Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie licencji i świadectw kwalifikacji personelu służb ruchu lotniczego¹⁾

Prezes Urzędu zawiadamia ICAO o różnicach w rozumieniu art. 38 Konwencji.

Różnice, o których mowa w ust. 1, są ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych Polska (AIP Polska).

Szczegółowe warunki i sposób wydawania, cofania, zawieszania licencji i wynikających z nich uprawnień określa Podczęść A-C w załączniku I i Podczęść D w załączniku II do rozporządzenia nr 2015/340 oraz rozdziały 8 i 9.

Wzory licencji oraz skróty nazw uprawnień wpisywanych do licencji określa Dodatek 1 do załącznika II do rozporządzenia nr 2015/340.

Świadectwo kwalifikacji lub dodatkowe uprawnienia wydaje się na wniosek kandydata.

Rodzaje uprawnień wpisywanych do świadectwa kwalifikacji przy pierwszym wydaniu tego dokumentu wraz z warunkami wydania dodatkowych uprawnień do świadectwa kwalifikacji określają rozdziały 10 i 11.

Skróty nazw uprawnień wpisywanych do świadectwa kwalifikacji określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Wzory świadectw kwalifikacji określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Licencje i świadectwa kwalifikacji podlegają wymianie:

Wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji dokonuje się na wniosek złożony do Prezesa Urzędu albo z urzędu.

Warunkiem wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji jest posiadanie, co najmniej, ważnego:

W przypadku utraty lub zniszczenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji:

W wyniku wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji Prezes Urzędu wydaje nowy dokument licencji albo świadectwa kwalifikacji, do którego wpisuje się wyłącznie ważne uprawnienia posiadane przez członka personelu ATS w dniu wydania nowego dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji.

Członek personelu ATS w przypadkach, o których mowa w ust. 1, zwraca Prezesowi Urzędu podlegający wymianie dokument licencji albo świadectwa kwalifikacji. Zwrot dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji jest warunkiem wydania nowego dokumentu, o którym mowa w ust. 5.

Zawieszoną licencję, świadectwo kwalifikacji lub uprawnienie przywraca się na wniosek zainteresowanego członka personelu ATS, jeżeli upłynął okres zawieszenia lub zostały spełnione wymagania niezbędne do przywrócenia zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia, o których mowa w § 9 pkt 2.

Do wniosku dołącza się kopię ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy oraz dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań niezbędnych do przywrócenia zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia, jeżeli zostały określone zgodnie z § 9 pkt 2.

Osoba ubiegająca się o uznanie obcego świadectwa kwalifikacji składa wniosek wraz z kopią obcego świadectwa kwalifikacji, którego oryginał okazuje w celu poświadczenia zgodności, oraz dokumentem przebiegu praktyki lotniczej.

Prezes Urzędu uznaje obce świadectwo kwalifikacji, jeżeli przepisy, zgodnie z którymi zostało wydane, ustanawiają wymagania równe wymaganiom polskiego prawa lub wymagania wyższe niż wynikające z polskiego prawa.

Uznanie obcego świadectwa kwalifikacji wraz z wpisanymi do niego uprawnieniami upoważnia jego posiadacza do odbycia szkolenia lotniczego w Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie niezbędnym do przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

W celu przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce, instytucja zapewniająca służby ruchu lotniczego określa odpowiednią jednostkę, sektor lub stanowisko pracy, na które prowadzący szkolenie opracuje i przedstawi do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu kurs w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce, uwzględniając wiedzę, umiejętności i doświadczenie kandydata.

Uznanie obcego świadectwa kwalifikacji wydaje się na okres:

- w zależności od tego, który z nich jest krótszy.

Prezes Urzędu stwierdza uznanie obcego świadectwa kwalifikacji przez wydanie świadectwa uznania obcego świadectwa kwalifikacji.

Prezes Urzędu cofa albo zawiesza:

Do cofnięcia, zawieszenia oraz przywrócenia uznania obcego świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia z niego wynikającego stosuje się odpowiednio przepisy § 8-12.

Organizacja szkoleniowa informuje Prezesa Urzędu na co najmniej 14 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia egzaminów i ocen o tych egzaminach i ocenach w przypadkach, o których mowa w:

Informacja jest przekazywana pisemnie lub pocztą elektroniczną.

Instytucja zapewniająca służby ruchu lotniczego informuje Prezesa Urzędu o planowanym terminie oceny wiedzy i umiejętności, o których mowa w ATCO.B.020 lit. g pkt 3 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340, na co najmniej 14 dni przed tym terminem, podając:

Informacja jest przekazywana pisemnie lub pocztą elektroniczną.

