Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła¹⁾

Rozporządzenie określa szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła, w tym:

Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej stanowią krajowy środek mający na celu złagodzenie kryzysu elektroenergetycznego, a plany wprowadzania ograniczeń stanowią krajowy środek przygotowawczy na wypadek kryzysu elektroenergetycznego - w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/941 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie gotowości na wypadek zagrożeń w sektorze energii elektrycznej i uchylającego dyrektywę 2005/89/WE (Dz. Urz. UE L 158 z 14.06.2019, str. 1).

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o planie wprowadzenia ograniczeń bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć plan wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

Wniosek, o którym mowa w art. 11 ust. 7 ustawy, minister właściwy do spraw energii sporządza z własnej inicjatywy lub na podstawie zgłoszenia:

Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, wraz z uzasadnieniem operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub operator systemu połączonego elektroenergetycznego oraz wojewoda przekazują ministrowi właściwemu do spraw energii w terminie umożliwiającym zapobieżenie zagrożeniom, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy.

Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub operator systemu połączonego elektroenergetycznego jednocześnie przekazują zgłoszenie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, zwanemu dalej „Prezesem URE”.

Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, określa odpowiednio:

Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej mogą być wprowadzone, gdy operatorzy wyczerpią wszelkie dostępne środki, które służą zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania systemu elektroenergetycznego - przy dochowaniu należytej staranności.

Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej nie mogą powodować:

Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej dotyczą odbiorcy energii elektrycznej w zakresie posiadanego przez siebie obiektu, dla którego określona w umowach łączna wielkość mocy umownej wynosi co najmniej 300 kW.

W przypadku gdy odbiorca energii elektrycznej posiada więcej niż jeden obiekt, ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej dotyczą każdego z obiektów, dla którego określona w umowach łączna wielkość mocy umownej została ustalona w wysokości, o której mowa w ust. 1.

W przypadku gdy obiekt jest przyłączony do sieci więcej niż jednego operatora, zasadę, o której mowa w ust. 1, stosuje się odrębnie dla każdego operatora, dla sumy mocy umownych określonych w umowach zawartych z tym operatorem. Mocy umownych dla danego obiektu, które są określone w umowach zawartych z różnymi operatorami, nie sumuje się.

W przypadku gdy odbiorca energii elektrycznej posiada obiekt, dla którego określona w umowach łączna wielkość mocy umownej może być różna w poszczególnych miesiącach, w zakresie tego obiektu odbiorca ten podlega ochronie przed ograniczeniami w tych miesiącach, dla których łączna wielkość mocy umownej ustalona została poniżej wysokości, o której mowa w ust. 1.

W zakresie posiadanego przez siebie obiektu przyłączonego do własnej sieci operator opracowuje taki sam plan jak w przypadku wprowadzania ograniczeń w zakresie obiektu odbiorcy i uwzględnia go w planie wprowadzania ograniczeń, zgodnie z § 6 ust. 6.

Opracowany przez operatora plan wprowadzania ograniczeń dla odbiorcy w zakresie posiadanego przez niego obiektu może być korygowany w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 4, lub aktualizowany w okresie, na jaki został opracowany. Zdania pierwszego nie stosuje się w okresie obowiązywania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych na podstawie art. 11 ust. 7 lub art. 11c ust. 2 pkt 2 ustawy.

Ochronie przed wprowadzanymi ograniczeniami w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej podlega odbiorca energii elektrycznej w zakresie posiadanego przez siebie obiektu przez cały okres, dla którego określona w umowach łączna wielkość mocy umownej wynosi poniżej 300 kW, oraz w zakresie obiektu:

Odbiorca energii elektrycznej, będący jednocześnie operatorem systemu dystrybucyjnego, nie podlega ograniczeniom w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w zakresie energii elektrycznej zużywanej na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

Obiekty albo wyodrębnione części tych obiektów, o których mowa w ust. 1, będące w posiadaniu odbiorcy podlegają ochronie, jeżeli zostały wyszczególnione, na wniosek i zgodnie z oświadczeniem tego odbiorcy, w umowach.

Odbiorca niezwłocznie informuje operatora, a w przypadku umów, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, również sprzedawcę, o ustaniu okoliczności uzasadniających podleganie ochronie, o której mowa w ust. 1, w zakresie posiadanego przez odbiorcę obiektu lub jego wyodrębnionej części.

