§ 1. ↗
Ustala się zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Dz.U. 2019 poz. 2335 · Rozporządzenie · obowiązujący
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej1)
Na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 357, 730 i 1590) zarządza się, co następuje:
§ 2. ↗
Ustala się zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 3. ↗
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 grudnia 2019 r.2)
1)
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 2269).
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 września 2016 r. w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1567), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 357, 730 i 1590).
Załącznik nr 1 - Zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej ↗
1.
W zakresie działań mających na celu zachowanie zdrowia świadczeniobiorcy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, zwany dalej „lekarzem POZ”:
1)
prowadzi edukację zdrowotną;
2)
prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań bilansowych;
3)
uczestniczy w realizacji programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej, działając na rzecz zachowania zdrowia w społeczności lokalnej;
4)
rozpoznaje środowisko świadczeniobiorcy.
2.
W zakresie działań mających na celu profilaktykę chorób lekarz POZ:
1)
identyfikuje czynniki ryzyka oraz zagrożenia zdrowotne świadczeniobiorcy, a także podejmuje działania ukierunkowane na ich ograniczenie;
2)
informuje o obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym oraz o zalecanych szczepieniach ochronnych przeciw chorobom zakaźnym;
3)
przeprowadza badania kwalifikacyjne poprzedzające wykonanie obowiązkowych albo zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym oraz, jeżeli dotyczy, kieruje na konsultację specjalistyczną;
4)
koordynuje wykonanie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym;
5)
uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych;
6)
prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań przesiewowych.
3.
W zakresie działań mających na celu rozpoznawanie chorób lekarz POZ:
1)
planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do stanu zdrowia świadczeniobiorcy;
2)
informuje świadczeniobiorcę o możliwościach postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego stanu zdrowia oraz wskazuje podmioty właściwe do jego przeprowadzenia;
3)
przeprowadza badanie podmiotowe świadczeniobiorcy zgodnie z aktualną wiedzą medyczną;
4)
przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej;
5)
wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, w szczególności laboratoryjnych lub obrazowych;
6)
wystawia kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, jeżeli stwierdzi podejrzenie nowotworu złośliwego;
7)
kieruje świadczeniobiorcę do świadczeniodawców udzielających ambulatoryjnych lub stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy uzna to za konieczne;
8)
dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców;
9)
orzeka o stanie zdrowia świadczeniobiorcy po uprzednim, osobistym jego zbadaniu lub zbadaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej świadczeniobiorcy.
4.
W zakresie działań mających na celu leczenie chorób lekarz POZ:
1)
planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną;
2)
planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą działania edukacyjne mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie stanu będącego przyczyną choroby świadczeniobiorcy;
3)
zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne;
4)
wykonuje lub zleca wykonanie zabiegów;
5)
kieruje świadczeniobiorcę do innych świadczeniodawców, w celu wykonania zabiegów;
6)
kieruje świadczeniobiorcę do innych świadczeniodawców, w tym udzielających ambulatoryjnych lub stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych, w celu dalszego leczenia;
7)
kieruje do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej;
8)
kieruje do leczenia uzdrowiskowego;
9)
orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki;
10)
wydaje zaświadczenia i orzeczenia lekarskie, zgodnie z odpowiednimi przepisami;
11)
wystawia receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne;
12)
integruje, koordynuje lub kontynuuje działania lecznicze podejmowane w odniesieniu do świadczeniobiorcy przez innych świadczeniodawców w ramach swoich kompetencji zawodowych, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.
5.
W zakresie działań mających na celu rehabilitację świadczeniobiorcy lekarz POZ:
1)
wystawia skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne;
2)
wykonuje, stosownie do posiadanych kwalifikacji i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zabiegi rehabilitacyjne;
3)
wystawia receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne.
Załącznik nr 2 - Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej ↗
A.
Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, zwanej dalej „pielęgniarką POZ”
1.
Zadania pielęgniarki POZ w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują:
1)
rozpoznawanie, ocenę i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym u świadczeniobiorców;
2)
rozpoznawanie potrzeb pielęgnacyjnych i problemów zdrowotnych świadczeniobiorców;
3)
prowadzenie edukacji zdrowotnej;
4)
prowadzenie poradnictwa w zakresie zdrowego stylu życia;
5)
monitorowanie rozwoju dziecka;
6)
realizację programów zdrowotnych, programów polityki zdrowotnej i profilaktyki chorób;
7)
prowadzenie działań profilaktycznych u świadczeniobiorców z grup ryzyka zdrowotnego;
8)
organizowanie grup wsparcia;
9)
profilaktykę chorób wieku rozwojowego;
10)
edukację w zakresie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym.
2.
Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych obejmują:
1)
realizację opieki pielęgnacyjnej nad świadczeniobiorcą w różnych stanach zdrowia i choroby zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i standardami opieki pielęgniarskiej;
2)
wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych;
3)
przygotowywanie i aktywizowanie do samoopieki i samopielęgnacji w chorobie i niepełnosprawności.
3.
Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń diagnostycznych obejmują:
1)
przeprowadzanie wywiadów środowiskowych;
2)
wykonywanie badania fizykalnego;
3)
wykonywanie podstawowych parametrów życiowych i ich ocenę oraz interpretację;
4)
ocenę stanu ogólnego świadczeniobiorcy oraz procesu jego zdrowienia;
5)
ocenę jakości życia i wydolności psychofizycznej świadczeniobiorcy;
6)
wykrywanie odchyleń od normy rozwojowej;
7)
wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium przy wykorzystaniu zestawów i aparatury przeznaczonych do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy;
8)
ocenę i monitorowanie bólu;
9)
ocenę wydolności pielęgnacyjno-opiekuńczej rodziny;
10)
pobieranie materiału do badań diagnostycznych;
11)
wystawianie skierowań na wykonanie badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta - zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 576, z późn. zm.).
4.
Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń leczniczych obejmują:
1)
udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
2)
podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, podskórnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych;
3)
zakładanie opatrunków na rany, odleżyny i oparzenia;
4)
cewnikowanie pęcherza moczowego i usuwanie cewnika;
5)
płukanie pęcherza moczowego;
6)
wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych;
7)
w porozumieniu z lekarzem wykonywanie zabiegów pielęgnacyjno-leczniczych w stomiach, przetokach i trudno gojących się ranach;
8)
zdejmowanie szwów;
9)
wykonywanie inhalacji;
10)
wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna;
11)
ustalanie diety w żywieniu przewlekle chorych;
12)
dobór technik karmienia w zależności od stanu chorego;
13)
doraźną modyfikację dawki leków przeciwbólowych, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których jest uprawniona pielęgniarka;
14)
w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń - ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept oraz ordynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej;
15)
w ramach realizacji zleceń lekarskich - wystawianie recept na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, oraz wystawienie zleceń na wyroby medyczne - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej.
5.
Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych obejmują:
1)
rehabilitację przyłóżkową w celu zapobiegania powikłaniom wynikającym z procesu chorobowego i długotrwałego unieruchomienia;
2)
usprawnianie ruchowe;
3)
drenaż ułożeniowy, prowadzenie gimnastyki oddechowej;
4)
ćwiczenia ogólnousprawniające;
5)
ułożenie i przemieszczanie chorego w łóżku.
B.
Zakres zadań położnej podstawowej opieki zdrowotnej, zwanej dalej „położną POZ”
1.
Zadania położnej POZ w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują:
1)
edukację dotyczącą prozdrowotnego stylu życia kobiety;
2)
edukację przedporodową;
3)
poradnictwo w zakresie odżywiania w okresie ciąży i połogu;
4)
poradnictwo w zakresie pielęgnacji i prawidłowego żywienia noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia;
5)
poradnictwo laktacyjne i promowanie karmienia piersią;
6)
kształtowanie postaw rodzicielskich;
7)
edukację i udzielanie porad w zakresie powrotu płodności po porodzie i metod regulacji płodności;
8)
profilaktykę chorób ginekologicznych i patologii położniczych;
9)
edukację kobiety we wszystkich okresach życia w zakresie prowadzenia samoobserwacji oraz podejmowania działań w celu wczesnego wykrywania i likwidacji czynników ryzyka nowotworowego;
10)
edukację w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV oraz chorobom przenoszonym drogą płciową;
11)
profilaktykę chorób wieku rozwojowego;
12)
edukację w zakresie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym.
2.
3.
Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń diagnostycznych obejmują:
1)
przeprowadzanie wywiadu środowiskowego lub rodzinnego;
2)
monitorowanie rozwoju ciąży fizjologicznej;
3)
wykonywanie badania położniczego;
4)
zwracanie uwagi na relację rodziny z noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia;
5)
ocenę stanu psychicznego kobiety w okresie ciąży i połogu, w tym ryzyka wystąpienia depresji poporodowej;
6)
monitorowanie przebiegu połogu i rozwoju noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia;
7)
obserwację i ocenę rozwoju psychoruchowego noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia oraz adaptacji do środowiska zewnętrznego;
8)
wykonywanie pomiarów u kobiety i noworodka oraz ocenę tych pomiarów zgodnie z przepisami dotyczącymi standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, wydanymi na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190, z późn. zm.);
9)
ocenę poziomu bilirubiny u noworodka w oparciu o topografię zażółcenia według schematu Kramera oraz pobieranie materiału do testów przesiewowych w kierunku wykrycia chorób metabolicznych;
10)
wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium przy wykorzystaniu zestawów i aparatury przeznaczonych do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy;
11)
pobieranie materiału do badań diagnostycznych;
12)
wystawianie skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta - zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej.
4.
Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń leczniczych obejmują:
1)
udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
2)
udzielanie pomocy położniczej i neonatologicznej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego do czasu przybycia lekarza;
3)
przyjmowanie porodu nagłego w warunkach domowych;
4)
zabezpieczenie naciętego lub pękniętego krocza;
5)
udzielanie pomocy w okresie laktacji;
6)
wykonywanie zabiegów leczniczych, w tym:
a)
podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, podskórnych i śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych,
b)
zdejmowanie szwów,
c)
cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet, usuwanie cewnika, płukanie pęcherza moczowego,
d)
wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych,
e)
płukanie pochwy,
f)
leczenie i opatrywanie oparzeń, ran oraz odleżyn we współpracy z pielęgniarką POZ,
g)
wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna;
7)
ustalanie diety kobiety zgodnie z potrzebami;
8)
doraźną modyfikację dawki leczniczej leku przeciwbólowego, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których jest uprawniona położna;
9)
w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń - ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept oraz ordynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej;
10)
w ramach realizacji zleceń lekarskich - wystawianie recept na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, oraz wystawienie zleceń na wyroby medyczne - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej.