki zewnętrzne, Z Z A
nieupośledzające sprawności ustroju
6 Ciała obce wgojone w powłoki zewnętrzne, Z/N Z A/C
nieznacznie upośledzające sprawność
ustroju
7 Ciała obce wgojone w powłoki zewnętrzne, N N D
znacznie upośledzające sprawność ustroju
8 Tatuaże nieszpecące Z Z A
9 Tatuaże szpecące N/Z N/Z A
10 Torbiel włosowa z przetoką lub bez przetoki Z/N Z A/C
11 Torbiel włosowa nawrotowa po N N/Z C/D
wielokrotnych (trzech i więcej) operacjach
niepoddająca się leczeniu
3 1 Blizny nieszpecące lub nieupośledzające Z Z A
sprawności ustroju
2 Blizny nieznacznie szpecące lub nieznacznie Z Z A/C
upośledzające sprawność ustroju
3 Blizny szpecące lub upośledzające Z/N Z/N C/D
sprawność ustroju
4 Blizny znacznie szpecące lub znacznie N N D
upośledzające sprawność ustroju
5 Blizny po samouszkodzeniach Z/N Z/N C/D
1 2 3 4 5 6
1 2 3 4 5 6
4 1 Schorzenia naczyń limfatycznych N/Z Z C
lub węzłów chłonnych nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
2 Schorzenia naczyń limfatycznych N N/Z C/D
lub węzłów chłonnych upośledzające
sprawność ustroju
Objaśnienia szczegółowe
Do § 2. Nowotwory skóry należy kwalifikować według paragrafów rozdziału XVIII — Nowotwory.
pkt 2 i 3. Według tych punktów należy kwalifikować m.in. łagodne i ograniczone postacie łuszczycy
oraz rybią łuskę, wyprysk kontaktowy. Rozpoznanie wyprysku kontaktowego wymaga potwierdzenia
alergologicznego.
pkt 4. Według tego punktu należy kwalifikować różnorodne przewlekłe uogólnione choroby skóry, jak:
zespół atopowego zapalenia skóry, wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia (rogowiec dziedziczny), wrodzone dziedziczne oddzielanie się naskórka, pęcherzyca zwykła/liściasta, uogólnione i nawracające lub oporne na leczenie postacie łuszczycy.
pkt 9. Osoby z rozległymi szpecącymi tatuażami należy kwalifikować z uwzględnieniem opinii psychiatrycznej.
pkt 10 i 11. Torbiel włosową należy różnicować z przetoką skórną i kwalifikować w zależności od efektów leczenia.
Rozpoznanie powinno być potwierdzone badaniem chirurgicznym lub dokumentacją leczenia szpitalnego.
Do § 3 pkt 3 i 4. Według tych punktów należy kwalifikować rozległe blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich (po zranieniach, oparzeniach itp.) oraz blizny w miejscach narażonych na tarcie w czasie ruchów
i chodzenia lub znacznie szpecące, upośledzające funkcję narządów lub całego organizmu.
pkt 5. Osoby z bliznami po samouszkodzeniach należy kwalifikować z uwzględnieniem opinii psychiatrycznej.
ROZDZIAŁ III — CZASZKA
5 1 Przebyty uraz głowy bez trwałych Z Z A
następstw
6 1 Zniekształcenie czaszki nieupośledzające Z Z A
sprawności ustroju
2 Zniekształcenia czaszki N/Z N/Z C/D
(np. guzy, wgniecenia) oraz ubytki kości
czaszki pourazowe lub chorobowe
upośledzające sprawność ustroju
3 Zniekształcenia czaszki N N D
(np. guzy, wgniecenia) oraz ubytki kości
czaszki pourazowe lub chorobowe znacznie
upośledzające sprawność ustroju
4 Przepukliny mózgu N N D
5 Obce ciała w mózgu N N D
Objaśnienie szczegółowe
Do § 5 i 6. Wymagana opinia neurologa i/lub neurochirurga i wyniki adekwatnych badań dodatkowych.
1 2 3 4 5 6
ROZDZIAŁ IV — NARZĄD WZROKU
7 1 Zniekształcenie powiek nieupośledzające Z Z A
funkcji ochronnej
2 Zniekształcenie powiek nieznacznie Z Z C
upośledzające funkcję ochronną
3 Zniekształcenie powiek znacznie N N/Z C/D
upośledzające funkcję ochronną
4 Przewlekłe choroby brzegów powiek Z Z A/C
lub spojówek nieupośledzające
lub nieznacznie upośledzające sprawność
oka
5 Przewlekłe choroby brzegów powiek N Z/N C/D
lub spojówek trudno poddające się leczeniu
i upośledzające sprawność oka
6 Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej Z Z A
nieupośledzające ruchów gałki ocznej
lub powiek
7 Zrosty spojówki gałkowej lub powiekowej Z/N Z A/C
upośledzające skrajne wychylenie gałki
ocznej lub ruchomość powiek,
niepowodujące wysychania rogówki
8 Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej N Z/N C/D
upośledzające ruchomość gałki ocznej
lub powiek, powodujące wysychanie rogówki
8 1 Nieznaczne upośledzenie wydzielania Z/N Z A
lub odpływu łez
2 Znaczne upośledzenie wydzielania N Z/N C/D
lub odpływu łez
9 1 Ślepota jednego oka lub brak jednej gałki N/Z Z C/D
ocznej przy ostrości wzroku pozostałego
oka nie mniejszej niż 0,8 bez korekcji
albo po zastosowaniu szkieł sferycznych
do ± 3,0 D lub cylindrycznych do ± 2,0 D
2 Ślepota jednego oka lub brak gałki ocznej N N/Z C/D
przy ostrości wzroku pozostałego oka
poniżej 0,8 nie mniej niż 0,5
po zastosowaniu szkieł sferycznych
do ± 6,0 D lub cylindrycznych do ± 3,0 D
3 Ślepota jednego oka lub brak gałki ocznej N N D
przy ostrości wzroku pozostałego oka
poniżej 0,5 do 0,1 po zastosowaniu
optymalnej korekcji szkłami sferycznymi
lub cylindrycznymi
4 Całkowita ślepota lub brak obu gałek N N D
ocznych
10 1 Nieznaczny oczopląs przy skierowaniu Z/N Z A/C
gałek ocznych w bok
2 Nieznaczny oczopląs przy patrzeniu wprost N/Z N/Z C
wzmagający się przy patrzeniu w bok
3 Wyraźny oczopląs przy patrzeniu wprost N N D
11 1 Zez utajony przy pełnej ostrości wzroku Z Z A
i prawidłowym widzeniu obuocznym
1 2 3 4 5 6
2 Zez utajony lub zez jawny nieznacznego Z Z C
stopnia przy ostrości wzroku każdego
oka 0,5 lub większej bez korekcji
lub z korekcją szkłami sferycznymi
do ± 3,0 D albo cylindrycznymi do ± 1,0 D
i przy prawidłowym widzeniu obuocznym
3 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego Z/N Z C
(zez utajony, zez naprzemienny) z ostrością
wzroku każdego oka nie mniejszą niż 0,5
bez korekcji lub z korekcją szkłami
sferycznymi do ± 6,0 D albo cylindrycznymi
do ± 3,0 D
4 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego N Z/N C/D
z ostrością wzroku gorszego oka mniejszą
niż 0,5 do 0,1 z korekcją optymalną
12 1 Niedowład mięśni zewnętrznych Z/N Z/N C
lub wewnętrznych oka porażenny
lub pourazowy nieznacznie upośledzający
czynność wzrokową, niepowodujący
podwójnego widzenia
2 Niedowład mięśni zewnętrznych N N C/D
lub wewnętrznych oka porażenny
lub pourazowy znacznie upośledzający
czynność wzrokową, powodujący
podwójne widzenie
13 1 Ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu Z Z A
mniejsza niż 0,8, nie mniejsza niż 0,5
bez korekcji szkłami
2 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej Z Z C
0,5 z korekcją szkłami sferycznymi do ±3,0 D
lub cylindrycznymi do ± 1,0 D
3 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej Z/N Z/N C
0,5 z korekcją szkłami sferycznymi powyżej
±3,0 D do ± 6,0 D lub cylindrycznymi
powyżej ±1,0 D do ±3,0 D
4 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej N N C/D
0,5 z korekcją szkłami sferycznymi powyżej
±6,0 D lub cylindrycznymi powyżej ±3,0 D
5 Ostrość wzroku jednego oka co najmniej 0,5, Z/N Z C/D
a drugiego 0,1 do 0,4, z optymalną korekcją
szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi
6 Ostrość wzroku każdego oka od 0,1 do 0,4 N N D
z optymalną korekcją szkłami sferycznymi
lub cylindrycznymi
14 1 Przebyte, nienawracające choroby rogówki, N/Z Z C
twardówki, tęczówki, ciała rzęskowego
i soczewki
2 Przewlekłe i nawracające choroby rogówki, N Z/N C/D
twardówki, tęczówki, ciała rzęskowego
i soczewki
3 Przebyte, nienawracające choroby siatkówki, N/Z Z/N C
naczyniówki i nerwu wzrokowego
4 Przewlekłe i nawracające choroby siatkówki, N N D
naczyniówki i nerwu wzrokowego
5 Nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw Z Z A
6 Upośledzenie rozróżniania barw Z/N Z/N C
7 Jaskra N Z/N C/D
1 2 3 4 5 6
Objaśnienia szczegółowe
Do § 7 pkt 2 i 3. Przy kwalifikowaniu zniekształceń powiek należy kierować się ich skutkiem dla oka (brak
objawów wysychania powierzchni gałki ocznej, podrażnienia spojówek, wysychania rogówki).
Rozpoznanie powinno być oparte na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
pkt 6 i 7. Przy kwalifikowaniu zrostów spojówki gałkowej i powiekowej należy brać pod uwagę
zaburzenia widzenia obuocznego (podwójne widzenie w zależności od amplitudy wychylenia gałek ocznych).
Według tych punktów należy kwalifikować również następstwa jaglicy.
Do § 8 pkt 1 i 2. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub
w poradni specjalistycznej.
Do § 9. Przez ślepotę oka należy rozumieć także ostrość wzroku poniżej 0,1 niedającą się poprawić szkłami (bez względu na ich siłę korygującą) lub koncentryczne zwężenie pola widzenia średnio do 10°
od punktu fiksacji.
Do § 10. Każdy przypadek oczopląsu podlega konsultacji okulistycznej, neurologicznej i laryngologicznej.
Do § 11 i 13. Jeżeli ostrość wzroku któregokolwiek oka wynosi poniżej 0,5, należy skierować badanego do badania okulistycznego w celu określenia wady refrakcji i ustalenia ostrości wzroku po zastosowaniu korekcji. Przy większej różnicy wady pomiędzy jednym i drugim okiem należy zastosować
szkła, jakie badany przyjmuje przy jednoczesnym patrzeniu obu oczami. Przy korekcji ostrości
wzroku nie stosuje się szkieł kombinowanych. W przypadku zmętnienia lub zniekształcenia środowisk załamujących za podstawę kwalifikacji przyjmuje się ostrość wzroku.
Do § 12 pkt 1 i 2. W przypadkach stwierdzenia niedowładów lub porażeń mięśni zewnętrznych lub wewnętrznych oka konieczna jest konsultacja neurologiczna. W ostatecznej ocenie należy kierować
się stopniem upośledzenia funkcji narządu wzroku.
