Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 października 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin

Wojskowym organem właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego, zwany dalej „wojskowym organem emerytalnym”.

Siedziby i terytorialny zasięg działania wojskowych organów emerytalnych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Właściwość wojskowego organu emerytalnego ustala się według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do zaopatrzenia emerytalnego.

W przypadku gdy członkowie rodziny zamieszkują na terenie działania dwóch lub więcej wojskowych organów emerytalnych, właściwy do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz wypłaty świadczeń z tytułu tego zaopatrzenia jest wojskowy organ emerytalny, na którego terenie działania zamieszkuje małżonek żołnierza, a w razie jego braku - najstarsze dziecko uprawnione do zaopatrzenia.

Wojskowym organem emerytalnym właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz wypłaty świadczeń z tytułu tego zaopatrzenia w stosunku do osób przebywających na stałe za granicą jest dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie.

Zainteresowany zgłasza wniosek do wojskowego organu emerytalnego na piśmie lub ustnie do protokołu.

Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej prawomocną decyzją zgłasza się wyłącznie na piśmie.

Wniosek o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia z tego tytułu, zwany dalej „wnioskiem”, zawiera:

Do wniosku załącza się dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia z tego tytułu.

Postępowanie w sprawie świadczeń wszczyna się z urzędu, jeżeli ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, zwana dalej „ustawą”, tak stanowi.

Za datę zgłoszenia wniosku przyjmuje się datę złożenia wniosku w wojskowym organie emerytalnym na piśmie lub ustnie do protokołu, a w przypadku przesłania wniosku za pośrednictwem podmiotu prowadzącego działalność polegającą na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym - datę nadania wniosku za pośrednictwem tego podmiotu.

Za datę zgłoszenia wniosku uważa się również datę złożenia wniosku do innych organów niż określone w ust. 1, jeżeli do właściwości tych organów należą sprawy świadczeń emerytalno -rentowych, a także datę złożenia wniosku w polskim urzędzie konsularnym lub w innej polskiej placówce dyplomatycznej.

Wniosek zgłoszony do niewłaściwego wojskowego organu emerytalnego organ ten niezwłocznie przesyła do właściwego wojskowego organu emerytalnego.

O przekazaniu wniosku, o którym mowa w ust. 3, wojskowy organ emerytalny zawiadamia zainteresowanego.

Jeżeli wniosek został zgłoszony w zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej państwa, z którym Rzeczpospolitą Polską łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, za datę złożenia wniosku uważa się datę uznaną za datę złożenia wniosku zgodnie z wewnętrznym ustawodawstwem stosowanym przez tę instytucję.

W postępowaniu przed wojskowym organem emerytalnym zainteresowany może działać osobiście lub przez pełnomocnika, jeżeli charakter czynności nie wymaga jego osobistego działania.

Pełnomocnikiem zainteresowanego może być osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych.

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie i złożone do akt sprawy w oryginale lub w urzędowo poświadczonym odpisie.

Odpis pełnomocnictwa może uwierzytelnić również organ administracji rządowej lub samorządowej, a także wojskowy organ emerytalny.

Pełnomocnictwo może zostać zgłoszone również ustnie do protokołu sporządzonego w siedzibie wojskowego organu emerytalnego.

W przypadku przebywania zainteresowanego za granicą odpis pełnomocnictwa może poświadczyć konsul Rzeczypospolitej Polskiej lub inna upoważniona osoba w polskiej placówce dyplomatycznej lub konsularnej.

Zainteresowany może wycofać wniosek, jednakże nie później niż do dnia doręczenia decyzji.

Wycofanie wniosku jest skuteczne, jeżeli nastąpiło w formie przewidzianej dla zgłoszenia wniosku.

