Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 marca 2017 r. w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania medycznych zawodów regulowanych¹⁾²⁾

Wnioskodawca po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie pisemną informację o dokonanym wyborze środka kompensacyjnego, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 2 i 3 ustawy.

W przypadku wyboru stażu adaptacyjnego wnioskodawca może wskazać jednostkę ochrony zdrowia, w której zamierza odbywać staż adaptacyjny. Wnioskodawca przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie dokument zawierający:

W przypadku niezaakceptowania przez organ prowadzący postępowanie jednostki ochrony zdrowia wskazanej przez wnioskodawcę z powodu niemożności zrealizowania programu stażu adaptacyjnego albo w przypadku niedokonania przez wnioskodawcę wyboru jednostki ochrony zdrowia, wnioskodawca odbywa go w jednostce ochrony zdrowia wskazanej przez organ prowadzący postępowanie.

Jeżeli wnioskodawca wnosi o uznanie kwalifikacji do wykonywania więcej niż jednego medycznego zawodu regulowanego, staż adaptacyjny lub test umiejętności przeprowadza się odrębnie dla każdego zawodu medycznego.

Staż adaptacyjny jest odbywany w jednostkach ochrony zdrowia spełniających warunki do realizacji programu stażu adaptacyjnego.

W przypadku lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 5c ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, staż adaptacyjny jest odbywany w jednostkach ochrony zdrowia uprawnionych do prowadzenia stażu podyplomowego lekarza lub lekarza dentysty zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

W przypadku lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 16b ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, staż adaptacyjny jest odbywany w jednostkach ochrony zdrowia uprawnionych do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego w danej dziedzinie medycyny zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Lekarz lub lekarz dentysta, o których mowa w art. 5c ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, po otrzymaniu skierowania, o którym mowa w § 5, jest obowiązany niezwłocznie wystąpić do właściwej okręgowej rady lekarskiej, na obszarze działania której zamierza odbyć staż adaptacyjny, o przyznanie prawa wykonywania zawodu na czas odbycia stażu adaptacyjnego.

Pielęgniarka lub położna, o których mowa w art. 38 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1251, 1579 i 2020), po otrzymaniu skierowania, o którym mowa w § 5, jest obowiązana niezwłocznie wystąpić do właściwej okręgowej rady pielęgniarek i położnych, na obszarze działania której zamierza odbyć staż adaptacyjny, o przyznanie ograniczonego prawa wykonywania zawodu na czas odbycia stażu adaptacyjnego.

Wnioskodawca przed odbyciem stażu adaptacyjnego wnosi opłatę z tytułu kosztów odbycia stażu adaptacyjnego, zwaną dalej „opłatą”.

Wnioskodawca uiszcza opłatę jednorazowo lub w ratach płatnych z góry w terminie do dnia 15 każdego miesiąca za dany okres rozliczeniowy na rachunek bankowy jednostki ochrony zdrowia. Decyzję o trybie płatności podejmuje na wniosek wnioskodawcy kierownik jednostki.

Wysokość opłaty jest określana przez kierownika jednostki indywidualnie dla każdej osoby odbywającej staż adaptacyjny na podstawie rzeczywistych kosztów, które będą poniesione przez jednostkę ochrony zdrowia, ustalonych z uwzględnieniem programu i długości stażu adaptacyjnego, wynagrodzenia opiekuna stażu adaptacyjnego oraz wydatków organizacyjno-technicznych.

Kierownik jednostki zawiadamia wnioskodawcę, nie później niż na 30 dni przed terminem rozpoczęcia odbywania stażu adaptacyjnego, o wysokości opłaty, terminie dokonania opłaty oraz rachunku bankowym, na który należy wnieść opłatę.

Termin uiszczenia opłaty nie może być krótszy niż 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

W uzasadnionych przypadkach wnioskodawcy przysługuje zwrot opłaty w wysokości pomniejszonej o koszty już poniesione związane z odbywaniem stażu adaptacyjnego. Decyzję o zwrocie kosztów podejmuje na wniosek wnioskodawcy kierownik jednostki. Opłata jest zwracana na wskazany przez wnioskodawcę rachunek bankowy.

W przypadku odbywania stażu adaptacyjnego w ramach stosunku pracy albo na podstawie umowy cywilnoprawnej opłata, za zgodą wnioskodawcy wyrażoną na piśmie, może być potrącana z jego wynagrodzenia.