W przypadku gdy wielkość mocy, która zapewnia prawidłowe funkcjonowanie wyodrębnionej części obiektu podlegającej ochronie, nie została uwzględniona w wielkościach mocy minimalnej poboru i mocy maksymalnej poboru określonych dla tego obiektu i wyznaczonych w sposób określony w § 8 ust. 4, odbiorca może wystąpić z uzasadnionym wnioskiem do operatora o korektę wielkości mocy określonych dla tego obiektu, jako całości, w stopniach zasilania, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 i 3, z zachowaniem zasady równomiernego podziału zakresu mocy, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 4.

Podstawą opracowania przez operatorów corocznie planów wprowadzania ograniczeń są plany wprowadzania ograniczeń dla odbiorców w zakresie posiadanych przez nich obiektów opracowywane przez operatorów, do sieci których przyłączone są te obiekty, przy czym:

Plan wprowadzania ograniczeń opracowywany przez operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz operatora systemu połączonego elektroenergetycznego podlega uzgodnieniu z Prezesem URE w terminie do dnia 31 maja danego roku. Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz operator systemu połączonego elektroenergetycznego przedstawia Prezesowi URE plan wprowadzania ograniczeń do uzgodnienia nie później niż do dnia 30 kwietnia danego roku.

Plan wprowadzania ograniczeń, o którym mowa w ust. 7, zawiera co najmniej:

Plan wprowadzania ograniczeń, o którym mowa w ust. 7, uzgadnia się z Prezesem URE na okres od dnia 1 czerwca danego roku do dnia 31 maja roku następnego. W przypadku nieuzgodnienia tego planu z przyczyn leżących po stronie operatora, o którym mowa w ust. 7, w terminie, o którym mowa w ust. 6, Prezes URE wyznacza temu operatorowi termin na przedstawienie korekty planu wprowadzania ograniczeń do uzgodnienia, nie krótszy niż 60 dni.

Plan wprowadzania ograniczeń uzgodniony z Prezesem URE stosuje się do dnia uzgodnienia następnego planu wprowadzania ograniczeń opracowanego przez operatora, o którym mowa w ust. 7.

W przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 3:

Operator przekazuje plan wprowadzania ograniczeń, w tym plan wprowadzania ograniczeń w zakresie obiektu posiadanego przez odbiorcę, zapewniając ochronę informacji niejawnych oraz informacji handlowych i tajemnicy przedsiębiorstwa.

Wielkości planowanych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej określa się w stopniach zasilania od 11 do 20, przy czym:

W poszczególnych stopniach zasilania odbiorca może pobierać w obiekcie łączną moc o wielkości nie wyższej niż wielkość mocy, która jest określona dla danego stopnia zasilania dla tego obiektu.

Wielkości łączne mocy określone dla obiektu, obowiązujące odbiorcę w stopniach zasilania od 12 do 20, zawarte w planie wprowadzania ograniczeń dla odbiorcy w zakresie posiadanego przez niego obiektu, są przekazywane odbiorcy przez operatora w sposób określony w ust. 6.

Moc minimalną poboru oraz moc maksymalną poboru określa operator na podstawie wskazań układów pomiarowo-rozliczeniowych z funkcją odczytu danych w systemie danych dobowo-godzinowych obejmujących pełny okres pomiarowy od dnia 1 stycznia roku n - 1 do dnia 31 grudnia roku n - 1, gdzie „n” jest rokiem uzgodnienia przez Prezesa URE planu wprowadzania ograniczeń, odpowiednio:

W przypadku gdy wyznaczona dla obiektu wielkość mocy maksymalnej poboru jest większa niż łączna wielkość mocy umownej, określona dla tego obiektu w umowach, za wielkość mocy maksymalnej poboru przyjmuje się łączną wielkość mocy umownej.

Operator przesyła odbiorcy plan wprowadzania ograniczeń dla odbiorcy w zakresie posiadanego przez niego obiektu, zawierający wielkości łączne mocy określone dla obiektu w stopniach zasilania od 12 do 20, na adres poczty elektronicznej wskazany w umowach w terminie, o którym mowa w § 6 ust. 6 pkt 1. W zakresie umów, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, operator przekazuje ten plan również sprzedawcy.

