Obwieszczenie Ministra Infrastruktury oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych

Rozporządzenie określa znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

Na drogach stosuje się następujące znaki i sygnały drogowe:

Oprócz znaków, o których mowa w ust. 3 pkt 1, stosuje się znaki związane z oznaczeniem pasa drogowego i obiektów drogowych oraz oznaczenia w postaci urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności w związku z zamknięciem drogi lub jej części dla ruchu, z prowadzeniem na odcinku drogi publicznej badań, o których mowa w art. 140c ust. 2 pkt 3 ustawy, dotyczących znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a w razie potrzeby - znaki z napisami wskazującymi sposób korzystania z drogi, jeżeli nie może on być wyrażony znakami określonymi w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Znak drogowy pionowy umieszczony po prawej stronie jezdni lub nad jezdnią dotyczy kierujących znajdujących się na wszystkich pasach ruchu; jeżeli jednak znaki są umieszczone nad poszczególnymi pasami ruchu, to znak dotyczy tylko kierujących znajdujących się na pasie, nad którym znak jest umieszczony. Znak drogowy umieszczony po lewej stronie jezdni lub pasów ruchu stanowi powtórzenie znaku umieszczonego po prawej stronie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Kierujący jest obowiązany stosować się do znaku drogowego pionowego umieszczonego na wysyłającym żółte sygnały błyskowe pojeździe, który wykonuje na drodze prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne.

Znaki drogowe wyrażające zakazy lub nakazy odnoszące się do kierunku jazdy oraz znaki zakazu wjazdu pojazdów o określonych wymiarach, masie lub naciskach osi nie dotyczą kierującego pojazdem szynowym, poruszającego się po wyznaczonej dla niego trasie.

Napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku.

Napis podany na tabliczce może określać:

Jeżeli na znaku lub tabliczce jest podany układ dróg na skrzyżowaniu (schemat skrzyżowania) liniami o różnej szerokości, to linia szersza oznacza drogę z pierwszeństwem.

Znaki poziome odzwierciedlające znaki pionowe ostrzegawcze lub zakazu albo dodatkowe znaki szlaków rowerowych stanowią powtórzenie zastosowanych znaków pionowych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Przepisy ust. 1 i 4 stosuje się odpowiednio do sygnałów świetlnych do kierowania ruchem.

Wzory znaków drogowych, sygnałów drogowych, wzory tabliczek oraz ich spis określa, z zastrzeżeniem ust. 8a i 9, załącznik do rozporządzenia.

Na tabliczkach innych niż określone wzorem stosuje się symbole określające pojazd albo uczestnika ruchu zgodnie ze wzorami znaków i tabliczek określonych w załączniku do rozporządzenia.

Znaki i sygnały dotyczące organizacji ruchu oraz znaki określające prędkość, wymiary, masę i naciski osi pojazdu podane są przykładowo. Dotyczy to również tabliczek przedstawiających pojazdy, układ dróg na skrzyżowaniu i sytuacje na drodze.

Znaki ostrzegawcze uprzedzają o miejscach na drodze, w których występuje lub może występować niebezpieczeństwo, oraz zobowiązują uczestników ruchu do zachowania szczególnej ostrożności.

Odległość znaku ostrzegawczego od miejsca niebezpiecznego wynosi od 150 m do 300 m na drogach, na których dopuszczalna prędkość pojazdów przekracza 60 km/h, a do 100 m na pozostałych drogach.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do znaku A-7, który umieszcza się w odległości do 50 m od skrzyżowania na drogach, na których dopuszczalna prędkość pojazdów przekracza 60 km/h, oraz do 25 m od skrzyżowania na pozostałych drogach, z zastrzeżeniem § 5 ust. 5.

Umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-1 wskazuje odległość znaku od miejsca niebezpiecznego.

Umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-2 wskazuje długość odcinka drogi, na którym powtarza się lub występuje niebezpieczeństwo, jeżeli długość odcinka przekracza 500 m; umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-3 oznacza koniec takiego odcinka.

Znaki:

ostrzegają o niebezpiecznym zakręcie w kierunku wskazanym na znaku.

Znaki:

ostrzegają o niebezpiecznych zakrętach, z których pierwszy jest w kierunku wskazanym na znaku.

Umieszczona pod znakiem A-3 lub A-4 tabliczka T-4 wskazuje liczbę zakrętów większą niż dwa, natomiast tabliczka T-5 wskazuje początek drogi krętej.

Znak A-5 „skrzyżowanie dróg” ostrzega o skrzyżowaniu dróg, na którym pierwszeństwo nie jest określone znakami.

Znaki:

ostrzegają o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną, występującą po stronie wskazanej na znaku.

Umieszczona pod znakami A-6a, A-6b lub A-6c tabliczka T-6b wskazuje układ dróg na skrzyżowaniu.

Znaki:

ostrzegają o skrzyżowaniu z jednokierunkową drogą podporządkowaną, której wlot występuje po stronie wskazanej na znaku.

Znak A-7 „ustąp pierwszeństwa” ostrzega o skrzyżowaniu z drogą z pierwszeństwem. Znak A-7 znajdujący się w obrębie skrzyżowania dotyczy tylko najbliższej jezdni, przed którą został umieszczony.

Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do znaku A-7 umieszczonego przed torowiskiem pojazdów szynowych lub w innych miejscach przecinania się kierunków ruchu.

Umieszczona pod znakiem A-7 tabliczka T-6c lub T-6d wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie.

Znak A-8 „skrzyżowanie o ruchu okrężnym” ostrzega o skrzyżowaniu, na którym ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku.

Znak A-9 „przejazd kolejowy z zaporami” ostrzega o przejeździe kolejowym wyposażonym w zapory lub półzapory.

Znak A-10 „przejazd kolejowy bez zapór” ostrzega o przejeździe kolejowym niewyposażonym ani w zapory, ani w półzapory.

Umieszczona pod znakiem A-9 lub A-10 tabliczka T-7 wskazuje układ torów i drogi na przejeździe.

Znak A-11 „nierówna droga” ostrzega o poprzecznej nierówności jezdni.

Znak A-11a „próg zwalniający” ostrzega o wypukłości na jezdni zastosowanej w celu spowolnienia ruchu pojazdów.

Znaki:

ostrzegają o zwężeniu jezdni po stronie wskazanej na znaku, które może powodować utrudnienia ruchu.

Znak A-13 „ruchomy most” ostrzega o wjeździe na most zwodzony lub obrotowy.

Znak A-14 „roboty na drodze” ostrzega o prowadzonych na drodze robotach; umieszczona pod znakiem tabliczka T-19 wskazuje na malowanie znaków poziomych.

Znak A-15 „śliska jezdnia” ostrzega o możliwości poślizgu pojazdu spowodowanego w szczególności zmianą nawierzchni jezdni, stałym lub okresowym jej zawilgoceniem.

Znak A-16 „przejście dla pieszych” ostrzega o przejściu dla pieszych.

Znak A-17 „dzieci” ostrzega o miejscu na drodze szczególnie uczęszczanym przez dzieci lub o bliskości takiego miejsca.

Znak A-19 „boczny wiatr” ostrzega o miejscu, w którym mogą występować silne boczne podmuchy wiatru.

Znak A-20 „odcinek jezdni o ruchu dwukierunkowym” ostrzega jadących jezdnią jednokierunkową o miejscu, w którym rozpoczyna się ruch dwukierunkowy.

Znak A-21 „tramwaj” ostrzega o przejeździe przez tory tramwajowe; umieszczona pod znakiem tabliczka T-7 wskazuje układ torów i drogi na tym przejeździe.

Znak A-22 „niebezpieczny zjazd” ostrzega o znacznym spadku podłużnym drogi; umieszczona pod znakiem tabliczka T-9 wskazuje rzeczywistą wielkość spadku.

Znak A-23 „stromy podjazd” ostrzega o znacznym wzniesieniu drogi; umieszczona pod znakiem tabliczka T-9 wskazuje rzeczywistą wielkość wzniesienia.