Do § 13 pkt 5. Ocena zależna jest od tego, czy w oku (przy drugim zdrowym) nie stwierdza się krótkowzroczności powyżej 10,0 D, zmian w okolicy plamkowej, ognisk zwyrodnieniowych w siatkówce lub zmętnienia soczewki.
Do § 14 pkt 1—4. Kwalifikacja orzecznicza po zakończeniu leczenia i ustaleniu rozpoznania. Według tych
punktów należy kwalifikować również gruźlicę oraz zmiany pogruźlicze. Zmiany rogówki po zabiegach korekcyjnych wad refrakcji kwalifikować według pkt 1.
W przypadku zaniku nerwu wzrokowego wymagane jest badanie neurologiczne. Według tych
punktów należy kwalifikować również zaburzenia w polu widzenia. W pkt 1—4 przy ustalaniu kategorii zdolności należy brać pod uwagę ostrość wzroku i pole widzenia.
Bezsoczewkowość i pseudosoczewkowość należy kwalifikować według § 14 pkt 2.
pkt 5 i 6. Przez „prawidłowe rozróżnianie barw” należy rozumieć umiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych, tj. czerwonej, żółtej, zielonej i niebieskiej. Przez „nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw” należy rozumieć utrudnienie rozróżniania czterech podstawowych
barw (pomyłki przy odczytywaniu pojedynczych tablic z zestawu Ishihary lub Stillinga albo przedłużony czas odczytu — ponad 3 sek.). Nieumiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych należy traktować jako „upośledzenie rozróżniania barw”.
pkt 7. Przy ocenie orzeczniczej wymagana jest dokumentacja dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
ROZDZIAŁ V — NARZĄD SŁUCHU
15 1 Zniekształcenie lub niedorozwój Z Z A
(nieszpecące) jednej lub obu małżowin
usznych bez równoczesnego upośledzenia
słuchu
2 Brak lub znaczny niedorozwój albo znaczne Z/N Z C
zniekształcenie jednej lub obu małżowin
usznych bez równoczesnego upośledzenia
słuchu
16 1 Jednostronne lub obustronne zwężenie Z Z A
przewodu słuchowego zewnętrznego,
blizny błony bębenkowej bez osłabienia
słuchu
1 2 3 4 5 6
2 Jednostronne lub obustronne zwężenie Z/N Z A/C
przewodu słuchowego zewnętrznego,
blizny błony bębenkowej, przewlekły nieżyt
ucha środkowego, z osłabieniem słuchu
3 Jednostronne zwężenie przewodu N Z/N C/D
słuchowego zewnętrznego, blizny
zniekształcające błonę bębenkową
upośledzające ruchomość kosteczek
słuchowych, przewlekły nieżyt ucha
środkowego, z przytępieniem słuchu
4 Obustronne zwężenie przewodu N N D
słuchowego zewnętrznego, blizny
zniekształcające błonę bębenkową
upośledzające ruchomość kosteczek
słuchowych, przewlekły nieżyt ucha
środkowego, z przytępieniem słuchu
5 Obustronne zarośnięcie przewodu N N D
słuchowego zewnętrznego, blizny
zniekształcające błonę bębenkową
upośledzające ruchomość kosteczek
słuchowych, z głuchotą
17 1 Jednostronny lub obustronny suchy Z/N Z C
ubytek błony bębenkowej
18 1 Jednostronne przewlekłe ropne zapalenie N Z/N C
ucha środkowego niezależnie od ostrości
słuchu
2 Obustronne przewlekłe ropne zapalenie N N C/D
uszu środkowych niezależnie od ostrości
słuchu
19 1 Przebyta antromastoidektomia bez Z/N Z A
upośledzenia słuchu
2 Przebyta wygojona jednostronna operacja Z/N Z C
zachowawcza ucha środkowego
3 Przebyta wygojona obustronna operacja N Z/N C/D
zachowawcza ucha środkowego
4 Przebyta jednostronna operacja doszczętna N Z/N C/D
ucha środkowego
5 Przebyta obustronna operacja doszczętna N N D
ucha środkowego
20 1 Jednostronne lub obustronne zwyrodnienie Z/N Z/N C
włókniste lub kostne (tympano- lub
otoskleroza) ucha środkowego
z osłabieniem słuchu
2 Jednostronne zwyrodnienie włókniste N N C/D
lub kostne (tympano- lub otoskleroza)
ucha środkowego z przytępieniem słuchu
3 Obustronne zwyrodnienie włókniste N N D
lub kostne (tympano- lub otoskleroza)
ucha środkowego z jednostronnym
przytępieniem słuchu przy drugostronnym
osłabieniu słuchu lub z obustronnym
słuchem gorszym od ww.
21 1 Jednostronne lub obustronne upośledzenie Z Z A
słuchu wyłącznie w zakresie tonów
wysokich
1 2 3 4 5 6
1 2 3 4 5 6
2 Jednostronne lub obustronne osłabienie Z/N Z A/C
słuchu bez zaburzeń równowagi ciała
3 Jednostronne przytępienie słuchu bez N Z C
zaburzeń równowagi ciała
4 Jednostronne przytępienie słuchu nawet N N D
graniczące z głuchotą przy drugostronnym
osłabieniu słuchu
5 Obustronne przytępienie słuchu N N D
bez zaburzeń równowagi ciała
6 Jednostronna głuchota N Z/N C/D
7 Obustronna głuchota N N D
8 Czasowe zaburzenie równowagi ciała Z/N Z C
9 Trwałe zaburzenia równowagi ciała N N D
Objaśnienia szczegółowe
U orzekanych we wszystkich przypadkach obniżenia ostrości słuchu (stwierdzonej badaniem akumetrycznym) konieczne jest wykonanie badania audiometrycznego tonalnego oraz konsultacji laryngologicznej.
Do § 21 pkt 1. Za upośledzenie słuchu wyłącznie w zakresie tonów wysokich uważa się ubytek przekraczający
40 dB dla częstotliwości 4000 Hz i/lub wyższej.
pkt 2. Przez osłabienie słuchu należy rozumieć jego ubytek zawarty między 26 a 40 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz.
pkt 3—5. Przez przytępienie słuchu należy rozumieć jego ubytek zawarty między 41 a 70 dB, ustalony
badaniem audiometrycznym i obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 500, 1000
i 2000 Hz, natomiast średnie wartości krzywej progowej w audiometrii tonalnej powyżej 70 dB obliczane ww. sposobem występują u osób z przytępieniem słuchu graniczącym z głuchotą.
pkt 6. Funkcjonariuszy niebędących na stanowiskach, których specyfika wiąże się z nadmiernym oddziaływaniem hałasu, oraz nieposiadających dodatkowych schorzeń narządu słuchu po stronie drugiej można uznawać za zdolnych.
pkt 8 i 9. Zaburzenia w zakresie narządu równowagi wymagają zawsze badania laryngologicznego
i neurologicznego.
ROZDZIAŁ VI — JAMA USTNA
22 1 Zniekształcenia warg wrodzone lub nabyte Z Z A
nieszpecące, nieznacznie upośledzające
mowę lub przyjmowanie pokarmów
2 Zniekształcenia warg wrodzone lub nabyte N N C/D
znacznie szpecące lub upośledzające mowę
i przyjmowanie pokarmów
3 Blizny i ubytki podniebienia miękkiego, Z/N Z C
przedziurawienie lub rozszczepienie
podniebienia twardego i miękkiego
nieznacznie upośledzające mowę
lub przyjmowanie pokarmów
4 Blizny i ubytki podniebienia miękkiego, N N C/D
przedziurawienie lub rozszczepienie
podniebienia twardego i miękkiego
znacznie upośledzające mowę
lub przyjmowanie pokarmów
23 1 Zniekształcenie języka nieupośledzające Z Z A
mowy i połykania
2 Zniekształcenie języka nieznacznie Z Z C
upośledzające mowę i połykanie
1 2 3 4 5 6
3 Zniekształcenie języka znacznie N N C/D
upośledzające mowę i połykanie
4 Przewlekłe zapalenie ślinianek nieznacznie Z Z C
upośledzające sprawność ustroju
5 Przewlekłe zapalenie ślinianek znacznie N N D
upośledzające sprawność ustroju
6 Przetoki ślinowe kwalifikujące się do N Z/N C/D
zabiegu operacyjnego
7 Przetoki ślinowe nawracające po leczeniu N Z/N C/D
operacyjnym
24 1 Braki i wady uzębienia z utratą zdolności Z Z A
żucia do 67 %, przy zachowanych zębach
przednich
2 Braki i wady uzębienia, w tym również Z/N Z/N A
zębów przednich, z utratą zdolności żucia
do 67 %
3 Braki i wady uzębienia przy utracie Z/N Z/N C
zdolności żucia powyżej 67 %
4 Przewlekłe zapalenie przyzębia N Z/N C
25 1 Zniekształcenie szczęki lub żuchwy Z Z A
wrodzone lub nabyte nieupośledzające
zdolności żucia
2 Zniekształcenie szczęki lub żuchwy Z/N Z/N C
wrodzone lub nabyte upośledzające
zdolność żucia
3 Złamanie szczęki lub żuchwy niezrośnięte N N C/D
lub zrośnięte nieprawidłowo znacznie
upośledzające zdolność żucia
4 Zniekształcenie szczęki lub żuchwy N N D
uniemożliwiające żucie
5 Ograniczenie zwierania szczęk (odległość Z/N Z C
między górnymi a dolnymi siekaczami
poniżej 2 cm)
6 Ograniczenie zwierania szczęk (odległość N N C/D
między górnymi a dolnymi siekaczami
powyżej 2 cm)
7 Przebyte operacje kostnokorekcyjne Z Z A
lub kostnoodtwórcze szczęki lub żuchwy
bez upośledzenia zdolności żucia
8 Przebyte operacje kostnoodtwórcze Z/N Z C
lub kostnokorekcyjne szczęki lub żuchwy
z nieznacznym upośledzeniem zdolności
żucia
9 Przebyte operacje kostnokorekcyjne N N C/D
lub kostnoodtwórcze szczęki lub żuchwy
ze znacznym upośledzeniem zdolności żucia
10 Przewlekłe schorzenia stawu Z Z A
skroniowo-żuchwowego nieupośledzające
zdolności żucia
11 Przewlekłe schorzenia stawu Z/N Z C
skroniowo-żuchwowego nieznacznie
upośledzające zdolność żucia
12 Przewlekłe schorzenia stawu N N C/D
skroniowo-żuchwowego znacznie
upośledzające zdolność żucia
1 2 3 4 5 6
Objaśnienia szczegółowe
Do § 23 pkt 1—3. Przez zniekształcenie należy rozumieć także zbliznowacenie z ubytkami tkanek.
pkt 4—7. Orzeka się w oparciu o dokumentację leczenia w poradni specjalistycznej.
