Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin

Wojskowym organem właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego, zwany dalej „wojskowym organem emerytalnym”.

Siedziby i terytorialny zasięg działania wojskowych organów emerytalnych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Właściwość wojskowego organu emerytalnego ustala się według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do zaopatrzenia emerytalnego.

W przypadku gdy członkowie rodziny zamieszkują na terenie działania dwóch lub więcej wojskowych organów emerytalnych, właściwy do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz wypłaty świadczeń z tytułu tego zaopatrzenia jest wojskowy organ emerytalny, na którego terenie działania zamieszkuje małżonek żołnierza, a w razie jego braku - najstarsze dziecko uprawnione do zaopatrzenia.

Wojskowym organem emerytalnym właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz wypłaty świadczeń z tytułu tego zaopatrzenia w stosunku do osób przebywających na stałe za granicą jest dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie.

Zainteresowany zgłasza wniosek do wojskowego organu emerytalnego na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej albo ustnie do protokołu.

Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej prawomocną decyzją zgłasza się wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

Jeżeli przedstawiciel ustawowy lub opiekun prawny nie zgłasza wniosku, o którym mowa w § 4, wniosek ten może zgłosić w imieniu zainteresowanego osoba sprawująca nad nim faktyczną opiekę. W takich przypadkach wojskowy organ emerytalny sporządza adnotację w aktach sprawy.

Wojskowy organ emerytalny może uznać za skuteczne czynności, które są podejmowane na rzecz zainteresowanego przez osobę sprawującą nad nim faktyczną opiekę, jeżeli nie wymagają osobistego działania zainteresowanego.

Wniosek o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia z tego tytułu, zwany dalej „wnioskiem”, zawiera:

Do wniosku załącza się dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia z tego tytułu.

Postępowanie w sprawie świadczeń wszczyna się z urzędu, jeżeli ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, zwana dalej „ustawą”, tak stanowi.

Wniosek zgłoszony w postaci elektronicznej powinien być uwierzytelniony przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2070 oraz z 2022 r. poz. 1087).

Za datę zgłoszenia wniosku przyjmuje się datę złożenia wniosku w wojskowym organie emerytalnym na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej albo ustnie do protokołu, a w przypadku przesłania wniosku za pośrednictwem podmiotu prowadzącego działalność polegającą na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym - datę nadania wniosku za pośrednictwem tego podmiotu.

Brzmienia tego przepisu w tej wersji nie podajemy: tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 2107 ↗ podaje je inaczej niż nasze zestawienie. Sprawdź tekst jednolity lub Dziennik Ustaw.

Wniosek zgłoszony do niewłaściwego wojskowego organu emerytalnego organ ten niezwłocznie przesyła do właściwego wojskowego organu emerytalnego.

O przekazaniu wniosku, o którym mowa w ust. 3, wojskowy organ emerytalny zawiadamia zainteresowanego.

Jeżeli wniosek został zgłoszony w zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej państwa, z którym Rzeczpospolitą Polską łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, za datę złożenia wniosku uważa się datę uznaną za datę złożenia wniosku zgodnie z wewnętrznym ustawodawstwem stosowanym przez tę instytucję.

W postępowaniu przed wojskowym organem emerytalnym zainteresowany może działać osobiście lub przez pełnomocnika, jeżeli charakter czynności nie wymaga jego osobistego działania.

Pełnomocnikiem zainteresowanego może być osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych.

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie i złożone do akt sprawy w oryginale lub w urzędowo poświadczonym odpisie.

Odpis pełnomocnictwa może uwierzytelnić również organ administracji rządowej lub samorządowej, a także wojskowy organ emerytalny.

Pełnomocnictwo może zostać zgłoszone również ustnie do protokołu sporządzonego w siedzibie wojskowego organu emerytalnego.

W przypadku przebywania zainteresowanego za granicą odpis pełnomocnictwa może poświadczyć konsul Rzeczypospolitej Polskiej lub inna upoważniona osoba w polskiej placówce dyplomatycznej lub konsularnej.

Zainteresowany może wycofać wniosek, jednakże nie później niż do dnia doręczenia decyzji.

Wycofanie wniosku jest skuteczne, jeżeli nastąpiło w formie przewidzianej dla zgłoszenia wniosku.

Zainteresowany ubiegający się o emeryturę lub rentę inwalidzką załącza do wniosku dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające prawo do tych świadczeń:

Zainteresowany, o którym mowa w ust. 1, wraz z wnioskiem składa pisemne oświadczenie, czy:

Dokumenty, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-4, wydaje zainteresowanemu dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę wojskową w dniu zwolnienia tego żołnierza ze służby wojskowej.

