Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia¹⁾

W postępowaniu wyjaśniającym i w postępowaniu dyscyplinarnym wezwania, zawiadomienia, postanowienia, orzeczenia i inne pisma są doręczane za potwierdzeniem odbioru.

Wezwania, zawiadomienia, postanowienia, orzeczenia i inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, są doręczane przez uprawnionego pracownika uczelni albo operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 1118 i 1629).

Wezwań i zawiadomień można dokonywać również telefonicznie, pozostawiając w aktach sprawy adnotację zawierającą datę i treść przekazanego wezwania albo zawiadomienia, wraz z podpisem osoby, która dokonała tej czynności.

Pisma inne niż wezwania, zawiadomienia, postanowienia i orzeczenia można doręczać również za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej, pozostawiając w aktach sprawy wydruk doręczonego pisma oraz potwierdzenie transmisji danych.

Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się, jeżeli przemawia za tym potrzeba usprawnienia prowadzonego postępowania wyjaśniającego lub postępowania dyscyplinarnego oraz nie prowadzi to do naruszenia praw ich uczestników.

Przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do doręczania wezwań, zawiadomień, postanowień, orzeczeń i innych pism:

Rektor, po otrzymaniu wiadomości o popełnieniu przez studenta czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego, poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego.

Postępowanie wyjaśniające powinno trwać nie dłużej niż 6 tygodni. W uzasadnionych przypadkach rzecznik dyscyplinarny, za zgodą rektora, może przedłużyć czas trwania postępowania wyjaśniającego, nie dłużej niż do 12 tygodni.

Rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i doręcza je studentowi, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, oraz zawiadamia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego:

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się pouczenie o prawach studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, określonych w odpowiednio stosowanym art. 286 ust. 2 ustawy.

Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wyjaśniającego może przesłuchiwać świadków, zasięgać opinii biegłych oraz przeprowadzać, zabezpieczać i utrwalać inne dowody.

Osobie przesłuchiwanej należy umożliwić swobodne wypowiedzenie się w granicach określonych celem danej czynności, a następnie można zadawać pytania zmierzające do uzupełnienia, wyjaśnienia lub kontroli wypowiedzi. Pytania nie mogą sugerować treści odpowiedzi.

Przed rozpoczęciem przesłuchania świadka należy go uprzedzić o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Świadek podpisuje oświadczenie, że został pouczony o tej odpowiedzialności i że zrozumiał to pouczenie.

Świadka należy uprzedzić o treści odpowiednio stosowanego art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm.²⁾) oraz o treści odpowiednio stosowanych art. 183 i art. 185 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, jeżeli ujawnią się okoliczności objęte tymi przepisami.

Jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, rzecznik dyscyplinarny może zasięgnąć opinii biegłego.

Przesłuchanie studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, świadka lub biegłego może nastąpić osobiście lub przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość, z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Jeżeli zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody dają do tego podstawę, rzecznik dyscyplinarny wzywa studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, w celu przedstawienia zarzutów oraz do złożenia wyjaśnień, w tym do zajęcia stanowiska wobec przedstawionych zarzutów i zebranych dowodów.

Odmowa złożenia wyjaśnień przez studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, lub jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie stanowią przeszkody do zakończenia tego postępowania w sposób określony w § 11 ust. 1, jeżeli pozostałe zebrane dowody dają do tego podstawę.

Wzywając studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, w celu przedstawienia zarzutów oraz do złożenia wyjaśnień, rzecznik dyscyplinarny informuje go o skutkach niestawiennictwa oraz o treści ust. 2.

W toku postępowania wyjaśniającego student, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, i jego obrońca, jeżeli został ustanowiony, mają prawo zgłaszać rzecznikowi dyscyplinarnemu wnioski o przesłuchanie wskazanych osób w charakterze świadków, powołanie biegłych oraz przeprowadzenie innych dowodów.

Po zakończeniu postępowania dowodowego rzecznik dyscyplinarny zawiadamia studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, i jego obrońcę, jeżeli został ustanowiony, o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o prawie do zapoznania się z zebranymi dowodami, a także o prawie do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie postępowania dowodowego, w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

Z każdej czynności w postępowaniu wyjaśniającym rzecznik dyscyplinarny sporządza protokół określający rodzaj czynności, czas trwania i miejsce jej dokonania oraz przebieg i uczestników tej czynności.

Protokół z czynności podpisuje rzecznik dyscyplinarny oraz wszyscy jej uczestnicy.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny, w oparciu o zgromadzone dowody:

Rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli postępowanie wyjaśniające nie dostarczyło podstaw do skierowania do komisji dyscyplinarnej wniosku o ukaranie i do złożenia do rektora wniosku o wymierzenie kary upomnienia lub wystąpiły przesłanki określone w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Zatwierdzone przez rektora postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wraz z uzasadnieniem doręcza się:

Wniosek o ukaranie zawiera:

Do wniosku o ukaranie dołącza się akta postępowania wyjaśniającego.

Rzecznik dyscyplinarny niezwłocznie informuje rektora, studenta, którego czynu dotyczyło postępowanie wyjaśniające, i jego obrońcę, jeżeli został ustanowiony, o skierowaniu do komisji dyscyplinarnej wniosku o ukaranie.