Do § 24. Przy badaniu stanu uzębienia należy zwrócić uwagę na rodzaj i stan zgryzu ewentualnie jego zniekształcenia rozwojowe lub nabyte, na stan tkanek przyzębia i możliwe objawy periodontopatii. Zęby
przeznaczone do usunięcia (zęby z miazgą zgorzelinową, wielokorzeniowe ze znacznie zniszczonymi
koronami) należy traktować jako brakujące. Przy ocenie procentowej utraty zdolności żucia przyjmuje się tylko 28 zębów w jamie ustnej. Zęby (ósemki) mogą być brane pod uwagę, jeśli przy zwarciu
odtwarzają one w części płaszczyznę żucia ewentualnie brakujących zębów (siódemek). Procentową
utratę zdolności żucia oblicza się według następującej tabelki:
ząb 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8
wartość procentowa 0 12 11 7 7 6 3 4 4 3 6 7 7 11 12 0
Przy obliczaniu wartości procentowej utraty zdolności żucia bierze się pod uwagę nie tylko zęby brakujące, ale również zęby pozbawione antagonistów, np. brak zębów:
Szereg zębowy górny
strona strona
B — brak zęba
prawa lewa
Szereg zębowy dolny
Braki uzębienia = 41 % utraty zdolności żucia
8 B B 5 4 3 2 1 1 2 3 4 B 6 7 8
8 7 B 5 4 3 2 1 1 2 3 4 B B 7 8
Całkowity brak zębów jednej szczęki stanowi 100 % utraty zdolności żucia nawet przy zachowaniu
wszystkich zębów szczęki drugiej. Jeśli braki uzębienia powodują jednostronną utratę żucia, należy
kwalifikować według pkt 2. Protezy stałe, niezależnie od ich rozległości, należy traktować jako odtworzenie żucia. Ocena wartości funkcjonalno-klinicznej protez starych zębów filarowych oraz wynikającej z tego powodu utraty zdolności żucia należy do lekarza dentysty. Protezy ruchome uzupełniające
braki zębów należy traktować jako odtworzenie zdolności żucia.
Do § 25. Przez „zniekształcenie szczęki i żuchwy” należy rozumieć: progenię prawdziwą, protruzję szczęki lub
żuchwy, laterogenię, prognację, mikrognację, zgryz otwarty lub wady skojarzone szczęki lub żuchwy,
jak np. progenię prawdziwą z mikrognacją i inne, powodujące brak kontaktu zębów antagonistycznych tworzących powierzchnię żucia.
Przy orzekaniu zdolności do służby należy wziąć pod uwagę stopień uszkodzenia układu zębowo-
-szczękowego, a mianowicie: ubytki szczęki dolnej lub górnej, wadliwe zrośnięcie złamania, niezrośnięcie, ubytki podbródka, warg i policzków, przykurcz dolnej szczęki, ubytki lub blizny języka, porażenie nerwu językowo-gardłowego itp., a ponadto wynikające stąd powikłania, jak: oszpecenie twarzy
utrudniające często współżycie z otoczeniem, ślinotok z powodu niedostatecznej szczelności ust,
owrzodzenie bliznowate skóry twarzy i inne.
W tych stanach przede wszystkim bierze się pod uwagę zaburzenia mowy i żucia. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentach leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
ROZDZIAŁ VII — NOS, GARDŁO, KRTAŃ
26 1 Polipy nosa lub przerosty małżowin Z Z A
nosowych nieznacznie upośledzające
drożność nosa
2 Polipy nosa lub przerosty małżowin N Z C
nosowych upośledzające drożność nosa
3 Skrzywienie przegrody nosa Z Z A
nieupośledzające drożności nosa
1 2 3 4 5 6
4 Skrzywienie przegrody nosa nieznacznie Z/N Z A
upośledzające drożność nosa
5 Skrzywienie przegrody nosa znacznie N Z/N C
upośledzające drożność nosa
6 Wrodzone lub nabyte zniekształcenie Z Z A
lub zniszczenie części nosa nieznacznie
szpecące lub nieznacznie upośledzające
jego drożność
7 Wrodzone lub nabyte zniekształcenie Z/N Z/N C
lub zniszczenie części nosa szpecące
lub upośledzające jego drożność
8 Wrodzone lub nabyte zniekształcenie N N D
lub zniszczenie nosa znacznie szpecące
lub znacznie upośledzające jego drożność
9 Przewlekłe nieżytowe zapalenie zatok Z/N Z/N C
przynosowych oraz pojedyncze torbiele
i niewielkie przerosty błony śluzowej zatok
10 Torbiel śluzowa zatok przynosowych N N C
zakwalifikowana do leczenia operacyjnego
11 Przewlekłe śluzowo-ropne lub ropne N Z/N C
zapalenie zatok przynosowych
12 Przewlekły naczynioruchowy nieżyt błony Z/N Z C
śluzowej nosa upośledzający oddychanie
13 Przewlekły suchy nieżyt błony śluzowej Z/N Z C
nosa lub suchy zanikowy nieżyt błony
śluzowej nosa upośledzający oddychanie
14 Przewlekły suchy nieżyt błony śluzowej N N D
nosa lub suchy zanikowy nieżyt błony
śluzowej nosa znacznie upośledzający
oddychanie
15 Zanikowy cuchnący nieżyt błony śluzowej N N D
nosa (ozena)
27 1 Przewlekły nieżyt (zwykły, przerostowy Z Z A
lub zanikowy) gardła lub krtani
nieupośledzający sprawności ustroju
2 Przewlekły nieżyt (zwykły, przerostowy Z/N Z C
lub zanikowy) gardła lub krtani nieznacznie
upośledzający sprawność ustroju
3 Przewlekły nieżyt (zwykły, przerostowy N N C/D
lub zanikowy) gardła lub krtani znacznie
upośledzający sprawność ustroju
4 Blizny i zniekształcenia gardła, krtani Z Z A
lub tchawicy nieupośledzające sprawności
ustroju
5 Blizny i zniekształcenia gardła, krtani Z/N Z/N C
lub tchawicy nieznacznie upośledzające
sprawność ustroju
6 Blizny i zniekształcenia gardła, krtani N N D
lub tchawicy znacznie upośledzające
sprawność ustroju
28 1 Zaburzenia ruchomości fałdów głosowych Z Z A
na tle organicznym lub czynnościowym
nieupośledzające sprawności ustroju
2 Zaburzenia ruchomości fałdów głosowych N Z/N C
na tle organicznym lub czynnościowym
upośledzające sprawność ustroju
1 2 3 4 5 6
3 Zaburzenia ruchomości fałdów głosowych N N D
na tle organicznym lub czynnościowym
znacznie upośledzające sprawność ustroju
29 1 Wady wymowy nieznacznie upośledzające Z Z A
zdolność porozumiewania się
2 Wady wymowy upośledzające zdolność Z/N Z/N C
porozumiewania się
3 Wady wymowy znacznie upośledzające N N D
zdolność porozumiewania się
30 1 Przewlekłe alergiczne nieżyty górnych dróg Z Z A
oddechowych nieupośledzające sprawności
ustroju
2 Przewlekłe alergiczne nieżyty górnych dróg Z/N Z C
oddechowych nieznacznie upośledzające
sprawność ustroju
3 Przewlekłe alergiczne nieżyty górnych dróg N N C/D
oddechowych znacznie upośledzające
sprawność ustroju
4 Okresowy alergiczny nieżyt nosa Z/N Z A/C
Objaśnienie szczegółowe
Podstawą rozpoznania są konsultacje specjalistów: otolaryngologa, foniatry, udokumentowane wynikami
badań dodatkowych.
ROZDZIAŁ VIII — SZYJA, KLATKA PIERSIOWA, KRĘGOSŁUP
1 2 3 4 5 6
31 1 Kręcz szyi niewielkiego stopnia Z/N Z C
2 Kręcz szyi znacznego stopnia N N C/D
32 1 Zniekształcenie obojczyka nieupośledzające Z Z A
lub nieznacznie upośledzające sprawność
obręczy barkowej
2 Zniekształcenie obojczyka upośledzające Z/N Z/N C
sprawność obręczy barkowej
3 Zniekształcenie obojczyka znacznie N N C/D
upośledzające sprawność obręczy barkowej
4 Stawy rzekome obojczyka N N C/D
33 1 Zniekształcenia lub niewielkie ubytki kostne Z Z A
klatki piersiowej nieupośledzające
sprawności ustroju
2 Zniekształcenia lub niewielkie ubytki kostne N Z/N C
klatki piersiowej upośledzające sprawność
ustroju
3 Zniekształcenia dużego stopnia lub rozległe N N D
ubytki kostne klatki piersiowej znacznie
upośledzające sprawność ustroju
4 Ciała obce wgojone w narządy klatki N/Z Z A/C
piersiowej (oprócz wgojonych w serce)
nieupośledzające lub nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
1 2 3 4 5 6
5 Ciała obce wgojone w narządy klatki N N C/D
piersiowej (oprócz wgojonych w serce)
znacznie upośledzające sprawność ustroju
6 Żebra nadliczbowe szyjne Z/N Z/N C
34 1 Skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone Z Z A/C
lub nabyte nieupośledzające
lub nieznacznie upośledzające sprawność
ustroju
2 Skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone Z/N Z/N C
lub nabyte upośledzające sprawność
ustroju
3 Skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone N N D
lub nabyte znacznie upośledzające
sprawność ustroju
4 Garb N N D
5 Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa Z/N Z A/C
nieznacznie upośledzająca sprawność
ustroju
6 Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa N Z/N C
upośledzająca sprawność ustroju
7 Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa N N D
znacznie upośledzająca sprawność ustroju
8 Zesztywniające zapalenie stawów N N C/D
kręgosłupa
9 Inne choroby kręgosłupa nieupośledzające Z/N Z A/C
lub nieznacznie upośledzające sprawność
ruchową
10 Inne choroby kręgosłupa upośledzające N Z/N C
sprawność ruchową
11 Inne choroby kręgosłupa znacznie N N D
upośledzające sprawność ruchową
Objaśnienie szczegółowe
Do § 33. Obejmuje utrwalone zniekształcenie klatki piersiowej, spowodowane przebytymi urazami lub chorobami kręgosłupa. W ocenie zdolności do służby funkcjonariuszy bierze się pod uwagę nie tylko stopień zniekształcenia, ale przede wszystkim sprawność narządów klatki piersiowej.