Znak A-24 „rowerzyści” ostrzega o miejscu, w którym rowerzyści wjeżdżają na jezdnię lub przez nią przejeżdżają.

Znak A-25 „spadające odłamki skalne” ostrzega o możliwości spadania na drogę lub zalegania na niej odłamków skalnych.

Znak A-26 „lotnisko” ostrzega o możliwości nagłego pojawienia się nisko przelatującego samolotu lub śmigłowca.

Znak A-27 „nabrzeże lub brzeg rzeki” ostrzega o odcinku drogi prowadzącym bezpośrednio do nabrzeża lub wzdłuż brzegu rzeki lub innego zbiornika wodnego.

Znak A-28 „sypki żwir” ostrzega o odcinku drogi pokrytej żwirem (grysem), który może być wyrzucany spod kół jadących pojazdów.

Znak A-29 „sygnały świetlne” ostrzega o miejscu, w którym ruch jest kierowany za pomocą sygnalizacji świetlnej.

Znak A-30 „inne niebezpieczeństwo” ostrzega o niebezpieczeństwie innego rodzaju niż określone pozostałymi znakami ostrzegawczymi. Umieszczona pod znakiem A-30 tabliczka wskazuje rodzaj niebezpieczeństwa za pomocą symbolu lub napisu.

Umieszczona pod znakiem A-30 tabliczka wskazuje:

Tabliczka T-16 może być powtórzona bez znaku A-30 bezpośrednio przed miejscem wjazdu na drogę pojazdów uprzywilejowanych.

Znak A-31 „niebezpieczne pobocze” ostrzega o niebezpiecznym poboczu (miękkim lub obniżonym); znak z odwróconym symbolem ostrzega o niebezpiecznym poboczu występującym po lewej stronie drogi.

Znak A-32 „oszronienie jezdni” ostrzega o mogącym występować na drodze oszronieniu jezdni lub gołoledzi.

Znak A-33 „zator drogowy” ostrzega o częstym występowaniu zablokowania ruchu pojazdów.

Znak A-34 „wypadek drogowy” ostrzega o miejscu, w którym na skutek wypadku drogowego nastąpiło zablokowanie drogi lub znaczne utrudnienie ruchu pojazdów.

Znaki zakazu obowiązują na drodze, na której są umieszczone, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Zakaz wyrażony znakiem zakazu obowiązuje od miejsca jego ustawienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Znak zakazu umieszczony pod znakiem E-17a oznacza, że zakaz obowiązuje na obszarze całej miejscowości, z wyjątkiem odcinka drogi, na którym został on zmieniony lub odwołany innym znakiem.

Znak zakazu umieszczony pod znakiem D-42 oznacza, że zakaz obowiązuje do znaku D-43 lub E-18a, z wyjątkiem odcinka drogi, na którym został on zmieniony lub odwołany innym znakiem.

Znak zakazu umieszczony pod znakiem D-52 „strefa ruchu” oznacza, że zakaz obowiązuje do znaku D-53 „koniec strefy ruchu”, z wyjątkiem odcinka drogi, na którym został on zmieniony lub odwołany innym znakiem.

Umieszczona pod znakiem zakazu tabliczka wskazuje:

Umieszczony na znaku zakazu albo tabliczce napis określający dni lub okres doby oznacza, że zakaz obowiązuje w tym czasie.

Umieszczone na jednej tarczy dwa lub trzy symbole znaków określonych w § 18 i 19 mają takie samo znaczenie jak znaki pojedyncze.

Znak B-1 „zakaz ruchu w obu kierunkach” oznacza zakaz ruchu na drodze pojazdów, kolumn pieszych oraz jeźdźców i poganiaczy; znak może być ustawiony na jezdni.

Umieszczona pod znakiem B-1 tabliczka z napisem „Nie dotyczy” wraz z symbolem pojazdu lub wyrażeniem określającym pojazd wskazuje, że zakaz nie dotyczy pojazdu określonego tabliczką.

Znak B-2 „zakaz wjazdu” oznacza zakaz wjazdu pojazdów na drogę lub jezdnię od strony jego umieszczenia; zakaz dotyczy również kolumn pieszych oraz jeźdźców i poganiaczy.

Umieszczona pod znakiem B-2 tabliczka z napisem „Nie dotyczy” wraz z symbolem pojazdu lub wyrażeniem określającym pojazd wskazuje, że zakaz nie dotyczy pojazdu określonego tabliczką.

Znak B-3 „zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjątkiem motocykli jednośladowych”, oznacza zakaz ruchu pojazdów silnikowych; zakaz nie dotyczy motocykli jednośladowych.

Znak B-3a „zakaz wjazdu autobusów” oznacza zakaz ruchu autobusów.

Znak B-4 „zakaz wjazdu motocykli” oznacza zakaz ruchu motocykli.

Znak B-5 „zakaz wjazdu samochodów ciężarowych” oznacza zakaz ruchu:

Określona na znaku B-5 albo na tabliczce umieszczonej pod nim masa oznacza, że zakaz dotyczy pojazdu (zespołu pojazdów), którego dopuszczalna masa całkowita przekracza masę podaną na znaku albo na tabliczce.

Znak B-6 „zakaz wjazdu ciągników rolniczych” oznacza zakaz ruchu ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych.

Znak B-7 „zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z przyczepą” oznacza zakaz ruchu pojazdów silnikowych z przyczepą (przyczepami); zakaz nie dotyczy pojazdów z przyczepą jednoosiową lub naczepą.

Określona na znaku B-7 lub na tabliczce umieszczonej pod nim masa dotyczy dopuszczalnej masy całkowitej przyczepy, a w razie ciągnięcia dwóch przyczep - sumy ich mas.

Znak B-8 „zakaz wjazdu pojazdów zaprzęgowych” oznacza zakaz ruchu pojazdów zaprzęgowych oraz jeźdźców i poganiaczy.

Znak B-9 „zakaz wjazdu rowerów” oznacza zakaz ruchu na jezdni i poboczu rowerów.

Znak B-10 „zakaz wjazdu motorowerów” oznacza zakaz ruchu motorowerów.

Znak B-11 „zakaz wjazdu wózków rowerowych” oznacza zakaz ruchu wózków rowerowych.

Znak B-12 „zakaz wjazdu wózków ręcznych” oznacza zakaz ruchu na jezdni i poboczu wózków ręcznych przeznaczonych do używania na jezdni, prowadzonych, ciągniętych lub pchanych.

Znak B-13 „zakaz wjazdu pojazdów z towarami wybuchowymi lub łatwo zapalnymi” oznacza zakaz ruchu pojazdów przewożących, określone w przepisach o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, towary niebezpieczne klas: 1, 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1, 5.2 lub gazy palne klasy 2 w ilościach, dla których jest wymagane oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej.

Znak B-13a „zakaz wjazdu pojazdów z towarami niebezpiecznymi” oznacza zakaz ruchu pojazdów przewożących, określone w przepisach o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, towary niebezpieczne w ilościach, dla których jest wymagane oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej. Umieszczona pod znakiem tabliczka T-31 z literą B, C, D lub E oznaczającą kategorię tunelu lub tabliczka z odpowiednim napisem wskazuje, że zakaz dotyczy tylko określonych klas lub grup towarów niebezpiecznych lub określonego sposobu przewozu tych towarów.

Znak B-14 „zakaz wjazdu pojazdów z towarami, które mogą skazić wodę” oznacza zakaz ruchu pojazdów przewożących, określone w przepisach o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, towary niebezpieczne klas: 3, 4.3, 6.1, 6.2, 8, gazy trujące lub gazy żrące klasy 2, lub towary niebezpieczne zagrażające środowisku klasy 9 w ilościach, dla których jest wymagane oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej.

Znak B-15 „zakaz wjazdu pojazdów o szerokości ponad...... m” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których szerokość (również z ładunkiem) jest większa od wartości podanej na znaku.

Znak B-16 „zakaz wjazdu pojazdów o wysokości ponad...... m” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których wysokość (również z ładunkiem) jest większa od wartości podanej na znaku.

