Dz.U. 2021 poz. 1834 · Ustawa · obowiązujący

Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw¹⁾

Art. 1. ↗

W ustawie z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1637) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 2:

w pkt 2 wyraz „Kierownika” zastępuje się wyrazem „Szefa”,

w pkt 3 skreśla się wyrazy „, zastępcy Prokuratora Generalnego”;

w art. 2a ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„ 1. Wynagrodzenie Prezydenta składa się z wynagrodzenia zasadniczego odpowiadającego 9,8-krotności kwoty bazowej oraz dodatku funkcyjnego odpowiadającego 4,2-krotności kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa, z tym że kwota bazowa jest corocznie waloryzowana o wzrost wynagrodzeń na dany rok budżetowy w stosunku do roku poprzedniego (średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń). ” ;

w art. 3 w ust. 2 po wyrazach „ustawa budżetowa” dodaje się wyrazy „, z tym że kwota bazowa jest corocznie waloryzowana o wzrost wynagrodzeń na dany rok budżetowy w stosunku do roku poprzedniego (średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń)”.

Art. 2. ↗

W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372) w art. 25 ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„ 6. Wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658). ” .

Art. 3. ↗

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, 1163, 1243, 1551 i 1574) w art. 21 w ust. 1 dodaje się pkt 150 w brzmieniu:

„ 150) kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, opłacane na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych za małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. ” .

Art. 4. ↗

W ustawie z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1972) w art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„ 1. Byłemu Prezydentowi przysługuje dożywotnio miesięczne uposażenie w wysokości odpowiadającej 75% kwot wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego ustalonych w przepisach o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe dla Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „uposażeniem”; przy ustaleniu uposażenia uwzględnia się dodatek za wieloletnią pracę w urzędach państwowych ustalany odpowiednio na podstawie art. 22 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 537). ” .

Art. 5. ↗

W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920 oraz z 2021 r. poz. 1038) w art. 21 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„ 5. Wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658). ” .

Art. 6. ↗

W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1668 oraz z 2021 r. poz. 1038) w art. 24 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

Art. 7. ↗

W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, 432, 619 i 1621) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 4:

w pkt 2 w lit. zc średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. zd w brzmieniu:

„ zd) Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - w stosunku do małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; ” ,

w pkt 18 kropkę na końcu zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 19 w brzmieniu:

„ 19) małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - osobę będącą małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gdy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie ma małżonka - inną osobę wskazaną przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. ” ;

w art. 6 w ust. 1 w pkt 22 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 23 w brzmieniu:

„ 23) małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. ” ;

w art. 9 po ust. 1d dodaje się ust. 1e w brzmieniu:

„ 1e. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23, spełniająca jednocześnie warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów. ” ;

w art. 11 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„ 1. Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 12 i 23. ” ;

w art. 13 w pkt 17 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 18 w brzmieniu:

„ 18) małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - od dnia objęcia urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do dnia upływu kadencji, na którą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej został wybrany, a w przypadku gdy dana osoba spełniła warunki określone w art. 4 pkt 19 w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej albo przestała spełniać te warunki w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - od dnia rozpoczęcia spełniania warunków do dnia zakończenia ich spełniania. ” ;

w art. 16 po ust. 12 dodaje się ust. 12a w brzmieniu:

„ 12a. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osoby, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23, finansowane są w całości przez Kancelarię Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. ” ;

w art. 18 po ust. 8a dodaje się ust. 8b w brzmieniu:

„ 8b. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23, stanowi kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 9 i 10. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. ” .

Art. 8. ↗

W ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133 i 1621) po art. 52a dodaje się art. 52b w brzmieniu:

„ Art. 52b. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi kwota podstawy wymiaru składki, o której mowa w art. 18 ust. 8b tej ustawy. ” .

Art. 9. ↗

W ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1205 oraz z 2021 r. poz. 1621) wprowadza się następujące zmiany:

po art. 3 dodaje się art. 3a w brzmieniu:

„ Art. 3a. W przypadku małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego. ” ;

w art. 5:

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„ 1a. Ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy w stosunku do małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonuje w karcie wypadku Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. ” ,

ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„ 3. W sprawach zgłaszania i stwierdzania chorób zawodowych do ubezpieczonych wymienionych w art. 3 ust. 3 i art. 3a stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. 4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, tryb uznawania zdarzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 3 i art. 3a, za wypadek przy pracy, kwalifikację prawną zdarzenia, wzór karty wypadku i termin jej sporządzania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia jednolitości obowiązujących rozwiązań dotyczących ustalania okoliczności i przyczyn tych wypadków. ” ;

po art. 27 dodaje się art. 27a w brzmieniu:

„ Art. 27a. Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe opłacana za małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jest stała i wynosi 1%. ” .

Art. 10. ↗

W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, 1292, 1559 i 1773) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 66 w ust. 1 w pkt 37 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 38 w brzmieniu:

„ 38) małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. ” ;

po art. 73 dodaje się art. 73a w brzmieniu:

„ Art. 73a. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, powstaje i wygasa w terminach określonych w art. 13 pkt 18 tej ustawy. ” ;

w art. 75 dodaje się ust. 19 w brzmieniu:

„ 19. Osobę, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 38, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. ” ;

w art. 81 w ust. 8 w pkt 13 kropkę na końcu zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 14 w brzmieniu:

„ 14) osoby, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 38, jest kwota podstawy wymiaru składki, o której mowa w art. 18 ust. 8b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. ” ;

w art. 86:

w ust. 1 w pkt 16 kropkę na końcu zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 17 w brzmieniu:

„ 17) osoby, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 38, opłaca w całości Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. ” ,

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„ 2. Składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2-15 i pkt 17, a także osób, którym przyznano renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz członków ich rodzin, jak również osób, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji niewypałów i niewybuchów pozostałych po tych działaniach, otrzymujących dochody z tytułu emerytury lub renty zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie odrębnych przepisów, są finansowane z budżetu państwa. ” .

