Dz.U. 2021 poz. 1029 · Rozporządzenie · akt posiada tekst jednolity
Na podstawie art. 13l ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie określa szczegółowy tryb, sposób i zakres kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zwanego dalej „kontrolującym”, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3a oraz art. 16l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwanej dalej „ustawą”, wykorzystywanego na potrzeby pobierania opłaty elektronicznej.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
danych geolokalizacyjnych - rozumie się przez to dane wymienione w art. 13i ust. 3b ustawy;
danych rejestrowych - rozumie się przez to dane wymienione w art. 13ia ust. 5 pkt 1-3 ustawy;
dokumentach rejestrowych - rozumie się przez to odwzorowanie cyfrowe dokumentów i potwierdzenia, o których mowa w art. 13ia ust. 7 ustawy;
kategorii pojazdu - rozumie się przez to kategorię, o której mowa w art. 13ha ust. 3 ustawy;
karach pieniężnych - rozumie się przez to kary, o których mowa w art. 13k ust. 1-2d ustawy;
kontroli - rozumie się przez to kontrolę, o której mowa w art. 13l ust. 1 ustawy;
kontrolowanym - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 13k ust. 4 i 5 ustawy;
numerze referencyjnym - rozumie się przez to numer referencyjny, o którym mowa w art. 13ia ust. 8 ustawy;
obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej - rozumie się przez to:
obowiązki, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i ust. 4a, 4aa, 4b i 4c, art. 13ia ust. 1, 8 i 10, art. 13ib ust. 2 oraz art. 13ic ust. 1 ustawy,
obowiązek podania danych rejestrowych, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 1-3 ustawy, oraz uzupełnienia rejestru SPOE KAS, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy,
obowiązek dołączenia dokumentów rejestrowych;
opłacie elektronicznej - rozumie się przez to opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy;
podmiocie zagranicznym - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 13m ust. 2 ustawy;
rejestrze SPOE KAS - rozumie się przez to rejestr uiszczających opłatę elektroniczną, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 ustawy;
Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS - rozumie się przez to system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 13hb ust. 1bb ustawy;
urządzeniu do poboru opłaty elektronicznej - rozumie się przez to urządzenie mobilne, zewnętrzny system lokalizacyjny i urządzenie pokładowe, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy, oraz urządzenie, o którym mowa w art. 16l ust. 1 ustawy;
urządzeniu SPOE KAS - rozumie się przez to urządzenie mobilne, zewnętrzny system lokalizacyjny i urządzenie pokładowe, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy.
W ramach kontroli prawidłowości przestrzegania poszczególnych obowiązków uiszczenia opłaty elektronicznej kontrolujący prowadzi czynności kontrolne mające na celu ustalenie, czy:
dany pojazd podlega opłacie elektronicznej;
kontrolowany dokonał rejestracji w rejestrze SPOE KAS albo zawarł umowę o świadczenie usługi EETS z dostawcą EETS.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy, kontrolujący ustala, czy:
pojazd został wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej funkcjonujące prawidłowo i przekazujące aktualne dane geolokalizacyjne podczas przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną;
dla urządzenia SPOE KAS został uzyskany numer referencyjny;
naruszenie nie jest wynikiem naruszenia przez kierującego pojazdem obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a ustawy.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust. 4a ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala, czy do urządzenia do poboru opłaty elektronicznej zostały wprowadzone prawidłowe dane o:
kategorii pojazdu;
liczbie osi pojazdu, jeżeli stawki opłaty elektronicznej zostały zróżnicowane ze względu na liczbę osi.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust. 4aa ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala, czy urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które jest wyposażony pojazd, działa prawidłowo.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust. 4b ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala, czy:
urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które został wyposażony pojazd, jest używane zgodnie z przeznaczeniem;
stwierdzone naruszenie skutkuje uiszczeniem opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek podania danych rejestrowych oraz danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, kontrolujący ustala, czy dane wprowadzone do rejestru SPOE KAS są zgodne ze stanem faktycznym przez:
ich porównanie z rzeczywistą kategorią pojazdu lub liczbą osi pojazdu wykonującego przejazd drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną, albo numerem rejestracyjnym przyczepy lub naczepy - w przypadku danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy;
sprawdzenie, czy kontrolowany prawidłowo uzupełnił rejestr SPOE KAS o numer referencyjny - w przypadku, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 pkt 3 ustawy.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek wprowadzenia do rejestru odwzorowania cyfrowego dokumentów rejestrowych, kontrolujący ustala, czy:
dane, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy, zostały zgłoszone do centralnej ewidencji pojazdów;
dokumenty rejestracyjne potwierdzają:
prawidłowość danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy, w tym czy dokumenty te dotyczą rejestrowanego pojazdu i są odpowiednio czytelne, a ich prawdziwość nie budzi uzasadnionych wątpliwości,
złożenie zabezpieczenia wnoszenia opłaty elektronicznej, chyba że prawidłowość złożenia tego zabezpieczenia została potwierdzona przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
W celu stwierdzenia, czy zostały naruszone obowiązki, o których mowa w art. 13ia ust. 10 lub art. 13ib ust. 2 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 6 pkt 1 oraz ustala, czy zawarte w rejestrze SPOE KAS dane rejestrowe oraz dane, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, zostały zaktualizowane nie później niż przed rozpoczęciem przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13ic ust. 1 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4 i ust. 4, a także ustala:
długość przerwy w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy;
czy kontrolowany niezwłocznie zatrzymał się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej albo opuścił niezwłocznie drogę krajową lub jej odcinek, na których pobiera się opłatę elektroniczną;
czy przerwa w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych nie była spowodowana niedostępnością Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;
czy wznowienie przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną, nastąpiło po przywróceniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych.