Znak B-17 „zakaz wjazdu pojazdów o długości ponad...... m” oznacza zakaz ruchu pojazdów lub zespołów pojazdów, których długość (również z ładunkiem) jest większa od wartości podanej na znaku.

Znak B-18 „zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad..... t” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których rzeczywista masa całkowita jest większa od wartości podanej na znaku; w przypadku zespołu pojazdów zakaz dotyczy ich łącznej masy.

Znak B-19 „zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi większym niż..... t” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których nacisk osi jest większy od nacisku odpowiadającego masie podanej na znaku; w przypadku osi wielokrotnej nacisk żadnej z osi składowych nie może odpowiadać masie większej niż 80% masy podanej na znaku.

Jeżeli na znaku B-19 podano wartość 8 t lub 10 t, oznacza to dopuszczalny nacisk osi pojedynczej odpowiadający masie do 8 t lub 10 t, a osi wielokrotnej - odpowiednio większej masie, zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów poruszających się po drogach.

Znak B-20 „stop” oznacza:

Zatrzymanie powinno nastąpić w wyznaczonym w tym celu miejscu, a w razie jego braku - w takim miejscu, w którym kierujący może upewnić się, że nie utrudni ruchu na drodze z pierwszeństwem.

Znak B-20 umieszczony w obrębie skrzyżowania dotyczy tylko najbliższej jezdni, przed którą został ustawiony.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do znaku B-20 umieszczonego przed torowiskiem pojazdów szynowych lub w innych miejscach przecinania się kierunków ruchu.

Umieszczona pod znakiem B-20 tabliczka T-6c lub T-6d wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie.

Znaki:

zabraniają skręcania w kierunku wskazanym na znaku; ponadto znak B-21 zabrania zawracania.

Zakazy wyrażone znakami B-21 i B-22 obowiązują na najbliższym skrzyżowaniu, z zastrzeżeniem ust. 3.

Znaki B-21 i B-22 znajdujące się w obrębie skrzyżowania dotyczą tylko najbliższej jezdni, przed którą zostały umieszczone.

Umieszczona pod znakiem B-21 lub B-22 tabliczka z napisem „Nie dotyczy” wraz z symbolem pojazdu lub wyrażeniem określającym pojazd wskazuje, że zakaz nie dotyczy pojazdu określonego tabliczką.

Znak B-23 „zakaz zawracania” zabrania kierującym zawracania do najbliższego skrzyżowania włącznie.

Znak B-24 „koniec zakazu zawracania” oznacza odwołanie zakazu zawracania przed skrzyżowaniem.

Znak B-25 „zakaz wyprzedzania” zabrania kierującym pojazdami silnikowymi wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych.

Umieszczona pod znakiem B-25 tabliczka:

wskazuje, że zakaz wyprzedzania dotyczy kierującego pojazdem, którego symbol znajduje się na tabliczce.

Znak B-26 „zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe” zabrania wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych kierującemu:

Znak B-27 „koniec zakazu wyprzedzania” oznacza koniec obowiązywania zakazu określonego znakiem B-25.

Znak B-28 „koniec zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe” oznacza koniec obowiązywania zakazu określonego znakiem B-26.

Znak B-29 „zakaz używania sygnałów dźwiękowych” zabrania używania tych sygnałów, chyba że jest to konieczne w celu ostrzeżenia o bezpośrednim zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu.

Znak B-30 „koniec zakazu używania sygnałów dźwiękowych” oznacza koniec obowiązywania zakazu określonego znakiem B-29.

Znak B-32 „stój - kontrola celna” oznacza obowiązek zatrzymania się. Zamiast napisu „Cło-Zoll” na znaku mogą być umieszczone napisy „Kontrola graniczna”, „Rogatka uszkodzona”, „Sygnalizacja uszkodzona”, „Wjazd na prom”, „Kontrola drogowa” lub „Pobór opłat” - odpowiednio do przyczyny zatrzymania.

Zatrzymanie powinno nastąpić w miejscu wyznaczonym w tym celu, a jeżeli nie jest ono wyznaczone - przed znakiem. Dalszy ruch może nastąpić za zgodą uprawnionej osoby lub po nadaniu sygnału zezwalającego na ruch.

Znak B-33 „ograniczenie prędkości” oznacza zakaz przekraczania prędkości określonej na znaku liczbą kilometrów na godzinę. Dopuszczalna prędkość określona na znaku obowiązuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i § 32, do miejsca:

Umieszczona pod znakiem B-33 tabliczka, o której mowa w § 23 ust. 2, wskazuje, że ograniczenie prędkości dotyczy kierującego pojazdem, którego symbol znajduje się na tabliczce.

Znak B-33, określający dopuszczalną prędkość większą niż 50 km/h, umieszczony na obszarze zabudowanym, dotyczy samochodu osobowego, motocykla i samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem:¹⁶⁾

Znak B-34 „koniec ograniczenia prędkości” oznacza odwołanie ograniczenia prędkości wprowadzonego znakiem B-33.

Znak B-35 „zakaz postoju” oznacza zakaz postoju pojazdu; dopuszczalny czas unieruchomienia pojazdu dłuższy niż jedna minuta jest wskazany napisem na znaku albo na umieszczonej pod nim tabliczce.

Znak B-36 „zakaz zatrzymywania się” oznacza zakaz zatrzymania pojazdu.

Zakaz wyrażony znakiem B-35 lub B-36:

Zakaz wyrażony znakiem B-36 obowiązuje, z zastrzeżeniem § 32 ust. 2, do odwołania lub do miejsca umieszczenia znaku B-35.

Umieszczona pod znakiem B-35 lub B-36 tabliczka T-24 wskazuje, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela.

Znaki:

oznaczają zakaz postoju pojazdów odpowiednio w nieparzyste lub parzyste dni miesiąca; zakaz nie obowiązuje od godziny 21 do 24; przepisy ust. 1 i 3-5 stosuje się odpowiednio do tych znaków.

Umieszczone pod znakiem B-35, B-36, B-37 lub B-38 tabliczki wskazują:

Znak B-35, B-36, B-37 lub B-38 wraz z tabliczką T-26, umieszczony na placu równolegle do krawędzi jezdni, oznacza, że zakaz wyrażony tym znakiem dotyczy strony placu, przy której został ustawiony.

Znak B-39 „strefa ograniczonego postoju” oznacza wjazd do strefy, w której obowiązuje zakaz postoju pojazdów na wszystkich drogach; dopuszczalny czas unieruchomienia pojazdu dłuższy niż jedna minuta jest wskazany napisem na znaku.

Znak B-39 nie dotyczy:

Znak B-40 „koniec strefy ograniczonego postoju” oznacza wyjazd ze strefy ograniczonego postoju.

Znak B-43 „strefa ograniczonej prędkości” oznacza wjazd do strefy, w której obowiązuje zakaz przekraczania prędkości określonej na znaku liczbą kilometrów na godzinę.

Znak B-43, określający dopuszczalną prędkość mniejszą lub równą 30 km/h, oznacza ponadto, że umieszczone w strefie urządzenia i rozwiązania wymuszające powolną jazdę mogą nie być oznakowane znakami ostrzegawczymi.

Znak B-44 „koniec strefy ograniczonej prędkości” oznacza wyjazd ze strefy ograniczonej prędkości.

Znak B-42 „koniec zakazów” oznacza odwołanie zakazów wyrażonych znakami: B-23, B-25, B-26, B-29 i B-33.

Jeżeli zakaz wyrażony przez znaki B-25, B-26, B-29, B-33, B-35, B-36, B-37 i B-38 nie jest uprzednio odwołany znakiem oznaczającym koniec zakazu, to obowiązuje on do najbliższego skrzyżowania; nie dotyczy to skrzyżowania na drodze dwujezdniowej, na którym wlot drogi poprzecznej znajduje się tylko z lewej strony i nie ma połączenia z prawą jezdnią.

Kierujący pojazdem wykonującym na drodze prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne może nie stosować się do zakazów wyrażonych znakami B-1, B-3, B-5, B-6 i B-7 podczas wykonywania prac na drodze lub dojazdu do miejsca ich wykonywania znajdującego się na obszarze lub na drodze objętej zakazem, pod warunkiem używania żółtych sygnałów błyskowych i zachowania szczególnej ostrożności.