Art. 11. ↗

W ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1282) w art. 37:

w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

„ 4) warunki i sposób wynagradzania pracowników samorządowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, w tym maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalny poziom dodatku funkcyjnego; ” ;

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„ 3. Maksymalne wynagrodzenie osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, nie może przekroczyć w okresie miesiąca 11,2-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658). ” ;

dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„ 4. Minimalne wynagrodzenie osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, nie może być niższe niż 80% maksymalnego wynagrodzenia określonego dla poszczególnych stanowisk w przepisach wydanych na podstawie ust. 1. Maksymalne wynagrodzenie na danym stanowisku stanowi suma maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego, a w przypadku osoby, o której mowa w art. 36 ust. 3, także kwoty dodatku specjalnego. ” .

Art. 12. ↗

W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1319) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 159 § 2 otrzymuje brzmienie:

„ § 2. Osobom wchodzącym w skład Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje wynagrodzenie miesięczne ustalane na podstawie kwoty bazowej przyjmowanej do ustalenia wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, z zastosowaniem mnożników: 1) dla przewodniczącego - 4,9; 2) dla zastępcy przewodniczącego - 4,48; 3) dla członków Komisji - 4,2. ” ;

w art. 166 w § 6 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„ Komisarzom wyborczym przysługuje wynagrodzenie miesięczne ustalane na podstawie kwoty bazowej przyjmowanej do ustalenia wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe z zastosowaniem mnożnika 3,45, z zastrzeżeniem § 10. ” .

Art. 13. ↗

W roku 2021 w jednostkach, o których mowa w art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, 1236, 1535 i 1773), mogą być dokonywane przeniesienia wydatków, zwiększające planowane wydatki na wynagrodzenia, w ramach środków zaplanowanych w ustawie budżetowej na rok 2021 z dnia 20 stycznia 2021 r. (Dz. U. poz. 190), w celu sfinansowania kosztów związanych ze zmianą mnożników kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1637).

Do zwiększenia wielkości wynagrodzeń, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. poz. 2400 oraz z 2021 r. poz. 1104).

Art. 14. ↗

Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez osobę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23 ustawy, o której mowa w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych. Okresu tego nie wlicza się do stażu pracy określonego w odrębnych przepisach, wymaganego do wykonywania niektórych zawodów.

Art. 15. ↗

Za małżonków Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej wybranych w wyborach powszechnych w latach 1990-2020, za okres sprawowania przez ich małżonków urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, opłaca się składki na ubezpieczenie społeczne za lata 1990-1998 oraz składki na ubezpieczenie emerytalne za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia poprzedzającego wejście w życie niniejszej ustawy, niezależnie od opłacania przez małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej składek na ubezpieczenie emerytalne z innych tytułów.

Składki, o których mowa w ust. 1, za okres sprawowania przez małżonka urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przypadający przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, opłaca się w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Okres, za który zostaną opłacone składki emerytalne, uznaje się za okres składkowy i wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych. Okresu tego nie wlicza się do stażu pracy określonego w odrębnych przepisach, wymaganego do wykonywania niektórych zawodów.

Okresy składkowe, o których mowa w ust. 2, obejmujące lata 1990-1998 uwzględnia się w kapitale początkowym.

Rozliczenie należnych składek, o których mowa w ust. 2, za lata 1999-2020 następuje oddzielnie za każdy miesiąc sprawowania przez małżonka urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w odrębnym komplecie dokumentów rozliczeniowych.

Od składek, o których mowa w ust. 2, nie są naliczane odsetki za zwłokę, jeżeli składki te zostaną opłacone w terminie, o którym mowa w ust. 2. W przypadku nieopłacenia składek w terminie, o którym mowa w ust. 2, odsetki za zwłokę są naliczane od dnia następującego po tym terminie.

Podstawę wymiaru składek, o których mowa w ust. 1, ustala się w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym, ogłaszanego corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, obowiązującego w okresie sprawowania przez małżonka urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy z urzędu ponownie obliczy wysokość emerytury osób, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem opłaconych składek, o których mowa w ust. 2.

Art. 16. ↗

Kwoty składek, o których mowa w art. 15, nie stanowią przychodu małżonków Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej wybranych w wyborach powszechnych w latach 1990-2020 i są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Art. 17. ↗

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 25 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 2 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 25 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 2, nie dłużej jednak niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 21 ust. 5a ustawy zmienianej w art. 4 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 21 ust. 5a ustawy zmienianej w art. 5, nie dłużej jednak niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 9 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 9 w brzmieniu nadanym niemniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 18. ↗

Przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4-6, art. 11 i art. 12 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie do ustalania wysokości wynagrodzeń, diet, i uposażeń należnych od dnia 1 sierpnia 2021 r.

Art. 19. ↗

Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia.

Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawę z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawę z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych oraz ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.