Dokumenty, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 5, wydaje zainteresowanemu dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostawał w dniu zwolnienia ze służby wojskowej.

Wzór odpisu przebiegu służby wojskowej, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2, stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Małżonek (wdowa lub wdowiec) ubiegający się o przyznanie renty rodzinnej do wniosku, oprócz dokumentów, o których mowa w § 10 ust. 1, załącza:

Zainteresowany, o którym mowa w ust. 1, składa pisemne oświadczenie:

Brzmienia tego przepisu w tej wersji nie podajemy: tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 2107 ↗ podaje je inaczej niż nasze zestawienie. Sprawdź tekst jednolity lub Dziennik Ustaw.

Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione ubiegające się o rentę rodzinną, które ukończyły 16 lat, poza dokumentami i oświadczeniami wymienionymi w § 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, do wniosku załączają również dokumenty stwierdzające:

W przypadku wniosku o rentę rodzinną dla przyjętych na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuków, rodzeństwa i innych dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, ubiegających się o rentę rodzinną oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1 załącza się oświadczenia i dokumenty potwierdzające, że:

Przepis § 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Rodzice ubiegający się o rentę rodzinną, poza złożeniem dokumentów i oświadczeń określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, dodatkowo zgłaszają pisemne oświadczenie, czy żołnierz, emeryt lub rencista bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania.

Przepis § 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Osoba ubiegająca się o wypłatę zasiłku pogrzebowego z tytułu śmierci emeryta, rencisty lub członka rodziny załącza do wniosku o zasiłek pogrzebowy:

W przypadku gdy wniosek o zasiłek pogrzebowy zgłasza w imieniu wnioskodawcy zakład lub przedsiębiorstwo świadczące usługi pogrzebowe, do wniosku o zasiłek pogrzebowy dołącza się upoważnienie udzielone przez zainteresowanego zakładowi lub przedsiębiorstwu świadczącemu usługi pogrzebowe do wystąpienia w jego imieniu z wnioskiem o ten zasiłek oraz do wypłaty zasiłku pogrzebowego na rachunek zakładu lub przedsiębiorstwa.

Okresy służby wojskowej i okresy równorzędne z tą służbą zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie odpisu przebiegu służby wojskowej wynikającej z akt personalnych żołnierza lub innych dokumentów przedstawionych przez zainteresowanego.

Okresy służby wojskowej pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie:

Okresy składkowe i nieskładkowe oraz okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli zostały udowodnione w sposób określony w art. 117 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku braku informacji na indywidualnym koncie ubezpieczonego okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. dolicza się do wysługi emerytalnej na podstawie zaświadczenia wydanego przez płatnika składek, zawierającego informację o okresach opłacania i nieopłacania składek.

Okresy służby traktowane jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim, w tym okresy służby w szczególnych warunkach uwzględniane przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego w ramach zaopatrzenia emerytalnego, dokumentuje się na podstawie zaświadczenia wystawionego odpowiednio przez komórki lub jednostki organizacyjne:

- właściwe w sprawach kadrowych.

Terytorialną służbę wojskową pełnioną rotacyjnie dokumentuje się wyciągiem z rozkazu dziennego dowódcy jednostki wojskowej o zwolnieniu żołnierza z tej służby oraz zaświadczeniem dowódcy jednostki wojskowej stwierdzającym łączną liczbę dni pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

Służbę wojskową pełnioną w ramach aktywnej rezerwy dokumentuje się zaświadczeniem dowódcy jednostki wojskowej stwierdzającym liczbę dni pełnienia tej służby oraz wyciągiem z rozkazu dziennego dowódcy jednostki wojskowej o zwolnieniu żołnierza z tej służby.

Służbę wojskową pełnioną w ramach pasywnej rezerwy dokumentuje się zaświadczeniem dowódcy jednostki wojskowej stwierdzającym liczbę dni pełnienia tej służby.

Czynną służbę wojskową pełnioną w ramach Narodowych Sił Rezerwowych dolicza się do wysługi emerytalnej na podstawie zaświadczenia dowódcy jednostki wojskowej stwierdzającego liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych w ramach tej służby oraz kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych.

Okresową służbę wojskową dolicza się do wysługi emerytalnej na podstawie zaświadczenia dowódcy jednostki wojskowej, wskazującego okres pełnienia tej służby.