Osoby, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, mogą pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności nie stosować się do zakazów wyrażonych znakami: B-1, B-3, B-3a, B-4, B-10, B-35, B-37, B-38 i B-39, z uwzględnieniem ust. 3.

Umieszczona pod znakami, o których mowa w ust. 2, tabliczka z napisem „Dotyczy także” i symbolem osoby niepełnosprawnej, określonym na tabliczce T-29, wskazuje, że znaki te obowiązują również osoby, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy.

Znaki:

zobowiązują kierującego do ruchu w kierunku zgodnym ze strzałkami; znaki te mogą być umieszczone na przedłużeniu osi drogi (jezdni) lub na samej jezdni.

Znaki, o których mowa w ust. 1, obowiązują na najbliższym skrzyżowaniu lub w miejscu, gdzie występuje możliwość zmiany kierunku jazdy.

Umieszczona pod znakami C-1 do C-10 tabliczka z napisem „Nie dotyczy” wraz z symbolem pojazdu lub wyrażeniem określającym pojazd wskazuje, że nakaz nie dotyczy pojazdu określonego tabliczką.

Znak C-12 „ruch okrężny” oznacza, że na skrzyżowaniu ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku.

Znak C-12 występujący łącznie ze znakiem A-7 oznacza pierwszeństwo kierującego znajdującego się na skrzyżowaniu przed kierującym wjeżdżającym (wchodzącym) na to skrzyżowanie.

Znak C-13 „droga dla rowerów” oznacza drogę przeznaczoną dla kierujących rowerami, którzy są obowiązani do korzystania z tej drogi, jeżeli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym oni poruszają się lub zamierzają skręcić.

Nakaz wyrażony znakiem C-13 obowiązuje do odwołania albo do:

Znak C-13a „koniec drogi dla rowerów” oznacza koniec drogi przeznaczonej dla kierujących rowerami.

Znak C-14 „prędkość minimalna” oznacza, że kierujący, przy zachowaniu ograniczeń prędkości wynikających z przepisów szczegółowych, jest obowiązany jechać z prędkością nie mniejszą niż określona na znaku liczbą kilometrów na godzinę, chyba że warunki ruchu lub jego bezpieczeństwo wymagają zmniejszenia prędkości.

Znak C-15 „koniec minimalnej prędkości” oznacza miejsce, w którym prędkość minimalna określona znakiem C-14 przestaje obowiązywać.

Znak C-16 „droga dla pieszych” oznacza drogę lub jej część przeznaczoną dla pieszych, którzy są obowiązani z niej korzystać.

Nakaz wyrażony znakiem C-16 obowiązuje do odwołania albo do miejsca umieszczenia znaku B-41, C-13 albo D-40.

Znak C-16a „koniec drogi dla pieszych” oznacza koniec drogi przeznaczonej dla pieszych.

Umieszczone na jednej tarczy symbole znaków C-13 i C-16 oddzielone kreską poziomą oznaczają, że droga jest przeznaczona dla pieszych i kierujących rowerami. Kierujący rowerami są obowiązani do korzystania z tak oznakowanej drogi, jeżeli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym oni poruszają się lub zamierzają skręcić. Ruch pieszych i rowerów odbywa się na całej powierzchni tak oznaczonej drogi.

Umieszczone na jednej tarczy symbole znaków C-13 i C-16 oddzielone kreską pionową oznaczają drogę dla rowerów i drogę dla pieszych położone obok siebie, odpowiednio po stronach wskazanych na znaku. Kierujący rowerami są obowiązani do korzystania z tak oznakowanej drogi, jeżeli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym oni poruszają się lub zamierzają skręcić.

Przepisy ust. 1 i 2, § 37 ust. 2 i 3 oraz § 39 ust. 1a i 2 stosuje się odpowiednio dla oznaczania końca drogi dla pieszych i kierujących rowerami oraz końca drogi dla rowerów i drogi dla pieszych położonych obok siebie, przy czym znak C-13/C-16 jest odwoływany również znakami C-13 albo C-16.

Znak C-18 „nakaz używania łańcuchów przeciwpoślizgowych” oznacza, że na drodze, na której znak został umieszczony, kierujący pojazdem silnikowym jest obowiązany stosować łańcuchy przeciwpoślizgowe na co najmniej dwóch kołach napędowych; umieszczona pod znakiem tabliczka, o której mowa w § 23 ust. 2, oznacza, że znak dotyczy pojazdów określonych na tabliczce.

Znak C-19 „koniec nakazu używania łańcuchów przeciwpoślizgowych” oznacza miejsce, w którym nakaz określony znakiem C-18 przestaje obowiązywać.

Znaki informacyjne

Znak D-1 „droga z pierwszeństwem” oznacza początek lub kontynuację drogi z pierwszeństwem.

Umieszczona pod znakiem D-1 tabliczka T-6a albo T-6b wskazuje odpowiednio rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie lub układ dróg podporządkowanych.

Znak D-2 „koniec drogi z pierwszeństwem” oznacza koniec drogi z pierwszeństwem.

Znak D-3 „droga jednokierunkowa” oznacza początek lub kontynuację drogi lub jezdni, na której ruch odbywa się w jednym kierunku.

Umieszczona pod znakiem D-3 tabliczka z napisem „Nie dotyczy” wraz z symbolem pojazdu lub wyrażeniem określającym pojazd wskazuje, że ruch pojazdów określonych tabliczką odbywa się w dwóch kierunkach.

Znak D-3 z umieszczoną pod nim tabliczką z napisem „Nie dotyczy” i symbolem roweru lub wózka rowerowego umieszczony na drodze o dopuszczalnej prędkości nie większej niż 30 km/h oznacza, że ruch tych pojazdów może odbywać się bez wyznaczonych pasów ruchu.

Znak D-4a „droga bez przejazdu” oznacza początek drogi bez przejazdu.

Znak D-4b „wjazd na drogę bez przejazdu” oznacza, że droga za skrzyżowaniem po stronie wskazanej na znaku jest drogą bez przejazdu.

Umieszczona pod znakiem D-4a lub D-4b tabliczka z napisem „Nie dotyczy” i symbolem roweru lub wózka rowerowego oznacza, że znak nie dotyczy roweru lub wózka rowerowego.

Znak D-6 „przejście dla pieszych” oznacza miejsce przeznaczone do przechodzenia pieszych w poprzek drogi.

Znak D-6a „przejazd dla rowerzystów” oznacza miejsce przeznaczone do przejeżdżania rowerzystów w poprzek drogi.

Znak D-6b „przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów” oznacza występujące obok siebie miejsca, o których mowa w ust. 1 i 2.

Kierujący pojazdem zbliżający się do miejsca oznaczonego znakiem D-6, D-6a albo D-6b jest obowiązany zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszych lub rowerzystów znajdujących się w tych miejscach lub na nie wchodzących lub wjeżdżających.

Umieszczona pod znakiem D-6 lub D-6b tabliczka T-27 wskazuje, że przejście dla pieszych jest szczególnie uczęszczane przez dzieci.

Znak D-7 „droga ekspresowa” oznacza początek lub kontynuację drogi ekspresowej; koniec drogi ekspresowej oznaczony jest znakiem D-8 „koniec drogi ekspresowej”.

Znak D-9 „autostrada” oznacza początek lub kontynuację autostrady; koniec autostrady oznaczony jest znakiem D-10 „koniec autostrady”.

Umieszczona pod znakiem D-7 lub D-9 tabliczka T-28 wskazuje, że za przejazd drogą ekspresową lub autostradą jest pobierana opłata.

Znaki:

oznaczają odpowiednio początek lub kontynuację pasa ruchu przeznaczonego tylko dla autobusów lub trolejbusów oraz innych pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.

Umieszczony na znakach D-11 lub D-12 napis lub symbol pojazdu oznacza, że na pasie ruchu oznaczonym tym znakiem jest dopuszczony ruch pojazdu określonego tym napisem lub symbolem.

