Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy procesach galwanotechnicznych

Rozporządzenie określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy:

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

Niedopuszczalne jest przeznaczanie na galwanizernię pomieszczeń usytuowanych poniżej poziomu terenu otaczającego budynek.

Dopuszcza się wykonywanie procesów galwanotechnicznych w budynku wielokondygnacyjnym pod warunkiem zapewnienia szczelności stropów nad i pod galwanizernią oraz spełnienia wymagań określonych w § 4.

Przepis ust. 1 nie dotyczy pomieszczeń niebędących pomieszczeniami pracy w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w których zostały usytuowane urządzenia techniczne i instalacje pomocnicze zapewniające funkcjonowanie galwanizerni.

Ściany, sufity i podłogi w galwanizerni, magazynach oraz pomieszczeniach przeznaczonych do wykonywania czynności, o których mowa w § 21 ust. 2, muszą być odporne na oddziaływanie substancji i kąpieli galwanicznych, zwanych dalej „kąpielą”, stosowanych w procesie galwanotechnicznym, nienasiąkliwe i łatwo zmywalne.

Powierzchnie, o których mowa w ust. 1, nie mogą mieć pęknięć i innych uszkodzeń, a miejsca połączeń, w szczególności ścian z podłogą, muszą być wykonane w sposób ograniczający gromadzenie się zanieczyszczeń i ułatwiający ich usuwanie oraz zapobiegający przenikaniu substancji i preparatów stosowanych w procesie galwanotechnicznym do elementów konstrukcyjnych budynku.

Elementy budowlane oraz wyposażenie pomieszczeń, o których mowa w ust. 1, muszą być odporne lub zabezpieczone przed niszczącym oddziaływaniem substancji i preparatów stosowanych w procesach galwanotechnicznych.

Galwanizernię wyposaża się w instalację wodno-odpływową, umożliwiającą mycie urządzeń i pomieszczeń, oraz odpływ zanieczyszczonej wody.

W galwanizerni stosuje się rozwiązania techniczne zabezpieczające przed:

Proces galwanotechniczny, w szczególności związany z ręczną obsługą urządzeń, organizuje się i prowadzi w taki sposób, aby ograniczyć wysiłek fizyczny oraz poziom i czas narażenia na szkodliwe czynniki chemiczne.

Dopuszcza się ręczne zanurzanie lub wyjmowanie przedmiotów z kąpieli pod warunkiem zachowania wymagań określonych w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych.

Prace, o których mowa w ust. 2, mogą być wykonywane, jeżeli:

Odległość górnych krawędzi ręcznie obsługiwanych wanien galwanicznych od poziomu podestu musi wynosić co najmniej 0,8 m, ale nie może przekraczać 1,1 m.

Przejście pomiędzy urządzeniami do wykonywania procesu galwanotechnicznego, w tym pomiędzy wannami lub zespołami wanien galwanicznych, musi mieć szerokość nie mniejszą niż:

Instalację wodną doprowadzającą wodę do wanien galwanicznych wykonuje się w sposób uniemożliwiający przedostanie się kąpieli z wanien do przewodów doprowadzających wodę.

Ciśnienie wody lub pary wodnej służącej do ogrzewania kąpieli w wannach galwanicznych nie może być wyższe niż:

Galwanizernia, magazyny, pomieszczenia przeznaczone do wykonywania czynności, o których mowa w § 21 ust. 2, i inne pomieszczenia, w których następuje wydzielanie się szkodliwych czynników chemicznych, wyposaża się, stosownie do potrzeb, w systemy wentylacyjne:

Systemy wentylacji grawitacyjnej i mechanicznej muszą zapewniać taką wymianę powietrza, aby w środowisku pracy nie były przekroczone najwyższe dopuszczalne stężenia szkodliwych czynników chemicznych.

System wentylacyjny projektuje się i konstruuje w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko powstania atmosfery wybuchowej lub zajścia niekorzystnych reakcji chemicznych w tym systemie wentylacyjnym. . . .

Kierunek zasysania powietrza w systemie wentylacji mechanicznej musi być zgodny z kierunkiem przemieszczania się czynników szkodliwych dla zdrowia.

Wentylacja mechaniczna musi być uruchamiana co najmniej 10 minut przed wejściem do pomieszczenia i działać podczas pobytu pracowników. Wyłącznik wentylacji mechanicznej musi znajdować się na zewnątrz pomieszczenia.

W przypadku awarii lub wyłączenia systemu wentylacji mechanicznej, informacje o awarii lub wyłączeniu tego systemu przekazuje się pracownikom przy pomocy sygnałów dźwiękowych i świetlnych; pracownicy są obowiązani przerwać pracę i niezwłocznie opuścić pomieszczenia, w których wystąpiła awaria lub wyłączenie systemu wentylacji mechanicznej.

System miejscowej wentylacji sytuuje się w taki sposób, aby odprowadzenie szkodliwych czynników chemicznych następowało z miejsca ich wydzielania się.

Wanna galwaniczna z kąpielą wydzielającą szkodliwy czynnik chemiczny, której obsługa jest związana z bezpośrednim narażeniem pracownika na oddziaływanie tego czynnika, musi być wyposażona co najmniej w umieszczony na jej dłuższych bokach:

Ssawki odciągów, o których mowa w ust. 2, muszą być wykonane i umieszczone w taki sposób, aby przy maksymalnym dopuszczalnym poziomie kąpieli nie było możliwe przedostanie się tej kąpieli do instalacji wentylacyjnej.