Przewodniczący komisji dyscyplinarnej bada, czy wniosek o ukaranie zawiera elementy, o których mowa w § 12 ust. 1, oraz czy zostały do niego dołączone akta postępowania wyjaśniającego.

W przypadku gdy wniosek o ukaranie nie zawiera elementów, o których mowa w § 12 ust. 1, lub nie zostały do niego dołączone akta postępowania wyjaśniającego, przewodniczący komisji dyscyplinarnej zwraca wniosek i wzywa rzecznika dyscyplinarnego do uzupełnienia stwierdzonych braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

Jeżeli wniosek o ukaranie zawiera wszystkie elementy, o których mowa w § 12 ust. 1, oraz zostały do niego dołączone akta postępowania wyjaśniającego, przewodniczący komisji dyscyplinarnej wyznacza skład orzekający, w tym przewodniczącego, oraz termin posiedzenia niejawnego, które powinno odbyć się w terminie 21 dni od dnia wyznaczenia składu orzekającego.

Na posiedzeniu niejawnym skład orzekający wydaje postanowienie o:

Postanowienie, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, wydaje się w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Postanowienie, o którym mowa w § 13 ust. 4 pkt 1, doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu i jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony, oraz rektorowi.

Postanowienia, o których mowa w § 13 ust. 4 pkt 2 i 3, doręcza się:

Na postanowienie, o którym mowa w § 13 ust. 4 pkt 2, osobie, o której mowa w ust. 2 pkt 1-4, przysługuje zażalenie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 13 ust. 4 pkt 1, przewodniczący składu orzekającego:

Obwinionemu doręcza się wraz z wezwaniem na rozprawę:

Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby między doręczeniem obwinionemu wezwania a dniem rozprawy upłynęło co najmniej 7 dni.

W przypadku niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 3, rozprawa ulega odroczeniu na wniosek obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony.

Nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony, nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy.

W przypadku uznania niestawiennictwa obwinionego na rozprawie za usprawiedliwione skład orzekający odracza rozprawę i ustala jej nowy termin.

Przewodniczący składu orzekającego z ważnych powodów może przerwać rozprawę, nie dłużej niż na 21 dni.

Skład orzekający może wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, jeżeli w sprawie tego samego czynu wszczęto postępowanie karne lub postępowanie w sprawach o wykroczenia.

Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, stronom przysługuje zażalenie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Komisja dyscyplinarna podejmuje zawieszone postępowanie dyscyplinarne nie później niż w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o prawomocnym zakończeniu postępowania karnego lub postępowania w sprawach o wykroczenia.

O zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego i o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego zawiadamia się rektora.

Przewodniczący składu orzekającego kieruje rozprawą i czuwa nad jej prawidłowym przebiegiem.

Rozprawa rozpoczyna się od sprawdzenia obecności stron i innych osób wezwanych na rozprawę, po czym przewodniczący składu orzekającego zarządza opuszczenie sali przez świadków, a rzecznik dyscyplinarny odczytuje wniosek o ukaranie wraz z uzasadnieniem. Następnie przewodniczący składu orzekającego pyta obwinionego, czy przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu oraz czy i jakie zamierza złożyć wyjaśnienia.

Po wysłuchaniu obwinionego skład orzekający przeprowadza postępowanie dowodowe, w ramach którego przesłuchuje się świadków, przedstawia opinie biegłych i przeprowadza inne dowody.

Przewodniczący składu orzekającego poucza strony i obrońcę obwinionego, jeżeli został ustanowiony, o przysługującym prawie do zadawania pytań świadkom i biegłym oraz do wypowiadania się na temat każdego przeprowadzanego dowodu.

W trakcie rozprawy skład orzekający, na wniosek stron lub z urzędu, dopuszcza dowody z zeznań świadków i opinii biegłych oraz inne dowody, jeżeli uzna, że ich przeprowadzenie jest istotne dla sprawy.

Obwiniony, jego obrońca, jeżeli został ustanowiony, i rzecznik dyscyplinarny mają prawo zadawać pytania świadkom i biegłym oraz wypowiadać się na temat każdego przeprowadzanego dowodu.

Jeżeli wyjaśnienia obwinionego, który na rozprawie przyznał się do winy, nie budzą wątpliwości, skład orzekający może, za zgodą stron, nie przeprowadzać postępowania dowodowego albo je ograniczyć.

Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący składu orzekającego udziela kolejno głosu rzecznikowi dyscyplinarnemu, obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony, i obwinionemu.

Po wysłuchaniu osób, o których mowa w § 18 ust. 8, przewodniczący składu orzekającego zamyka rozprawę, a skład orzekający przystępuje do narady nad orzeczeniem.

Przebieg narady i głosowania jest tajny. Podczas narady i głosowania oprócz członków składu orzekającego może być obecny tylko protokolant.

Narada i głosowanie odbywają się osobno co do winy i co do kary. Przewodniczący składu orzekającego głosuje ostatni.

Postanowienia i orzeczenia wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym zapadają zwykłą większością głosów.

