Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lipca 2022 r. - Regulamin Sądu Najwyższego

W Sądzie Najwyższym tworzy się stanowisko audytora wewnętrznego oraz może być utworzone stanowisko radcy prawnego, podlegające bezpośrednio Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy może korzystać z obsługi świadczonej przez radcę prawnego niezatrudnionego w Sądzie Najwyższym na podstawie stosunku pracy.

W Sądzie Najwyższym tworzy się Zespół do spraw korespondencji kierowanej do Sądu Najwyższego, którego kierownik podlega bezpośrednio Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.

Po ogłoszeniu imion i nazwisk zgłoszonych kandydatów sędziowie obecni na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego wyrażają niezwłocznie, ustnie zgodę na kandydowanie, a nieobecni za pomocą środków porozumiewania się na odległość nie później niż w ciągu godziny od ogłoszenia imion i nazwisk zgłoszonych kandydatów. Przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego niezwłocznie zawiadamia nieobecnego sędziego o zgłoszeniu jego kandydatury. Brak wyrażenia zgody na kandydowanie we wskazanym terminie jest równoznaczny z jej odmową.

Kandydaci na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego obecni na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego mogą składać oświadczenia oraz odpowiadać na pytania.

Po ustaleniu kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego niezwłocznie ustala skład komisji skrutacyjnej.

Komisja skrutacyjna składa się z 4 członków, po jednym z każdej izby, o której mowa w § 1 pkt 1. Członkiem komisji skrutacyjnej jest najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego z każdej z izb, o których mowa w § 1 pkt 1, obecny na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego. Jeżeli sędzia wyrazi sprzeciw co do udziału w komisji skrutacyjnej lub wyrazi zgodę na kandydowanie na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, członkiem komisji skrutacyjnej zostaje kolejno najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego z danej izby, obecny na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego, który nie wyrazi sprzeciwu co do udziału w komisji skrutacyjnej lub zgody na kandydowanie na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Jeżeli wszyscy obecni na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego sędziowie Sądu Najwyższego z danej izby wyrażą sprzeciw co do udziału w komisji skrutacyjnej lub wyrażą zgodę na kandydowanie na Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, członkiem komisji skrutacyjnej zostaje najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego obecny na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego, który nie został nim na podstawie przepisu zdania drugiego i trzeciego oraz nie wyraził sprzeciwu co do udziału w komisji skrutacyjnej lub zgody na kandydowanie na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Przewodniczącym komisji skrutacyjnej jest najstarszy wiekiem członek komisji skrutacyjnej. Protokolantem komisji skrutacyjnej jest najmłodszy wiekiem członek komisji skrutacyjnej.

Komisja skrutacyjna przygotowuje karty do głosowania, odnotowuje oddanie głosu, ustala wynik głosowania i podaje go do wiadomości Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego oraz sporządza protokół głosowania.

W przypadku rozbieżności stanowisk komisja skrutacyjna podejmuje rozstrzygnięcie w drodze głosowania. W przypadku równej liczby głosów w głosowaniu rozstrzyga głos przewodniczącego komisji skrutacyjnej.

Nazwiska i imiona sędziów Sądu Najwyższego, którzy wyrazili zgodę na kandydowanie na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, umieszcza się na kartach do głosowania na kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w kolejności alfabetycznej nazwisk z oznaczeniem liczby porządkowej.

Sporządzenie kart do głosowania zarządza przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego.

Wzór karty do głosowania jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Głosujący oddaje głos na kandydata przez zakreślenie kółkiem liczby porządkowej przy nazwisku kandydata.

Głos jest nieważny, jeżeli głosujący oddał głos na więcej niż jednego kandydata, nie oddał głosu na żadnego kandydata lub użył do zakreślenia innego znaku graficznego niż wymieniony w ust. 1.

Prezes Sądu Najwyższego kieruje pracą izby.

Prezes Sądu Najwyższego wykonuje czynności określone ustawą, innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym niniejszym rozporządzeniem, w szczególności:

Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej określa listę sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej oraz pracowników sekretariatu tej Izby wyznaczonych do pełnienia dyżuru, o której mowa w § 79 ust. 1.

Prezes Sądu Najwyższego lub wyznaczony zastępca może zlecić przewodniczącym wydziałów, zastępcom przewodniczących wydziałów lub sędziom izby wykonywanie czynności związanych z działalnością izby, z wyjątkiem czynności, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4, 10, 11 i 13 oraz ust. 3.