Zainteresowany ubiegający się o emeryturę lub rentę inwalidzką załącza do wniosku dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające prawo do tych świadczeń:

Zainteresowany, o którym mowa w ust. 1, wraz z wnioskiem składa pisemne oświadczenie, czy:

Dokumenty, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-4, wydaje zainteresowanemu dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę wojskową w dniu zwolnienia tego żołnierza ze służby wojskowej.

Dokumenty, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 5, wydaje zainteresowanemu dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostawał w dniu zwolnienia ze służby wojskowej.

Wzór odpisu przebiegu służby wojskowej, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2, stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Małżonek (wdowa lub wdowiec) ubiegający się o przyznanie renty rodzinnej do wniosku, oprócz dokumentów, o których mowa w § 10 ust. 1, załącza:

Zainteresowany, o którym mowa w ust. 1, składa pisemne oświadczenie:

Jeżeli wniosek dotyczy renty rodzinnej po emerycie lub renciście, okoliczności, na które dowody znajdują się w aktach emerytalno -rentowych zmarłego, wojskowy organ emerytalny ustala na podstawie tych akt.

Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione ubiegające się o rentę rodzinną, które ukończyły 16 lat, poza dokumentami i oświadczeniami wymienionymi w § 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, do wniosku załączają również dokumenty stwierdzające:

W przypadku wniosku o rentę rodzinną dla przyjętych na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuków, rodzeństwa i innych dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, ubiegających się o rentę rodzinną oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1 załącza się oświadczenia i dokumenty potwierdzające, że:

Przepis § 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Rodzice ubiegający się o rentę rodzinną, poza złożeniem dokumentów i oświadczeń określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, dodatkowo zgłaszają pisemne oświadczenie, czy żołnierz, emeryt lub rencista bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania.

Przepis § 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Osoba ubiegająca się o wypłatę zasiłku pogrzebowego z tytułu śmierci emeryta, rencisty lub członka rodziny załącza do wniosku o zasiłek pogrzebowy:

Środkiem dowodowym poniesienia kosztów pogrzebu mogą być w szczególności rachunki potwierdzające: zakup miejsca pochowania na cmentarzu, zakup trumny lub urny albo kremacji zwłok, przewóz zwłok do miejscowości, w której zmarły ma być pochowany, oraz zorganizowanie pogrzebu i przeprowadzenie pochówku zmarłego - stosownie do warunków i zwyczajów przyjętych przy organizowaniu pochówku.

Okresy służby wojskowej i okresy równorzędne z tą służbą zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie odpisu przebiegu służby wojskowej wynikającej z akt personalnych żołnierza lub innych dokumentów przedstawionych przez zainteresowanego.

Okresy służby wojskowej pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie:

Okresy składkowe i nieskładkowe oraz okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli zostały udowodnione w sposób określony w art. 117 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku braku informacji na indywidualnym koncie ubezpieczonego okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. dolicza się do wysługi emerytalnej na podstawie zaświadczenia wydanego przez płatnika składek, zawierającego informację o okresach opłacania i nieopłacania składek.

Okresy służby traktowane jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim, w tym okresy służby w szczególnych warunkach uwzględniane przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego w ramach zaopatrzenia emerytalnego, dokumentuje się na podstawie zaświadczenia wystawionego odpowiednio przez komórki lub jednostki organizacyjne:

- właściwe w sprawach kadrowych.

Dokumenty, o których mowa w § 16 ust. 2, wystawiają dowódcy (szefowie) jednostek wojskowych po upływie każdego roku kalendarzowego, w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego.

W razie przeniesienia żołnierza do innej jednostki wojskowej czynności określonych w ust. 1 dokonuje się na dzień skierowania żołnierza do tej jednostki.

W stosunku do żołnierza wykonującego zadania lub kierującego działaniami, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 7, czynności określonych w ust. 1 dokonuje się na dzień zakończenia pełnienia tej służby.

W stosunku do żołnierza pełniącego służbę poza granicami państwa w przypadkach, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 8 i 9, czynności określonych w ust. 1 dokonuje się po powrocie do kraju.