Prezes Urzędu może upoważnić osoby oceniające do dokonywania odręcznych wpisów w licencjach przy przedłużaniu lub wznawianiu uprawnień uzupełniających w jednostce, w przypadku braku pracowników Urzędu Lotnictwa Cywilnego spełniających wymagania, o których mowa w ATCO.C.045 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Sprawdzenie wiedzy i ocenę umiejętności lotniczych kandydatów na członków personelu FIS i członków personelu FIS przeprowadza się:

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeprowadza organizacja szkoleniowa w zakresie szkolenia objętego posiadanym certyfikatem.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, przeprowadza się w formie egzaminu państwowego.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych personelu FIS w celu przedłużenia ważności:

- jest przeprowadzane w okresie ważności uprawnienia, jednak nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu wygaśnięcia jego ważności.

W razie niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 1, wznowienie ważności uprawnienia wymienionego w ust. 1 pkt 1-3 może nastąpić po sprawdzeniu wiedzy i umiejętności lotniczych, jeżeli zostanie ono przeprowadzone nie później niż przed upływem 12 miesięcy od dnia wygaśnięcia ważności uprawnienia.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, okresy przedłużonej albo wznowionej ważności uprawnienia uzupełniającego w jednostce są liczone od dnia upływu poprzedniego okresu jego ważności.

W razie niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 1, przywraca się ważność uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka. Ważność przywróconego uprawnienia liczy się od daty sprawdzenia biegłości językowej, podczas którego członek personelu FIS wykazał się osiągnięciem co najmniej poziomu 4 operacyjnego.

W razie negatywnego wyniku sprawdzenia wiedzy lub umiejętności lotniczych, o którym mowa w ust. 1, członek personelu FIS informuje o tym fakcie bezpośredniego przełożonego.

W ramach rejestru personelu lotniczego, o którym mowa w art. 102 ustawy, prowadzonego z uwzględnieniem ATCO.AR.B.015 lit. b pkt 6 w załączniku II do rozporządzenia nr 2015/340, Prezes Urzędu rejestruje dane dotyczące personelu ATS, zwane dalej „rejestrem”.

Na rejestr składają się teczki osobowe członków personelu ATS wraz z zawartymi w nich dokumentami.

Prezes Urzędu rejestruje w teczce osobowej członka personelu ATS następujące dane:

Rejestr obejmuje odrębnie prowadzony dział osób, którym wydano świadectwa uznania obcego świadectwa kwalifikacji.

Do działu rejestru, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio § 26 ust. 3, z tym że rejestr uzupełnia się o daty ważności wydanych świadectw uznania obcego świadectwa kwalifikacji.

Szkolenie lotnicze kandydatów na członków personelu ATS w celu uzyskania przez nich licencji albo świadectw kwalifikacji oraz uprawnień do nich wpisywanych jest prowadzone w organizacjach szkoleniowych.

W przypadku gdy organizacja szkoleniowa jest częścią innego podmiotu, zapewnia się, że osoba kierująca tą organizacją jest bezpośrednio podporządkowana służbowo osobie kierującej tym podmiotem, chyba że kierownictwo tego podmiotu i organizacji szkoleniowej sprawuje ta sama osoba.

Organizacja szkoleniowa, która szkoli personel ATC:

Organizacja szkoleniowa, która szkoli personel FIS, spełnia szczegółowe warunki prowadzenia szkolenia lotniczego określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia oraz prowadzi szkolenie lotnicze w sposób określony w tym załączniku.

Prezes Urzędu może upoważnić organizację szkoleniową, która szkoli personel ATC, spełniającą wymagania, o których mowa w ust. 3, na jej wniosek, do szkolenia personelu FIS bez konieczności odrębnego spełniania szczegółowych warunków prowadzenia szkolenia lotniczego określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, jeżeli:

Przegląd planu szkoleń w jednostce odbywa się co najmniej raz na 3 lata.

Organizacja szkoleniowa prowadząca szkolenie wyłącznie dla personelu FIS opracowuje instrukcję szkolenia na podstawie szczegółowych warunków i sposobu prowadzenia szkolenia lotniczego określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia oraz na podstawie minimum wymaganych informacji, jakie powinna zawierać instrukcja szkolenia, określonego w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

Organizacja szkoleniowa informuje Prezesa Urzędu o:

Dokument, o którym mowa w ATCO.D.020 lit. d w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340, zwany dalej „zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia wstępnego”, zawiera następujące elementy:

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie uprawnienia zawiera następujące elementy:

Za datę ukończenia szkolenia wstępnego przyjmuje się datę oceny końcowej lub końcowego egzaminu w organizacji szkoleniowej, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza.