Na czas swojej nieobecności Prezes Sądu Najwyższego wyznacza zastępcę spośród przewodniczących wydziałów lub zastępców przewodniczących wydziałów, a w wyjątkowych przypadkach spośród sędziów izby, a w przypadku Izby Odpowiedzialności Zawodowej - spośród sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

Po ogłoszeniu imion i nazwisk zgłoszonych kandydatów sędziowie obecni na zgromadzeniu, o którym mowa w § 18, wyrażają niezwłocznie, ustnie zgodę na kandydowanie, a nieobecni za pomocą środków porozumiewania się na odległość nie później niż w ciągu godziny od ogłoszenia imion i nazwisk zgłoszonych kandydatów. Przewodniczący zgromadzenia niezwłocznie zawiadamia nieobecnego sędziego o zgłoszeniu jego kandydatury. Brak wyrażenia zgody na kandydowanie we wskazanym terminie jest równoznaczny z jej odmową.

Kandydaci na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego obecni na zgromadzeniu, o którym mowa w § 18, mogą składać oświadczenia oraz odpowiadać na pytania.

Po ustaleniu kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego przewodniczący zgromadzenia, o którym mowa w § 18, niezwłocznie ustala skład komisji skrutacyjnej.

Komisja skrutacyjna składa się z 3 członków. Członkami komisji skrutacyjnej są najmłodsi wiekiem sędziowie Sądu Najwyższego obecni na zgromadzeniu, o którym mowa w § 18. Jeżeli sędzia wyrazi sprzeciw co do udziału w komisji skrutacyjnej lub wyrazi zgodę na kandydowanie na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego, członkiem komisji skrutacyjnej zostaje kolejno najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego obecny na zgromadzeniu, który nie wyrazi sprzeciwu co do udziału w komisji skrutacyjnej lub zgody na kandydowanie na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego.

Przewodniczącym komisji skrutacyjnej jest najstarszy wiekiem członek komisji skrutacyjnej. Protokolantem komisji skrutacyjnej jest najmłodszy wiekiem członek komisji skrutacyjnej.

Komisja skrutacyjna przygotowuje karty do głosowania, odnotowuje oddanie głosu, ustala wynik głosowania i podaje go do wiadomości zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego oraz sporządza protokół głosowania.

W przypadku rozbieżności stanowisk komisja skrutacyjna podejmuje rozstrzygnięcie w drodze głosowania. W przypadku równej liczby głosów w głosowaniu rozstrzyga głos przewodniczącego komisji skrutacyjnej.

Nazwiska i imiona sędziów Sądu Najwyższego, którzy wyrazili zgodę na kandydowanie na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego, umieszcza się na kartach do głosowania na kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego w kolejności alfabetycznej nazwisk z oznaczeniem liczby porządkowej.

Sporządzenie kart do głosowania zarządza przewodniczący zgromadzenia, o którym mowa w § 18.

Wzór karty do głosowania jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Głosujący oddaje głos na kandydata przez zakreślenie kółkiem liczby porządkowej przy nazwisku kandydata.

Głos jest nieważny, jeżeli głosujący oddał głos na więcej niż jednego kandydata, nie oddał głosu na żadnego kandydata lub użył do zakreślenia innego znaku graficznego niż wymieniony w ust. 1.

Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego tworzą sędziowie Sądu Najwyższego w stanie czynnym.

Udział w Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego jest obowiązkowy. Sędzia jest obowiązany przedstawić Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego usprawiedliwienie nieobecności.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje co najmniej raz w roku Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego dla rozpatrzenia projektu informacji, o której mowa w art. 5 § 1 ustawy i przyjęcia tej informacji, a ponadto w miarę potrzeby dla rozpatrzenia innych spraw należących do kompetencji Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego. O terminie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia sędziów najpóźniej 7 dni przed dniem posiedzenia, chyba że termin został ustalony podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, na którym dokonano odroczenia posiedzenia. Do zawiadomienia załącza się porządek posiedzenia oraz niezbędne materiały dotyczące posiedzenia.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego jest obowiązany zwołać Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego w ciągu 45 dni od dnia złożenia pisemnego wniosku przez Prezesa Sądu Najwyższego, Kolegium Sądu Najwyższego lub co najmniej 5 sędziów Sądu Najwyższego.

Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego przewodniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego lub w czasie jego nieobecności wyznaczony przez niego Prezes Sądu Najwyższego, a w przypadku niemożności wyznaczenia - Prezes Sądu Najwyższego najstarszy służbą na stanowisku sędziego.

Przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego kieruje przebiegiem Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, w tym udziela głosu uczestnikom, a w razie potrzeby wydaje zarządzenia.

Przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego ustala porządek posiedzenia. Porządek posiedzenia może być rozszerzony przez Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego na pisemny wniosek złożony przed rozpoczęciem Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego przez Prezesa Sądu Najwyższego, Kolegium Sądu Najwyższego lub co najmniej 5 sędziów Sądu Najwyższego. Nie można rozszerzyć porządku posiedzenia o rozpatrzenie projektu informacji, o której mowa w art. 5 § 1 ustawy i przyjęcie tej informacji lub o sprawę, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 1 ustawy.

Przebieg posiedzenia jest protokołowany przez osobę wyznaczoną przez przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego. W protokole zamieszcza się w szczególności listę osób biorących udział w posiedzeniu, porządek posiedzenia, streszczenie wypowiedzi oraz podjęte uchwały.

Uchwały i protokoły posiedzeń podpisuje przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, a protokół posiedzenia - także protokolant.

Uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego są jawne oraz podlegają publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego.

Uchwały są podejmowane w drodze głosowania.

Głosowanie jest tajne, jeżeli żądanie takie zgłosi co najmniej 3 sędziów z obecnych na posiedzeniu członków Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego.

Przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego ustala wyniki głosowania jawnego. W przypadku zarządzenia głosowania tajnego ustalenia jego wyników dokonuje komisja skrutacyjna, składająca się z 4 członków, po jednym z każdej izby, o której mowa w § 1 pkt 1. Członkiem komisji skrutacyjnej jest najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego z każdej z izb, o których mowa w § 1 pkt 1, obecny na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego. Jeżeli sędzia wyrazi sprzeciw co do udziału w komisji skrutacyjnej, członkiem komisji skrutacyjnej zostaje kolejno najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego z danej izby, obecny na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego, który nie wyrazi sprzeciwu co do udziału w komisji skrutacyjnej. Jeżeli wszyscy obecni na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego sędziowie Sądu Najwyższego z danej izby wyrażą sprzeciw co do udziału w komisji skrutacyjnej, członkiem komisji skrutacyjnej zostaje najmłodszy wiekiem sędzia Sądu Najwyższego obecny na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Najwyższego, który nie został nim na podstawie przepisu zdania trzeciego i czwartego oraz nie wyraził sprzeciwu co do udziału w komisji skrutacyjnej.

Przewodniczącym komisji skrutacyjnej jest najstarszy wiekiem członek komisji skrutacyjnej. Protokolantem komisji skrutacyjnej jest najmłodszy wiekiem członek komisji skrutacyjnej.

W przypadku zarządzenia głosowania tajnego sporządzenie kart do głosowania zarządza Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.

Komisja skrutacyjna przygotowuje karty do głosowania, odnotowuje oddanie głosu, ustala wynik głosowania i podaje go do wiadomości Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego oraz sporządza protokół głosowania.

W przypadku rozbieżności stanowisk komisja skrutacyjna podejmuje rozstrzygnięcie w drodze głosowania. W przypadku równej liczby głosów w głosowaniu rozstrzyga głos przewodniczącego komisji skrutacyjnej.

W skład Kolegium Sądu Najwyższego wchodzą: Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezesi Sądu Najwyższego oraz sędziowie wybrani przez zgromadzenia sędziów izby na okres 3 lat. W skład Kolegium Sądu Najwyższego wchodzą również sędziowie wybrani przez zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej od dnia wyboru do dnia upływu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w trakcie której zostali wybrani. Sędzia pełniący funkcję członka Kolegium Sądu Najwyższego, wybrany przez zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, wchodzi w skład Kolegium Sądu Najwyższego do dnia wygaśnięcia kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

Przewodniczącym Kolegium Sądu Najwyższego jest Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Przepis § 27 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Do kandydatów na członków Kolegium Sądu Najwyższego przepisy § 18 pkt 1 i 2, § 19 i § 20 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Po ustaleniu kandydatów na członków Kolegium Sądu Najwyższego przeprowadza się głosowanie, w którym każdy sędzia uczestniczący w głosowaniu może oddać tylko jeden głos. Członkami Kolegium Sądu Najwyższego i zastępcą członka Kolegium Sądu Najwyższego zostają kandydaci, którzy otrzymali największą liczbę głosów. Jeżeli 2 lub więcej kandydatów uzyskało równą liczbę głosów, w wyniku czego nie jest możliwe wybranie 2 członków Kolegium Sądu Najwyższego i zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego, przeprowadza się ponowne głosowanie z udziałem tylko tych kandydatów. Przepis zdania drugiego stosuje się odpowiednio.