Dokumenty, o których mowa w § 16 ust. 2, wystawiają dowódcy (szefowie) jednostek wojskowych po upływie każdego roku kalendarzowego, w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego.

W razie przeniesienia żołnierza do innej jednostki wojskowej czynności określonych w ust. 1 dokonuje się na dzień skierowania żołnierza do tej jednostki.

W stosunku do żołnierza wykonującego zadania lub kierującego działaniami, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 7, czynności określonych w ust. 1 dokonuje się na dzień zakończenia pełnienia tej służby.

W stosunku do żołnierza pełniącego służbę poza granicami państwa w przypadkach, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 8 i 9, czynności określonych w ust. 1 dokonuje się po powrocie do kraju.

W przypadku udowadniania okresów składkowych lub nieskładkowych za pomocą zeznań świadków zainteresowany lub jego pełnomocnik oświadcza, że okresów tych nie może potwierdzić odpowiednimi dokumentami.

Zeznania świadków złożone w formie pisemnej lub ustnej do protokołu sporządzonego w siedzibie wojskowego organu emerytalnego zawierają w szczególności:

W przypadku doręczenia pisemnych zeznań świadków za pośrednictwem przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie doręczania przesyłek, własnoręczność podpisów świadków na zeznaniach powinna być poświadczona przez organ administracji rządowej, organ samorządu terytorialnego, notariusza lub konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli świadkiem jest żołnierz pełniący czynną służbę wojskową, jego własnoręczny podpis może być potwierdzony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni służbę.

Dokumenty, o których mowa w § 10 ust. 1, § 12 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, § 14, § 15 ust. 1 i § 16 ust. 2 i 4-8, oraz pisemne zeznania świadków, o których mowa w § 18 ust. 2 i 3, składa się w oryginale.

W przypadku sporządzenia decyzji lub rozkazu personalnego albo wyciągu z tej decyzji lub rozkazu personalnego dotyczącego wyznaczenia na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe ich wydruk wykonany z ewidencji wojskowej prowadzonej w postaci elektronicznej, o której mowa w art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655 i 974), jest równoznaczny z oryginałem dokumentu.

Dokumenty stwierdzające okoliczności uzasadniające prawo do doliczenia do wysługi emerytalnej okresów, o których mowa w § 16 ust. 3, składa się w oryginale lub w postaci kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.

Dokumenty stwierdzające okoliczności uzasadniające prawo do zaopatrzenia emerytalnego nie podlegają zwrotowi.

Na okoliczności, których potwierdzenie dokumentami nie jest wymagane, zainteresowany składa oświadczenie na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. W oświadczeniu jest zawarta klauzula następującej treści: „Jestem świadomy(-ma) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

W postępowaniu przed wojskowym organem emerytalnym zagraniczne odpisy aktów stanu cywilnego oraz inne zagraniczne dokumenty przedkłada się po przetłumaczeniu na język polski przez tłumacza przysięgłego.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do dokumentów sporządzanych w państwach, na terenie których stosuje się przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.) lub z którymi Rzeczpospolitą Polską łączą umowy w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, sporządzonych w językach urzędowych tych państw.

Jeżeli ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego uzależnione jest od inwalidztwa żołnierza, wojskowy organ emerytalny, na wniosek zainteresowanego, kieruje go do właściwej komisji lekarskiej.

Jeżeli warunkiem ustalenia prawa do renty rodzinnej jest uznanie za osobę niezdolną do pracy członka rodziny zmarłego żołnierza, emeryta lub rencisty, wojskowy organ emerytalny, na wniosek tego członka rodziny, zwraca się do właściwej terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o skierowanie wskazanej we wniosku osoby na badanie przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu wydania orzeczenia o niezdolności do pracy i stopniu tej niezdolności lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, dołączając zaświadczenie o stanie zdrowia tej osoby.

Wojskowy organ emerytalny bada i ocenia całokształt sprawy o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu na podstawie przedłożonych dokumentów, zeznań świadków oraz oświadczeń zainteresowanego.

W razie rozbieżności między przedłożonymi dowodami albo w razie wątpliwości co do zgodności dowodów ze stanem faktycznym, ich wiarygodności lub autentyczności, wojskowy organ emerytalny przeprowadza postępowanie wyjaśniające.

Wojskowy organ emerytalny wydaje decyzję w sprawie zaopatrzenia emerytalnego, która oprócz składników określonych w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.⁴⁾) zawiera:

W decyzji, o której mowa w ust. 1, wojskowy organ emerytalny poucza zainteresowanego o obowiązku zawiadamiania tego organu o okolicznościach, o których mowa w art. 40a ust. 1 ustawy.