W przypadku udowadniania okresów składkowych lub nieskładkowych za pomocą zeznań świadków zainteresowany lub jego pełnomocnik oświadcza, że okresów tych nie może potwierdzić odpowiednimi dokumentami.

Zeznania świadków złożone w formie pisemnej lub ustnej do protokołu sporządzonego w siedzibie wojskowego organu emerytalnego zawierają w szczególności:

W przypadku doręczenia pisemnych zeznań świadków za pośrednictwem przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie doręczania przesyłek, własnoręczność podpisów świadków na zeznaniach powinna być poświadczona przez organ administracji rządowej, organ samorządu terytorialnego, notariusza lub konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli świadkiem jest żołnierz pełniący czynną służbę wojskową, jego własnoręczny podpis może być potwierdzony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni służbę.

Dokumenty, o których mowa w § 10 ust. 1, § 12 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, § 14, § 15 ust. 1 i § 16 ust. 2, 4 i 5, oraz pisemne zeznania świadków, o których mowa w § 18 ust. 2 i 3, składa się w oryginale.

Dokumenty stwierdzające okoliczności uzasadniające prawo do zaopatrzenia emerytalnego nie podlegają zwrotowi.

Na okoliczności, których potwierdzenie dokumentami nie jest wymagane, zainteresowany składa pisemne oświadczenie.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera podpis zainteresowanego złożony w obecności pracownika przyjmującego oświadczenie, który potwierdza swoje uczestnictwo podpisem i pieczęcią.

Jeżeli ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego uzależnione jest od inwalidztwa żołnierza, wojskowy organ emerytalny, na wniosek zainteresowanego, kieruje go do właściwej komisji lekarskiej.

Jeżeli warunkiem ustalenia prawa do renty rodzinnej jest uznanie za osobę niezdolną do pracy członka rodziny zmarłego żołnierza, emeryta lub rencisty, wojskowy organ emerytalny, na wniosek tego członka rodziny, zwraca się do właściwej terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o skierowanie wskazanej we wniosku osoby na badanie przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu wydania orzeczenia o niezdolności do pracy i stopniu tej niezdolności lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, dołączając zaświadczenie o stanie zdrowia tej osoby.

Wojskowy organ emerytalny bada i ocenia całokształt sprawy o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu na podstawie przedłożonych dokumentów, zeznań świadków oraz oświadczeń zainteresowanego.

W razie rozbieżności między przedłożonymi dowodami albo w razie wątpliwości co do zgodności dowodów ze stanem faktycznym, ich wiarygodności lub autentyczności, wojskowy organ emerytalny przeprowadza postępowanie wyjaśniające.

Wojskowy organ emerytalny wydaje decyzję w sprawie zaopatrzenia emerytalnego, która oprócz składników określonych w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133) zawiera:

W decyzji, o której mowa w ust. 1, wojskowy organ emerytalny poucza zainteresowanego o obowiązku zawiadamiania tego organu o okolicznościach, o których mowa w art. 40a ust. 1 ustawy.

W przypadku wydania decyzji, w której nie ustalono prawa do zaopatrzenia emerytalnego, wojskowy organ emerytalny poucza zainteresowanego o możliwości ubiegania się o ustalenie prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub w innych przepisach.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wojskowy organ emerytalny zwraca zainteresowanemu złożone przez niego dokumenty i oświadczenia.

Przy obliczaniu wysługi emerytalnej sumuje się poszczególne okresy o jednakowym procentowym wskaźniku, obejmujące lata, miesiące i dni. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc trzydzieści dni kalendarzowych. Sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. W końcowym podsumowaniu okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane, z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy.

W przypadku gdy w zaświadczeniu stwierdzającym okresy zatrudnienia przypadające przed dniem 1 stycznia 1999 r. są podane dni robocze, a nie okresy zatrudnienia, łączną liczbę dni przelicza się na miesiące, przyjmując za miesiąc dwadzieścia dwa dni robocze, a w odniesieniu do okresów zatrudnienia przypadających przed dniem 1 stycznia 1981 r. - dwadzieścia pięć dni roboczych.