Do wyborów uzupełniających w przypadku, o którym mowa w art. 21 § 1a zdanie trzecie ustawy, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje posiedzenia Kolegium Sądu Najwyższego co najmniej raz na kwartał. W tym celu z odpowiednim wyprzedzeniem zawiadamia o terminie posiedzenia osoby uprawnione do uczestniczenia w posiedzeniu, chyba że termin został ustalony podczas posiedzenia Kolegium Sądu Najwyższego, na którym dokonano odroczenia posiedzenia, załączając porządek posiedzenia oraz niezbędne materiały.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego ustala porządek posiedzenia. Porządek posiedzenia może być rozszerzony przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na pisemny wniosek złożony przed rozpoczęciem posiedzenia Kolegium Sądu Najwyższego, przez co najmniej 5 członków Kolegium Sądu Najwyższego.

Przebieg posiedzenia jest protokołowany przez osobę wyznaczoną przez przewodniczącego Kolegium Sądu Najwyższego. Przepis § 28 stosuje się odpowiednio.

Udział członków Kolegium Sądu Najwyższego i ich zastępców w posiedzeniach jest obowiązkowy. Nieobecność należy usprawiedliwić.

Zastępca członka Kolegium Sądu Najwyższego głosuje tylko w razie nieobecności członka Kolegium Sądu Najwyższego wybranego przez zgromadzenie sędziów tej samej izby albo zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

W posiedzeniach Kolegium Sądu Najwyższego mogą uczestniczyć inne osoby zaproszone przez przewodniczącego Kolegium Sądu Najwyższego.

Liczba stanowisk sędziego Sądu Najwyższego wynosi w:

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wchodzi w skład izby, w której zajmował stanowisko przed rozpoczęciem kadencji.

W skład izby wchodzi również Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą tej izby. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej wchodzi w skład izby, o której mowa w ust. 1, w której zajmuje stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.

Sędziowie orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wchodzą w skład izby, o której mowa w ust. 1, w której zajmują stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.

Liczba prezesów, o których mowa w ust. 2 i 3, i sędziów Sądu Najwyższego nie może przekraczać liczby stanowisk sędziego w danej izbie, o której mowa w ust. 1.

W celu przeprowadzenia losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego sporządza listę sędziów Sądu Najwyższego biorących udział w losowaniu oraz odrębną listę sędziów Sądu Najwyższego wyłączonych z losowania, o których mowa w art. 22a § 4 ustawy, wraz ze wskazaniem przyczyny wyłączenia.

Losowanie przeprowadza się w ten sposób, że do jednakowych, nieprzezroczystych pojemników wkłada się kartki zawierające nazwiska i imiona sędziów znajdujących się na liście sędziów Sądu Najwyższego biorących udział w losowaniu. Do jednego pojemnika wkłada się kartkę z nazwiskiem i imieniem jednego sędziego Sądu Najwyższego.

Zamknięte pojemniki zawierające kartki z nazwiskami i imionami sędziów umieszcza się w przezroczystym pojemniku. Po wymieszaniu pojemników zawierających kartki z nazwiskami i imionami sędziów, przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego losuje pojemniki zawierające kartki z nazwiskami i imionami sędziów w liczbie trzykrotne większej niż liczba sędziów, o której mowa w art. 22a § 1 ustawy.

Po każdorazowym wylosowaniu pojemnika zawierającego kartkę z nazwiskiem i imieniem sędziego, przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego otwiera pojemnik i podaje nazwisko i imię sędziego znajdującego się na kartce wewnątrz pojemnika do wiadomości obecnych na posiedzeniu członków Kolegium Sądu Najwyższego.

W protokole losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zamieszcza się w szczególności datę i godzinę losowania, imię i nazwisko osoby przewodniczącego Kolegium Sądu Najwyższego, liczbę sędziów Sądu Najwyższego znajdujących się na liście sędziów Sądu Najwyższego biorących udział w losowaniu, nazwiska i imiona sędziów wyłączonych z losowania oraz nazwiska i imiona wylosowanych sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej oraz zastrzeżenia do przeprowadzenia losowania, o których mowa w art. 22a § 6 zdanie drugie ustawy. Protokół podpisuje przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego.

Do uzupełniającego losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, o którym mowa w art. 22c § 2 zdanie pierwsze ustawy, przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem art. 22c § 2 zdanie trzecie ustawy.

Izba dzieli się na wydziały tworzone na podstawie kryteriów terytorialnych lub rzeczowo-problemowych.

