§ 1. ↗
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych kieruje Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych.
Do zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych należy:
koordynowanie działalności archiwalnej na terenie państwa, w tym:
opracowywanie projektów zmian w organizacji sieci archiwów państwowych, w tym projektów tworzenia, łączenia lub likwidacji tych archiwów,
nadawanie i zmienianie statutów archiwom państwowym,
powoływanie i odwoływanie dyrektorów archiwów państwowych,
opracowywanie strategii i planów działalności sieci archiwów państwowych wraz ze wskazywaniem priorytetów oraz monitorowanie realizacji tych strategii i planów,
określanie priorytetów w zakresie realizacji inwestycji budowlanych i teleinformatycznych oraz remontów archiwów państwowych, a także wspieranie ich w wykonywaniu zadań z tego zakresu;
nadzór nad gromadzeniem, ewidencjonowaniem, przechowywaniem, opracowywaniem, udostępnianiem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych oraz brakowaniem dokumentacji niearchiwalnej, w tym:
w zakresie państwowego zasobu archiwalnego - określanie form i metod gromadzenia, ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych, zarówno w postaci tradycyjnej, jak i cyfrowej, oraz nadzór nad postępowaniem z dokumentacją niearchiwalną,
w zakresie niepaństwowego zasobu archiwalnego - określanie zasad współpracy i współpraca z jednostkami organizacyjnymi, z których działalnością wiąże się powstawanie tego zasobu, oraz nadzór nad nabywaniem materiałów archiwalnych przez archiwa państwowe,
określanie priorytetów oraz tworzenie instrumentów zapewniających możliwie szeroki dostęp do materiałów archiwalnych zgromadzonych w archiwach państwowych;
nadzór nad działalnością naukową i wydawniczą prowadzoną w archiwach państwowych, w tym:
zatwierdzanie planów wydawniczych archiwów państwowych i monitorowanie ich realizacji,
zatwierdzanie planów prac naukowych prowadzonych w archiwach państwowych i monitorowanie ich realizacji,
monitorowanie kierunków i zakresu działalności naukowej i wydawniczej archiwów państwowych;
prowadzenie współpracy międzynarodowej w zakresie spraw archiwalnych, w tym:
zawieranie umów i porozumień o współpracy archiwalnej z zagranicznymi organami i instytucjami oraz międzynarodowymi organizacjami działającymi w dziedzinie archiwistyki, a także nadzór nad realizacją wynikających z nich zadań,
gromadzenie informacji o materiałach archiwalnych dotyczących dziejów państwa polskiego i narodu polskiego, znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
przygotowywanie wniosków i prowadzenie spraw związanych z odzyskaniem materiałów archiwalnych wywiezionych niezgodnie z prawem polskim z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
organizowanie współpracy z instytucjami polonijnymi prowadzącymi działalność archiwalną,
organizowanie wymiany kadr naukowych i specjalistów w dziedzinach związanych z działalnością archiwalną;
popularyzacja wiedzy o materiałach archiwalnych i archiwach oraz prowadzenie działalności informacyjnej i wydawniczej, w tym:
organizowanie wydarzeń popularyzujących wiedzę o materiałach archiwalnych i archiwach,
prowadzenie działalności informacyjnej o zasobie archiwów państwowych, działaniach archiwów oraz sposobach postępowania z materiałami archiwalnymi i dokumentacją niearchiwalną,
wydawanie publikacji i periodyków związanych z działalnością archiwalną i materiałami archiwalnymi,
współpraca z uczelniami, instytucjami naukowymi, stowarzyszeniami i fundacjami, w szczególności w zakresie prowadzenia badań naukowych, organizowania konferencji i kształcenia;
wykonywanie zadań z zakresu informatyzacji podległych archiwów państwowych, w tym:
prowadzenie badań i analiz związanych z projektowaniem potrzebnych funkcjonalności oraz rozwiązań systemowych i technicznych wspierających działalność archiwów państwowych,
realizacja zadań z zakresu informatyzacji, w szczególności zadań związanych z projektowaniem, rozwojem i utrzymaniem systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez archiwa państwowe,
podejmowanie działań służących integracji systemów teleinformatycznych obsługujących działalność archiwów państwowych z innymi takimi systemami wykorzystywanymi przez administrację publiczną,
ustalanie standardów rozwiązań technicznych i informatycznych systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez archiwa państwowe;
wykonywanie zadań dotyczących restytucji materiałów archiwalnych będących dobrami kultury w rozumieniu ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2018 r. poz. 770), w tym:
wydawanie pozwoleń na stały wywóz za granicę dóbr kultury stanowiących materiały archiwalne,
wykonywanie zadań powierzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.