Dla przyłączanego do sieci obiektu, dla którego nie jest możliwe ustalenie w sposób określony w ust. 4:

Sposób określania dla obiektu mocy minimalnej poboru oraz mocy maksymalnej poboru, o którym mowa w ust. 7, stosuje się do czasu ustalenia wielkości tych mocy w sposób, o którym mowa w ust. 4, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy od dnia zawarcia po raz pierwszy umowy, na podstawie której świadczone są odbiorcy usługi przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej do tego obiektu.

Prezes URE, do dnia 31 maja każdego roku, zamieszcza na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki informację o uzgodnieniu planu wprowadzania ograniczeń z operatorem, o którym mowa w § 6 ust. 7. Plan wprowadzania ograniczeń uzgodniony z Prezesem URE nie jest publikowany.

W przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 9 zdanie drugie, Prezes URE zamieszcza na swojej stronie internetowej, w terminie do dnia 31 maja danego roku, informację o nieuzgodnieniu planu wprowadzania ograniczeń w pierwotnym terminie, a następnie o uzgodnieniu planu wprowadzania ograniczeń z operatorem, o którym mowa w § 6 ust. 7, w terminie 7 dni od dnia tego uzgodnienia.

Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej są realizowane przez odbiorców stosownie do komunikatów i powiadomień operatorów o obowiązujących stopniach zasilania. Obowiązujące stopnie zasilania, o których mowa w § 8 ust. 1, określa operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego.

Komunikaty operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego o stopniach zasilania wprowadzanych w najbliższych 12 godzinach i przewidywanych na następne 12 godzin są ogłaszane w radiowych komunikatach energetycznych nadawanych przez Program 1 Polskiego Radia o godzinie 7.55 i o godzinie 19.55 oraz zamieszczane na stronach internetowych operatorów. Odbiorcy są obowiązani stosować się do stopni zasilania określonych w tych komunikatach w czasie określonym w tych komunikatach.

Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub operator systemu połączonego elektroenergetycznego może wprowadzić inne stopnie zasilania niż stopnie zasilania ogłoszone w komunikatach radiowych, jeżeli nastąpiła zmiana warunków pracy systemu elektroenergetycznego lub występuje konieczność minimalizacji negatywnych następstw wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu lub poborze energii elektrycznej.

O wprowadzeniu ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej oraz o wprowadzeniu, w trakcie trwania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, innych stopni zasilania niż stopnie zasilania ogłoszone w komunikatach radiowych operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub operator systemu połączonego elektroenergetycznego powiadamia służby dyspozytorskie oraz ruchowe OSDp lub odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowej.

Operatorzy systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych indywidualnie powiadamiają odbiorców przyłączonych do sieci dystrybucyjnej o wprowadzeniu ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej oraz o wprowadzeniu, w trakcie trwania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, innych stopni zasilania niż stopnie zasilania ogłoszone w komunikatach radiowych, przesyłając wiadomość tekstową na adres poczty elektronicznej lub na numer telefonu wskazany przez odbiorcę w umowach.

Powiadomienia o zmianie wprowadzonych stopni zasilania innych niż stopnie zasilania ogłoszone w komunikatach radiowych operatorzy zamieszczają również na swoich stronach internetowych. Powiadomienia te są stosowane przez odbiorcę w pierwszej kolejności w stosunku do powiadomień ogłaszanych w komunikatach radiowych.

Ograniczenia w sprzedaży paliw stałych mogą być wprowadzone, gdy wojewodowie oraz podmioty wykonujące działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży paliw stałych wyczerpią dostępne środki, które służą zaspokojeniu potrzeb odbiorców na te paliwa - przy dochowaniu należytej staranności w zakresie zapewnienia maksymalnych ich dostaw z dostępnych źródeł.

W przypadku wprowadzenia ograniczeń w sprzedaży paliw stałych wojewoda wydaje odbiorcom, na ich wniosek, upoważnienia do zakupu określonej ilości tych paliw. Upoważnienia wydaje się na okres wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych.

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, odbiorca dołącza uzasadnienie potrzeby zakupu określonej we wniosku ilości paliwa stałego.

Ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu ciepła nie mogą powodować:

Ograniczenia w dostarczaniu ciepła dotyczą tylko odbiorców końcowych.

Ograniczenia w dostarczaniu ciepła polegają na wstrzymaniu dostarczania ciepła odbiorcom końcowym lub na obniżeniu parametrów jakościowych lub ilościowych nośnika ciepła w taki sposób, aby nie doprowadzić do nieodwracalnych zmian w infrastrukturze technicznej, która służy do wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji ciepła.