ROZDZIAŁ IX — UKŁAD ODDECHOWY
1 2 3 4 5 6
35 1 Przewlekła obturacyjna choroba płuc Z/N Z A
— postać łagodna
2 Przewlekła obturacyjna choroba płuc N Z/N C
— postać umiarkowana
3 Przewlekła obturacyjna choroba płuc N N C/D
— postać ciężka
4 Przewlekła obturacyjna choroba płuc N N D
— postać bardzo ciężka
5 Astma oskrzelowa sporadyczna N Z A/C
(epizodyczna)
1 2 3 4 5 6
6 Astma oskrzelowa przewlekła łagodna N Z/N C
7 Astma oskrzelowa przewlekła umiarkowana N N C/D
8 Astma oskrzelowa przewlekła ciężka N N D
9 Nadreaktywność oskrzeli N Z/N C
10 Rozstrzenia oskrzeli nieznacznego stopnia N Z/N C
11 Rozlane wieloogniskowe rozstrzenia oskrzeli N N C/D
12 Rzadkie choroby oskrzeli N N C/D
36 1 Pojedyncze zwapnienia i/lub niewielkie Z/N Z A
zwłóknienia po przebytym procesie
gruźliczym
2 Liczne zwapnienia i/lub zwłóknienia N Z/N C/D
po przebytych rozsiewach krwiopochodnych
gruźlicy
3 Zwłóknienia po przebytej gruźlicy płuc N Z/N C/D
z upośledzeniem sprawności wentylacyjnej
płuc
4 Zwłóknienia po przebytej gruźlicy płuc N N D
z ciężkim upośledzeniem sprawności
wentylacyjnej płuc i niewydolnością
oddychania
5 Czynna gruźlica płuc N N —
37 1 Śródmiąższowe choroby płuc N Z/N A
— postać łagodna
2 Śródmiąższowe choroby płuc N N C
— postać umiarkowana
3 Śródmiąższowe choroby płuc N N C/D
— postać ciężka
4 Śródmiąższowe choroby płuc w okresie N N —
diagnostyki i/lub leczenia
5 Czynne choroby opłucnej N N —
6 Zrosty i zgrubienia opłucnej Z Z A
nieupośledzające sprawności wentylacyjnej
płuc
7 Zrosty i zgrubienia opłucnej upośledzające Z/N Z/N C/D
sprawność wentylacyjną płuc, bez
niewydolności oddechowej
8 Zrosty i zgrubienia opłucnej ciężko N N D
upośledzające sprawność wentylacyjną płuc
i wydolność oddechową
9 Ubytki miąższu płucnego nieupośledzające Z/N Z A
sprawności wentylacyjnej płuc
10 Ubytki miąższu płucnego umiarkowanie N Z/N C/D
upośledzające sprawność wentylacyjną płuc,
bez niewydolności oddechowej
11 Ubytki miąższu płucnego ciężko N N D
upośledzające sprawność wentylacyjną płuc
i wydolność oddechową
Objaśnienia szczegółowe
Badania czynnościowe układu oddechowego należy wykonywać bez leków mających wpływ na układ oddechowy, a jedynie w przypadku rozpoznanego POChP w celu określenia stopnia ciężkości choroby badanie
wykonujemy w trakcie przyjmowania leków rozszerzających oskrzela. Wartości wskaźników spirometrycznych
wyrażono w odsetku wartości należnych.
Do § 35 pkt 1. Łagodna obturacja z ograniczoną odwracalnością oskrzeli i wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1 ≥ 80 %;
pkt 2. Umiarkowana obturacja z ograniczoną odwracalnością oskrzeli i wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1 = 79—50 %;
pkt 3. Ciężka obturacja z ograniczoną odwracalnością oskrzeli i wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1 = 49—30 %;
pkt 4. Bardzo ciężka obturacja z ograniczoną odwracalnością oskrzeli i wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1 < 30 %;
pkt 5. Rozpoznanie na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24-miesięcznej obserwacji
choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej (objawy < 1x
w tygodniu i objawy nocne ≤ 2x w miesiącu, PEF ≥ 80 % wartości maksymalnej dla chorego lub
FEV1 ≥ 80 % wartości należnej, zmienność dobowa PEF lub FEV1 < 20 %, brak objawów i prawidłowe
wartości PEF pomiędzy atakami).
pkt 6, 7 i 8. Rozpoznanie na podstawie co najmniej rocznego leczenia choroby potwierdzonej wynikami badań spirometrycznych z odwracalną obturacją oskrzeli oraz wynikami diagnostyki alergologicznej (dokumentacja medyczna).
pkt 6. Ocena orzecznicza na podstawie dokumentacji medycznej z wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1 ≥ 80 % wartości należnej lub PEF ≥ 80 % wartości maksymalnej z odwracalną
obturacją oskrzeli (objawy ≥ 1x w tygodniu, ale < 1x dziennie i objawy nocne > 2x w miesiącu, zmienność dobowa PEF lub FEV1 = 20—30 %).
pkt 7. Ocena orzecznicza na podstawie dokumentacji medycznej z wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1= 60—79 % wartości należnej lub PEF = 60—80 % wartości maksymalnej z odwracalną obturacją oskrzeli (objawy występują codziennie, objawy nocne > 1x w tygodniu, zmienność
dobowa PEF lub FEV1 > 30 %).
pkt 8. Ocena orzecznicza na podstawie dokumentacji medycznej z wartościami spirometrii:
FEV1 %VC < 0,7; FEV1 < 60 % wartości należnej lub PEF < 60 % wartości maksymalnej z odwracalną
lub nieodwracalną obturacją oskrzeli (objawy występują codziennie, ograniczając aktywność fizyczną,
częste zaostrzenia i częste objawy nocne, zmienność dobowa PEF lub FEV1 > 30 %).
pkt 9. Zalecane wykonanie badań diagnostycznych w kierunku astmy oskrzelowej (również w przypadku nieprawidłowego wyniku testu drobnych oskrzeli — MEF 50 < 60 % wartości należnej).
pkt 10. Nawracające stany zapalne dolnych dróg oddechowych w ciągu ostatnich 36 miesięcy (w badaniu HRCT klatki piersiowej cechy rozstrzeni).
pkt 11. Dokumentacja medyczna z badaniem HRCT klatki piersiowej (rozstrzenie oskrzeli w co najmniej 2 płatach płucnych).
pkt 12. Choroby genetyczne i na tle zaburzeń immunologicznych, np. zarostowe zapalenie oskrzelików.
Do § 36 pkt 1. Bez upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc, zmiany mogą dotyczyć opłucnej (wartości
spirometrii prawidłowe: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %).
pkt 2. Bez upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc, zmiany mogą dotyczyć opłucnej (wartości
spirometrii prawidłowe: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %).
pkt 3. Wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7;
FVC 50—79 %; obniżenie całkowitej pojemności płuc (TLC) w pletyzmografii, saturacja tlenem powyżej 94 %.
pkt 4. Wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7;
FEV1 < 50 %, FVC < 50 %; obniżenie całkowitej pojemności płuc (TLC) w pletyzmografii, saturacja tlenem poniżej 94 % oraz hipoksemia z hiperkapnią w gazometrii tętniczej, zmiany mogą dotyczyć opłucnej.
pkt 5. Przypadki czynnej gruźlicy płuc (gruźlica prosówkowa, gruźlica rozsiana płuc, gruźlica naciekowa płuc, gruźlica płuc włóknista lub włóknisto-guzkowa, serowate zapalenie płuc, gruźlica płuc włóknisto-jamista, gruźlicze zapalenie opłucnej, podejrzenie gruźlicy płuc) orzekane są po zakończonym
procesie leczenia.
Do § 37. Badania czynnościowe układu oddechowego należy wykonywać bez leków mających wpływ na układ
oddechowy, jedynie w uzasadnionych przypadkach w trakcie przyjmowania leków.
pkt 1. Śródmiąższowe choroby płuc i inne rzadkie choroby płuc nieupośledzające sprawności wentylacyjnej płuc i wydolności oddechowej (podatność płuc prawidłowa, tzn. powyżej 80 %, saturacja tlenem powyżej 94 %).
pkt 2. Śródmiąższowe choroby płuc i inne rzadkie choroby płuc umiarkowanie upośledzające sprawność wentylacyjną płuc bez upośledzenia wydolności oddechowej (podatność płuc obniżona
do 50—80 %, saturacja tlenem powyżej 94 %, wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 < 80 %, FVC < 80 %, wskazane badanie całkowitej
pojemności płuc (TLC) w pletyzmografii celem potwierdzenia zaburzeń restrykcyjnych).
pkt 3. Śródmiąższowe choroby płuc i inne rzadkie choroby płuc ciężko upośledzające sprawność wentylacyjną płuc i wydolność oddechową (podatność płuc obniżona poniżej 50 %, wartości spirometrii
wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 < 50 %,
FVC < 50 %, obniżona całkowita pojemność płuc (TLC) w pletyzmografii potwierdzająca zaburzenia restrykcyjne, saturacja tlenem poniżej 94 % oraz hipoksemia i hiperkapnia w gazometrii tętniczej).
1 2 3 4 5 6
pkt 4 i 5. Ocena orzecznicza w okresie remisji choroby i/lub po zakończonym leczeniu.
pkt 6. Wartości spirometrii prawidłowe: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %.
pkt 7. Wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego:
FEV1 %VC > 0,7; FEV1 = 51—79 %, FVC = 51—79 %; obniżenie całkowitej pojemności płuc (TLC)
w pletyzmografii, saturacja tlenem powyżej 94 %.
pkt 8. Niewydolność oddechowa: wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 < 50 %, FVC < 50 %; obniżenie całkowitej pojemności płuc (TLC)
w pletyzmografii, saturacja tlenem poniżej 94 % oraz hipoksemia i hiperkapnia w gazometrii tętniczej.
pkt 9. Przebyte zabiegi operacyjne w obrębie klatki piersiowej lub przebyte nieswoiste zapalenie płuc
(wartości spirometrii prawidłowe: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %).
pkt 10. Przebyte zabiegi operacyjne w obrębie klatki piersiowej lub przebyte nieswoiste zapalenie płuc
(wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7;
FEV1 = 51—79 %, FVC = 51—79 %; obniżenie całkowitej pojemności płuc (TLC) w pletyzmografii, saturacja tlenem powyżej 94 %).
pkt 11. Przebyte zabiegi operacyjne w obrębie klatki piersiowej lub przebyte nieswoiste zapalenie płuc
z niewydolnością oddechową (wartości spirometrii wskazujące na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV1 %VC > 0,7; FEV1 < 50 %, FVC < 50 %; obniżenie całkowitej pojemności płuc (TLC) w pletyzmografii, saturacja tlenem poniżej 94 % oraz hipoksemia z hiperkapnią w gazometrii tętniczej).
ROZDZIAŁ X — UKŁAD KRĄŻENIA
38 1 Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia Z/N Z A
rytmu nawracające albo trwałe,
nieupośledzające sprawności ustroju
2 Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia N Z/N C
rytmu nawracające albo trwałe, powodujące
upośledzenie sprawności ustroju
3 Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia N N D
rytmu nawracające albo trwałe, powodujące
znaczne upośledzenie sprawności ustroju
4 Przewlekła choroba niedokrwienna serca N N C
pod postacią dusznicy bolesnej stabilnej
5 Przewlekła choroba niedokrwienna serca N N C/D
pod postacią dusznicy bolesnej stabilnej
z przebytym zawałem
6 Przewlekła choroba niedokrwienna serca N N C/D
z częstymi zaostrzeniami
7 Przewlekła choroba niedokrwienna serca N N D
z częstymi zaostrzeniami, przebytym
zawałem lub powikłaniami
8 Wrodzone wady serca N N —
9 Zastawkowe wady serca bez powikłań N/Z Z A
i istotnych zaburzeń hemodynamicznych
nieupośledzające sprawności ustroju
10 Wady zastawkowe serca upośledzające N N D
sprawność ustroju
11 Zaciskające zapalenie osierdzia lub stan N N D
po operacji z powodu tej choroby
12 Obce ciała wgojone w serce N N C/D
13 Rzut choroby reumatycznej w okresie N N —
leczenia
14 Izolowane wypadanie płatka zastawki Z/N Z A
dwudzielnej (trójdzielnej) niepowodujące
zaburzeń sprawności ustroju
15 Zespół wypadania płatka zastawki N Z/N C/D
dwudzielnej (trójdzielnej) powodujący
zaburzenia sprawności ustroju
16 Inne choroby serca upośledzające trwale N N D
sprawność ustroju
1 2 3 4 5 6
39 1 Nadciśnienie tętnicze I stopnia (łagodne) Z/N Z A
2 Nadciśnienie tętnicze II stopnia N Z/N C/D
(umiarkowane)
3 Nadciśnienie tętnicze III stopnia (ciężkie) N N D
4 Tętniaki N N C/D
5 Zespoły pozakrzepowe i zakrzepica żył N Z/N C
głębokich kończyn dolnych
6 Inne choroby naczyń krwionośnych N Z/N A/C
upośledzające nieznacznie sprawność
ustroju
7 Choroby naczyń krwionośnych N N C
upośledzające sprawność ustroju
lub po zabiegach operacyjnych dużych
naczyń ze znaczną poprawą krążenia
8 Choroby naczyń krwionośnych znacznie N N D
upośledzające sprawność ustroju,
w tym także po operacjach
rekonstrukcyjnych bez wyraźnej poprawy
Objaśnienia szczegółowe
Do § 38 pkt 1, 2 i 3. Według tych punktów należy kwalifikować również zaburzenia rytmu serca pochodzenia
organicznego i zaburzenia przewodzenia, potwierdzone dokumentacją leczenia w poradni specjalistycznej.
pkt 8 i 10. Wrodzone wady serca leczone operacyjnie, jeżeli zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne, należy kwalifikować według pkt 9.