Znak D-13 „początek pasa ruchu powolnego” oznacza początek pasa ruchu, z którego są obowiązani korzystać kierujący pojazdami nieosiągającymi na wzniesieniu minimalnej prędkości określonej na znaku liczbą kilometrów na godzinę.

Znak D-13a „początek pasa ruchu” oznacza początek pasa ruchu po stronie wskazanej na znaku.

Znak D-14 „koniec pasa ruchu” oznacza koniec skrajnego pasa ruchu, znajdującego się po stronie wskazanej na znaku; znak D-14 umieszczony przy pasie ruchu powolnego oznacza koniec tego pasa ruchu.

Znaki:

oznaczają miejsce zatrzymywania się wskazanych na znaku pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.

Znak D-15 oznacza ponadto miejsce do zatrzymywania się innych niż autobus pojazdów samochodowych wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach i pojazdów przeznaczonych do przewozu dzieci do szkół i przedszkoli.

Znak D-18 „parking” oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów (zespołów pojazdów), z wyjątkiem przyczep kempingowych; umieszczona pod znakiem tabliczka T-23e oznacza, że na parkingu jest dopuszczony także postój przyczep kempingowych.

Umieszczony na znaku D-18 symbol pojazdu oznacza, że parking jest przeznaczony na postój pojazdu, którego symbol znajduje się na znaku.

Umieszczona pod znakiem D-18 tabliczka T-30 wskazuje sposób ustawienia pojazdu względem krawędzi jezdni oznaczonej na tabliczce barwą szarą oraz że miejsce jest przeznaczone dla pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t.

Umieszczona pod znakiem D-18 tabliczka T-3a wskazuje koniec miejsca przeznaczonego na postój.

Znak D-18a „parking - miejsce zastrzeżone” oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu uprawnionej osoby.

Znak D-18b „parking zadaszony” oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów znajdujące się w budynku lub pod wiatą.

Umieszczona pod znakiem D-18, D-18a lub D-18b tabliczka T-29 informuje o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego osoby, o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy.

Znak D-19 „postój taksówek” oznacza miejsce przeznaczone na postój taksówek, z wyjątkiem taksówek zajętych.

Znak D-20 „koniec postoju taksówek” oznacza miejsce, w którym kończy się postój taksówek; jeżeli na postoju taksówek nie umieszczono znaku D-20, to kończy się on w odległości nie większej niż 20 m przed znakiem D-19.

(uchylony).³²⁾

Znaki:

informują o wskazanych na znaku obiektach znajdujących się przy drodze.

Umieszczony w dolnej części znaku D-23 napis „LPG GAZ” informuje, że stacja prowadzi także sprzedaż gazu do napędu pojazdów.

Umieszczony na znaku D-25 symbol słuchawki telefonicznej informuje, że na poczcie znajduje się ogólnodostępny telefon.

Umieszczony w dolnej części znaku D-26c napis „BUS” informuje o możliwości opróżniania toalet zainstalowanych w pojazdach.

Znak D-34a „informacja radiowa o ruchu drogowym” informuje o stacjach radiowych podających informacje o warunkach ruchu drogowego.

Znak D-37 „tunel” oznacza wjazd do tunelu. Wyjazd z tunelu jest oznaczony znakiem D-38 „koniec tunelu”.

Umieszczona pod znakiem D-37 tabliczka T-1b wskazuje rzeczywistą długość tunelu - w przypadku gdy długość tunelu przekracza 500 m. Rzeczywista długość tunelu może być także wskazana przez umieszczenie w dolnej części znaku napisu i symboli odpowiadających treści tabliczki T-1b.

W przypadku tuneli o długości przekraczającej 3000 m pozostała długość tunelu do przebycia jest wskazywana co 1000 m tabliczką T-1b.

Umieszczona pod znakiem D-37 tabliczka T-32 wskazuje minimalny odstęp od poprzedzającego pojazdu.

Znak D-39 „dopuszczalne prędkości” informuje o dopuszczalnych prędkościach obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na przejściu granicznym mogą być umieszczone tablice z napisami lub symbolami, podające informacje o obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisach ruchu drogowego.

Znak D-40 „strefa zamieszkania” oznacza wjazd do strefy zamieszkania. Znak D-41 „koniec strefy zamieszkania” oznacza wyjazd ze strefy zamieszkania.

Znak D-40 informuje ponadto, że umieszczone w strefie zamieszkania urządzenia i rozwiązania wymuszające powolną jazdę mogą nie być oznakowane znakami ostrzegawczymi.

Znak D-42 „obszar zabudowany” oznacza wjazd na obszar zabudowany. Znak D-43 „koniec obszaru zabudowanego” oznacza wyjazd z obszaru zabudowanego.

Znak D-44 „strefa płatnego parkowania” oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu samochodowego jest pobierana opłata. Znak D-45 „koniec strefy płatnego parkowania” oznacza wyjazd ze strefy płatnego parkowania.

Znak D-46 „droga wewnętrzna” oznacza początek ogólnodostępnej drogi niepublicznej; napis umieszczony na znaku wskazuje zarządcę tej drogi. Znak D-47 „koniec drogi wewnętrznej” oznacza wyjazd z takiej drogi na drogę publiczną.

Znak D-50 „zatoka” informuje o zatoce występującej w tunelu.

Umieszczona pod znakiem D-50 tabliczka T-33 lub umieszczony na znaku napis „SOS” informuje, że w zatoce znajduje się telefon alarmowy i gaśnica.

Znak E-1 „tablica przeddrogowskazowa” uprzedza o skrzyżowaniu.

Znak E-1a „tablica przeddrogowskazowa na autostradzie” uprzedza o wyjeździe z autostrady.

Znak E-1b „tablica przeddrogowskazowa przed wjazdem na autostradę” uprzedza o skrzyżowaniu z wjazdem na autostradę lub drogą prowadzącą do autostrady.

Umieszczone na znakach, o których mowa w ust. 1-3, wzory innych znaków informują o występowaniu tych znaków na drogach, wskazanych na znaku.

Znaki:

wskazują na skrzyżowaniu lub bezpośrednio przed nim kierunki do miejscowości lub dzielnic miast; znak E-5 z napisem „Centrum” wskazuje kierunek do centrum miasta.

Znaki:

wskazują kierunek do obiektu komunikacyjnego wskazanego na znaku; znak E-6c może oznaczać ponadto dworzec morski.

Na drogowskazach według wzoru znaku E-6 mogą być podawane odpowiednim napisem lub symbolem kierunki do jednostek Policji, pogotowia ratunkowego, urzędów administracji publicznej, zarządów drogi oraz jednostek prowadzących odprawę celną.

Umieszczone obok nazwy miejscowości znak z literami „PL” oraz znak wyróżniający państwo przyjęty do oznaczania pojazdów uczestniczących w ruchu międzynarodowym wskazują, że w miejscowości znajduje się przejście graniczne do tego państwa. Umieszczony obok nazwy miejscowości znak wyróżniający państwo przyjęty do oznaczania pojazdów uczestniczących w ruchu międzynarodowym wskazuje, że miejscowość jest położona w tym państwie.

Znaki:

wskazują kierunek do obiektu turystycznego lub wypoczynkowego wskazanego na znaku.

Znak E-13 „tablica kierunkowa” wskazuje kierunek i odległość do głównych miejscowości położonych przy danej drodze.

Znaki E-14 „tablica szlaku drogowego”, E-14a „tablica szlaku drogowego na autostradzie” wskazują numer drogi i odległość do głównych miejscowości położonych przy danym szlaku drogowym.

Znaki:

wskazują numer i rodzaj (kategorię) drogi.

Znaki wymienione w ust. 1 pkt 1-8 oznaczają także, że drogą mogą poruszać się pojazdy o nacisku osi pojedynczej nieprzekraczającym:

i odpowiednio większym nacisku osi wielokrotnej, zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów poruszających się po drogach.

Umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c, E-15d, E-15f albo E-15g tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną.

Znak E-17a „miejscowość” oznacza wjazd do miejscowości.

Znak E-18a „koniec miejscowości” oznacza wyjazd z miejscowości.