W przypadku wprowadzenia ograniczeń, o których mowa w ust. 3:

Ochronie przed ograniczeniami, o których mowa w ust. 3, podlegają odbiorcy końcowi pobierający ciepło wyłącznie w celu korzystania z niego w budynkach lub lokalach mieszkalnych, które są przeznaczone na stały pobyt ludzi, oraz w budynkach lub lokalach szpitali, żłobków, klubów dziecięcych i wychowania przedszkolnego.

Zakres ochrony przed ograniczeniami, o których mowa w ust. 3, obejmuje wprowadzenie ograniczeń w ostatniej kolejności odbiorcom podlegającym tej ochronie.

Odbiorcy, o których mowa w ust. 6, podlegają ochronie przed ograniczeniami przez cały rok.

Plan wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu ciepła określa maksymalną wielkość dostaw ciepła dla poszczególnych grup odbiorców, w zależności od wielkości ograniczeń w dostarczaniu ciepła, oraz zawiera:

Plan wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu ciepła uzgadnia się z właściwym wojewodą w terminie do dnia 30 czerwca pierwszego roku okresu, dla którego plan jest opracowany lub aktualizowany.

Plan wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu ciepła aktualizuje się co najmniej raz na trzy lata.

Podmiot prowadzący działalność w zakresie zaopatrzenia w ciepło zapoznaje odbiorców z planem wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu ciepła przez ogłoszenia zamieszczane w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości lub w formie elektronicznej na swojej stronie internetowej albo w formie ustalonej w umowach, co najmniej 30 dni przed dniem rozpoczęcia okresu, na jaki ten plan został uzgodniony, zgodnie z § 14 ust. 2.

Podmiot prowadzący działalność w zakresie zaopatrzenia w ciepło informuje odbiorców o wprowadzonych ograniczeniach w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na swojej stronie internetowej lub w formie ustalonej w umowach.

Plany wprowadzania ograniczeń w rozumieniu przepisów dotychczasowych uzgodnione przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność do czasu uzgodnienia planów wprowadzania ograniczeń na podstawie rozporządzenia.

Dla odbiorcy, o którym mowa w § 5 ust. 1, posiadającego obiekt, w którym zainstalowany układ pomiarowo-rozliczeniowy uniemożliwia określenie dla tego obiektu wielkości mocy minimalnej poboru oraz mocy maksymalnej poboru w sposób określony w § 8 ust. 4, stosuje się dla tego obiektu w poszczególnych stopniach zasilania wielkości mocy, które zostały określone w zawartej przez tego odbiorcę umowie, przy czym wielkości mocy minimalnej poboru oraz mocy maksymalnej poboru określa się zgodnie z § 8 ust. 7, tak jak dla obiektu przyłączanego do sieci.

Łączne wielkości mocy określone w sposób, o którym mowa w ust. 2, stosuje się nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 3, dla obiektu, o którym mowa w ust. 2, przyjmuje się:

Na podstawie wielkości mocy przyjętych zgodnie z ust. 2 lub 4 operator wyznacza obowiązujące odbiorcę w danym obiekcie moce w stopniach zasilania od 12 do 20, które zawiera się w planie wprowadzania ograniczeń opracowywanym dla odbiorcy w zakresie tego obiektu.

Plan wprowadzania ograniczeń, o którym mowa w ust. 5, operator przesyła odbiorcy na adres poczty elektronicznej wskazany w umowie, nie później niż na dzień przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3.

Odbiorcy, dla obiektu którego określono wielkości mocy minimalnej poboru i mocy maksymalnej poboru zgodnie z ust. 2 albo 4, umożliwia się dostosowanie wielkości tych mocy do wielkości wyznaczonej w sposób określony w § 8 ust. 4, pod warunkiem:

Szacunek, o którym mowa w § 6 ust. 8 pkt 5, sporządza się po raz pierwszy dla drugiego planu wprowadzania ograniczeń, który będzie uzgadniany po dniu wejściu w życie rozporządzenia.

Operator wyznacza po raz pierwszy obowiązujące odbiorcę w danym obiekcie moce w stopniach zasilania od 12 do 20, które zawiera się w planie wprowadzania ograniczeń opracowywanym w zakresie tego obiektu do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku wejścia w życie rozporządzenia.