Wymianę zastawki aortalnej lub mitralnej w poszczególnych wadach należy traktować nadal jako wady serca według pkt 9 lub 10.
Zastawkowe zwężenie ujścia aorty powodujące przerost lewej komory (uchwytne zmiany w obrazie
ECHO), przy zachowanej w pełni sprawności fizycznej, można kwalifikować według pkt 9.
pkt 9 i 14. Obecność śladowej fali zwrotnej przez zastawkę aortalną jest patologią, a w przypadku pozostałych zastawek zjawiskiem fizjologicznym.
pkt 14. Rozpoznanie wymaga potwierdzenia echokardiograficznego. Wypadanie płatka zastawki dwudzielnej (trójdzielnej) bez istotnej hemodynamicznie fali zwrotnej z prawidłową wielkością jam serca
i bez zaburzeń rytmu serca.
pkt 15. Za zespół wypadania płatka zastawki dwudzielnej (trójdzielnej) należy uznawać wypadanie
płatka (płatków) z objawami ich zwyrodnienia, istotną hemodynamicznie falą zwrotną i (lub) zaburzeniami rytmu serca.
Do § 39 pkt 2 i 3. Należy kwalifikować w zależności od wartości ciśnienia mierzonego wielokrotnie, zmian narządowych potwierdzonych badaniami: ECHO i dna oka.
pkt 6, 7, 8. Przez określenie „choroby naczyń krwionośnych” należy rozumieć przede wszystkim choroby naczyń obwodowych, jak miażdżyca, następstwa urazów, choroba Raynauda, czerwienica bolesna itp. Należy kwalifikować chorych zarówno z powikłaniami narządowymi miażdżycy tętnic, jak
i z powikłaniami i następstwami stanów zapalnych i urazów naczyń krwionośnych.
ROZDZIAŁ XI — UKŁAD TRAWIENNY
1 2 3 4 5 6
40 1 Choroby przełyku nieupośledzające Z/N Z A
sprawności ustroju
2 Choroby przełyku nieznacznie upośledzające N Z/N C
sprawność ustroju
3 Choroby przełyku znacznie upośledzające N N C/D
sprawność ustroju
1 2 3 4 5 6
41 1 Ciała obce wgojone w narządy jamy N/Z Z A
brzusznej nieupośledzające lub nieznacznie
upośledzające sprawność ustroju
2 Ciała obce wgojone w narządy jamy N Z/N C
brzusznej upośledzające sprawność ustroju
3 Ciała obce wgojone w narządy jamy N N D
brzusznej znacznie upośledzające
sprawność ustroju
42 1 Zrosty otrzewnej upośledzające sprawność N N C
ustroju
2 Zrosty otrzewnej znacznie upośledzające N N D
sprawność ustroju
43 1 Przewlekłe zapalenia żołądka, dwunastnicy, N Z/N A
jelit bez upośledzenia lub z nieznacznym
upośledzeniem sprawności ustroju
2 Przewlekłe zapalenia żołądka, dwunastnicy, N N C
jelit z upośledzeniem sprawności ustroju
3 Przewlekłe zapalenia żołądka, dwunastnicy, N N D
jelit ze znacznym upośledzeniem
sprawności ustroju
4 Czynny wrzód żołądka lub dwunastnicy N N —
5 Choroba wrzodowa żołądka N Z/N C
lub dwunastnicy z nawrotami
6 Choroba wrzodowa żołądka N N D
lub dwunastnicy z licznymi nawrotami
i powikłaniami
7 Przebyta częściowa resekcja żołądka Z/N Z C
nieupośledzająca sprawności ustroju
8 Przebyta resekcja żołądka z upośledzeniem N N D
lub znacznym upośledzeniem sprawności
ustroju
9 Niedowład lub rozstrzeń żołądka N N C/D
z zaleganiem treści
10 Przebyte zabiegi operacyjne na jelitach Z Z A
bez upośledzenia sprawności ustroju
11 Przebyte zabiegi operacyjne na jelitach Z/N Z C
z nieznacznym upośledzeniem sprawności
ustroju
12 Przebyte zabiegi operacyjne na jelitach N N C
z upośledzeniem sprawności ustroju
13 Przebyte zabiegi operacyjne na jelitach N N D
ze znacznym upośledzeniem sprawności
ustroju
14 Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita Z Z A
cienkiego nieupośledzające sprawności
ustroju
15 Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita N Z/N C
cienkiego upośledzające sprawność ustroju
16 Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita N N C/D
cienkiego znacznie upośledzające
sprawność ustroju
17 Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita Z Z A
grubego nieupośledzające sprawności
ustroju
1 2 3 4 5 6
18 Zmiany organiczne lub zmiany N Z/N C
czynnościowe jelita grubego upośledzające
sprawność ustroju
19 Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita N N D
grubego znacznie upośledzające sprawność
ustroju
44 1 Przewlekłe zapalenie dróg żółciowych N Z/N A/C
nieupośledzające sprawności ustroju
2 Przewlekłe zapalenie dróg żółciowych N N C/D
upośledzające lub znacznie upośledzające
sprawność ustroju
3 Kamica dróg żółciowych N Z/N A/C
4 Przebyta operacja pęcherzyka żółciowego Z/N Z A/C
lub dróg żółciowych nieupośledzająca
lub nieznacznie upośledzająca sprawność
ustroju
5 Przebyta operacja pęcherzyka żółciowego N Z/N C/D
lub dróg żółciowych upośledzająca
lub znacznie upośledzająca sprawność
ustroju
6 Nieprawidłowe wartości biochemicznych N N C
wskaźników wydolności wątroby
do diagnostyki
7 Niedawno przebyte wirusowe zapalenie N N C
wątroby
8 Przewlekłe zapalenie wątroby N N C/D
9 Marskość wątroby N N D
10 Okresowa hiperbilirubinemia bez innych Z/N Z A
cech nieprawidłowej funkcji wątroby
11 Przewlekła hiperbilirubinemia bez innych N N C
cech nieprawidłowej funkcji wątroby
12 Przewlekłe zakażenie HCV N N C
13 Przewlekłe zakażenie HBV N N C
14 Ozdrowieńcy po WZW bez uszkodzenia Z/N Z A
wątroby
15 Przebyte pourazowe i toksyczne Z/N Z/N C
uszkodzenie wątroby bez upośledzenia
jej wydolności
16 Przebyte pourazowe i toksyczne uszkodzenie N N C/D
wątroby z upośledzeniem lub znacznym
upośledzeniem jej wydolności
17 Przebyte operacje wątroby N N C/D
45 1 Przewlekłe choroby trzustki N N C/D
2 Przebyte operacje trzustki N N C/D
46 1 Przepukliny Z/N Z/N C
2 Przepukliny w bliźnie pooperacyjnej N Z/N C/D
lub nawrotowe
3 Przepukliny przeponowe nieupośledzające Z/N Z/N A
sprawności ustroju
4 Przepukliny przeponowe upośledzające N N C
sprawność ustroju
5 Przepukliny przeponowe znacznie N N D
upośledzające sprawność ustroju
1 2 3 4 5 6
1 2 3 4 5 6
47 1 Przetoki i szczeliny odbytnicy lub okolicy N Z/N C
odbytu
2 Przetoki okołoodbytnicze lub odbytnicy N N C/D
pierwotne i nawrotowe
3 Żylaki odbytu bez owrzodzeń Z/N Z/N C
4 Żylaki odbytu z owrzodzeniami N Z/N C/D
lub żylaki nawrotowe
5 Wynicowanie i wypadanie śluzówki N N D
odbytnicy
Objaśnienia szczegółowe
Do § 43 pkt 6. Osoby z objawami niedoborowymi (niedokrwistość, hipoalbuminemia, niedobór ciężaru ciała)
i z udokumentowanymi endoskopowo częstymi nawrotami choroby wrzodowej (co najmniej 3 razy
w roku w okresie ostatnich 3 lat), których stopień nasilenia wymaga leczenia przez okres minimum
2 miesięcy, należy kwalifikować jako niezdolne.
Do § 44 pkt 1—17. Ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
pkt 7. Dotyczy WZW przebytego w okresie do 6 miesięcy.
pkt 8. Konieczne potwierdzenie rozpoznania badaniem histopatologicznym.
pkt 14. Stany po wirusowym zapaleniu wątroby, przebytym co najmniej przed 24 miesiącami.
Do § 45. Rozpoznanie powinno być ustalone szpitalnie.
Do § 47 pkt 1. Dotyczy schorzeń nieznacznie upośledzających sprawność ustroju; w innych przypadkach kwalifikować jak w pkt 2.
