Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla etapu likwidacji obiektów jądrowych oraz zawartości raportu z likwidacji obiektu jądrowego¹⁾

Likwidację obiektu jądrowego planuje się i przeprowadza jako likwidację:

- w zależności od strategii likwidacji przyjętej w programie likwidacji obiektu jądrowego, po uwzględnieniu w szczególności czynników takich jak: względy bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, współzależności pomiędzy budowlami, budynkami i instalacjami na terenie obiektu jądrowego, możliwe obciążenia dla przyszłych pokoleń, czy też możliwa z upływem czasu utrata wiedzy i kompetencji w zakresie stanu obiektu jądrowego i jego likwidacji.

W przypadku wyboru strategii likwidacji odłożonej i rozłożonej w czasie wykazuje się, że obiekt jądrowy będzie do czasu rozpoczęcia realizacji likwidacji i przez cały czas likwidacji utrzymywany w stanie bezpiecznym oraz że zostanie on w przyszłości zlikwidowany we właściwy sposób, bez nieuzasadnionego obciążenia przyszłych pokoleń.

Dla obiektów jądrowych znajdujących się na terenie wspólnym dla kilku obiektów jądrowych wybór strategii likwidacji uwzględnia współzależności między poszczególnymi obiektami jądrowymi.

W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na likwidację obiektu jądrowego zarządzanie przygotowaniem i prowadzenie likwidacji tego obiektu odbywa się z uwzględnieniem:

Zarządzanie likwidacją obiektu jądrowego prowadzi się na podstawie programu zarządzania likwidacją, stanowiącego część zintegrowanego systemu zarządzania.

Program zarządzania likwidacją obiektu jądrowego dopasowuje się do wielkości i złożoności przedsięwzięcia oraz potencjalnych zagrożeń związanych z likwidacją.

W programie zarządzania likwidacją obiektu jądrowego, w szczególności:

Realizacja likwidacji obiektu jądrowego może zostać podzielona na kilka etapów, z których pierwszy obejmuje usunięcie paliwa jądrowego z obiektu jądrowego oraz częściowy demontaż obiektu jądrowego, pozwalający na uzyskanie stanu bezpiecznego takiego, że:

Jeżeli pomiędzy poszczególnymi etapami realizacji likwidacji obiektu jądrowego występują przerwy trwające co najmniej 5 lat, to rozpoczęcie kolejnego etapu realizacji likwidacji wymaga zgłoszenia Prezesowi Agencji. Do zgłoszenia załącza się zaktualizowany program likwidacji obiektu jądrowego.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, zgłoszenie składa się co najmniej 6 miesięcy przed planowanym terminem rozpoczęcia realizacji danego etapu likwidacji obiektu jądrowego.

Poszczególne etapy realizacji likwidacji obiektu jądrowego kończy się przez zastosowanie barier zabezpieczających niezdemontowane jeszcze systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego w celu zapobieżenia przedostawaniu się substancji promieniotwórczych do środowiska.

Metody dekontaminacji i demontażu systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego wybiera się tak, aby przy optymalizacji narażenia pracowników i osób z ogółu ludności, o której mowa w art. 9 ustawy, oraz optymalizacji oddziaływania na środowisko, zminimalizować ilość wytwarzanych w procesie likwidacji obiektu jądrowego odpadów promieniotwórczych.

W odniesieniu do czynności likwidacyjnych, takich jak dekontaminacja, cięcie i przemieszczanie dużych elementów konstrukcji lub wyposażenia, postępujący demontaż lub usuwanie systemów bezpieczeństwa, które mogą stwarzać zagrożenie, ocenia się ich wpływ na bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną i prowadzi się je w taki sposób, aby ograniczyć zagrożenie i utrzymać je w akceptowalnych granicach. Dotyczy to zwłaszcza zachowania funkcji systemu obudowy bezpieczeństwa reaktora - w przypadku elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego - w zapobieganiu niekontrolowanemu przedostawaniu się do środowiska substancji promieniotwórczych podczas prowadzonych prac demontażowych.

Zapewnia się aktualizację procedur likwidacyjnych w miarę postępujących zmian w obiekcie jądrowym podczas jego likwidacji. W toku likwidacji nie wolno podejmować żadnych prac likwidacyjnych nieujętych w procedurach likwidacyjnych.

Przed zastosowaniem jakichkolwiek nowych lub niesprawdzonych metod prowadzenia prac likwidacyjnych wykazuje się, że ich zastosowanie jest zasadne oraz uwzględnia się w analizie optymalizacyjnej załączonej do programu likwidacji obiektu jądrowego.

Jeżeli po wyłączeniu obiektu jądrowego z eksploatacji na jego terenie pozostaje wypalone paliwo jądrowe lub odpady promieniotwórcze wytworzone podczas eksploatacji, to materiały te należy usunąć i przekazać do składowiska odpadów promieniotwórczych, chyba że w programie likwidacji obiektu jądrowego założono inny sposób postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, w szczególności ich przerób lub przetworzenie.

Wszystkie odpady promieniotwórcze powstałe w trakcie likwidacji obiektu jądrowego zagospodarowuje się zgodnie z programem likwidacji obiektu jądrowego.

Jeżeli dla określonych rodzajów odpadów promieniotwórczych nie została podjęta ostateczna decyzja dotycząca ich usunięcia z terenu obiektu jądrowego, to zapewnia się bezpieczne przechowywanie tych odpadów do czasu ich przeniesienia do składowiska odpadów promieniotwórczych.

Po zakończeniu czynności demontażowych i dekontaminacji przeprowadza się kompleksowe pomiary stanu radiologicznego obiektu jądrowego i jego terenu, w tym określenie aktywności resztkowych radionuklidów pozostałych po likwidacji, w celu potwierdzenia, że zostały spełnione kryteria ochrony radiologicznej ustalone w zezwoleniu na likwidację obiektu jądrowego i w przepisach ustawy oraz osiągnięte zostały cele likwidacji obiektu jądrowego.

Dane z pomiarów dozymetrycznych wykonanych po zakończeniu czynności demontażowych i dekontaminacji dokumentuje się w postaci końcowego raportu z kontroli dozymetrycznej, który zawiera:

W toku realizacji likwidacji obiektu jądrowego program likwidacji obiektu jądrowego podlega okresowemu przeglądowi i - w razie potrzeby - aktualizacji, z częstotliwością określoną w zezwoleniu na likwidację obiektu jądrowego.

Przegląd i aktualizacja uwzględniają w szczególności ewentualne zmiany w strategii likwidacji, postęp prac likwidacyjnych, odstępstwa od harmonogramu, zmiany w obiekcie jądrowym lub w wymaganiach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej od czasu sporządzenia programu likwidacji obiektu jądrowego, postęp technologiczny oraz konieczność prowadzenia dalszych prac likwidacyjnych.

Aktualizacja programu likwidacji obiektu jądrowego w toku realizacji likwidacji tego obiektu wymaga zatwierdzenia przez Prezesa Agencji.