Protokół oceny końcowej po szkoleniu podstawowym obejmuje, co najmniej, docelowe wyniki tego szkolenia, o których mowa w ATCO.D.030 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Protokół oceny końcowej po szkoleniu w zakresie uprawnienia obejmuje, co najmniej, docelowe wyniki tego szkolenia, o których mowa w ATCO.D.040 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Protokoły, o których mowa w ust. 4 i 5, dołącza się do zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wstępnego.

Osoby oceniające, o których mowa w ust. 1 pkt 15, nie mogą uczestniczyć w szkoleniu wstępnym osoby ocenianej.

Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, zachowują ważność przez okres 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia, na okoliczność których zostały wydane.

Osoba, która nie uzyskała licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego lub wpisu dodatkowego uprawnienia do licencji kontrolera ruchu lotniczego w terminie, o którym mowa w ust. 8, jest poddawana końcowemu egzaminowi teoretycznemu i ocenie końcowej.

Warunki wstępne szkolenia w jednostce personelu ATC określają przepisy ATCO.D.050 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Spełnianie przez kandydata do szkolenia w jednostce oraz uczestnika szkolenia w jednostce warunków, o których mowa w ust. 1, stwierdza prowadzący szkolenie przed rozpoczęciem szkolenia oraz w jego trakcie.

W wyniku pomyślnie ukończonego kursu, o którym mowa w ATCO.D.060 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340, organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 3, zawiera:

Za datę ukończenia szkolenia w jednostce, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, przyjmuje się datę przeprowadzenia oceny końcowej tego szkolenia w jednostce.

Protokół oceny końcowej po szkoleniu w jednostce obejmuje, co najmniej, docelowe wyniki szkolenia, o których mowa w ATCO.D.060 lit. c w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Szczegółowe wymagania dotyczące szkolenia personelu ATC w celu utrzymania uprawnień uzupełniających w jednostce określa Podczęść D Sekcja 4 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

W przypadku utworzenia nowego lotniska kontrolowanego i wyznaczenia związanej z nim części prze strzeni kontrolowanej uprawnienie uzupełniające w jednostce dotyczące tego lotniska wydaje się po zaliczeniu przez kandydata szkolenia.

W przypadku przebudowy lub rozbudowy lotniska kontrolowanego, które skutkują wprowadzeniem istotnych zmian eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska, uprawnienie uzupełniające w jednostce dotyczące tego lotniska wydaje się albo wznawia po zaliczeniu przez kandydata szkolenia.

W przypadku dokonania zmian w podziale obszaru kontrolowanego (CTA) uprawnienie uzupełniające w jednostce dotyczące nowo utworzonej części przestrzeni kontrolowanej wydaje się po zaliczeniu przez kandydata szkolenia.

Szkolenia, o których mowa w ust. 1-3, są prowadzone w organizacji szkoleniowej na podstawie kursu szkole niowego zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu i obejmują szkolenie teoretyczne oraz szkolenie praktyczne na szkole niowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego, z uwzględnieniem zmiany środowiska operacyjnego oraz sytuacji anormalnych i awaryjnych. Szkolenia, o których mowa w ust. 1-3, kończą się oceną wiedzy i umiejętności.

Kandydat do szkoleń, o których mowa w ust. 1-3, posiada ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla innego lotniska kontrolowanego lub innej części przestrzeni kontrolowanej.

Zakres szkolenia teoretycznego lub praktycznego na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego do dodatkowego uprawnienia może być, w zatwierdzonym indywidualnym kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki kontrolera ruchu lotniczego na analogicznych stanowiskach pracy.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 32 ust. 2.

Zakres szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym ATC do dodatkowego uprawnienia uzupełniającego lub dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce może zostać zatwierdzony w indywidualnym kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki kontrolera ruchu lotniczego na analogicznych stanowiskach pracy.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie dodatkowych uprawnień, o których mowa w ust. 3, organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 33 ust. 3.

Szkolenie lotnicze kandydatów na członków personelu FIS lub członków personelu FIS obejmuje:

Szkolenie lotnicze, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzone zgodnie z kursami szkoleniowymi, opracowanymi przez prowadzącego szkolenie i zatwierdzonymi przez Prezesa Urzędu.