ROZDZIAŁ XII — UKŁAD MOCZOWO-PŁCIOWY
48 1 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma Z/N Z A
nieupośledzające sprawności ustroju
2 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma N Z/N C
upośledzające sprawność ustroju
3 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma N N D
znacznie upośledzające sprawność ustroju
4 Kamica układu moczowego z okresowym N Z/N A
wydalaniem złogów nieupośledzająca
sprawności ustroju
5 Kamica układu moczowego z okresowym N N C
wydalaniem złogów upośledzająca
sprawność ustroju
6 Kamica układu moczowego z okresowym N N D
wydalaniem złogów znacznie upośledzająca
sprawność ustroju
7 Przebyte infekcje układu moczowego Z/N Z A
nieupośledzające sprawności ustroju
8 Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek N N C/D
(śródmiąższowe bakteryjne i abakteryjne)
9 Przewlekłe kłębkowe zapalenie nerek N N C/D
10 Krwiomocz i białkomocz do diagnostyki N N C
11 Roponercze lub wodonercze N N C/D
12 Nieprawidłowe wartości biochemicznych N N C
wskaźników wydolności nerek
do diagnostyki
1 2 3 4 5 6
13 Niewydolność nerek N N C/D
14 Wrodzony lub pooperacyjny brak jednej N Z/N C/D
nerki
49 1 Przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego N Z/N C
lub dróg moczowych
2 Nietrzymanie moczu ze zmianami N N C/D
w układzie moczowym
3 Przewlekłe organiczne choroby pęcherza N N C/D
moczowego lub dróg moczowych
upośledzające lub znacznie upośledzające
funkcję narządu
4 Przetoki pęcherza moczowego N N D
50 1 Zwężenie cewki moczowej nieznacznie N Z/N A
utrudniające oddawanie moczu
2 Zwężenie cewki moczowej utrudniające N N C/D
lub znacznie utrudniające oddawanie
moczu
3 Spodziectwo lub wierzchniactwo N N —
4 Przetoka prąciowa cewki moczowej N N D
5 Przetoka mosznowa lub kroczowa cewki N N D
moczowej
6 Zniekształcenie prącia znacznego stopnia Z/N Z/N C/D
(np. plastyczne stwardnienie lub inne)
7 Brak prącia N N D
51 1 Żylaki powrózka nasiennego nieznacznego Z/N Z A
stopnia
2 Żylaki powrózka nasiennego znacznego N N C
stopnia
3 Wodniaki jądra, powrózka nasiennego Z/N Z A
lub torbiele najądrza nieupośledzające
czynności narządu
4 Wodniaki jądra, powrózka nasiennego N Z/N C
lub torbiele najądrza upośledzające
czynność narządu
5 Wodniaki jądra, powrózka nasiennego N N C/D
lub torbiele najądrza znacznie
upośledzające czynność narządu
6 Przewlekłe nawrotowe nieswoiste N N C/D
zapalenie najądrza lub jądra
7 Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego N N C/D
8 Przerost gruczołu krokowego bez zaburzeń N Z/N A
w oddawaniu moczu
9 Przerost gruczołu krokowego z zaburzeniami N N C/D
w oddawaniu moczu
52 1 Brak lub zanik jednego jądra Z/N Z A
2 Brak lub zanik obu jąder N N C/D
3 Wnętrostwo jednostronne N N —
z umiejscowieniem jądra w jamie brzusznej
4 Wnętrostwo jednostronne N N —
z umiejscowieniem jądra w kanale
pachwinowym
5 Wnętrostwo obustronne N N —
1 2 3 4 5 6
ROZDZIAŁ XIII — GRUCZOŁY WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO
53 1 Wole nieznacznych rozmiarów N/Z Z A
2 Wole znacznych rozmiarów N N C/D
3 Wole z objawami znacznej niedoczynności N N D
4 Zmiany czynności tarczycy z wolem Z/N Z/N C/D
lub bez wola
5 Choroba Gravesa-Basedowa N N C/D
54 1 Choroby przysadki mózgowej N N C/D
2 Choroby nadnerczy N N C/D
3 Choroby gruczołów przytarczycznych N N C/D
4 Cukrzyca N N C/D
5 Wielogruczołowe zaburzenia czynnościowe N N C
nieznacznie upośledzające przemiany
hormonalne
6 Wielogruczołowe zaburzenia czynnościowe N N C/D
upośledzające lub znacznie upośledzające
przemiany hormonalne
Objaśnienia szczegółowe
Do § 53 pkt 1. Kandydatów z powiększeniem tarczycy nieupośledzającym przepływu powietrza w drogach oddechowych w czasie wysiłku fizycznego i niedającym objawów uciskowych na narządy sąsiednie
(przełyk, tchawica), potwierdzonym badaniem USG tarczycy, można uznawać za zdolnych.
pkt 2. Według tego punktu ocenia się powiększenie gruczołu tarczowego stwierdzone palpacyjnie lub
wole zamostkowe, upośledzające przepływ powietrza w drogach oddechowych (zaburzenia wentylacji, stridor, zaburzenia ruchomości strun głosowych) w czasie spoczynku lub po wysiłku fizycznym lub
(oraz) dające objawy uciskowe na narządy sąsiednie.
pkt 4. Obejmuje wszystkie postacie nadczynności tarczycy w okresie remisji (poza chorobą Gravesa-
-Basedowa) oraz niedoczynności (poza znaczną) wyrównane leczeniem substytucyjnym.
pkt 5. Rozpoznanie powinno być oparte na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej, niezależnie od aktualnego stanu czynności tarczycy.
Do § 54 pkt 4. Funkcjonariuszy, u których stwierdza się cukrzycę insulinoniezależną, dającą się łatwo wyrównywać leczeniem dietetycznym lub w połączeniu z doustnymi lekami hipoglikemizującymi, można
uznawać za zdolnych.
Funkcjonariuszy z przypadkami cukrzycy insulinozależnej, trudnej do wyrównania, chwiejnej lub powikłanej, należy kwalifikować jako niezdolnych.
ROZDZIAŁ XIV — INNE CHOROBY WEWNĘTRZNE
1 2 3 4 5 6
55 1 Niedokrwistości hemolityczne N N C
i niedoborowe niewielkiego stopnia
niepoddające się leczeniu
2 Niedokrwistości hemolityczne N N D
i niedoborowe znacznego stopnia
niepoddające się leczeniu
3 Niedokrwistości aplastyczne, trwałe N N D
granulocytopenie, małopłytkowości
niepoddające się leczeniu oraz choroby
rozrostowe szpiku i układu chłonnego
4 Niedokrwistości wtórne niewielkiego stopnia Z/N Z/N C
towarzyszące innym chorobom, ale rokujące
ustąpienie
1 2 3 4 5 6
5 Zakażenie wirusem HIV N N C/D
6 Zespół nabytego upośledzenia odporności N N D
(AIDS) i inne defekty immunologiczne
(nabyte i wrodzone)
7 Inne przewlekłe zakażenia mogące N N C/D
upośledzać sprawność ustroju
56 1 Powiększenie śledziony bez zmian N N C
w wątrobie i krwi w okresie obserwacji
2 Pooperacyjny brak śledziony Z/N Z C/D
57 1 Choroby lub uszkodzenia narządów N N C/D
wywołane promieniowaniem jonizującym
lub niejonizującym
58 1 Układowe choroby tkanki łącznej N N C/D
59 1 Skaza moczanowa (dna) nieznacznie N Z/N C
upośledzająca sprawność ustroju
2 Skaza moczanowa (dna) upośledzająca N N D
lub znacznie upośledzająca sprawność
ustroju
60 1 Inne choroby przemiany materii nieznacznie N Z/N A
upośledzające sprawność ustroju
2 Inne choroby przemiany materii N N C
upośledzające sprawność ustroju
3 Inne choroby przemiany materii znacznie N N D
upośledzające sprawność ustroju
61 1 Gruźlica poza układem oddechowym N N C/D
Objaśnienia szczegółowe
Do § 55. Rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
pkt 1. Według tych punktów można kwalifikować funkcjonariuszy jako zdolnych w przypadkach uzyskania pełnej remisji.
pkt 5. Według tego punktu należy kwalifikować funkcjonariuszy w zależności od poziomu limfocytów
CD4 oraz stosunku limfocytów CD4 do limfocytów CD8.
Do § 57. Ustalenie rozpoznania i ocena orzecznicza — po przeprowadzonej obserwacji lub leczeniu w odpowiednim ośrodku specjalistycznym.
Do § 58. Ocena orzecznicza zależna jest od stopnia zaawansowania zmian i wyników dotychczasowego leczenia.
Do § 59 pkt 2. Dotyczy badanych z powikłaniami narządowymi (artropatia dnawa, zmiany w układzie moczowym — kamica, stany zapalne, guzki dnawe), niezależnie od aktualnej wartości kwasu moczowego
w surowicy krwi.
Do § 60. Rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją lub leczeniem szpitalnym oraz dokumentacją
z leczenia w poradni endokrynologicznej lub innej poradni specjalistycznej.
Do § 61. Ocena orzecznicza — w zależności od wyników po zakończonym leczeniu.
ROZDZIAŁ XV — UKŁAD NERWOWY
1 2 3 4 5 6
62 1 Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, Z/N Z/N A
korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych,
nerwobóle pojedynczych lub licznych
nerwów z okresowymi zaostrzeniami
1 2 3 4 5 6
2 Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, N N C/D
korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych,
nerwobóle i zapalenie pojedynczych
lub licznych nerwów z częstymi
zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi
3 Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, N N D
korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych,
nerwobóle i zapalenie pojedynczych
lub licznych nerwów z częstymi
zaostrzeniami i utrwalonymi objawami
ubytkowymi znacznie upośledzającymi
sprawność ustroju
4 Przewlekłe choroby i trwałe następstwa N Z/N A/C
chorób lub urazów nerwów obwodowych
z zaburzeniami ruchowymi, czuciowymi
lub troficznymi nieznacznie upośledzające
sprawność ustroju
5 Przewlekłe choroby i trwałe następstwa N N C/D
chorób lub urazów nerwów obwodowych
z zaburzeniami ruchowymi (znaczne
niedowłady lub porażenia), czuciowymi
lub troficznymi upośledzające lub znacznie
upośledzające sprawność ustroju
63 1 Objawy szczątkowe po przebytych Z/N Z/N A
chorobach organicznych lub po urazach
ośrodkowego układu nerwowego
z nieznacznymi zaburzeniami
mózgowo-rdzeniowymi, które ze względu
na umiejscowienie bądź mechanizmy
wyrównawcze nie upośledzają sprawności
ustroju
2 Trwałe następstwa chorób lub urazów N N C
ośrodkowego układu nerwowego
z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi
upośledzające sprawność ustroju
3 Trwałe następstwa chorób lub urazów N N D
ośrodkowego układu nerwowego
z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi
znacznie upośledzające sprawność ustroju
4 Organiczne postępujące choroby N N D
ośrodkowego układu nerwowego
nierokujące poprawy
64 1 Zanik mięśni po przebytych chorobach lub N/Z Z A
urazach nieupośledzający sprawności ustroju
2 Choroby układu mięśniowego i zanik mięśni N N C
po przebytych chorobach lub urazach mięśni
upośledzające sprawność ustroju
3 Choroby układu mięśniowego i zanik mięśni N N D
po przebytych chorobach lub urazach
znacznie upośledzające sprawność ustroju
65 1 Napadowe zaburzenia świadomości N N C/D
o nieustalonej etiologii bez zmian
organicznych w układzie nerwowym
2 Padaczka z rzadko występującymi napadami N N C/D
3 Padaczka z częstymi napadami N N D
Objaśnienie szczegółowe
Do § 62 pkt 3. Kwalifikować osoby z niedowładami lub porażeniami i/lub zaburzeniami funkcji zwieraczy.