W zarządzeniu o utworzeniu wydziału określa się zakres spraw przekazanych temu wydziałowi. Wydziały oznacza się liczbami rzymskimi.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, po zasięgnięciu opinii Kolegium Sądu Najwyższego określa, określa, w drodze zarządzenia, zakres spraw przekazanych Wydziałowi Pierwszemu i Wydziałowi Drugiemu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, z uwzględnieniem art. 27a § 3 i 4 ustawy.

Wydziałem kieruje przewodniczący wydziału. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może powołać zastępcę przewodniczącego wydziału na wniosek Prezesa Sądu Najwyższego, jeżeli przemawiają za tym liczba spraw wpływających do danego wydziału lub inne ważne względy.

Obsługę wydziałów zapewniają sekretariaty, którymi kierują kierownicy sekretariatów wydziałów. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może powołać zastępcę kierownika sekretariatu wydziału na wniosek Prezesa Sądu Najwyższego, jeżeli przemawiają za tym liczba spraw wpływających do danego wydziału lub inne ważne względy. Jeden sekretariat wydziału może obsługiwać więcej niż jeden wydział.

W izbie działa sekretariat, którym kieruje kierownik sekretariatu izby.

W izbie są zatrudnieni asystenci sędziego Sądu Najwyższego, pracownicy administracyjni i obsługi. Przełożonym pracowników administracyjnych i obsługi Sądu Najwyższego jest kierownik sekretariatu izby.

Kancelarią Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego kieruje Szef Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Szef Kancelarii jest przełożonym pracowników Kancelarii i ponosi odpowiedzialność za ich działania. Szef Kancelarii zapewnia sprawne i prawidłowe funkcjonowanie Kancelarii, a w razie potrzeby przedstawia wnioski dotyczące jej organizacji.

Z upoważnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Szef Kancelarii wykonuje czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników administracyjnych i obsługi Sądu Najwyższego.

W skład Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wchodzi:

Biura mogą dzielić się na zespoły, którymi kierują kierownicy zespołu.

Do zakresu czynności Biura Organizacyjnego należą zadania związane z wykonywaniem ogólnego nadzoru nad działalnością administracyjną Sądu Najwyższego sprawowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego i Szefa Kancelarii w zakresie jego kompetencji, obsługą sędziów i ławników Sądu Najwyższego w zakresie zadań Biura oraz funkcjonowaniem biura podawczego.

Do zakresu czynności Biura Organizacyjnego należą także zadania związane z kancelaryjną obsługą posiedzeń Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego i Kolegium Sądu Najwyższego, konferencji, seminariów, sympozjów, szkoleń, kontaktów międzynarodowych oraz prowadzenie sekretariatu Trybunału Stanu.

Pracami biura kieruje dyrektor, powoływany i odwoływany przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. W Biurze Finansowym dyrektorem jest główny księgowy Sądu Najwyższego.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może powołać i odwołać zastępcę dyrektora w biurze.

Biblioteką i Archiwum Sądu Najwyższego kieruje dyrektor Biblioteki i Archiwum Sądu Najwyższego.

Biblioteka i Archiwum Sądu Najwyższego dzieli się na:

Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego wykonuje w szczególności zadania związane z pełnieniem przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Sąd Najwyższy funkcji związanych z pieczą nad zgodnością z prawem i jednolitością orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych oraz oceną spójności i jednolitości prawa stosowanego przez sądy, a także sporządza projekty opinii, o których mowa w § 4 pkt 6.

Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego wykonuje zadania Sądu Najwyższego wynikające z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), z uwzględnieniem § 62 ust. 2 pkt 6.

Biurem Studiów i Analiz Sądu Najwyższego kieruje dyrektor, a pracami działów - w razie potrzeby ich wyznaczenia - naczelnicy.

W ramach działów mogą być tworzone referaty, którymi kierują - w razie potrzeby ich wyznaczenia - kierownicy referatów.

Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego składa się z członków tego Biura, pracowników administracyjnych i obsługi.

Członkiem Biura może być:

W Sądzie Najwyższym działa Centrum Informacyjne Sądu Najwyższego, którym kieruje Rzecznik Prasowy.

Do zadań Centrum Informacyjnego Sądu Najwyższego należy:

W skład Centrum Informacyjnego Sądu Najwyższego wchodzi Zespół Prasowy oraz Zespół do spraw Edukacji i Informacji.

Zespołami, o których mowa w ust. 3, kierują kierownicy.

Podział zadań pomiędzy Zespołami, o których mowa w ust. 3, określa zarządzenie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Rzecznik Prasowy składa Kolegium Sądu Najwyższego raz w roku sprawozdanie z działalności Centrum Informacyjnego Sądu Najwyższego.

Asystenci sędziego Sądu Najwyższego zatrudnieni są w Sądzie Najwyższym na stanowisku asystenta, starszego asystenta, asystenta-specjalisty do spraw orzecznictwa oraz asystenta-specjalisty do spraw prawa europejskiego.

Asystenta sędziego Sądu Najwyższego, o którym mowa w ust. 1, sędziemu Sądu Najwyższego przydziela Prezes Sądu Najwyższego.

Asystent sędziego Sądu Najwyższego nie może asystować więcej niż jednemu sędziemu Sądu Najwyższego. Asystent wykonujący czynności wyłącznie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej może asystować więcej niż jednemu sędziemu Sądu Najwyższego orzekającemu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

Asystent-specjalista do spraw orzecznictwa i asystent-specjalista do spraw prawa europejskiego wykonują zadania zlecone przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, w której wykonują czynności, asystując bądź nie asystując innemu sędziemu.

Asystent sędziego Sądu Najwyższego wykonuje czynności zlecone przez sędziego Sądu Najwyższego, w szczególności:

Asystent sędziego Sądu Najwyższego wykonuje również czynności zlecone przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, w której wykonuje czynności, a w szczególności:

Asystent-specjalista do spraw orzecznictwa wykonuje czynności zlecone przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, w której wykonuje czynności, w szczególności sporządza opinie i ekspertyzy prawne, analizy orzecznictwa Sądu Najwyższego lub innych sądów, a także przygotowuje notatki do uchwał i ich uzasadnień oraz pytań prawnych przedstawianych Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Asystent-specjalista do spraw prawa europejskiego wykonuje czynności zlecone przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, w której wykonuje czynności, w szczególności sporządza analizy dotyczące treści, wykładni i funkcjonowania prawa europejskiego, w szczególności sporządza opinie i ekspertyzy prawne oraz analizy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także przygotowuje notatki do pytań wstępnych oraz dotyczących ważności aktów organów unijnych kierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Strojem urzędowym sędziego Sądu Najwyższego na rozprawie i posiedzeniu jawnym jest toga i biret, a sędziego przewodniczącego także łańcuch z wizerunkiem orła.

Strojem urzędowym ławnika Sądu Najwyższego na rozprawie i posiedzeniu jawnym jest toga i biret.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, w porozumieniu z Kolegium Sądu Najwyższego, określa szczegółowy wzór togi, biretu i łańcucha.

Sąd Najwyższy, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Prezesi Sądu Najwyższego używają pieczęci urzędowych z wizerunkiem orła ustalonym dla godła Rzeczypospolitej Polskiej i napisem odpowiadającym obowiązującym przepisom.

Izby Sądu Najwyższego i wydziały w izbach mogą używać osobnych egzemplarzy pieczęci. Kontrolę wydanych pieczęci sprawuje Szef Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Pieczęcie o jednakowej treści są oznaczone numerami rozpoznawczymi.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego określa sposób używania i przechowywania pieczęci urzędowych.

Siedzibą Sądu Najwyższego jest budynek położony w Warszawie przy Placu Krasińskich nr 2/4/6.

Na zewnątrz budynku umieszcza się tablicę z nazwą „Sąd Najwyższy” oraz godło Rzeczypospolitej Polskiej.

Wewnątrz budynku, w widocznym miejscu, umieszcza się:

Tablice, o których mowa w ust. 1, mogą mieć formę tablic świetlnych lub ekranów.

W salach rozpraw lub posiedzeń na ścianie za stołem sędziowskim umieszcza się wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej.

Na stole sędziowskim znajdują się tabliczki z napisem „Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego”, „Prezes Sądu Najwyższego”, „Sędzia Sądu Najwyższego” lub „Ławnik Sądu Najwyższego” oraz imionami i nazwiskami sędziów lub ławników Sądu Najwyższego zasiadających w składzie orzekającym. Przed imieniem i nazwiskiem sędziego delegowanego do Sądu Najwyższego umieszcza się wyrazy „sędzia delegowany”. Wzór tabliczki określa Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, w porozumieniu z Kolegium Sądu Najwyższego.

Obok stołu sędziowskiego umieszcza się flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej.

Przewodniczący wydziału kieruje pracą wydziału, wykonuje czynności zlecone przez Prezesa Sądu Najwyższego na podstawie § 16 ust. 4, a ponadto:

W przypadku niezwiększenia liczby dni udziału w rozprawach przez ławnika Sądu Najwyższego, wyznacza się nowego ławnika Sądu Najwyższego z listy ławników Sądu Najwyższego.

Przewodniczącego wydziału, w czasie nieobecności, zastępuje zastępca przewodniczącego wydziału, przewodniczący innego wydziału albo sędzia Sądu Najwyższego wyznaczony przez Prezesa Sądu Najwyższego.

Prezes Sądu Najwyższego prowadzi i aktualizuje listę sędziów pełniących urząd na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego oraz sędziów delegowanych do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym, orzekających w izbie, w kolejności alfabetycznej nazwisk. Na liście prowadzonej przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej nie uwzględnia się sędziów podejmujących czynności w sprawach w przypadku, o którym mowa w art. 22d ustawy.

Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych i Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych mogą prowadzić i aktualizować więcej niż jedną listę, o której mowa w ust. 1. Utworzenie listy dodatkowej lub list dodatkowych następuje w drodze zarządzenia Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą danej izby, określającego kategorie spraw przyporządkowanych do listy dodatkowej, które, zgodnie z właściwością izby, mogą dotyczyć:

Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych i Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych może umieścić, w drodze zarządzenia, sędziego znajdującego się na liście, o której mowa w ust. 1, również na liście dodatkowej lub listach dodatkowych. Umieszczenie sędziego na liście dodatkowej następuje z uwzględnieniem dotychczasowego doświadczenia sędziego związanego ze stosowaniem prawa w sprawach przyporządkowanych do danej listy dodatkowej, a także biorąc pod uwagę wielkość wpływu tych spraw do izby Sądu Najwyższego.

Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej określa listę sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej oraz pracowników sekretariatu tej Izby wyznaczonych do pełnienia dyżuru na każdy dzień w okresie co najmniej 3 miesięcy. Sędziowie orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w ramach dyżuru rozpoznają wnioski, o których mowa w art. 55 § 2 ustawy, art. 30 § 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1754 oraz z 2022 r. poz. 655 i 1259), art. 80 § 2da ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072, z 2021 r. poz. 1080 i 1236 oraz z 2022 r. poz. 655 i 1259) oraz art. 135 § 10 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1247 i 1259).

Listę, o której mowa w ust. 1, określa się nie częściej niż raz na 3 miesiące, z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem.

W wyjątkowym przypadku do pełnienia dyżuru w danym dniu można wyznaczyć sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej lub pracownika sekretariatu tej Izby spoza listy, o której mowa w ust. 1.

Prezes Sądu Najwyższego przydziela sędziom sprawy według kolejności ich wpływu do izby, oddzielnie dla każdej kategorii spraw, dla których prowadzone jest odrębne repertorium, oraz niezależnie od wydziału, w którym sprawa została zarejestrowana.

Sprawy, które wpłynęły do izby Sądu Najwyższego lub które zostały do niej przekazane w trybie § 76, przydzielane są sędziom na podstawie listy, o której mowa w § 78 ust. 1, lub właściwej listy dodatkowej, o której mowa w § 78 ust. 2, według kolejności alfabetycznej nazwisk na liście, chyba sprawa podlega rozpoznaniu przez sędziego pełniącego dyżur w przypadku, o którym mowa w § 79 ust. 1. Przydzielając sprawy, Prezes Sądu Najwyższego nie może pominąć sędziego, któremu według kolejności alfabetycznej powinna zostać przydzielona sprawa, z uwzględnieniem ust. 5. Sędzia, któremu sprawa została przydzielona, jest sędzią sprawozdawcą w sprawie.

Jeżeli po utworzeniu listy dodatkowej, o której mowa w § 78 ust. 2, dojdzie do znacznej dysproporcji w liczbie spraw przydzielonych sędziom znajdującym się na tej liście, Prezes Sądu Najwyższego może zarządzić czasowy przydział spraw bez uwzględniania listy dodatkowej.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, w drodze zarządzenia, określa procentowy udział w przydziale spraw na podstawie listy, o której mowa w § 78 ust. 1, lub listy dodatkowej, o której mowa w § 78 ust. 2:

W przydziale sprawy pomija się:

Wnioski i środki zaskarżenia dotyczące tej samej sprawy mogą być przydzielone sędziemu, któremu przydzielono do rozpoznania pierwszy wniosek lub środek zaskarżenia dotyczący tej samej sprawy.

