Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kinematografii

Państwo sprawuje mecenat nad działalnością w dziedzinie kinematografii, jako części kultury narodowej, polegający w szczególności na wspieraniu produkcji i promocji filmu, upowszechnianiu kultury filmowej oraz ochronie dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie filmu.

Kinematografia obejmuje twórczość filmową, produkcję filmów, usługi filmowe, dystrybucję i rozpowszechnianie filmów, w tym działalność kin, upowszechnianie kultury filmowej, promocję polskiej twórczości filmowej oraz gromadzenie, ochronę i upowszechnianie zasobów sztuki filmowej.

Filmem jest utwór dowolnej długości, w tym utwór dokumentalny lub animowany, złożony z serii następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, utrwalonych na jakimkolwiek nośniku umożliwiającym wielokrotne odtwarzanie, wywołujących wrażenie ruchu i składających się na oryginalną całość, wyrażającą akcję (treść) w indywidualnej formie, a ponadto, z wyjątkiem utworów dokumentalnych i animowanych, przeznaczony do wyświetlania w kinie jako pierwszym polu eksploatacji w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Film uznaje się za film polski, jeżeli jego producentem lub koproducentem jest podmiot mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto spełniony jest co najmniej jeden z warunków:

Zadania organów administracji rządowej w zakresie kinematografii realizuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zwany dalej „ministrem”.

Do zakresu działania ministra należy w szczególności:

W celu wspierania rozwoju kinematografii tworzy się Polski Instytut Sztuki Filmowej, zwany dalej „Instytutem”, będący państwową osobą prawną.

Siedzibą Instytutu jest miasto stołeczne Warszawa.

Instytut realizuje zadania z zakresu polityki państwa w dziedzinie kinematografii, w szczególności przez:

Instytut, w zakresie realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, współpracuje z organami administracji rządowej i jednostkami samorządu terytorialnego.

Instytut samodzielnie gospodaruje mieniem oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadą efektywnego ich wykorzystania.

Instytut nie może wykonywać działalności gospodarczej.

Nadzór nad działalnością Instytutu sprawuje minister.

Minister, w terminie 30 dni, bada uchwały podejmowane przez Radę Instytutu i przesyłane mu niezwłocznie przez ten organ, w zakresie zgodności z prawem, i stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części, jeżeli narusza ona prawo lub stwarza zagrożenie wystąpienia ujemnego wyniku finansowego.

Minister zatwierdza roczny plan działalności oraz projekt rocznego planu finansowego Instytutu; zatwierdzony projekt rocznego planu finansowego Instytutu jest przekazywany ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w trybie określonym w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Minister rozpatruje i zatwierdza roczne sprawozdanie z działalności oraz roczne sprawozdanie finansowe Instytutu.

Minister wskazuje biegłego rewidenta do badania rocznego sprawozdania finansowego.

Instytut działa na podstawie ustawy i statutu.

Minister, w drodze zarządzenia, nadaje Instytutowi statut, w którym określa w szczególności:

- uwzględniając stworzenie właściwych warunków do prawidłowej realizacji zadań przez Instytut.

Zarządzenie, o którym mowa w ust. 2, ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Dyrektor kieruje Instytutem i reprezentuje go na zewnątrz.

Do zadań Dyrektora należy w szczególności:

Dyrektor może ustanawiać stypendia i nagrody ze środków Instytutu.

Dyrektora powołuje minister po przeprowadzeniu konkursu. Komisję konkursową powołuje minister, w szczególności spośród kandydatów zgłoszonych przez środowiska filmowe, w tym twórców i producentów filmowych oraz związki zawodowe działające w kinematografii.

Kadencja Dyrektora trwa 5 lat.

Funkcję Dyrektora można pełnić nie więcej niż przez dwie kadencje.

Zastępcę Dyrektora powołuje i odwołuje minister na wniosek Dyrektora.

Dyrektor i jego zastępca są zatrudniani na podstawie powołania, z tym że do Dyrektora nie stosuje się art. 70 § 1 Kodeksu pracy.

Minister może odwołać Dyrektora, po zasięgnięciu opinii Rady, przed upływem kadencji w przypadku:

W przypadkach, o których mowa w ust. 6, minister może odwołać Dyrektora również na wniosek Rady.

W okresie kierowania Instytutem Dyrektor nie może wykonywać innej działalności związanej z kinematografią, a w szczególności być zatrudniony w instytucjach kultury oraz podmiotach wykonujących działalność gospodarczą w zakresie produkcji filmów i dystrybucji filmów, posiadać akcji lub udziałów w takich podmiotach, a także być członkiem ich organów.