Wanna galwaniczna, o której mowa w ust. 2, może być wyposażona w inny rodzaj wentylacji miejscowej, w szczególności w odciąg wielopoziomowy zapewniający łączne wychwytywanie czynnika szkodliwego wydzielającego się z powierzchni kąpieli galwanicznej i wyjmowanego przedmiotu.

Wentylacja ogólna mechaniczna, o której mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a, oraz wentylacja miejscowa mechaniczna, o której mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 lit. b, zwane dalej „wentylacją mechaniczną”, muszą działać w sposób ciągły podczas procesu galwanotechnicznego. W przypadku gdy wentylacja mechaniczna jest niesprawna lub wyłączona, wykonywanie procesu galwanotechnicznego jest zabronione.

W przypadku stosowania kąpieli zawierających substancje wykazujące działanie rakotwórcze, mutagenne lub ostre działanie toksyczne:

Urządzenia galwaniczne z kąpielami cyjankalicznymi oddziela się od urządzeń galwanicznych z kąpielami kwaśnymi w sposób wykluczający możliwość połączenia się tych kąpieli, par i ścieków.

Stężenie cyjanowodoru na stanowiskach pracy związanych z obsługą urządzeń galwanicznych z kąpielami cyjankalicznymi musi być monitorowane.

Przy urządzeniach galwanicznych umieszcza się:

Znaki i napisy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, umieszcza się zgodnie z przepisami dotyczącymi sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje niebezpieczne lub preparaty niebezpieczne.

Przedmioty przeznaczone do obróbki w procesie galwanotechnicznym należy zanurzać i wyjmować w taki sposób, aby nie powodowało to rozlewania lub rozpryskiwania kąpieli.

Przedmioty zanurzane w kąpielach o temperaturze powyżej 100 °C (373 K) muszą być suche.

Pracodawca zapewnia:

Wymagania dotyczące pomieszczeń, urządzeń i środków, o których mowa w ust. 1, oraz ich doboru i rozmieszczenia określają ogólne przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pomieszczenia, w których pracownik jest narażony na działanie szkodliwych czynników chemicznych, w szczególności pomieszczenia, o których mowa w § 4 ust. 1, muszą być odpowiednio oznakowane znakami bezpieczeństwa w sposób określony ogólnymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy. . . .

W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, jest niedopuszczalne spożywanie posiłków oraz picie napojów.

Stosownie do występujących zagrożeń i rodzaju wykonywanych prac, w szczególności polegających na usuwaniu osadów, czyszczeniu wanien galwanicznych lub innych czynnościach niezwiązanych bezpośrednio z realizacją procesu galwanotechnicznego, należy stosować odpowiednie do warunków wykonywania tych prac i występujących zagrożeń środki zabezpieczające, w tym środki ochrony indywidualnej.

Jeżeli prace, o których mowa w ust. 1, są wykonywane w utrudnionych warunkach lub przy zwiększonym zagrożeniu, pracodawca zapewnia odpowiednią asekurację przy realizacji tych prac.

Podczas wykonywania prac, o których mowa w ust. 1 i 2, pracodawca ogranicza do minimum liczbę pracowników podlegających narażeniom, w szczególności:

Substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne stosowane w procesie galwanotechnicznym przechowuje się w magazynie wyposażonym w:

Przed otwarciem magazynu należy włączyć wentylację mechaniczną. Wejście do magazynu może nastąpić po spełnieniu warunku, o którym mowa § 10 ust. 5, i zapewnieniu asekuracji.

Sposób przechowywania w magazynach substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych określają ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pobieranie z magazynu cyjanków oraz innych substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych stanowiących szczególne zagrożenie dla zdrowia i życia musi być wykonywane przez co najmniej dwie osoby. Każdorazowe pobranie tych substancji i preparatów należy odnotować w określonym przez pracodawcę, odpowiednio zabezpieczonym, systemie rejestracji.

Podczas pobierania, dostarczania lub wykonywania w magazynie innych prac z udziałem substancji niebezpiecznych lub preparatów niebezpiecznych należy stosować, w zależności od stopnia zagrożenia, odpowiednie środki zabezpieczające, w tym środki ochrony indywidualnej.

Wydawanie z magazynu, transport wewnętrzny i przekazywanie do użycia substancji i preparatów przeprowadza się zgodnie z ogólnymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Rozlewanie, ważenie, rozdrabnianie, odmierzanie, sporządzanie preparatów, przenoszenie substancji i preparatów oraz ich rozpuszczanie odbywa się za pomocą sprzętu zapewniającego bezpieczne wykonanie tych czynności; przy wykonywaniu tych prac należy stosować, w zależności od stopnia zagrożenia, odpowiednie środki zabezpieczające, w tym środki ochrony indywidualnej spełniające wymagania określone w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej.

Naczynia i sprzęt, w szczególności stosowany do czynności, o których mowa w ust. 2, znakuje się w sposób trwały i widoczny, określony w przepisach dotyczących sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników zawierających substancje niebezpieczne lub preparaty niebezpieczne.

Używane naczynia i sprzęt, o których mowa w ust. 3, po zakończeniu prac oczyszcza się, a zanieczyszczające je substancje niebezpieczne lub preparaty niebezpieczne usuwa się w sposób niestwarzający zagrożenia.

Jeżeli stężone kwasy lub ługi nie są przechowywane w oryginalnych opakowaniach, to należy je przechowywać w zamkniętych pojemnikach napełnionych nie więcej niż do 90 % ich pojemności.

Naczynia szklane o pojemności powyżej 5 litrów, w których przechowuje się substancje lub preparaty, umieszcza się w odpowiednio wytrzymałych opakowaniach ochronnych z uchwytami.

Niedopuszczalne jest używanie uszkodzonych opakowań ochronnych.