1 2 3 4 5 6
ROZDZIAŁ XVI — STAN PSYCHICZNY
66 1 Zaburzenia nerwicowe nieznacznie Z/N Z A/C
upośledzające zdolności adaptacyjne
2 Zaburzenia nerwicowe upośledzające N N C/D
lub znacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne rokujące poprawę
3 Zaburzenia nerwicowe znacznie N N D
upośledzające zdolności adaptacyjne,
utrwalone
67 1 Reakcja adaptacyjna krótkotrwała Z/N Z/N C
2 Reakcja adaptacyjna przedłużona N N D
3 Zaburzenie stresowe pourazowe Z/N Z/N C
68 1 Zaburzenia osobowości nieupośledzające Z/N Z/N A
lub nieznacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne
2 Zaburzenia osobowości upośledzające N N C
lub znacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne, poddające się korekcji
3 Zaburzenia osobowości znacznie N N D
upośledzające zdolności adaptacyjne,
utrwalone
69 1 Zaburzenia psychotyczne reaktywne N N C/D
2 Zaburzenia psychotyczne egzogenne N N C/D
przebyte bez defektu
3 Zaburzenia psychotyczne egzogenne N N D
przebyte z defektem
4 Zaburzenia psychotyczne alkoholowe N N D
5 Zaburzenia psychotyczne schizofreniczne N N D
i afektywne
70 1 Nadużywanie alkoholu bez cech N N C
uzależnienia
2 Zespół uzależnienia od alkoholu w stanie N N C/D
abstynencji
3 Zespół uzależnienia od alkoholu nierokujący N N D
zachowania abstynencji
4 Używanie substancji psychoaktywnych N N C/D
innych niż alkohol bez cech uzależnienia
5 Zespół uzależnienia od substancji N N D
psychoaktywnych innych niż alkohol
71 1 Zaburzenia psychiczne pochodzenia N N C
organicznego nieznacznie upośledzające
zdolności adaptacyjne
2 Zaburzenia psychiczne pochodzenia N N C/D
organicznego upośledzające lub znacznie
upośledzające zdolności adaptacyjne,
rokujące poprawę
3 Zaburzenia psychiczne pochodzenia N N D
organicznego znacznie upośledzające
zdolności adaptacyjne, nierokujące poprawy
72 1 Inne zaburzenia psychiczne upośledzające N N C/D
lub znacznie upośledzające zdolności
adaptacyjne, rokujące poprawę
2 Inne zaburzenia psychiczne znacznie N N D
upośledzające zdolności adaptacyjne,
nierokujące poprawy
Objaśnienia szczegółowe
Do § 66. Zaburzenia nerwicowe (nerwice) należy rozpoznawać w przypadkach:
— czynnościowych zaburzeń emocjonalnych, takich jak np. zaburzenia lękowe, dysfunkcje somatyczne (tzw. nerwice narządowe), zaburzenia dysocjacyjne, konwersyjne, neurastenia,
— o długotrwałym (wieloletnim) przebiegu (w odróżnieniu od nerwicowych reakcji adaptacyjnych;
por. § 67),
— po wykluczeniu zaburzeń organicznych (zespoły nerwicowe uwarunkowane organicznie; por. § 71),
— po wykluczeniu zaburzeń psychotycznych (por. § 69).
pkt 1. Dotyczy przypadków z przewagą objawów subiektywnych, bez przedmiotowych cech upośledzenia sprawności ustroju.
pkt 2. Dotyczy badanych z wyraźnymi psychicznymi i somatycznymi objawami nerwicowymi
i z względnie niezaburzonym ogólnym przystosowaniem społecznym.
pkt 3. Dotyczy stanów opornych na leczenie, znacznie upośledzających sprawność ustroju i funkcjonowanie społeczne. U badanych rozpoznanie ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.
Do § 67. Reakcje adaptacyjne (reakcje dezadaptacyjne, reakcje kryzysowe, ostre reakcje na stres, zaburzenia
stresowe) to:
— przemijające, niepsychotyczne zaburzenia psychiczne w postaci zaburzeń emocjonalnych (lęk, depresja, napięcie, gniew), zaburzeń zachowania (agresja, autoagresja, ucieczka, izolacja) i postaci
mieszanych,
— powstające pod wpływem stresujących wydarzeń lub sytuacji,
— u osób w zasadzie zdrowych psychicznie.
pkt 1. Dotyczy reakcji przebytych lub rokujących ustąpienie w ciągu 9 miesięcy.
pkt 2. Dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających
9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy. Rozpoznanie ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z ew. leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.
pkt 3. O rozpoznaniu decydują:
— początek zaburzeń w okresie do 6 miesięcy po wyjątkowo stresującym wydarzeniu lub sytuacji (tragiczny wypadek, atak terrorystyczny, katastrofa),
— obecność związanych z tym zdarzeniem uporczywych, natrętnych wspomnień, przykrych snów,
— nadwrażliwości na bodźce i sytuacje przypominające stresor oraz tendencja do ich unikania,
— zaburzenia emocjonalne (np. problemy ze snem, drażliwość, trudności w koncentracji uwagi, nadmierna czujność) dezorganizujące zachowanie i funkcjonowanie społeczne.
Rozpoznanie ustalać po obserwacji i leczeniu w oddziale psychiatrycznym oraz PZP. Do kat. „D” zaliczać przypadki, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie
rokują odzyskania zdolności do służby.
Do § 68. Przez zaburzenia osobowości (osobowość nieprawidłowa, psychopatia, charakteropatia) należy rozumieć niedorozwój lub defekt sfery dążeniowo-uczuciowej osobowości bez względu na etiologię.
Rozpoznanie ustala się na podstawie:
— obecności cech zaburzonej osobowości i świadczących o niedostatecznej adaptacji w zwykłych sytuacjach życiowych,
— początku zaburzeń w okresie późnego dzieciństwa lub w okresie młodzieńczym (defekty osobowości spowodowane uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego w wieku dojrzałym; por. § 71),
— po wykluczeniu upośledzenia umysłowego,
— zaburzeń psychotycznych,
— reakcji adaptacyjnych (por. § 67).
§ 68 obejmuje także tzw. infantylizm psychiczny (osobowość niedojrzała).
pkt 1. Dotyczy badanych z cechami zaburzonej osobowości bez objawów trwałego nieprzystosowania.
pkt 2. Stosować u badanych, u których na tle długotrwałej dezadaptacji stwierdza się okresy zadowalającego funkcjonowania.
pkt 3. Dotyczy osób z ciężkimi zaburzeniami struktury osobowości i zachowania, wyczerpującymi kryteria rozpoznania: osobowości dyssocjalnej, osobowości chwiejnej emocjonalnie (impulsywnej), osobowości paranoicznej, osobowości lękowej, osobowości schizoidalnej, osobowości anankastycznej.
Do § 69. Rozpoznanie ustalać na podstawie odpisu historii choroby z zakładu psychiatrycznego oraz oceny aktualnego stanu psychicznego.
Do § 70. Przez zespół uzależnienia od alkoholu (oraz od innych substancji psychoaktywnych) należy rozumieć
stan charakteryzujący się:
— nieodpartym wewnętrznym przymusem ciągłego lub okresowego spożywania alkoholu (lub innych środków psychoaktywnych),
— występowaniem objawów zespołu odstawienia po przerwaniu picia (przyjmowania środka),
— zmienionym sposobem reagowania na alkohol (utratą kontroli nad piciem, ciągami, zmianami tolerancji, lukami pamięciowymi i innymi), stałym zwiększaniem dawki środka psychoaktywnego,
— postępującym przebiegiem, prowadzącym do tak zwanej psychodegradacji.
W przypadku funkcjonariuszy rozpoznanie i kwalifikacje orzecznicze ustalać m.in. na podstawie dokumentacji lekarskiej (z poradni przeciwalkoholowej, PZP, oddziału odwykowego lub psychiatrycznego)
oraz opinii przełożonych.
pkt 1. Stosować w przypadkach sporadycznego nadużywania alkoholu bez cech uzależnienia.
pkt 2. Do kat. „C” zaliczać warunkowo osoby uzależnione od alkoholu w trakcie leczenia w specjalistycznym zakładzie odwykowym.
Kat. „D” orzekać u osób uzależnionych od alkoholu, które po warunkowym orzeczeniu przez RKL
kat. „C” przerwały abstynencję lub przerwały leczenie odwykowe przed upływem 9 miesięcy od daty
jego rozpoczęcia.
Weryfikacji abstynencji oraz ciągłości leczenia dokonywać m.in. na podstawie opinii przełożonych
oraz świadectwa zakładu odwykowego.
pkt 3. O rozpoznaniu decyduje współwystępowanie objawów psychodegradacji i zmian somatycznych typowych dla przewlekłej intoksykacji alkoholowej.
pkt 4. Dotyczy przypadków odurzania się innymi niż alkohol środkami psychoaktywnymi (narkotykami), np. opiatami, substancjami stymulującymi, kanabinolami, halucynogenami, środkami psychotropowymi, gdy brak jest cech uzależnienia od tych środków.
Do kat. „C” zaliczać osoby po pierwszym ujawnionym incydencie odurzenia się wymienionymi środkami psychoaktywnymi. Kat. „D” orzekać w przypadku powtórnej intoksykacji.
pkt 5. Dotyczy przypadków uzależnienia od środka psychoaktywnego innego niż alkohol.
Do § 71. Dotyczy wielopostaciowych zaburzeń psychicznych powodowanych organicznym uszkodzeniem mózgu potwierdzonych:
— wywiadem (urazy, infekcje i intoksykacje OUN),
— oceną stanu psychicznego (tzw. cechy zespołu psychoorganicznego),
— badaniem neurologicznym (objawy ubytkowe),
— badaniem psychologicznym (tzw. testy organiczne),
— wynikami badań dodatkowych (EEG, rtg czaszki, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny),
— innymi wskazującymi na organiczne uszkodzenie OUN.
§ 71 nie obejmuje następstw uszkodzeń OUN, które miały miejsce we wczesnym okresie rozwojowym; por. § 68.
pkt 1. Dotyczy stanów podobnych do zaburzeń nerwicowych (zespół pourazowy, cerebrastenia, zespoły rzekomonerwicowe) z przewagą objawów subiektywnych, bez somatycznych cech upośledzenia sprawności ustroju.
pkt 2. Dotyczy organicznych zaburzeń osobowości (encefalopatii, łagodnych zaburzeń procesów poznawczych itp. w okresie leczenia i obserwacji).
pkt 3. Dotyczy utrwalonych, znacznie nasilonych zaburzeń psychicznych pochodzenia organicznego
— niepsychotycznych i psychotycznych.
Wymagana dokumentacja z dotychczasowego leczenia szpitalnego i w PZP.
Do § 72. Dotyczy przypadków z rozpoznaniami nieujętymi w § 66—71.
Skrót PZP oznacza Poradnię Zdrowia Psychicznego.