Minister określi, w drodze rozporządzenia, sposób ogłaszania, organizację i tryb przeprowadzania konkursu, a także skład, sposób powołania oraz zadania komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności potrzebę sprawnego przeprowadzenia konkursu oraz wszechstronnej oceny kwalifikacji kandydatów.

Rada składa się z jedenastu członków powoływanych na okres 3 lat przez ministra.

W skład Rady minister powołuje:

Pracami Rady kieruje przewodniczący wybierany przez Radę spośród jej członków w głosowaniu tajnym, zwykłą większością głosów w obecności co najmniej sześciu członków. Rada może w czasie kadencji dokonać, w tym samym trybie, zmiany jej przewodniczącego.

Nie można pełnić funkcji członka Rady przez więcej niż dwie kolejno po sobie następujące kadencje.

Za pełnienie funkcji członka Rady nie przysługuje wynagrodzenie.

Minister może odwołać członka Rady przed upływem kadencji w przypadku:

W przypadku odwołania członka Rady przed upływem kadencji minister powołuje nowego członka Rady na okres do końca tej kadencji.

Do zadań Rady należy w szczególności:

Rada może przedstawiać ministrowi, innym organom administracji publicznej i Dyrektorowi stanowiska, opinie lub wnioski we wszystkich sprawach dotyczących Instytutu i kinematografii.

Przychodami Instytutu są:

Instytut może otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację zadań inwestycyjnych.

Koszty działalności Instytutu pokrywane są z przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4.

Podmiot prowadzący kino dokonuje wpłaty na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułu wyświetlania filmów i reklam w kinie, przed podziałem z podmiotem prowadzącym dystrybucję.

Podmiot prowadzący dystrybucję dokonuje wpłaty na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego ze sprzedaży oraz wynajmu nośników z nagranymi na nich filmami oraz z umów upoważniających inne podmioty do takiej sprzedaży lub wynajmu.

Nadawca programu telewizyjnego dokonuje wpłaty na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułu emisji reklam, telesprzedaży i audycji sponsorowanych albo przychodu pochodzącego z pobranych bezpośrednio od abonentów opłat za dostęp do nadawanych programów, jeżeli przychód ten w danym okresie rozliczeniowym jest wyższy.

Operator platformy cyfrowej dokonuje wpłaty na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułu przychodów pochodzących z opłat za dostęp do programów telewizyjnych nadawanych lub reemitowanych na platformie cyfrowej.

Operator telewizji kablowej dokonuje wpłaty na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułu przychodów pochodzących z opłat za dostęp do reemitowanych programów telewizyjnych oraz świadczenia usług reemisji.

Podmiot kontrolowany w ramach grupy kapitałowej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów przez podmiot, o którym mowa w ust. 1-5, dokonuje wpłaty na rzecz Instytutu w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułów, o których mowa w ust. 1-5. W takim przypadku podmiot kontrolujący może od kwoty należnej Instytutowi z tytułu, o którym mowa w ust. 1-5, odliczyć, w danym okresie rozliczeniowym, kwoty faktycznie wpłacone na rzecz Instytutu z tego tytułu, w tym samym okresie rozliczeniowym, przez podmiot kontrolowany w ramach grupy kapitałowej.

Publiczny nadawca telewizyjny jest zobowiązany przeznaczyć na produkcję filmów nie mniej niż 1,5% rocznych wpływów z abonamentu za posiadanie odbiorników telewizyjnych. Z wykonania tego obowiązku nadawca przekazuje Dyrektorowi roczne sprawozdanie w terminie do końca pierwszego kwartału roku kalendarzowego. W przypadku gdy kwota, o której mowa w zdaniu pierwszym, nie zostanie w całości wydatkowana na produkcję filmów, nadawca przekazuje Instytutowi różnicę wynikającą z rozliczenia w terminie 1 miesiąca po upływie pierwszego kwartału roku kalendarzowego.

Wpłaty, o których mowa w ust. 1-5 i 6, są przekazywane w okresach kwartalnych, w terminie 30 dni po upływie kwartału.

Do należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1-5, 6 i 7, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.¹⁾), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują Dyrektorowi, a uprawnienia organu odwoławczego - ministrowi.

Wpłaty, o których mowa w ust. 1-5, 6 i 7, stanowią koszty uzyskania przychodów, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w dacie ich poniesienia.

Podstawą gospodarki finansowej Instytutu jest roczny plan finansowy.