Znak E-19a „obwodnica” wskazuje na skrzyżowaniu kierunek do obwodnicy miasta.

Znak E-20 „tablica węzła drogowego na autostradzie” informuje o zbliżaniu się do wyjazdu z autostrady; liczby umieszczone na znaku wskazują: górna - numer wyjazdu, dolna - odległość tablicy od wyjazdu; zamiast liczby wskazującej numer wyjazdu na znaku może być podawana nazwa węzła.

Znak E-21 „dzielnica (osiedle) „ informuje o wjeździe do dzielnicy lub osiedla; znak z napisem „Centrum” informuje o wjeździe do centrum miasta.

Znak E-22a „samochodowy szlak turystyczny” wskazuje początek wyznaczonego samochodowego szlaku turystycznego; na znaku obok nazwy szlaku mogą być umieszczone symbol szlaku oraz symbol organizacji turystycznej wytyczającej szlak.

Znak E-22b „obiekt na samochodowym szlaku turystycznym” wskazuje obiekt turystyczny na samochodowym szlaku turystycznym; na znaku umieszcza się symbol obiektu turystycznego lub wypoczynkowego.

Znak E-22c „informacja o obiektach turystycznych” informuje o występujących obiektach turystycznych na terenie wskazanym na znaku.

Znak F-1 „przejście graniczne” informuje o czynnym przejściu granicznym.

Znak F-2 „przekraczanie granicy zabronione” informuje, że ruch przez granicę jest zamknięty.

Znak F-2a „granica państwa” informuje o miejscu przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Znak F-3 „granica obszaru administracyjnego” z napisami „województwo”, „powiat” lub „gmina” i umieszczonymi nazwami informuje o wjeździe odpowiednio na obszar województwa, powiatu i gminy, powiatu i gminy albo gminy.

Znak F-4 „nazwa rzeki” podaje nazwę rzeki lub innego cieku wodnego, nad którym przebiega droga.

Znak F-5 „uprzedzenie o zakazie” uprzedza o znaku zakazu umieszczonym na drodze w odległości wskazanej na znaku.

Znak F-6 „znak uprzedzający umieszczany przed skrzyżowaniem” uprzedza o wskazanym na nim odpowiednim znakiem niebezpieczeństwie lub zakazie występującym za skrzyżowaniem na wskazanej drodze.

Znak F-7 „sposób jazdy w związku z zakazem skręcania w lewo” wskazuje dojazd do drogi, w którą skręcanie w lewo jest zabronione.

Znak F-8 „objazd w związku z zamknięciem drogi” wskazuje wyznaczony objazd; jeżeli na znaku F-8 umieszczono znak zakazujący wjazdu określonych pojazdów, oznacza to, że objazd dotyczy pojazdów wskazanych na znaku zakazu.

Znak F-9 „znak prowadzący na drodze objazdowej” wskazuje kierunek ruchu pojazdów na wyznaczonym objeździe.

Umieszczony obok jezdni znak F-10 „kierunki na pasach ruchu” wskazuje dozwolone, zgodnie ze strzałkami umieszczonymi na znaku, kierunki jazdy z poszczególnych pasów ruchu.

Umieszczony nad pasem ruchu znak F-11 „kierunki na pasie ruchu” wskazuje dozwolone, zgodnie ze strzałkami umieszczonymi na znaku, kierunki jazdy z pasa ruchu, nad którym znak został umieszczony.

Umieszczona na znaku F-10 lub F-11 strzałka zezwalająca na skręcanie w lewo ze skrajnego lewego pasa ruchu oznacza także zezwolenie na zawracanie, chyba że jest to zabronione znakiem B-23 lub ruch jest kierowany sygnalizatorem S-3.

Znak F-15 „niesymetryczny podział jezdni dla przeciwnych kierunków ruchu” wskazuje pasy ruchu przeznaczone do jazdy w podanych kierunkach.

Znaki:

uprzedzają o końcu wewnętrznego pasa ruchu na jezdni wskazanej na znaku.

Znak F-18 „przeciwny kierunek dla określonych pojazdów” wskazuje lewy pas ruchu przeznaczony tylko dla pojazdów określonych na znaku, poruszających się w kierunku przeciwnym.

Znak F-19 „pas ruchu dla określonych pojazdów” wskazuje wyznaczony na jezdni pas ruchu przeznaczony dla pojazdów wskazanych na znaku.

Znak F-21 „ruch skierowany na sąsiednią jezdnię” wskazuje zjazd na sąsiednią jezdnię w związku z tymczasową organizacją ruchu.

Znak F-22 „ograniczenia na pasie ruchu” wskazuje pas ruchu, na którym jest zabroniony ruch pojazdów określonych symbolem znaku zakazu.

Znaki:

informują o zbliżaniu się do przejazdu kolejowego.

Słupek z trzema kreskami jest umieszczany pod znakiem A-9 lub A-10, słupek z dwiema kreskami - na 2/3 odległości znaku ostrzegawczego od przejazdu, a słupek z jedną kreską - na 1/3 tej odległości.

Jeżeli ze względu na warunki lokalne znaki ostrzegawcze umieszczono bliżej niż w odległości, o której mowa w § 3 ust. 2, to pod znakiem ostrzegawczym umieszcza się słupek z dwiema kreskami, a słupek z jedną kreską na 1/2 odległości znaku ostrzegawczego. Jeżeli znak ostrzegawczy umieszczono w bezpośredniej bliskości przejazdu, to stosuje się tylko słupek z jedną kreską umieszczony pod znakiem ostrzegawczym.

Znak G-2 „sieć pod napięciem” oznacza, że nad przejazdem kolejowym jest zawieszona sieć trakcyjna pod napięciem.

Znaki:

wyznaczają miejsce zatrzymania się w związku z ruchem pociągu lub innego pojazdu szynowego na przejeździe kolejowym bez zapór lub półzapór; znaki te informują, że na przejeździe występują odpowiednio jeden lub więcej torów.

Dodatkowe znaki dla kierujących tramwajami

Znak AT-1 „sygnalizacja świetlna” ostrzega o zbliżaniu się do miejsca, w którym ruch tramwajów jest kierowany za pomocą trójbarwnej sygnalizacji świetlnej.

Znak AT-2 „sygnalizacja świetlna wzbudzana” ostrzega o zbliżaniu się do skrzyżowania, na którym tramwaj wzbudza wydzieloną dla siebie fazę.

Znak AT-3 „niebezpieczny zjazd” ostrzega o znacznym spadku podłużnym toru tramwajowego, o wartości podanej na znaku.

Znak AT-4 „stromy podjazd” ostrzega o znacznym wzniesieniu toru tramwajowego, o wartości podanej na znaku.

Znak AT-5 „ruch kolizyjny” ostrzega o zbliżaniu się do skrzyżowania z sygnalizacją świetlną, na którym skręcający motorniczy, opuszczając skrzyżowanie, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa uczestnikom ruchu poruszającym się w kierunku na wprost.

Znak BT-1 „ograniczenie prędkości” oznacza zakaz przekraczania prędkości określonej na znaku liczbą kilometrów na godzinę przez kierującego tramwajem jadącego torem, przy którym jest on umieszczony.

Zakaz wyrażony znakiem BT-1 obowiązuje od miejsca umieszczenia znaku do najbliższego skrzyżowania (rozwidlenia) torów lub miejsca ustawienia znaku BT-2 „koniec ograniczenia prędkości”.

Znak BT-3 „blokada zwrotnicy” oznacza zakaz wjazdu kierującego tramwajem pod urządzenie sterujące zwrotnicą, aż poprzedni tramwaj nie opuści zwrotnicy.

Znak BT-4 „stop - zwrotnica eksploatowana jednostronnie” oznacza zakaz wjazdu kierującego tramwajem na zwrotnicę bez zatrzymania się przed zwrotnicą i obowiązek sprawdzenia, czy położenie iglicy jest prawidłowe.

Znaki:

oznaczają odpowiednio przebieg szlaku rowerowego lokalnego.

(uchylony).⁴⁴⁾

Znak R-3 „tablica szlaku rowerowego lokalnego” wskazuje odległość do głównych miejscowości położonych przy szlaku rowerowym lokalnym.