Szkolenie wstępne dla kandydatów szkolących się w celu uzyskania świadectwa AFIS prowadzi się na podstawie jednego kursu szkoleniowego obejmującego swym zakresem szkolenie podstawowe i szkolenie w zakresie uprawnienia.

W ramach szkolenia wstępnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się szkolenie osoby, która wykazała przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

Indywidualny kurs szkoleniowy opracowuje, na podstawie zatwierdzonego kursu szkoleniowego, prowadzący szkolenie i przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

Szkolenie wstępne, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, składa się z części teoretycznej i praktycznej, w tym w stosownych przypadkach, z uwzględnieniem symulacji.

Szczegółowe wymagania w zakresie szkolenia wstępnego dla kandydatów ubiegających się o świadectwo:

- które określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Cele szkoleniowe odnoszące się do wiedzy i kompetencji językowej są zawarte w kursie szkolenia podstawowego oraz kursie szkoleniowym w zakresie uprawnienia i obejmują zarówno frazeologię lotniczą, jak i zrozumiałą komunikację.

Zakres szkolenia z języka polskiego i angielskiego powinien zapewnić kandydatom wykazanie się, podczas oceny, osiągnięciem i utrzymaniem wiedzy co najmniej na poziomie 4 operacyjnym.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata, w ramach szkolenia wstępnego dla personelu FIS, szkolenia:

- organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie.

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia odbytego w ramach szkolenia wstępnego dla personelu FIS zachowuje ważność przez okres 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia, na okoliczność którego zostało wydane.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 2, zawiera następujące elementy:

Za datę ukończenia szkolenia, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się datę zaliczonego z wynikiem pozytywnym wewnętrznego końcowego egzaminu teoretycznego lub praktycznego w organizacji szkoleniowej.

Szkolenie w jednostce, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2, w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce wpisywanego do świadectwa kwalifikacji jest prowadzone na stanowiskach operacyjnych certyfikowanych organów ATS na podstawie opracowanego przez prowadzącego szkolenie i zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu kursu szkoleniowego w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

Kurs szkoleniowy w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce:

Szkolenie w jednostce jest prowadzone w dwóch etapach, o których mowa w § 36 ust. 1 pkt 2. Czas trwania każdego z etapów szkolenia jest określony w kursie szkoleniowym w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

Dopuszcza się szkolenie członka personelu FIS w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce, który wykazał przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

Indywidualny kurs szkoleniowy w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce opracowuje prowadzący szkolenie i przedstawia do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu.

Pomyślne ukończenie szkolenia, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 2, oraz szkolenia, o którym mowa w § 40, prowadzący szkolenie dokumentuje wystawieniem zaświadczenia.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, uprawnia kandydata do przystąpienia do części praktycznej egzaminu państwowego w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

Za datę ukończenia szkolenia w jednostce przyjmuje się datę zaliczonego z wynikiem pozytywnym wewnętrznego końcowego egzaminu praktycznego w organizacji szkoleniowej na stanowisku operacyjnym.

Szczegółowe wymagania dla kandydatów do szkolenia w jednostce określają odpowiednio przepisy § 72 i § 90.

Spełnianie przez kandydata do szkolenia w jednostce oraz uczestnika szkolenia w jednostce wymagań stwierdza prowadzący szkolenie przed rozpoczęciem szkolenia oraz w jego trakcie.

Minimalna norma czasowa szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym informatora:

W przypadku wydania równocześnie dwóch uprawnień informatora FIS minimalne normy czasowe szkolenia w jednostce dla każdego z tych uprawnień powinny zostać tak określone, aby wspólne elementy szkolenia nie powtarzały się. Łączne normy czasowe szkolenia dla dwóch uprawnień powinny być odpowiednio wyższe od określonych w ust. 3 pkt 1.

Szczegółowe wymagania dotyczące szkolenia personelu FIS w celu utrzymania uprawnień uzupełniających w jednostce określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Szkolenie w jednostce dla informatorów AFIS może być prowadzone przez instruktora OJT w organie AFIS.

Organ AFIS, w którym jest prowadzone szkolenie:

Organ AFIS ustanawia procedurę archiwizacji dokumentacji procesu utrzymania kompetencji informatorów AFIS, określa zakres archiwizowanej dokumentacji i przechowuje dokumentację rejestracji kwalifikacji oraz szkoleń informatorów AFIS, w tym instruktorów OJT, przez 5 lat od dnia, w którym osoby te zaprzestały pełnienia swoich obowiązków na rzecz tego organu.