Staż adaptacyjny jest realizowany pod nadzorem opiekuna stażu adaptacyjnego, którym może być osoba wykonująca dany medyczny zawód regulowany przez okres nie krótszy niż 4 lata.

Staż adaptacyjny lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 16b ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jest realizowany pod nadzorem opiekuna stażu adaptacyjnego, którym może być odpowiednio lekarz lub lekarz dentysta posiadający odpowiednią specjalizację.

Staż adaptacyjny odbywany przez pielęgniarkę lub położną jest realizowany pod nadzorem opiekuna stażu adaptacyjnego, którym może być osoba wykonująca zawód pielęgniarki lub położnej posiadająca odpowiednio dyplom ukończenia wyższej szkoły na kierunku pielęgniarstwo lub wyższej szkoły na kierunku położnictwo.

Opiekuna stażu adaptacyjnego wyznacza kierownik jednostki, w której jest odbywany staż adaptacyjny, na cały okres odbywania stażu adaptacyjnego.

Opiekun stażu adaptacyjnego, sprawując nadzór nad odbywaniem stażu adaptacyjnego przez wnioskodawcę:

Zmiana opiekuna stażu adaptacyjnego może nastąpić w przypadku:

W trakcie odbywania stażu adaptacyjnego kierownik jednostki umożliwia wnioskodawcy:

Staż adaptacyjny lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 5c ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, obejmuje odpowiednio do posiadanych kwalifikacji całość lub część programu stażu podyplomowego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Staż adaptacyjny lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 16b ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, obejmuje odpowiednio do posiadanych kwalifikacji część programu odpowiedniej specjalizacji, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Wnioskodawca dokumentuje przebieg stażu adaptacyjnego w dzienniku stażu adaptacyjnego otrzymanym od kierownika jednostki.

Dziennik stażu adaptacyjnego zawiera:

Opiekun stażu adaptacyjnego potwierdza podpisem w dzienniku stażu adaptacyjnego zgodność jego przebiegu z programem.

W trakcie odbywania stażu adaptacyjnego kierownik jednostki albo opiekun stażu adaptacyjnego dokonuje w dzienniku stażu adaptacyjnego, co najmniej raz na 3 miesiące, okresowej, pisemnej oceny realizacji przez wnioskodawcę programu stażu adaptacyjnego.

Jeżeli okresowa ocena stażu adaptacyjnego jest dokonywana przez opiekuna stażu adaptacyjnego, opiekun stażu adaptacyjnego informuje kierownika jednostki o jej dokonaniu oraz o stopniu zaawansowania realizacji programu stażu adaptacyjnego.

Oceny umiejętności nabytych w trakcie odbywania stażu adaptacyjnego dokonuje opiekun stażu adaptacyjnego i kierownik jednostki, w której zostaje zakończona realizacja programu stażu adaptacyjnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia zakończenia stażu adaptacyjnego.

Dokonując oceny umiejętności, uwzględnia się ocenę poprawności wykonywanych czynności, którą przeprowadza się na podstawie dziennika stażu adaptacyjnego.

Ocena umiejętności zawiera uzasadnione stwierdzenie o:

Zaliczenie stażu adaptacyjnego następuje w przypadku uzyskania przez wnioskodawcę oceny, o której mowa w ust. 3 pkt 1.

Ocena umiejętności jest potwierdzana podpisami kierownika jednostki i opiekuna stażu adaptacyjnego.

W przypadku oceny, o której mowa w § 15 ust. 3 pkt 2, wnioskodawca może wystąpić do organu prowadzącego postępowanie o przedłużenie okresu trwania stażu adaptacyjnego. Organ może wyrazić zgodę na jednokrotne przedłużenie okresu trwania stażu adaptacyjnego. Przepisy § 7-14 stosuje się odpowiednio.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, po upływie okresu, o który przedłużono staż adaptacyjny, jest dokonywana ponownie ocena, o której mowa w § 15.

Staż adaptacyjny może ulec przedłużeniu w przypadku:

Wniosek o przedłużenie stażu adaptacyjnego z przyczyn określonych w ust. 1 wnioskodawca wraz z uzasadnieniem składa w postaci pisemnej do organu prowadzącego postępowanie.

Po rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w ust. 2, organ prowadzący postępowanie niezwłocznie informuje jednostkę ochrony zdrowia, w której jest odbywany staż adaptacyjny, oraz wnioskodawcę o przedłużeniu lub odmowie przedłużenia stażu adaptacyjnego.