Znak R-4 „informacja o szlaku rowerowym” wskazuje rodzaj szlaku rowerowego. Umieszczona pod znakiem R-4 tabliczka informuje o utrudnieniu występującym na szlaku rowerowym.

Na znaku R-4 w dolnej jego części umieszcza się symbol, numer lub barwne oznaczenie charakteryzujące szlak rowerowy.

Znaki:

wskazują przebieg i kierunek szlaku rowerowego.

Na znaku R-4a umieszcza się graficzną ilustrację przebiegu szlaku rowerowego w schemacie rzeczywistego układu dróg, przy czym przebieg szlaku rowerowego oznacza się linią szerszą zakończoną kształtem strzały wskazującej na jego kierunek.

Na znaku R-4b w dolnej jego części umieszcza się symbol, numer lub barwne oznaczenie charakteryzujące szlak rowerowy. Umieszczona pod znakiem R-4b tabliczka informuje o utrudnieniu występującym na szlaku rowerowym.

Dodatkowe znaki dla kierujących pojazdami wojskowymi

Znakami dla kierujących pojazdami wojskowymi są:

Znaczenie znaków, o których mowa w ust. 1, określają odrębne przepisy.

Znakami drogowymi poziomymi są umieszczone na nawierzchni linie ciągłe lub przerywane, pojedyncze lub podwójne, strzałki, napisy, symbole i inne linie związane z oznaczaniem określonych miejsc na drodze oraz punktowe elementy odblaskowe.

Znaki drogowe poziome są barwy białej lub żółtej, z zastrzeżeniem ust. 4.

Jeżeli na drodze są umieszczone znaki barwy białej i żółtej wskazujące różny sposób zachowania, to kierujący jest obowiązany stosować się do znaków barwy żółtej.

Umieszczone na jezdni punktowe elementy odblaskowe barwy czerwonej wyznaczają prawą krawędź jezdni. Lewa krawędź jezdni oraz pasy ruchu mogą być oznaczone punktowymi elementami odblaskowymi barwy białej lub żółtej; przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Znak P-1 „linia pojedyncza przerywana”, w którym kreski są krótsze od przerw lub równe przerwom, wyznacza pasy ruchu.

Znak P-1 o podwójnej szerokości, w którym kreski i przerwy są równe, informuje ponadto, że wyznaczony pas ruchu jest pasem:

Znak P-2 „linia pojedyncza ciągła” oddziela pasy ruchu o tym samym kierunku i oznacza ponadto zakaz przejeżdżania przez tę linię i najeżdżania na nią.

Znak P-3 „linia jednostronnie przekraczalna” oznacza zakaz przejeżdżania przez tę linię od strony linii ciągłej i najeżdżania na nią, z wyjątkiem powrotu po wyprzedzaniu na położony przy linii przerywanej pas ruchu zajmowany przed wyprzedzaniem.

Znak P-4 „linia podwójna ciągła” rozdziela pasy ruchu o kierunkach przeciwnych i oznacza zakaz przejeżdżania przez tę linię i najeżdżania na nią.

Znak P-5 „linia podwójna przerywana”, znajdująca się między skrzyżowaniami po obu stronach pasa ruchu, oznacza pas o zmiennym kierunku ruchu otwieranym i zamykanym sygnałami świetlnymi nadawanymi przez sygnalizator S-4.

Znak P-6 „linia ostrzegawcza”, w której kreski są dłuższe od przerw, rozdziela pasy ruchu i uprzedza o zbliżaniu się do linii, przez którą przejeżdżanie jest zabronione, lub do miejsca niebezpiecznego.

Umieszczone przy krawędzi jezdni znaki:

wyznaczają krawędź jezdni; znak P-7b oznacza ponadto zakaz wjazdu na pobocze kierującemu pojazdem samochodowym.

Znaki:

oznaczają, że jazda z pasa ruchu, na którym są umieszczone, jest dozwolona tylko w kierunku wskazanym strzałką; połączone symbole znaków P-8a, P-8b lub P-8c oznaczają zezwolenie na ruch w kierunkach wskazanych strzałkami kierunkowymi.

Strzałka kierunkowa zezwalająca na skręcanie w lewo, umieszczona na skrajnym lewym pasie ruchu, oznacza także zezwolenie na zawracanie, chyba że jest to zabronione znakiem pionowym B-23 lub ruch jest kierowany sygnalizatorem S-3.

Znaki określone w ust. 1 umieszczone na pasie ruchu poprzedzone symbolem lub napisem, o których mowa w § 91 ust. 1 i 2, oznaczają kierunek ruchu pojazdu wskazanego tym symbolem lub napisem.

Znak P-9 „strzałka naprowadzająca” oznacza nakaz wjazdu na sąsiedni pas ruchu wskazany strzałką; nie dotyczy to kierujących pojazdami, dla których jest przeznaczony dalszy odcinek pasa ruchu.

Znak P-10 „przejście dla pieszych” oznacza miejsce przejścia dla pieszych.

Znak P-11 „przejazd dla rowerzystów” oznacza miejsce przejazdu dla rowerzystów.

Znak P-12 „linia bezwzględnego zatrzymania - stop” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu w związku ze znakami pionowymi B-20 lub B-32.

Znak P-13 „linia warunkowego zatrzymania złożona z trójkątów” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu w celu ustąpienia pierwszeństwa wynikającego ze znaku pionowego A-7.

Znak P-14 „linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątów” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu:

Obowiązek zatrzymania pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy kierującego rowerem wjeżdżającego do śluzy dla rowerów.

Znaki P-15 „trójkąt podporządkowania” i P-16 „napis stop” potwierdzają oznakowanie wlotu na skrzyżowanie znakami pionowymi odpowiednio A-7 i B-20.

Znak P-17 „linia przystankowa” wyznacza na jezdni miejsce przystanku pojazdów określonych w § 51 i oznacza, że zakaz zatrzymywania się innych pojazdów na przystanku obowiązuje na całej długości linii.

Znak P-18 „stanowisko postojowe” wyznacza miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.

Znak P-19 „linia wyznaczająca pas postojowy” wyznacza pas przeznaczony na postój pojazdów wzdłuż krawędzi jezdni lub oddziela od niej zatokę postojową.

Znak P-20 „koperta” wyznacza stanowisko postojowe zastrzeżone dla określonego rodzaju pojazdów.

Znak P-21 „powierzchnia wyłączona” oznacza powierzchnię drogi, na którą wjazd i zatrzymanie są zabronione.

Znak P-22 „BUS” oznacza pas ruchu przeznaczony dla ruchu pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.

Znak P-23 „rower” oznacza drogę dla rowerów, pas ruchu dla rowerów lub śluzę dla rowerów albo część jezdni drogi jednokierunkowej, na której ruch rowerów odbywa się w dwóch kierunkach; znak P-23 umieszczony łącznie ze znakiem P-26 oznacza, że droga jest przeznaczona dla pieszych i kierujących rowerami.

Po części drogi oznaczonej znakiem P-23 może odbywać się ruch wózka rowerowego, jeżeli oznakowanie pionowe tej części drogi wskazuje taką możliwość.

Na pasie ruchu mogą być umieszczone inne niż określone w ust. 1 i 2 napisy lub symbole oznaczające jego przeznaczenie.

Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator S-1 oznaczają:

Sygnał zielony nie zezwala na wjazd za sygnalizator, jeżeli:

Sygnalizator używany poza skrzyżowaniem do kierowania ruchem na zwężonym odcinku drogi może nadawać sygnały o dwóch barwach - zielonej i czerwonej.

Kierujący pojazdem szynowym skręcający na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym sygnałami świetlnymi może je opuścić, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 2-4, pod warunkiem ustąpienia pierwszeństwa uczestnikom ruchu poruszającym się na wprost. Przepisu nie stosuje się na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym oznaczonym znakami C-12.

Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator S-1a dotyczą kierujących rowerem, znajdujących się na części drogi przeznaczonej tylko do ruchu rowerów lub wjeżdżających na tę część drogi.