Szkolenie rozszerzające dla personelu FIS, o którym mowa w § 36 ust. 1 pkt 3, jest prowadzone w formie szkolenia teoretycznego i praktycznego.

W kursie szkoleniowym dla personelu FIS szkolącego się w celu uzyskania OJTI lub STDI jest uwzględniane co najmniej minimum programowe do szkolenia w zakresie OJTI lub STDI określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia, o którym mowa w ust. 1, organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie.

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia odbytego w ramach szkolenia rozszerzającego zachowuje ważność przez okres 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia, na okoliczność którego zostało wydane.

Na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, kandydat może przystąpić do części teoretycznej i praktycznej egzaminu państwowego.

Zakres szkolenia teoretycznego lub praktycznego informatora FIS na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego do dodatkowego uprawnienia może być, w zatwierdzonym indywidualnym kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej przez niego dotychczasowej praktyki informatora FIS.

Po pomyślnym ukończeniu przez informatora FIS szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 38 ust. 1, uprawniające kandydata do przystąpienia do części teoretycznej i praktycznej egzaminu państwowego.

Zakres szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym do dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce może zostać, w zatwierdzonym indywidualnym kursie szkoleniowym, zmniejszony odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki członka personelu FIS na analogicznych stanowiskach pracy.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce organizacja szkoleniowa wystawia zaświadczenie, o którym mowa w § 41 ust. 1.

W przypadku dokonania zmian w podziale granic sektorów FIS uprawnienie uzupełniające w jednostce dotyczące nowo utworzonych części przestrzeni wydaje się po zaliczeniu szkolenia w zakresie tych zmian oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku z części praktycznej egzaminu państwowego. Szkolenie prowadzi organizacja szkoleniowa z wykorzystaniem szkoleniowego urządzenia symulacji ruchu lotniczego na podstawie kursu szkoleniowego do szkolenia w zakresie zmian w podziale granic sektorów FIS.

W przypadku utworzenia nowego lotniska niekontrolowanego i wyznaczenia związanej z nim części przestrzeni powietrznej niekontrolowanej, uprawnienie uzupełniające w jednostce dotyczące tego lotniska wydaje się po zaliczeniu szkolenia w zakresie uwarunkowań lokalnych i stosowania procedur obowiązujących w jednostce oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku części praktycznej egzaminu państwowego. Szkolenie prowadzi organizacja szkoleniowa z wykorzystaniem szkoleniowego urządzenia symulacji ruchu lotniczego na podstawie kursu szkoleniowego w zakresie wyznaczenia związanej z nowym lotniskiem niekontrolowanym części przestrzeni powietrznej niekontrolowanej.

Kandydat do szkolenia, o którym mowa w ust. 1, spełnia wymagania określone w § 68 oraz posiada ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla dotychczasowego sektora FIS.

Kandydat do szkolenia, o którym mowa w ust. 2, spełnia wymagania określone w § 86 oraz posiada ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla innego lotniska niekontrolowanego.

Personel ATC korzysta z uprawnień wynikających z posiadanych licencji na warunkach określonych w ATCO.A.015 oraz odpowiednio w ATCO.B.001 lit. a i ATCO.B.005 lit. a i b w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Kontroler ruchu lotniczego posiadający wpisane do swojej licencji uprawnienie, o którym mowa w ATCO.B.010 lit. a pkt 1 lub ATCO.B.010 lit. a pkt 2 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340, oraz ważne uprawnienie uzupełniające w jednostce dla określonego lotniska może na tym lotnisku zapewniać AFIS.

Informatorzy FIS lub informatorzy AFIS korzystają z uprawnień wynikających z posiadanych świadectw kwalifikacji na warunkach określonych odpowiednio w przepisach § 75, § 76, § 93 i § 94.

Personel FIS posiadający OJTI jest uprawniony do prowadzenia szkolenia operacyjnego i nadzoru nad stanowiskiem operacyjnym w zakresie obszarów objętych ważnym uprawnieniem uzupełniającym w jednostce oraz szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego.

Personel FIS posiadający STDI jest uprawniony do prowadzenia szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego w celu uzyskania świadectw kwalifikacji i wpisywanych do nich uprawnień oraz do sprawdzania wiedzy i umiejętności kandydatów w zakresie określonym dla instruktora w instrukcji szkolenia organizacji szkoleniowej lub planie szkolenia wstępnego.