W przypadku gdy z dowodów wynikają tylko miesiące rozpoczęcia lub zakończenia zatrudnienia przypadające przed dniem 1 stycznia 1999 r., przyjmuje się za początek lub koniec tego okresu odpowiednio pierwszy i ostatni dzień miesiąca.

Emerytury wojskowe, wojskowe renty inwalidzkie, wojskowe renty rodzinne oraz dodatki, zasiłki i świadczenia pieniężne, o których mowa w art. 25 ustawy, wypłaca się miesięcznie z góry w dziesiątym dniu każdego miesiąca kalendarzowego, za który świadczenia przysługują.

W przypadku gdy wypłata świadczeń, o których mowa w ust. 1, wypada w dniu wolnym od pracy, świadczenia te wypłaca się w dniu poprzedzającym dzień wolny od pracy.

Renta rodzinna przysługująca małoletniemu wypłacana jest jego opiekunowi.

W przypadku gdy dla osoby pełnoletniej uprawnionej do emerytury lub renty rodzinnej ustanowiono opiekę lub kuratelę, emeryturę lub rentę rodzinną wypłaca się odpowiednio opiekunowi lub kuratorowi po uzyskaniu przez kuratora zezwolenia sądu na wypłatę świadczenia do jego rąk.

W przypadku gdy z akt sprawy wynika konieczność ustanowienia dla osoby uprawnionej do emerytury lub renty opiekuna lub kuratora, do czasu jego ustanowienia świadczenia te wypłaca się do rąk osoby sprawującej faktyczną opiekę, wskazanej przez właściwy organ gminy.

Na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej przyznającej w drodze wyjątku zaopatrzenie emerytalne właściwy wojskowy organ emerytalny podejmuje wypłatę tego świadczenia i zawiadamia o tym zainteresowanego lub jego pełnomocnika.

Zawiadomienie o wypłacie świadczenia, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

Jeżeli do ustalenia świadczeń i ich wypłaty odrębne przepisy wymagają ustalenia równowartości w polskich złotych kwoty świadczenia zagranicznego wyrażonej w walucie obcej, zastosowanie ma kurs złotego do waluty obcej ogłoszony przez Narodowy Bank Polski z dnia dokonywania przeliczenia, chyba że umowa międzynarodowa lub przepisy Unii Europejskiej stanowią inaczej.

Kwoty poniesionych kosztów pogrzebu wykazane w walucie obcej przelicza się według kursu, o którym mowa w ust. 1, obowiązującego na dzień zgonu.

Osoba posiadająca uprawnienia do emerytury lub renty otrzymuje legitymację emeryta -rencisty wojskowego, zwaną dalej „legitymacją”.

Wojskowy organ emerytalny jest właściwy do wydawania i wymiany legitymacji oraz dokonywania w niej wpisów.

Legitymacja zawiera imię i nazwisko osoby uprawnionej do emerytury lub renty, numer PESEL, numer świadczenia, datę ważności, numer i datę wydania orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa, wpis o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nazwę wojskowego organu emerytalnego wydającego legitymację, datę wydania, serię i numer legitymacji.

W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, podpisy na legitymacji składa osoba upoważniona przez wojskowy organ emerytalny.

Podpisy, o których mowa w ust. 4, powinny być opatrzone pieczęcią okrągłą z wizerunkiem orła.

Wzór legitymacji stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Postępowania w sprawach o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wypłatę świadczeń pieniężnych z tego tytułu, wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, prowadzi się nadal na podstawie przepisów dotychczasowych.

Legitymacje wydane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zachowują ważność do czasu ich wymiany, nie dłużej jednak niż przez okres roku od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Legitymacje, o których mowa w ust. 2, wymienia się z urzędu.