Roczny plan finansowy obejmuje w szczególności:

Rokiem obrotowym Instytutu jest rok kalendarzowy.

Instytut prowadzi rachunkowość na zasadach określonych w przepisach o rachunkowości.

Roczne sprawozdanie finansowe Instytutu podlega badaniu przez biegłego rewidenta.

Instytut tworzy:

Fundusz statutowy odzwierciedla wartość mienia otrzymanego przez Instytut w momencie utworzenia.

Fundusz statutowy zwiększa się o:

Fundusz statutowy zmniejsza się o:

Fundusz rezerwowy tworzy się z zysku netto. Odpis na fundusz rezerwowy nie może być niższy niż 10% zysku netto. Instytut może zaniechać odpisu, gdy stan funduszu rezerwowego przekroczy równowartość 2% kosztów działalności Instytutu w roku obrotowym.

Fundusz rezerwowy przeznacza się na pokrycie straty netto.

Z wnioskiem o dofinansowanie przedsięwzięcia z zakresu przygotowania projektów filmowych, produkcji filmów, dystrybucji filmów i rozpowszechniania filmów, promocji polskiej twórczości filmowej i upowszechniania kultury filmowej, zwanego dalej „dofinansowaniem przedsięwzięcia”, może wystąpić każdy podmiot prowadzący działalność w zakresie kinematografii, zarówno polski, jak i z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz strukturę własności, z zastrzeżeniem ust. 2.

Instytut nie może udzielić dofinansowania przedsięwzięcia:

Dofinansowanie przedsięwzięcia udzielane jest w oparciu o następujące kryteria:

Dofinansowanie przedsięwzięcia odbywa się w formie dotacji, a w odniesieniu do przedsięwzięć z zakresu przygotowania projektów filmowych i produkcji filmów również w formie udzielenia pożyczki lub poręczenia.

Dofinansowanie przedsięwzięcia nie może przekroczyć 50% budżetu filmu, z wyjątkiem filmów, których treść i forma mają charakter ambitny artystycznie i które mają ograniczone walory komercyjne lub debiutów reżyserskich (film trudny) oraz filmów niskobudżetowych. W każdym przypadku kwota dofinansowania przedsięwzięcia nie może przekroczyć 90% budżetu przedsięwzięcia.

Instytut udziela dofinansowania przedsięwzięcia w drodze umowy cywilnoprawnej, którą w imieniu Instytutu zawiera Dyrektor, po zasięgnięciu opinii ekspertów.

Instytut jako organ udzielający dofinansowania przedsięwzięcia zobowiązany jest do kontroli rozliczenia przychodów i kosztów dofinansowanego przedsięwzięcia. Kontroli podlega również przebieg i sposób realizacji przedsięwzięcia oraz prawidłowość wykorzystania otrzymanego z Instytutu dofinansowania.

Podmiot otrzymujący dofinansowanie przedsięwzięcia jest zobowiązany, w przypadku osiągnięcia zysku z przedsięwzięcia, do zwrotu dofinansowania przedsięwzięcia na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych.

Minister określi, w drodze rozporządzenia:

- uwzględniając konieczność realizacji celów, określonych w art. 3 ust. 1, efektywnego i skutecznego wykorzystania dofinansowania przedsięwzięcia oraz zapewnienia przejrzystości jego udzielania.

Ekspertów, o których mowa w art. 23 ust. 3, powołuje, w liczbie co najmniej 7, minister spośród przedstawicieli środowisk filmowych oraz środowisk opiniotwórczych na okres 12 miesięcy.

Opinie ekspertów są sporządzane na piśmie i zawierają szczegółową analizę przedsięwzięcia pod kątem kryteriów, o których mowa w art. 22 ust. 3.

Ekspert sporządzający opinię nie może być w jakikolwiek sposób związany z realizacją analizowanego przedsięwzięcia.

W ramach kontroli, o których mowa w art. 23 ust. 4, upoważnieni pracownicy Instytutu mogą badać dokumenty i inne nośniki informacji, które mają lub mogą mieć znaczenie dla oceny prawidłowości wykorzystania dofinansowania przedsięwzięcia, oraz żądać udzielenia ustnie lub na piśmie informacji dotyczących wykonania objętego dofinansowaniem przedsięwzięcia.

Minister określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w art. 23 ust. 4, uwzględniając konieczność realizacji celów, określonych w art. 3 ust. 1, oraz efektywnego i skutecznego wykorzystania dofinansowania przedsięwzięcia.