W przypadku przedłużenia okresu trwania stażu adaptacyjnego jest on kontynuowany na podstawie nowej umowy o pracę zawartej na czas określony odpowiadający okresowi, na jaki staż adaptacyjny został przedłużony, albo zmienionej umowy cywilnoprawnej.

Zmiana jednostki ochrony zdrowia, w której jest odbywany staż adaptacyjny, następuje, gdy w wyznaczonej jednostce ochrony zdrowia staż adaptacyjny nie może być kontynuowany z powodu likwidacji tej jednostki lub zaprzestania realizowania przez tę jednostkę świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem programu stażu adaptacyjnego danego medycznego zawodu regulowanego.

Zmiana jednostki ochrony zdrowia, w której jest odbywany staż adaptacyjny, może nastąpić na uzasadniony wniosek złożony, w postaci pisemnej, do organu prowadzącego postępowanie.

Jednostka ochrony zdrowia w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, zwraca wnioskodawcy opłatę w części niewykorzystanej w dotychczasowej realizacji programu stażu adaptacyjnego.

Jednostka ochrony zdrowia w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, niezwłocznie przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie dziennik stażu adaptacyjnego i program stażu adaptacyjnego wraz z informacją o zakresie jego realizacji.

Organ prowadzący postępowanie wydaje niezwłocznie skierowanie na kontynuację odbycia stażu adaptacyjnego, zaliczając okres dotychczas odbytego stażu adaptacyjnego. Jednostka, w której jest kontynuowany staż adaptacyjny, zakłada z chwilą nawiązania stosunku prawnego z wnioskodawcą nowy dziennik stażu adaptacyjnego.

Wraz ze skierowaniem na kontynuację odbycia stażu adaptacyjnego organ prowadzący postępowanie przesyła niezwłocznie jednostce ochrony zdrowia, w której staż adaptacyjny będzie kontynuowany, dziennik stażu adaptacyjnego, program stażu adaptacyjnego wraz z informacją o zakresie jego realizacji.

Organ prowadzący postępowanie, w porozumieniu z dyrektorem CEM, wyznacza wnioskodawcy termin przeprowadzenia testu umiejętności.

W przypadku osób zamierzających świadczyć usługi transgraniczne test umiejętności przeprowadza się w terminie 3 tygodni od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy.

Organ prowadzący postępowanie przekazuje dyrektorowi CEM:

Informacje, o których mowa w ust. 3, organ prowadzący postępowanie przekazuje na co najmniej 90 dni przed wyznaczonym terminem testu umiejętności.

W przypadku postępowania w sprawie testu umiejętności osób zamierzających świadczyć usługi transgraniczne organ prowadzący postępowanie przekazuje informacje, o których mowa w ust. 3, w terminie 3 dni od dnia otrzymania oświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy.

Zdający test umiejętności jest obowiązany wnieść opłatę egzaminacyjną.

Dyrektor CEM ustala wysokość opłaty egzaminacyjnej za test umiejętności, uwzględniając wydatki związane z wynagrodzeniem dla osób opracowujących test umiejętności, wynagrodzenie członków Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, zwanej dalej „PKE”, oraz wydatki administracyjne i techniczne.

Dyrektor CEM zawiadamia zdającego o wysokości opłaty egzaminacyjnej oraz podaje numer rachunku bankowego CEM, na który należy wnieść opłatę. Termin wniesienia opłaty egzaminacyjnej nie może być krótszy niż 14 dni i dłuższy niż 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W przypadku osób zamierzających świadczyć usługi transgraniczne opłatę egzaminacyjną wnosi się w terminie 3 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

W przypadku nieprzystąpienia w wyznaczonym terminie do testu umiejętności, CEM dokona zwrotu opłaty egzaminacyjnej, jeżeli zostanie złożone do CEM pismo zawierające: oświadczenie o nieprzystąpieniu do testu umiejętności i podanie o dokonanie zwrotu opłaty egzaminacyjnej oraz przekazanie jej na wskazany w nim numer rachunku bankowego.

Zwrot opłaty egzaminacyjnej następuje, jeżeli pismo, o którym mowa w ust. 4, zostanie złożone na co najmniej 14 dni przed terminem danego testu umiejętności. Po upływie tego terminu opłata egzaminacyjna nie podlega zwrotowi.

