Opis programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia przewlekłej wyniszczającej choroby (CWD) jeleniowatych na lata 2018-2020
Celem realizacji programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia przewlekłej wyniszczającej choroby (CWD) jeleniowatych na lata 2018-2020, zwanego dalej „Programem”, jest potwierdzenie lub wykluczenie obecności przewlekłej wyniszczającej choroby (CWD - chronic wasting disease) jeleniowatych w państwach, w których nie wykryto do tej pory tej choroby, w tym w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz w przypadku stwierdzenia CWD - oszacowanie częstości występowania i zasięgu geograficznego CWD. Przewlekła wyniszczająca choroba (CWD) jeleniowatych jest to TSE (wszelkie pasażowalne gąbczaste encefalopatie, z wyjątkiem postaci występujących u ludzi) atakująca jeleniowate. Korzyścią wynikającą z Programu będzie poznanie sytuacji epizootycznej tej choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Program jest przeprowadzany zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającym zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz. Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 999/2001”, z uwzględnieniem zmian przewidzianych w rozporządzeniu Komisji (UE) 2017/1972 z dnia 30 października 2017 r. zmieniającym załączniki I i III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 w odniesieniu do programu nadzoru nad przewlekłą chorobą wyniszczającą u jeleniowatych w Estonii, Finlandii, na Litwie, Łotwie, w Polsce i Szwecji oraz uchylającym decyzję Komisji 2007/182/WE (Dz. Urz. UE L 281 z 31.10.2017, str. 14).
Zgodnie z ust. 1.1 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001 zobowiązano 6 państw członkowskich Unii Europejskiej: Estonię, Finlandię, Łotwę, Litwę, Polskę i Szwecję do przeprowadzenia trzyletniego programu nadzoru nad CWD. Program rozpoczyna się 1 stycznia 2018 r. i trwa do 31 grudnia 2020 r. Program w tym zakresie będzie również realizowany przez 2 inne państwa należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Norwegię i Islandię.
Na podstawie ust. 1.2 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001 w ramach Programu pobiera się próbki do badania w kierunku TSE od następujących gatunków jeleniowatych:
Nadzór nad CWD na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obejmuje jeleniowate z grup docelowych określonych w ust. 2.4 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001, tj.:
Próbki do badania w kierunku TSE będą pobierane przez lekarzy weterynarii lub osoby przeszkolone w tym zakresie (np. myśliwych).
Zgodnie z ust. 2.3 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001 próbki do badania w kierunku TSE pobiera się od jeleniowatych w wieku powyżej 12 miesiąca życia, a ich wiek ocenia się na podstawie uzębienia oraz oczywistych oznak dojrzałości lub na podstawie innych wiarygodnych informacji.
W przypadku dodatniego wyniku badania w kierunku TSE ma zastosowanie ust. 2.5 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
Próbki do badania w kierunku TSE pobiera się zgodnie z ust. 3.1 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001 oraz z uwzględnieniem ust. 3.2 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
Szybkie testy, które stosuje się do badań w kierunku TSE, przeprowadza się zgodnie z ust. 3.2 lit. a część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
W przypadku niejednoznacznego lub dodatniego wyniku szybkiego testu próbkę do badania w kierunku TSE poddaje się badaniom potwierdzającym zgodnie z ust. 3.2 lit. b część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
W przypadku dodatniego wyniku badania w kierunku TSE przeprowadza się dodatkową charakterystykę izolatów zgodnie z ust. 3.2 lit. c część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
W przypadku uzyskania dodatniego lub ujemnego wyniku badania w kierunku TSE ma zastosowanie ust. 3.3 część III rozdział A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
Sprawozdawczość dotycząca CWD jest prowadzona zgodnie z ust. 9 sekcja A część III rozdział B załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001.
1) euroazjatycki renifer tundrowy (Rangifer tarandus tarandus);
2) fiński renifer leśny (Rangifer tarandus fennicus);
4) sarna (Capreolus capreolus);
5) jeleń wirginijski (Odocoileus virginianus);
6) jeleń szlachetny (Cervus elaphus).
1) jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych i żyjące w niewoli:
a) padłe lub poddane eliminacji jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych lub żyjące w niewoli, zdefiniowane jako jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych lub żyjące w niewoli znalezione martwe na zamkniętym terytorium, na którym są utrzymywane, podczas transportu lub w rzeźni, jak również jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych lub żyjące w niewoli uśmiercone z powodów zdrowotnych lub ze względu na wiek,
b) jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych lub żyjące w niewoli, u których występują objawy kliniczne lub które są chore, zdefiniowane jako jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych lub żyjące w niewoli wykazujące nietypowe objawy zachowania lub zaburzenia narządu ruchu lub będące w ogólnie złym stanie,
c) poddane ubojowi jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych, które uznano za niezdatne do spożycia przez ludzi,
d) poddane ubojowi jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych uznane za zdatne do spożycia przez ludzi, jeżeli w okresie realizacji Programu zidentyfikowano mniej niż 3000 jeleniowatych utrzymywanych w warunkach fermowych lub żyjących w niewoli należących do grup wymienionych w lit. a-c;
2) dzikie i częściowo oswojone jeleniowate:
a) padłe lub poddane eliminacji dzikie lub częściowo oswojone jeleniowate, zdefiniowane jako jeleniowate znalezione martwe w naturalnym środowisku, jak również częściowo oswojone jeleniowate znalezione martwe lub uśmiercone z powodów zdrowotnych lub ze względu na wiek,
b) jeleniowate zranione lub zabite na drogach lub przez drapieżniki, zdefiniowane jako dzikie lub częściowo oswojone jeleniowate potrącone przez pojazdy drogowe lub przez pociągi albo zaatakowane przez drapieżniki,
c) dzikie i częściowo oswojone jeleniowate, u których występują objawy kliniczne lub które są chore, zdefiniowane jako dzikie i częściowo oswojone jeleniowate, u których zaobserwowano objawy nietypowego zachowania lub zaburzeń ruchu lub będące w ogólnie złym stanie zdrowia,
d) upolowane dzikie jeleniowate i poddane ubojowi częściowo oswojone jeleniowate, które uznano za niezdatne do spożycia przez ludzi,
e) upolowane dzikie jeleniowate łowne i poddane ubojowi częściowo oswojone jeleniowate uznane za zdatne do spożycia przez ludzi, jeżeli zidentyfikowano mniej niż 3000 dzikich i częściowo oswojonych jeleniowatych należących do grup wymienionych w lit. a-d.