Zakres uprawnień kontrolera ruchu lotniczego posiadającego OJTI określa ATCO.C.010 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Zakres uprawnień kontrolera ruchu lotniczego posiadającego STDI określa ATCO.C.030 w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Członek personelu ATS przy wykonywaniu czynności lotniczych stosuje się do ograniczeń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lotniczo-lekarskim.

Jeżeli z orzeczenia lotniczo-lekarskiego wynika obowiązek wykonywania czynności lotniczych tylko przy użyciu szkieł korekcyjnych, członek personelu ATS posiada, podczas wykonywania tych czynności, zapasowe szkła korekcyjne.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego jest ważne przez okres, o którym mowa w ATCO.B.035 lit. a w załączniku I do rozporządzenia nr 2015/340.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być wpisane do licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego na podstawie:

STDI może uzyskać kontroler ruchu lotniczego, który:

Kontroler ruchu lotniczego posiadający wpisane do swojej licencji ważne OJTI może ubiegać się o uzyskanie STDI bez egzaminu i oceny.

Wydane świadectwo FIS zachowuje ważność, o ile w terminie do 3 miesięcy od dnia wydania świadectwa jego posiadacz rozpocznie szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w jednostce i zakończy to szkolenie w terminie do 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa.

Jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie spełniony, ważność posiadanego świadectwa FIS przywraca się, jeżeli informator FIS:

Informator FIS, który rozpoczął szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w terminie, o którym mowa w ust. 1, lecz z powodu uzasadnionej przerwy w szkoleniu nie ukończył tego szkolenia w terminie 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa kwalifikacji, po przywróceniu ważności świadectwa może kontynuować szkolenie w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce w zakresie określonym przez kierownika odpowiedzialnego organizacji szkoleniowej, w której jest prowadzone szkolenie.

Do świadectwa FIS, któremu przywrócono ważność, wpisuje się nową datę wydania.

Przy odbiorze świadectwa FIS, któremu przywrócono ważność, informator FIS zwraca Prezesowi Urzędu dokument świadectwa, które utraciło ważność.

Informator FIS w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce w pierwszej części (teoretycznej) egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada wiedzę dotyczącą konkretnego sektora FIS, w zakresie którego ubiega się o to uprawnienie, w szczególności wiedzę na temat:

Informator FIS w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada umiejętność:

Informator FIS niemający wpisanego do swojego świadectwa FIS ważnego uprawnienia uzupełniającego w jednostce jest uprawniony do zapewniania FIS pod nadzorem OJTI.

Informator FIS wykonuje czynności lotnicze wyłącznie w zakresie wynikającym:

Uprawnienie uzupełniające w jednostce wydawane informatorowi FIS jest wpisywane do jego świadectwa kwalifikacji w odniesieniu do uprawnienia FIS i uprawnienia RIS zgodnie z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanym na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych Polska (AIP Polska).

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce wynosi 3 lata i może być przedłużona na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego, posiadającego ważne uprawnienie uzupełniające w tej jednostce, sprawdzianu umiejętności na stanowisku operacyjnym, jeżeli jednostka wykaże przed Prezesem Urzędu, że informator FIS, zgodnie z ustanowionym przez organ FIS programem utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce:

Oprócz wymogów, o których mowa w ust. 2, program utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce:

Jednostki prowadzą rejestry dotyczące liczby godzin faktycznie przepracowanych na stanowisku operacyjnym dla każdego posiadacza świadectwa kwalifikacji pracującego w danej jednostce. Dane te są udostępniane, na żądanie, Prezesowi Urzędu i informatorom FIS ujętym w tym rejestrze.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w korzystaniu z uprawnienia uzupełniającego w jednostce ponowne dopuszczenie do korzystania z tego uprawnienia może nastąpić po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie uprawnienia uzupełniającego w jednostce oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku z części praktycznej egzaminu państwowego.

Kandydat na informatora FIS lub informator FIS ubiegający się o uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wykazuje się biegłością językową w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji, w tym:

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wpisuje się do świadectwa FIS, które pozostaje ważne przez okres:

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być wpisane do świadectwa FIS na podstawie:

OJTI może uzyskać informator FIS, który:

W ramach szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, dopuszcza się szkolenie osoby, która wykazała przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

Indywidualny kurs szkoleniowy opracowuje, na podstawie zatwierdzonego kursu szkoleniowego, prowadzący szkolenie i przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

Ważność OJTI wpisywanego do świadectwa FIS wynosi 3 lata i może być przedłużona na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia na stanowisku operacyjnym.