Przepisy § 95 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do sygnałów nadawanych przez sygnalizator S-1a.

Nadawany przez sygnalizator S-2 sygnał czerwony wraz z sygnałem w kształcie zielonej strzałki oznacza, że dozwolone jest skręcanie w kierunku wskazanym strzałką w najbliższą jezdnię na skrzyżowaniu, z zastrzeżeniem ust. 3.

Sygnał w kształcie zielonej strzałki, nadawany przez sygnalizator S-2, zezwalający na skręcanie w lewo, zezwala również na zawracanie z lewego skrajnego pasa ruchu, chyba że jest to zabronione znakiem B-23.

Skręcanie lub zawracanie, o których mowa w ust. 1 i 2, jest dozwolone pod warunkiem, że kierujący zatrzyma się przed sygnalizatorem i nie spowoduje utrudnienia ruchu innym jego uczestnikom.

Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator kierunkowy S-3 dotyczą kierujących jadących w kierunkach wskazanych strzałką (strzałkami).

Przepisy § 95 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do sygnałów nadawanych przez sygnalizator kierunkowy S-3.

Sygnał zielony nadawany przez sygnalizator kierunkowy S-3 oznacza, że podczas jazdy we wskazanym kierunku nie występuje kolizja z innymi uczestnikami ruchu.

Sygnalizatory kierunkowe S-3 nadające sygnały przeznaczone tylko dla pojazdów skręcających w lewo mogą nie być umieszczone po prawej stronie drogi.

Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator S-3a dotyczą kierujących rowerem, znajdujących się na części drogi przeznaczonej tylko do ruchu rowerów lub wjeżdżających na tę część drogi, jadących w kierunkach wskazanych strzałką (strzałkami).

Przepisy § 95 ust. 1 i 2 oraz § 97 ust. 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio do sygnałów nadawanych przez sygnalizator kierunkowy S-3a.

Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator S-4 oznaczają:

Sygnały świetlne dla pieszych nadawane przez sygnalizator S-5 oznaczają:

Sygnały świetlne dla rowerzystów nadawane przez sygnalizator S-6 oznaczają:

Sygnał świetlny stały lub migający, nadawany przez sygnalizator S-7, oznacza nakaz opuszczenia pasa ruchu, nad którym sygnalizator jest umieszczony, i wjazdu na część jezdni znajdującą się po stronie wskazanej strzałką.

Sygnał czerwony migający lub dwa na przemian migające sygnały czerwone oznaczają zakaz wjazdu za sygnalizator lub inne urządzenie nadające te sygnały.

Migający lub stały sygnał żółty umieszczony na przeszkodzie albo migający sygnał żółty nadawany przez sygnalizator ostrzegają o występującym niebezpieczeństwie lub utrudnieniu ruchu oraz nakazują zachowanie szczególnej ostrożności.

Zatrzymanie pojazdu wynikające z nadawanego sygnału powinno nastąpić przed linią zatrzymania, a w razie jej braku - przed sygnalizatorem.

Jeżeli sygnalizator jest umieszczony nad jezdnią, to zatrzymanie pojazdu wynikające z nadawanego sygnału powinno nastąpić przed linią zatrzymania, a w razie jej braku - przed jezdnią, nad którą sygnalizator został umieszczony.

Sygnały świetlne dla kierujących autobusami oraz innymi pojazdami wykonującymi odpłatny przewóz osób na regularnych liniach, poruszającymi się po wydzielonych dla nich pasach ruchu, są barwy białej.

Sygnały świetlne, o których mowa w ust. 1, nadawane przez sygnalizator SB oznaczają:

Sygnał w kształcie kreski pionowej nie zezwala na wjazd za sygnalizator, jeżeli:

Przepis § 99 stosuje się odpowiednio.

Sygnały świetlne dla kierujących tramwajami nadawane przez sygnalizator ST oznaczają:

Sygnał w kształcie kreski pionowej nie zezwala na wjazd za sygnalizator, jeżeli:

Sygnały nadawane przez sygnalizatory kierunkowe STK dotyczą tramwajów jadących w kierunkach wskazanych przez strzałki umieszczone na tabliczce nad sygnalizatorem; przepis § 104 ust. 1 pkt 1 i 3 stosuje się odpowiednio.

Sygnały kierunkowe dla kierujących tramwajami nadawane przez sygnalizator STT oznaczają:

Nadawany przez sygnalizatory kierunkowe STK i STT sygnał zezwalający na wjazd oznacza, że przejazd nie ma kolizji z innymi kierunkami ruchu.

Przepisy § 104 ust. 2 stosuje się do sygnałów nadawanych przez sygnalizatory kierunkowe STK i STT.

Kierujący ruchem daje sygnały za pomocą postawy i ruchu rąk.

Postawa, w której kierujący ruchem jest zwrócony bokiem do nadjeżdżających pojazdów, oznacza zezwolenie na wjazd na skrzyżowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem, a dla pieszych - zezwolenie na wejście na jezdnię.

Postawa, w której kierujący ruchem jest zwrócony przodem lub tyłem do nadjeżdżających pojazdów, oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem, a dla pieszych - zakaz wejścia na jezdnię.

Podniesienie ręki do góry przez osobę kierującą ruchem oznacza mającą nastąpić zmianę dotychczas dawanego sygnału. Dla uczestników ruchu, dla których ruch był zamknięty, oznacza, że za chwilę będzie dawany sygnał oznaczający zezwolenie na wjazd lub wejście, a dla uczestników ruchu, dla których ruch był otwarty, oznacza, że za chwilę będzie dawany sygnał zakazujący wjazdu lub wejścia.

Ręka osoby kierującej ruchem wyciągnięta poziomo, poprzecznie do kierunku jazdy zbliżających się pojazdów, oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem.

Sygnał oznaczający nakaz zatrzymania pojazdu jest dawany:

Tarcza do zatrzymywania pojazdów, o której mowa w ust. 1, ma kształt czerwonego koła z białym obrzeżem.

Umundurowany policjant, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, żołnierz Żandarmerii Wojskowej i żołnierz wojskowych organów porządkowych mogą w warunkach dostatecznej widoczności dawać sygnał do zatrzymania pojazdu samą ręką.

Osoby nadzorujące bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię dają sygnał do zatrzymania pojazdu przez uniesienie w górę kwadratowej tarczy barwy żółtej ze znakiem B-20 z żółtym napisem i obrzeżem.

Sygnał dźwiękowy dawany przez osobę kierującą ruchem lub uprawnioną do jego kontroli jest sygnałem ostrzegającym uczestników ruchu lub zwracającym uwagę na inne sygnały albo polecenia.

Jadący pojazdem samochodowym policjant, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego lub żołnierz Żandarmerii Wojskowej może, w zakresie swoich ustawowych uprawnień, dawać kierującemu pojazdem polecenia do:

Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio do policjanta lub żołnierza Żandarmerii Wojskowej poruszającego się statkiem powietrznym.

Sygnał dźwiękowy nadawany w postaci dzwonu na przejeździe kolejowym ostrzega o zbliżaniu się pociągu lub innego pojazdu szynowego albo o opuszczaniu zapór (półzapór).

Sygnały dźwiękowe nadawane w postaci brzęczyków lub buczków albo komunikatów słownych na przejściach dla pieszych o ruchu kierowanym sygnałami świetlnymi informują osoby o upośledzonym wzroku, że dla pieszych jest nadawany sygnał zielony.

Działanie urządzenia wibracyjnego znajdującego się na sygnalizatorze informuje osoby o upośledzonym wzroku i słuchu, że dla pieszych jest nadawany sygnał zielony.

Do dnia 31 grudnia 2005 r.:

Do dnia 31 grudnia 2012 r. znaki z niebieską obwódką zawierające czarne symbole umieszczone na znakach E-7, E-8, E-9, E-10, E-11, E-12 i E-12a mają takie samo znaczenie, jak odpowiednio znaki E-7, E-8, E-9, E-10, E-11, E-12, E-12a.

Traci moc rozporządzenie Ministrów Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. poz. 622 oraz z 2000 r. poz. 850).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia⁵⁶⁾.