Wniesiona opłata egzaminacyjna jest zwracana po potrąceniu kosztów poniesionych przy przygotowaniu testu umiejętności dla danej osoby. Zwrot opłaty egzaminacyjnej nastąpi na rachunek bankowy, o którym mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma, o którym mowa w ust. 4.

Opłata egzaminacyjna stanowi dochód budżetu państwa.

Członków PKE i jej przewodniczącego powołuje i odwołuje dyrektor CEM, po zasięgnięciu opinii wyrażonej przez:

W skład PKE wchodzą co najmniej trzy osoby, z tego co najmniej dwie osoby wykonujące medyczny zawód regulowany objęty testem umiejętności.

Dyrektor CEM, w celu przeprowadzenia testu umiejętności w ustalonych miejscach i terminach, wyznacza spośród członków PKE zespoły egzaminacyjne. Zespół egzaminacyjny składa się co najmniej z trzech członków PKE, z zachowaniem reprezentacji podmiotów wymienionych w ust. 1.

Członkiem zespołu egzaminacyjnego nie może być osoba, w stosunku do której kandydat do złożenia testu umiejętności w tym zespole egzaminacyjnym jest:

Powody wyłączenia określone w ust. 4 pkt 1 i 2 lit. b trwają pomimo ustania małżeństwa albo przysposobienia.

Przewodniczący PKE oraz jej pozostali członkowie albo członkowie zespołu egzaminacyjnego przeprowadzającego dany test umiejętności składają dyrektorowi CEM oświadczenie na piśmie, na formularzu udostępnionym przez CEM, o okoliczności wskazanej w ust. 4.

Test umiejętności opracowuje CEM na podstawie zakresu wskazanego przez organ prowadzący postępowanie w postanowieniu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy.

Test umiejętności jest przeprowadzany 2 razy w roku: od dnia 15 czerwca do dnia 30 czerwca i od dnia 1 grudnia do dnia 15 grudnia, z zastrzeżeniem § 20 ust. 2.

Test umiejętności składa się z części teoretycznej albo części praktycznej bądź części teoretycznej i praktycznej.

Część teoretyczna jest przeprowadzana w formie egzaminu ustnego albo w formie egzaminu testowego.

Formę testu umiejętności określa dyrektor CEM po zasięgnięciu opinii przewodniczącego PKE.

Miejsca przeprowadzania testu umiejętności ustala dyrektor CEM w porozumieniu z przewodniczącym PKE.

Dyrektor CEM zawiadamia zdającego o miejscu i formie testu umiejętności na co najmniej 14 dni przed wyznaczonym terminem testu umiejętności. W przypadku osób zamierzających świadczyć usługi transgraniczne dyrektor CEM przekazuje zawiadomienie na co najmniej 3 dni przed wyznaczonym terminem testu umiejętności.

Test umiejętności przeprowadza się zgodnie z regulaminem porządkowym, ustalonym przez dyrektora CEM i zatwierdzonym przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

W przypadku lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 5c ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, test umiejętności może obejmować odpowiednio zakres Lekarskiego Egzaminu Końcowego lub Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

W przypadku lekarza lub lekarza dentysty, o których mowa w art. 16b ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, test umiejętności może obejmować zakres Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w odpowiedniej dziedzinie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Testy, pytania i zadania, wykorzystywane na potrzeby testu umiejętności, opracowuje i ustala CEM w porozumieniu z konsultantem krajowym właściwym dla danego medycznego zawodu regulowanego, indywidualnie dla każdego zdającego na podstawie informacji, o których mowa w § 20 ust. 3 pkt 2 i 3. W przypadku gdy do testu umiejętności przystępuje dwóch albo więcej zdających, względem których zakres testu umiejętności będzie tożsamy, możliwe jest wykorzystanie tego samego testu umiejętności.

Testy, pytania i zadania, wykorzystywane na potrzeby testu umiejętności, są opracowywane, przetwarzane, dystrybuowane i przechowywane w sposób uniemożliwiający dostęp do nich przez osoby inne niż uczestniczące w ich opracowywaniu, przetwarzaniu, dystrybuowaniu, przechowywaniu, przeprowadzające test umiejętności lub sprawujące nadzór nad jego prowadzeniem.

W przypadku gdy część teoretyczna testu umiejętności jest przeprowadzana w formie egzaminu testowego, składa się on z nie mniej niż 20 i nie więcej niż 50 pytań.

Pytania zawierają pięć wariantów odpowiedzi, z których tylko jeden jest prawidłowy. Zdający może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskuje 1 punkt. W przypadku braku odpowiedzi albo zaznaczenia więcej niż jednej odpowiedzi punkty nie są przyznawane.