Warunkiem przedłużenia ważności OJTI jest także pomyślne ukończenie raz na 5 lat szkolenia odświeżającego dla instruktorów OJT.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności OJTI warunek, o którym mowa w ust. 2, nie jest wymagany.

STDI może uzyskać kandydat, który:

Informator FIS:

Ważność STDI wpisywanego do świadectwa FIS wynosi 3 lata i może być przedłużona na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia na szkoleniowym urządzeniu symulacji ruchu lotniczego.

Warunkiem przedłużenia ważności STDI jest także pomyślne ukończenie raz na 5 lat szkolenia odświeżającego dla instruktorów STD.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności STDI warunek, o którym mowa w ust. 4, nie jest wymagany.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w wykonywaniu czynności instruktora STD ponowne dopuszczenie do ich wykonywania może nastąpić po zaliczeniu sprawdzianu umiejętności przed instruktorem OJT.

Wymóg, o którym mowa w ust. 6, nie dotyczy posiadacza STDI, który posiada świadectwo FIS z ważnym OJTI oraz ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

Świadectwo AFIS wydaje się kandydatowi, który:

Wymóg znajomości języków, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, może być ograniczony jedynie do języka polskiego, pod warunkiem że kandydat był szkolony do zapewniania AFIS wyłącznie w języku polskim.

Do świadectwa AFIS stosuje się wymogi określone w § 71 ust. 1, 2, 4 i 5.

Informator AFIS, który rozpoczął szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w terminie, o którym mowa w § 71 ust. 1, lecz z powodu uzasadnionej przerwy w szkoleniu nie jest w stanie ukończyć tego szkolenia w terminie 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa, po przywróceniu ważności świadectwa może kontynuować szkolenie w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce w zakresie określonym przez prowadzącego szkolenie.

Informator AFIS w pierwszej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada wiedzę dotyczącą danego lotniska, w odniesieniu do którego ubiega się o uprawnienie uzupełniające w jednostce, co najmniej w zakresie:

Informator AFIS w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada umiejętności niezbędne do:

Informator AFIS niemający wpisanego do świadectwa AFIS ważnego uprawnienia uzupełniającego w jednostce jest uprawniony do zapewniania AFIS pod nadzorem instruktora OJT.

Informator AFIS wykonuje czynności lotnicze wyłącznie w zakresie wynikającym:

Uprawnienie uzupełniające w jednostce:

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce wynosi 3 lata i może być przedłużona na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu umiejętności na stanowisku operacyjnym, jeżeli organ AFIS wykaże przed Prezesem Urzędu, że informator AFIS, zgodnie z ustanowionym przez organ AFIS programem utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce:

Oprócz wymogów określonych w ust. 2 program utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce:

Jednostki prowadzą rejestry dotyczące liczby godzin faktycznie przepracowanych na stanowisku operacyjnym dla każdego posiadacza świadectwa AFIS pracującego w danej jednostce. Dane te są udostępniane na żądanie Prezesowi Urzędu i informatorom AFIS ujętym w tym rejestrze.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w korzystaniu z uprawnienia uzupełniającego w jednostce ponowne dopuszczenie do korzystania z tego uprawnienia może nastąpić po pomyślnym ukończeniu szkolenia w jednostce oraz po uzyskaniu pozytywnego wyniku z części praktycznej egzaminu państwowego.

Informator AFIS, który nie wykonywał czynności związanych z posiadanym świadectwem AFIS przez kolejne 4 lata, może rozpocząć szkolenie w jednostce w celu przywrócenia ważności uprawnienia uzupełniającego w jednostce wyłącznie po poddaniu się ocenie, czy spełnia warunki określone do wydania świadectwa AFIS w zakresie wiedzy i umiejętności, oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.

Oceny wiedzy i umiejętności, o których mowa w ust. 1, dokonuje organizacja szkoleniowa.

Z zastrzeżeniem § 86 ust. 2, kandydat na informatora AFIS ubiegający się o uprawnienie uzupełniające w zakresie języka lub informator AFIS ubiegający się o przedłużenie lub przywrócenie uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka wykazuje się biegłością językową w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji na warunkach określonych w § 80 ust. 1.

W odniesieniu do ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka wpisywanego do świadectwa AFIS stosuje się § 80 ust. 2.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być wpisane do świadectwa AFIS na warunkach określonych w § 80 ust. 3.