Kontrola jest prowadzona w trybie:
stacjonarnym, zwanym dalej „kontrolą stacjonarną”, przez pracowników Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego lub
mobilnym, zwanym dalej „kontrolą mobilną”, przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego działających z upoważnienia:
Głównego Inspektora Transportu Drogowego albo
wojewódzkiego inspektora transportu drogowego - w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005).
Kontrolę stacjonarną mogą również prowadzić inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie obejmującym rejestrowanie naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą urządzeń, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b.
Prawidłowość przestrzegania obowiązków, o których mowa w art. 13i ust. 4aa i art. 13ic ust. 1 ustawy, jest kontrolowana wyłącznie w ramach kontroli mobilnej.
Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, zatrzymując pojazd w związku z prowadzeniem kontroli mobilnej, każdorazowo kontrolują prawidłowość przestrzegania obowiązków podania danych rejestrowych oraz dołączenia dokumentów rejestrowych, jeżeli posiadają dostęp online do danych lub dokumentów zawartych w rejestrze SPOE KAS.
Kontrola może obejmować następujące czynności:
analizę danych rejestrowych oraz danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, zawartych w:
rejestrze SPOE KAS,
centralnej ewidencji pojazdów oraz innych rejestrach i bazach danych, do których dostęp posiada kontrolujący,
dokumentach pojazdu i dokumentach identyfikujących kontrolowanego oraz na innych nośnikach informacji;
analizę danych geolokalizacyjnych przekazywanych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS przez urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, zainstalowane lub przewożone w pojeździe podlegającym opłacie elektronicznej podczas przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną;
ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej na podstawie danych i informacji:
z centralnej ewidencji pojazdów i centralnej ewidencji kierowców, rejestru dowodów osobistych oraz rejestru SPOE KAS,
zawartych w dokumentach pojazdu oraz innych dokumentach okazanych przez kontrolowanego,
zapisów tachografu,
pozyskanych od organów rejestrujących pojazd,
z wyjaśnień kontrolowanego.
W ramach prowadzenia kontroli stacjonarnej kontrolujący analizuje dane zarejestrowane przez urządzenia, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1, oraz dane geolokalizacyjne zarejestrowane przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i w uzasadnionych przypadkach weryfikuje ich prawidłowość przez porównanie z danymi, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, lub występuje do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o udzielenie niezbędnych wyjaśnień.
W ramach prowadzenia kontroli mobilnej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego wykonują czynności kontrolne bezpośrednio na drodze na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Czynności kontrolne wykonywane w ramach kontroli mobilnej mogą obejmować:
zatrzymywanie pojazdów w celu przeprowadzenia kontroli;
legitymowanie kierowców;
badanie dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli;
żądanie udzielenia przez kontrolowanego ustnych lub pisemnych wyjaśnień;
sporządzanie kopii dokumentów, o których mowa w pkt 3;
sporządzanie dokumentacji fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;
badanie urządzeń do poboru opłaty elektronicznej, w które są wyposażone pojazdy podlegające kontroli;
sporządzanie protokołu kontroli w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej albo grzywny, o której mowa w art. 13na ust. 1 ustawy;
wprowadzanie informacji o ujawnionych naruszeniach obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;
podejmowanie czynności określonych w art. 13m ust. 2-10 ustawy wobec podmiotów zagranicznych.
W przypadku danych rejestrowanych w ramach kontroli mobilnej, do formułowania wniosków o wszczęcie postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych mogą być wykorzystywane:
dane, o których mowa w ust. 2, jeżeli zawierają obraz pojazdu będącego przedmiotem kontroli, lub
dane geolokalizacyjne rejestrowane przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS.
Do prowadzenia kontroli mobilnej mogą być wykorzystywane przyrządy ujawniające informacje o podejrzeniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zainstalowane w pojazdach służbowych kontrolującego.
W wyniku przeprowadzenia kontroli mobilnej z wykorzystaniem przyrządów, o których mowa w ust. 4, rejestracji mogą podlegać dane wymienione w ust. 2 oraz identyfikator przyrządu kontrolnego.
Na podstawie danych zarejestrowanych przez przyrządy, o których mowa w ust. 4, kontrolujący zatrzymuje pojazdy w celu podjęcia dalszych czynności kontrolnych.
Kontrolę stacjonarną z wykorzystaniem urządzeń kontrolnych oraz kontrolę mobilną przeprowadza się w odpowiednim miejscu i czasie tak, aby utrudnić kierującym pojazdami omijanie miejsc, w których są prowadzone czynności kontrolne. Kontrola mobilna ma w szczególności na celu kontrolę prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej przez podmioty zagraniczne.
W okresie do dnia wskazanego w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1087 oraz z 2021 r. poz. 1005) do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej w systemie, o którym mowa w art. 13i ust. 1 pkt 3 ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kontrolą są objęte prawidłowość wyposażenia pojazdów w urządzenia, o których mowa w art. 13i ust. 3 ustawy, oraz sposób ich wykorzystywania.
Przepisy rozporządzenia stosuje się od dnia uruchomienia SPOE KAS określonego w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanym na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie pięciu dni od dnia ogłoszenia.3)
Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937).
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 471, 1087 i 2338 oraz z 2021 r. poz. 54, 720 i 1005.
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. poz. 1859), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1087 oraz z 2021 r. poz. 1005).