Egzamin testowy uważa się za złożony z wynikiem pozytywnym, jeżeli zdający uzyska co najmniej 60% maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów.

W przypadku gdy część teoretyczna testu umiejętności jest przeprowadzana w formie egzaminu ustnego, obejmuje on od 3 do 4 pytań.

Każda odpowiedź jest oceniana odrębnie przez każdego członka PKE albo zespołu egzaminacyjnego.

Odpowiedź może zostać oceniona negatywnie, jeżeli za taką oceną opowie się co najmniej połowa składu PKE albo zespołu egzaminacyjnego.

Uzyskanie przez zdającego oceny negatywnej z którejkolwiek z odpowiedzi powoduje uzyskanie negatywnego wyniku egzaminu ustnego.

Część praktyczna testu umiejętności składa się z 1 do 3 zadań polegających na zademonstrowaniu wybranych czynności właściwych dla danego medycznego zawodu regulowanego lub wykonaniu innych zadań potwierdzających nabycie praktycznych umiejętności niezbędnych do wykonywania danego medycznego zawodu regulowanego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepisy § 26 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.

Test umiejętności uznaje się za złożony z wynikiem pozytywnym, jeżeli zdający uzyska oceny pozytywne z każdej części wchodzącej w skład testu umiejętności.

Wnioskodawcy, który złożył test umiejętności z wynikiem pozytywnym, dyrektor CEM wydaje zaświadczenie, którego kopię przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie.

Zaświadczenie jest wydawane w terminie 30 dni od dnia otrzymania kompletnej dokumentacji egzaminacyjnej. W przypadku osób zamierzających świadczyć usługi transgraniczne zaświadczenie wydawane jest w terminie 7 dni od dnia otrzymania kompletnej dokumentacji egzaminacyjnej.

Z przeprowadzonego testu umiejętności sporządza się protokół zawierający opis wykonania zadań, wchodzących w zakres części praktycznej testu umiejętności, oraz wyniki z każdej części testu umiejętności.

Protokół, o którym mowa w ust. 1, zespół egzaminacyjny przekazuje do CEM w terminie 14 dni od dnia zakończenia testu umiejętności. Protokół stanowi podstawę wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 28 ust. 2.

Kopię protokołu z przeprowadzonego testu umiejętności zespół egzaminacyjny przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie, w terminie 14 dni od dnia zakończenia testu umiejętności.

Dokumentacja dotycząca testu umiejętności jest przechowywana przez CEM.

W przypadku rażących uchybień formalnych w przeprowadzeniu testu umiejętności lub nieprzewidzianych sytuacji mających wpływ na przeprowadzenie testu umiejętności organ prowadzący postępowanie, na wniosek dyrektora CEM lub wnioskodawcy, może unieważnić test umiejętności w całości albo w części, o której mowa w § 23 ust. 3, w danym terminie dla danego medycznego zawodu regulowanego, dla poszczególnych albo wszystkich zdających.

Unieważnienie testu umiejętności albo jego części powoduje, że traktuje się odpowiednio test umiejętności albo jego część jako niebyłą. Unieważniony egzamin jest powtarzany w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia podjęcia decyzji o unieważnieniu. W przypadku unieważnienia całości testu umiejętności wszystkie jego części odbywają się w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia podjęcia decyzji o unieważnieniu.

Decyzję o unieważnieniu, o którym mowa w ust. 2, organ prowadzący postępowanie podejmuje w terminie 30 dni od dnia doręczenia wniosku dyrektora CEM i przekazuje ją do CEM.

W przypadku osób zamierzających świadczyć usługi transgraniczne decyzję o unieważnieniu, o którym mowa w ust. 2, organ prowadzący postępowanie podejmuje w ciągu 3 dni od dnia doręczenia wniosku w tej sprawie i przekazuje ją do CEM. Unieważniony egzamin jest powtarzany w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia podjęcia decyzji o unieważnieniu. W przypadku unieważnienia całości testu umiejętności wszystkie jego części odbywają się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia podjęcia decyzji o unieważnieniu.

Niezwłocznie po otrzymaniu decyzji dyrektor CEM informuje o niej na stronie internetowej oraz przesyła wnioskodawcom listem poleconym.

Za powtórzony test umiejętności albo jego część nie pobiera się opłaty egzaminacyjnej.