OJTI może uzyskać informator AFIS, który:

W ramach szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, dopuszcza się szkolenie osoby, która wykazała przed prowadzącym szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości lub umiejętności, według indywidualnego kursu szkoleniowego.

Indywidualny kurs szkoleniowy opracowuje, na podstawie zatwierdzonego kursu szkoleniowego, prowadzący szkolenie i przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

STDI może uzyskać kandydat, który posiada lub posiadał świadectwo AFIS z co najmniej jednym uprawnieniem uzupełniającym w jednostce oraz co najmniej 24 miesiące praktyki na stanowisku operacyjnym.

W odniesieniu do pozostałych warunków uzyskania, okresu ważności i warunków utrzymania ważności STDI wpisywanego do świadectwa AFIS stosuje się § 83 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2-7.

Osobie, która w dniu 19 kwietnia 2013 r. posiadała ważną licencję informatora FIS z uprawnieniami FIS, RIS lub AFIS wydaną na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 września 2003 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego (Dz. U. poz. 1603, z późn. zm.⁸⁾), których ważność wygasła, Prezes Urzędu, na jej wniosek złożony w terminie 48 miesięcy od dnia upływu terminu ważności tych uprawnień, dokonuje wymiany licencji i uprawnień do niej wpisanych na odpowiednie świadectwo kwalifikacji i uprawnienia określone odpowiednio w przepisach § 74 i § 92, przy czym:

- z zachowaniem terminu ważności, na jaki uprawnienia te zostały wydane.

Osobie, która w dniu 19 kwietnia 2013 r. posiadała ważną licencję informatora FIS z ważnymi uprawnieniami FIS, RIS lub AFIS, wydaną na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, Prezes Urzędu, na jej wniosek złożony do dnia upływu terminu ważności licencji, dokonuje wymiany licencji i uprawnień do niej wpisanych na odpowiednie świadectwo kwalifikacji i uprawnienia określone odpowiednio w przepisach § 74 i § 92. Wymiany dokonuje się w sposób określony w ust. 1.

Do rubryki XIII świadectwa, o którym mowa w ust. 2, przepisuje się z licencji wpis o posługiwaniu się odpowiednio językiem polskim albo językiem polskim i angielskim. Do treści wpisu stosuje się odpowiednio § 105 ust. 3 pkt 2 albo ust. 4 pkt 2.

Świadectwo FIS lub świadectwo AFIS wydane przed dniem 19 kwietnia 2013 r., które nie zostało wymienione do dnia 18 października 2013 r. na odpowiednie świadectwo zgodne ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, może, na wniosek jego posiadacza, być wymienione w terminie 48 miesięcy od dnia wygaśnięcia uprawnienia uzupełniającego w jednostce. Do czasu wymiany jego posiadacz nie może korzystać z uprawnień wynikających ze świadectwa kwalifikacji.

Prezes Urzędu do dnia 1 maja 2019 r. opracuje dla informatorów FIS i informatorów AFIS test sprawdzający biegłość językową w zakresie określonym w § 80 ust. 1 w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego.

W okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 1 maja 2020 r. informatorzy FIS i informatorzy AFIS posiadający uprawnienie uzupełniające w jednostce dla lotniska niekontrolowanego, na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych (AIP Polska), AFIS jest zapewniana w języku polskim i angielskim, aby korzystać z uprawnień wynikających z posiadanych świadectw kwalifikacji, nabędą uprawnienia uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego.

W okresie do dnia 30 kwietnia 2019 r. kandydat ubiegający się o świadectwo FIS lub świadectwo AFIS:

Informatorowi AFIS, który nie wykaże się wiedzą z zakresu, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, w odniesieniu do języka angielskiego:

Wpisy, o których mowa w ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2, zachowują ważność do dnia 1 maja 2020 r.

W okresie od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 1 maja 2020 r. kandydat ubiegający się o świadectwo FIS lub świadectwo AFIS wykazuje się biegłością językową w sposób określony w § 80.

Kontrolerom ruchu lotniczego, którzy przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 (Dz. Urz. UE L 63 z 06.03.2015, str. 1) wykazali się biegłością językową w zakresie języka angielskiego na poziomie 6 biegłym, do licencji zgodnej z formatem określonym w Dodatku 1 do załącznika II do rozporządzenia nr 2015/340 wpisuje się poziom 6 biegły na okres ważności 9 lat.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dziewięcioletni okres ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie biegłości języka angielskiego dla poziomu 6 biegłego liczy się od daty wydania nowej licencji.