ROZDZIAŁ XVII — KOŃCZYNY
1 2 3 4 5 6
73 1 Przebyte złamania kości kończyn Z Z A
bez trwałych następstw
2 Zniekształcenia kości miednicy, obręczy Z/N Z A
barkowej i kończyn (wrodzone,
po złamaniach, martwicach aseptycznych
i po stanach zapalnych) bez upośledzenia
lub nieznacznie upośledzające sprawność
ruchową
3 Zniekształcenia kości miednicy, obręczy N Z/N C
barkowej i kończyn (wrodzone,
po złamaniach, martwicach aseptycznych
i po stanach zapalnych) upośledzające
sprawność ruchową
1 2 3 4 5 6
4 Zniekształcenia kości miednicy, obręczy N N D
barkowej i kończyn (wrodzone,
po złamaniach, martwicach aseptycznych
i po stanach zapalnych) znacznie
upośledzające sprawność ruchową
5 Przewlekłe stany zapalne kości N N C/D
6 Brak kończyny N N D
74 1 Skrócenie kończyny dolnej od 1 cm do 2 cm Z Z A
2 Skrócenie kończyny dolnej powyżej 2 cm Z/N Z A
do 4 cm z nieznacznym upośledzeniem
sprawności ruchowej
3 Skrócenie kończyny dolnej powyżej 4 cm N Z/N C
do 6 cm z upośledzeniem sprawności
ruchowej
4 Skrócenie kończyny dolnej ze znacznym N N D
upośledzeniem sprawności ruchowej
75 1 Zwichnięcia nawykowe dużego stawu N Z/N C/D
2 Zniekształcenia w obrębie dużych stawów Z/N Z A
bez upośledzenia lub nieznacznie
upośledzające sprawność ruchową
3 Zniekształcenia w obrębie dużych stawów N Z/N C
upośledzające sprawność ruchową
4 Zniekształcenia w obrębie dużych stawów N N D
kończyn znacznie upośledzające sprawność
ruchową
5 Następstwa przebytych urazów stawów Z/N Z A
bez zniekształceń nieupośledzające
lub nieznacznie upośledzające sprawność
ruchową
6 Następstwa przebytych urazów stawów N Z/N C/D
bez zniekształceń oraz przewlekłe zapalenie
tkanki łącznej rozlane i okołostawowe
upośledzające lub znacznie upośledzające
sprawność ruchową
7 Przewlekłe choroby stawów upośledzające N Z/N C
sprawność ruchową
8 Przewlekłe choroby stawów znacznie N N D
upośledzające sprawność ruchową
9 Zmiany zwyrodnieniowe stawów Z/N Z A
nieupośledzające lub nieznacznie
upośledzające sprawność ruchową
10 Zmiany zwyrodnieniowe stawów N Z/N C
upośledzające sprawność ruchową
11 Zmiany zwyrodnieniowe stawów znacznie N N D
upośledzające sprawność ruchową
76 1 Stopa płaska lub wydrążona Z Z A
bez upośledzenia sprawności ruchowej
2 Stopa płaska, koślawa lub wydrążona Z/N Z A/C
nieznacznie upośledzająca sprawność
ruchową
3 Stopa płaska, koślawa, szpotawa N Z/N C/D
upośledzająca sprawność ruchową
1 2 3 4 5 6
4 Stopa płaska, koślawa, szpotawa, końska, N N D
piętowa i inne znacznie upośledzające
sprawność ruchową
77 1 Żylaki kończyn Z/N Z A
2 Rozległe żylaki kończyn bez zmian N Z/N C
troficznych skóry i owrzodzeń
3 Rozległe żylaki kończyn ze zmianami N N D
troficznymi lub owrzodzeniami
78 1 Brak jednego palucha lub innych palców Z/N Z A/C
stóp z zachowaniem główek kości
śródstopia nieupośledzający
lub nieznacznie upośledzający chodzenie
2 Brak obu paluchów lub jednego palucha N Z/N C/D
i innych palców stóp z zachowaniem
główek kości śródstopia upośledzający
lub znacznie upośledzający chodzenie
3 Brak palców stóp z uszkodzeniem kości N N C/D
śródstopia
4 Zniekształcenie palców stóp nieutrudniające Z/N Z A
lub nieznacznie utrudniające noszenie
obuwia i chodzenie
5 Zniekształcenie palców stóp utrudniające N Z/N C
noszenie obuwia i chodzenie
6 Zniekształcenie palców stóp znacznie N N D
utrudniające noszenie obuwia i chodzenie
79 1 Brak czwartego lub piątego palca ręki Z/N Z A
prawej lub brak jednego dowolnego palca
ręki lewej, z wyjątkiem kciuka
2 Braki palców rąk nieznacznie upośledzające N Z/N A
chwyt
3 Braki palców rąk upośledzające chwyt N N C
4 Braki palców rąk znacznie upośledzające N N D
chwyt
5 Częściowe braki palców, ograniczenie N Z/N A
ruchów palców rąk lub ich przykurcz
bez upośledzenia lub nieznacznie
upośledzające chwyt
6 Częściowe braki palców rąk, ograniczenie N N C/D
ruchów palców rąk lub ich przykurcz
upośledzające chwyt
7 Częściowe braki palców rąk, ograniczenie N N D
ruchów palców rąk lub ich przykurcz znacznie
upośledzające chwyt
8 Zrośnięcie palców rąk lub palce N Z/N —
nadliczbowe bez upośledzenia chwytu
9 Zrośnięcie palców rąk lub palce N N —
nadliczbowe upośledzające chwyt
10 Zrośnięcie palców rąk lub palce N N —
nadliczbowe znacznie upośledzające chwyt
Objaśnienia szczegółowe
Do § 75 pkt 5 i 6. Kwalifikować następstwa przebytych uszkodzeń wewnątrzstawowych (więzadeł, łąkotek) powodujące niestabilność, ograniczenie ruchów i upośledzenie sprawności dynamicznej oraz chondromalację — potwierdzone w badaniach USG, MRI, CT lub RTG.
1 2 3 4 5 6
pkt 7 i 8. Według tych punktów należy kwalifikować między innymi: reumatoidalne zapalenie stawów,
zespół Reitera, łuszczycowe zapalenie stawów i zapalenia stawów w chorobach jelit.
Do § 76. Ocena orzecznicza wymaga konsultacji chirurga ortopedy.
Do § 78 pkt 4—6. Według tych punktów należy kwalifikować palce młotowate, przykrywające, nadliczbowe
i koślawe.
Do § 79. Ocena orzecznicza wymaga konsultacji chirurga ortopedy. Za brak palca uważa się: dla kciuka — przynajmniej brak paliczka paznokciowego, dla pozostałych palców — przynajmniej dwóch paliczków.
U osób leworęcznych przy ocenie lewej ręki należy stosować kwalifikacje, jakie u praworęcznych obowiązują do prawej ręki.
ROZDZIAŁ XVIII — NOWOTWORY
80 1 Nowotwory niezłośliwe nieupośledzające Z Z A
sprawności ustroju
2 Nowotwory niezłośliwe szpecące Z/N Z/N C
lub powodujące zaburzenia czynności
narządu i/lub upośledzające ogólną
sprawność ustroju
3 Nowotwory niezłośliwe szpecące N N D
lub powodujące znaczne zaburzenia
czynności ustroju
81 1 Nowotwory złośliwe wszelkich rodzajów N N C/D
i stopni złośliwości
2 Stan po usunięciu nowotworów złośliwych Z/N Z/N C/D
i/lub po leczeniu chemioterapią
lub radioterapią
Objaśnienia szczegółowe
Do § 80 i 81. W rozpoznawaniu nowotworów bierze się pod uwagę obraz kliniczny, wyniki badań dodatkowych,
konsultacji specjalistycznych, dokumentacji leczenia, w tym badania histopatologicznego, gdy
jest ono niezbędne i możliwe do wykonania.
Kwalifikacja funkcjonariuszy do kategorii „C” lub „D” — następuje w zależności od skuteczności
leczenia.
Kwalifikacja kandydatów do kategorii „Z” — następuje przy udokumentowanym min. 5-letnim
okresie wyleczenia i aktualnym braku cech wznowy/rozsiewu i innych powikłań nowotworu.
ROZDZIAŁ XIX — NARZĄD RODNY
1 2 3 4 5 6
82 1 Wady rozwojowe narządu rodnego Z Z A
nieupośledzające ogólnej sprawności
ustroju
2 Wady rozwojowe narządu rodnego N Z/N C/D
upośledzające sprawność ustroju
3 Zaburzenia cyklu miesiączkowego Z/N Z/N C
ze zmianami przerostowymi w narządzie
rodnym
83 1 Zastarzałe pęknięcie lub blizny krocza Z/N Z A
nieupośledzające sprawności ustroju
2 Obniżenie ścian pochwy z wytworzeniem N Z/N A
zachyłka pęcherzowo-pochwowego
lub odbytniczo-pochwowego
1 2 3 4 5 6
3 Obniżenie ścian pochwy z wytworzeniem N Z/N C
zachyłka pęcherzowo-pochwowego
z towarzyszącym wysiłkowym
nietrzymaniem moczu
4 Obniżenie ścian pochwy z wytworzeniem N N D
zachyłka pęcherzowo-pochwowego,
odbytniczo-pochwowego z całkowitym
nietrzymaniem moczu lub zaburzeniami
czynności zwieracza odbytu
5 Całkowite wypadanie narządu rodnego N N D
6 Guzy przydatków, mięśniaki macicy Z/N Z/N C/D
84 1 Nieprawidłowe położenie macicy Z Z A
nieupośledzające sprawności ustroju
2 Nieprawidłowe położenie macicy N Z/N C
z upośledzeniem sprawności ustroju
3 Nieprawidłowe położenie macicy znacznie N N C/D
upośledzające sprawność ustroju
4 Przetoki: pęcherzowo-maciczna, N N D
pęcherzowo-pochwowa,
cewkowo-pochwowa,
odbytniczo-pochwowa,
odbytniczo-kroczowa,
kroczowo-pochwowa
85 1 Przewlekłe stany zapalne narządu rodnego Z/N Z A
wewnętrznego bez zmian anatomicznych
2 Przewlekłe stany zapalne narządu rodnego N Z/N C/D
wewnętrznego ze zmianami anatomicznymi
w zakresie przydatków, przymacicza
3 Przebyte odcięcie nadpochwowe Z/N Z C
lub wycięcie całkowite macicy
nieupośledzające sprawności ustroju
4 Przebyte odcięcie nadpochwowe N N D
lub wycięcie całkowite macicy
upośledzające sprawność ustroju
86 1 Ciąża N N —
Objaśnienia szczegółowe
Do § 82 pkt 1. Dotyczą: przegrody i przewężenia pochwy, macicy jednodrożnej, dwudrożnej, dwuszyjkowej,
podwójnej, wad rozwojowych jajowodów.
pkt 2. Zmiana skojarzona jest zazwyczaj z niedomogą hormonalną układu rozrodczego (trwałe bóle,
zaburzenia cyklu miesiączkowego, obfite krwawienia).
Znaczny niedorozwój lub brak macicy, które rzutują na ogólną sprawność ustroju.
pkt 3. Obfite miesiączki przy współistnieniu mięśniaków, bolesne miesiączki przy zmianach o charakterze endometriozy, mimo dotychczasowego leczenia zachowawczego, a niekiedy operacyjnego, potwierdzone aktualnym wynikiem badania ginekologicznego.
Do § 83 pkt 2 i 3. Częściowe i niepowikłane obniżenie narządu rodnego nie stanowi podstawy do uznania
funkcjonariusza kobiety za niezdolną.
W powikłanym obniżeniu narządu rodnego należy rozważyć możliwości uzyskania poprawy przez leczenie zachowawcze lub operacyjne.
Kwalifikacja orzecznicza — po zakończonym leczeniu.
pkt 5 i 6. Ocena orzecznicza funkcjonariuszek jak w pkt 2 i 3.
Do § 84 pkt 1. Np. tyłozgięcie macicy wolne.
pkt 2. Np. tyłozgięcie macicy umocowane.
pkt 3. Kwalifikacja orzecznicza funkcjonariuszek wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia
szpitalnego i w poradni specjalistycznej.
Do § 85. Ustalenie rozpoznania objętego tym paragrafem wymaga dokumentacji leczenia szpitalnego lub
w odpowiedniej poradni specjalistycznej.
pkt 1. Kandydatki do służby należy oceniać po zakończonym leczeniu.
pkt 2. Obejmuje przewlekły stan zapalny narządu rodnego powodujący poważne zmiany anatomiczne i czynnościowe. Zmiany te dotyczą nie tylko czynności narządu rodnego, ale i całego ustroju.
Ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia.
pkt 3 i 4. W stanach po usunięciu narządu rodnego należy w każdym przypadku uwzględnić szeroką
skalę zmian anatomicznych i czynnościowych, które bywają następstwem usunięcia części lub całego
narządu rodnego.
Rozpoznanie i ocena orzecznicza odbywa się na podstawie dokumentacji dotychczasowego leczenia.
Do § 86. Ciąży nie traktuje się jako choroby lub ułomności. W czasie ciąży orzeczenia nie wydaje się do czasu
rozwiązania i zakończenia okresu połogu.