Instytut może odstąpić od umowy o udzielenie dofinansowania przedsięwzięcia w przypadku wykorzystania dofinansowania przedsięwzięcia niezgodnie z przeznaczeniem, nieterminowego lub nienależytego wykonywania umowy, w tym w szczególności zmniejszenia zakresu objętego dofinansowaniem przedsięwzięcia stwierdzonego na podstawie wyników kontroli oraz oceny realizacji wniosków i zaleceń pokontrolnych.

Odstępując od umowy Instytut określa kwotę wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia przekazania środków, termin jej zwrotu oraz nazwę i numer konta, na które należy dokonać wpłaty.

Działalność w zakresie ochrony narodowego dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie kinematografii prowadzi państwowa instytucja kultury wyspecjalizowana w zakresie ochrony narodowego dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie kinematografii oraz filmoteki regionalne.

Do zadań państwowej instytucji kultury wyspecjalizowanej w zakresie ochrony narodowego dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie kinematografii należy w szczególności:

Państwowa instytucja kultury wyspecjalizowana w zakresie ochrony narodowego dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie kinematografii udostępnia Instytutowi zgromadzone materiały filmowe, w tym materiały wyjściowe i promocyjne, w celu wykorzystania ich do działalności określonej w ustawie lub w statucie. Wysokość opłat za udostępnianie materiałów określi minister w drodze zarządzenia.

Samorządy lokalne mogą tworzyć filmoteki regionalne w formie samorządowych instytucji kultury w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 862 oraz z 2018 r. poz. 152). Zakres działania filmotek regionalnych określa ust. 2, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa kulturalnego kinematografii w regionie.

Do działalności państwowej instytucji kultury wyspecjalizowanej w zakresie ochrony narodowego dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie kinematografii i filmotek regionalnych w zakresie państwowego zasobu archiwalnego, określonej w ust. 2 pkt 1-3, stosuje się ustawę z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2018 r. poz. 217, 357 i 398).

Wierzytelności państwowych instytucji filmowych, w stosunku do których toczy się postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe, wymagalne w dniu wejścia ustawy w życie - z tym dniem stają się nieodpłatnie mieniem Instytutu.

Wierzytelności Skarbu Państwa wobec państwowych instytucji filmowych z tytułu odpłatnego nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. własności budynków, innych urządzeń i lokali, niezaspokojone w całości lub części do dnia wejścia ustawy w życie - z tym dniem stają się nieodpłatnie mieniem Instytutu.

Wierzytelności Skarbu Państwa wobec samorządowych instytucji filmowych z tytułu odpłatnego nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. własności budynków, innych urządzeń i lokali, niezaspokojone w całości lub części do dnia wejścia ustawy w życie - z dniem przekształcenia samorządowej instytucji filmowej w samorządową instytucję kultury stają się nieodpłatnie mieniem tej samorządowej instytucji kultury.

Zmiana w księgach wieczystych wpisów dotyczących hipotek zabezpieczających wierzytelności, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje na wniosek Dyrektora, a w odniesieniu do wierzytelności, o których mowa w ust. 3, na wniosek właściwego organu wykonawczego organizatora samorządowej instytucji kultury.

Pierwszego Dyrektora minister powołuje na okres do czasu powołania Dyrektora w trybie art. 14 ust. 1, nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia wejścia niniejszej ustawy w życie.

Okresu pełnienia funkcji Dyrektora, o którym mowa w ust. 1, nie zalicza się na poczet kadencji, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3.

Zarząd województwa będący organem założycielskim samorządowej instytucji filmowej staje się, z dniem wejścia w życie ustawy, organizatorem w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Organizator, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy nada statut samorządowej instytucji kultury, o której mowa w art. 38.

Organy samorządowej instytucji filmowej, o której mowa w ust. 1, pełnią funkcję do czasu powołania organów zarządzających samorządowej instytucji kultury, o której mowa w art. 38, nie dłużej niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy.

Pracownicy samorządowej instytucji filmowej, o której mowa w ust. 1, stają się, z dniem wejścia w życie ustawy, pracownikami samorządowej instytucji kultury, o której mowa w art. 38.

Mienie samorządowej instytucji filmowej, o której mowa w ust. 1, staje się, z dniem wejścia w życie ustawy, mieniem samorządowej instytucji kultury, o której mowa w art. 38.

Samorządowa instytucja kultury, o której mowa w art. 38, wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była samorządowa instytucja filmowa, o której mowa w ust. 1, bez względu na charakter prawny tych stosunków.