Członek składu orzekającego ma prawo złożyć na piśmie zdanie odrębne wraz z uzasadnieniem.

Komisja dyscyplinarna orzeka o:

Komisja dyscyplinarna orzeka o uniewinnieniu obwinionego w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Komisja dyscyplinarna orzeka o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 pkt 3-11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Orzeczenie zawiera:

Orzeczenie wraz z uzasadnieniem podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego.

Orzeczenie ogłasza się bezpośrednio po naradzie.

W uzasadnionych przypadkach, w szczególności ze względu na złożoność sprawy, ogłoszenie orzeczenia może zostać odroczone, nie dłużej niż o 7 dni od dnia zamknięcia rozprawy. Termin ogłoszenia orzeczenia podaje się na rozprawie.

Po ogłoszeniu orzeczenia przewodniczący składu orzekającego podaje ustnie motywy orzeczenia i poucza obwinionego o trybie i o terminie wniesienia odwołania.

Orzeczenie wraz z uzasadnieniem, sporządzone na piśmie, doręcza się stronom, obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony, i rektorowi, w terminie 14 dni od dnia jego ogłoszenia.

Stronom przysługuje prawo wniesienia odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej do odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Wniesienie odwołania przez rzecznika dyscyplinarnego na korzyść obwinionego wymaga zgody obwinionego.

Odwołanie od orzeczenia komisji dyscyplinarnej wnosi się za pośrednictwem komisji dyscyplinarnej, która wydała to orzeczenie, w terminie określonym w art. 317 ust. 2 ustawy.

Odwołanie może zostać cofnięte do chwili rozpoczęcia rozprawy w postępowaniu odwoławczym.

Odwołania wniesionego przez rzecznika dyscyplinarnego na korzyść obwinionego nie można cofnąć bez zgody obwinionego.

Orzeczenie komisji dyscyplinarnej, od którego nie zostało wniesione odwołanie w przewidzianym terminie albo odwołanie zostało skutecznie cofnięte, staje się prawomocne i podlega wykonaniu. Prawomocność orzeczenia stwierdza przewodniczący komisji dyscyplinarnej.

Przewodniczący odwoławczej komisji dyscyplinarnej, po stwierdzeniu, że odwołanie zostało wniesione przez osobę uprawnioną i w terminie, o którym mowa w art. 317 ust. 2 ustawy, wyznacza skład orzekający, w tym przewodniczącego i sprawozdawcę, oraz termin rozprawy odwoławczej, a także zarządza doręczenie odwołania stronie przeciwnej.

Rozprawa odwoławcza powinna odbyć się w terminie 30 dni od dnia wpływu odwołania do odwoławczej komisji dyscyplinarnej.

Rozprawę odwoławczą rozpoczyna sprawozdanie, w którym sprawozdawca przedstawia przebieg dotychczasowego postępowania dyscyplinarnego, treść zaskarżonego orzeczenia, przytoczone w odwołaniu zarzuty i okoliczności faktyczne sprawy.

Przed zakończeniem rozprawy odwoławczej przewodniczący składu orzekającego udziela głosu rzecznikowi dyscyplinarnemu, obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony, i obwinionemu, przy czym pierwszy głos przysługuje stronie, która wniosła odwołanie.

Odwoławcza komisja dyscyplinarna:

Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego, odwoławcza komisja dyscyplinarna uchyla orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez inny skład orzekający komisji dyscyplinarnej, od której orzeczenia złożono odwołanie.

Zażalenie na postanowienie komisji dyscyplinarnej i przewodniczącego odwoławczej komisji dyscyplinarnej rozpoznaje, na posiedzeniu niejawnym, odwoławcza komisja dyscyplinarna w innym składzie orzekającym.

Zażalenie na postanowienie komisji dyscyplinarnej albo przewodniczącego odwoławczej komisji dyscyplinarnej wnosi się, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, za pośrednictwem odpowiednio komisji dyscyplinarnej albo przewodniczącego odwoławczej komisji dyscyplinarnej.

Rozpoznanie zażalenia następuje w terminie 14 dni od dnia wpływu zażalenia do odwoławczej komisji dyscyplinarnej.

Wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie:

- kończy postępowanie w sprawie.

Uwzględniając zażalenie, odwoławcza komisja dyscyplinarna uchyla zaskarżone postanowienie i rozstrzyga w przedmiocie wszczęcia albo zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, przyjęcia odwołania albo wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Prawomocne orzeczenie dyscyplinarne doręcza się rektorowi i włącza do teczki akt osobowych studenta.

Rektor, niezwłocznie po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej, zarządza wykonanie orzeczonej kary dyscyplinarnej.

Z chwilą zatarcia orzeczonej kary dyscyplinarnej rektor zarządza usunięcie z teczki akt osobowych studenta orzeczenia dyscyplinarnego oraz zniszczenie dokumentacji postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego.

O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego orzeka, na posiedzeniu niejawnym, komisja dyscyplinarna, która wydała orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne, w innym składzie orzekającym.

Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania doręcza się osobom, o których mowa w art. 314 ust. 7 ustawy.

Na postanowienie komisji dyscyplinarnej o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego stronom przysługuje zażalenie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.