W przypadku wydania decyzji, w której nie ustalono prawa do zaopatrzenia emerytalnego, wojskowy organ emerytalny poucza zainteresowanego o możliwości ubiegania się o ustalenie prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub w innych przepisach.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wojskowy organ emerytalny zwraca zainteresowanemu złożone przez niego dokumenty i oświadczenia.

Przy obliczaniu wysługi emerytalnej sumuje się poszczególne okresy o jednakowym procentowym wskaźniku, obejmujące lata, miesiące i dni. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc trzydzieści dni kalendarzowych. Sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. W końcowym podsumowaniu okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane, z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy.

W przypadku gdy w zaświadczeniu stwierdzającym okresy zatrudnienia przypadające przed dniem 1 stycznia 1999 r. są podane dni robocze, a nie okresy zatrudnienia, łączną liczbę dni przelicza się na miesiące, przyjmując za miesiąc dwadzieścia dwa dni robocze, a w odniesieniu do okresów zatrudnienia przypadających przed dniem 1 stycznia 1981 r. - dwadzieścia pięć dni roboczych.

W przypadku gdy z dowodów wynikają tylko miesiące rozpoczęcia lub zakończenia zatrudnienia przypadające przed dniem 1 stycznia 1999 r., przyjmuje się za początek lub koniec tego okresu odpowiednio pierwszy i ostatni dzień miesiąca.

Emerytury wojskowe, wojskowe renty inwalidzkie, wojskowe renty rodzinne oraz dodatki, zasiłki i świadczenia pieniężne, o których mowa w art. 25 ustawy, wypłaca się miesięcznie z góry w dziesiątym dniu każdego miesiąca kalendarzowego, za który świadczenia przysługują.

W przypadku gdy wypłata świadczeń, o których mowa w ust. 1, wypada w dniu wolnym od pracy, świadczenia te wypłaca się w dniu poprzedzającym dzień wolny od pracy.

Renta rodzinna przysługująca małoletniemu wypłacana jest jego opiekunowi.

W przypadku gdy dla osoby pełnoletniej uprawnionej do emerytury lub renty rodzinnej ustanowiono opiekę lub kuratelę, emeryturę lub rentę rodzinną wypłaca się odpowiednio opiekunowi lub kuratorowi po uzyskaniu przez kuratora zezwolenia sądu na wypłatę świadczenia do jego rąk.

W przypadku gdy z akt sprawy wynika konieczność ustanowienia dla osoby uprawnionej do emerytury lub renty opiekuna lub kuratora, do czasu jego ustanowienia świadczenia te wypłaca się do rąk osoby sprawującej faktyczną opiekę, wskazanej przez właściwy organ gminy.

Na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej przyznającej w drodze wyjątku zaopatrzenie emerytalne właściwy wojskowy organ emerytalny podejmuje wypłatę tego świadczenia i zawiadamia o tym zainteresowanego lub jego pełnomocnika.

Zawiadomienie o wypłacie świadczenia, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

Jeżeli do ustalenia świadczeń i ich wypłaty odrębne przepisy wymagają ustalenia równowartości w polskich złotych kwoty świadczenia zagranicznego wyrażonej w walucie obcej, zastosowanie ma kurs złotego do waluty obcej ogłoszony przez Narodowy Bank Polski z dnia dokonywania przeliczenia, chyba że umowa międzynarodowa lub przepisy Unii Europejskiej stanowią inaczej.

Kwoty poniesionych kosztów pogrzebu wykazane w walucie obcej przelicza się według kursu, o którym mowa w ust. 1, obowiązującego na dzień zgonu.

Legitymacja podlega wymianie, na wniosek emeryta, rencisty, jego przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika, w przypadku:

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 7, do wniosku dołącza się dokument uzasadniający wymianę legitymacji.

W przypadku wymiany legitymacji emeryt, rencista, jego przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik zwraca dotychczasową legitymację do wojskowego organu emerytalnego.

W przypadku odzyskania utraconej legitymacji emeryt, rencista, jego przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik zwraca ją do wojskowego organu emerytalnego.

Postępowania w sprawach o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wypłatę świadczeń pieniężnych z tego tytułu, wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, prowadzi się nadal na podstawie przepisów dotychczasowych.

Legitymacje wydane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zachowują ważność do czasu ich wymiany, nie dłużej jednak niż przez okres roku od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Legitymacje, o których mowa w ust. 2, wymienia się z urzędu.