W sprawach rozpoznawanych w składach wieloosobowych, po przydzieleniu sprawy sędziemu sprawozdawcy, Prezes Sądu Najwyższego wydaje zarządzenie o wyznaczeniu pozostałych członków składu orzekającego, w tym przewodniczącego, mając na względzie równomierne obciążenie sędziów orzekających w izbie. Jeżeli w składzie orzekającym uczestniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Sądu Najwyższego albo przewodniczący wydziału, osoba ta jest przewodniczącym składu orzekającego.

Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio w przypadku:

Sędziemu przydziela się dodatkowo odpowiednią liczbę spraw rejestrowanych w danym repertorium, jeżeli:

W przypadku, o którym mowa w ust. 9, sprawy przydziela się na podstawie listy, o której mowa w § 78 ust. 1, lub listy dodatkowej, o której mowa w § 78 ust. 2, poczynając od pierwszego sędziego, którego sprawa została zakończona albo który został wyłączony od rozpoznania sprawy.

W przypadku rozpoczęcia przez sędziego orzekania w danej izbie sędziemu przydziela się sprawy przydzielone uprzednio innym sędziom - o najwcześniejszej i najpóźniejszej dacie wpływu, aż do osiągnięcia przez sędziego średniej liczby spraw przydzielonych sędziom w danej izbie, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 22d ustawy. Z przydziału wyłączone są sprawy, w których wydano zarządzenie o wyznaczeniu terminu posiedzenia z udziałem dotychczasowego sędziego sprawozdawcy.

Do sędziego wyznaczonego do orzekania na czas określony w innej izbie w przypadku, o którym mowa w art. 35 § 3 ustawy, przepisu ust. 11 nie stosuje się. Zasady przydziału spraw sędziemu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, określa Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w akcie wyznaczenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, do której następuje wyznaczenie oraz Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, w której sędzia zajmuje stanowisko.

W przypadku zakończenia przez sędziego orzekania w Sądzie Najwyższym albo orzekania w danej izbie sprawy przydzielone sędziemu przydziela się pozostałym sędziom na podstawie listy, o której mowa w § 78 ust. 1, lub listy dodatkowej, o której mowa w § 78 ust. 2, przy czym przydziela się naprzemiennie sprawy o najwcześniejszej i najpóźniejszej dacie wpływu z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 22d ustawy.

Sprawy przydzielone sędziemu mogą zostać rozdzielone pomiędzy pozostałych sędziów w przypadku wystąpienia po stronie sędziego długotrwałej i uzasadnionej przeszkody w orzekaniu, w szczególności choroby, jeżeli jest to uzasadnione stanem zaległości w izbie. Do przydziału spraw pozostałym sędziom przepis ust. 13 stosuje się odpowiednio. Prezes Sądu Najwyższego może określić, w drodze zarządzenia, szczegółowe zasady dokonywania rozdziału spraw pomiędzy pozostałych sędziów w izbie.

W przypadku ustania przeszkody w orzekaniu, o której mowa w ust. 14, sędziemu przydziela się sprawy przydzielone uprzednio innym sędziom. Przepis ust. 11 stosuje się odpowiednio.

W przypadkach, o których mowa w art. 29 § 15 zdanie pierwsze i § 21 zdanie pierwsze ustawy, art. 23a § 14 zdanie trzecie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz art. 42a § 13 zdanie trzecie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zarządza wyznaczenie składu orzekającego w drodze losowania. Przepisów § 80 ust. 1-7 nie stosuje się.

Niezwłocznie po zarejestrowaniu sprawy, akta sprawy przestawiane są Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego określa w zarządzeniu termin przeprowadzenia losowania.

Skład orzekający w sprawie losuje się spośród całego składu Sądu Najwyższego, z wyłączeniem sędziów wyłączonych z losowania na podstawie art. 29 § 15 zdanie drugie i § 21 zdanie drugie ustawy.

Losowanie przeprowadza się w ten sposób, że jednakowe kartki z odrębnie wypisanymi nazwiskami i imionami sędziów biorących udział w losowaniu umieszcza się w nieprzezroczystym pojemniku, z którego Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą izby, w której zarejestrowano sprawę albo osoba przez niego wyznaczona kolejno losuje niezbędną liczbę kartek w zależności od liczebności składu orzekającego oraz dwóch sędziów zastępców. Jeżeli wylosowano sędziego, po którego stronie zachodzi długotrwała i uzasadniona przeszkoda w orzekaniu, sędzia ten nie wchodzi do składu orzekającego ani nie jest sędzią zastępcą. W takim przypadku dokonuje się powtórnego losowania sędziego. Przepis zdania drugiego i trzeciego stosuje się.

Czynności, o których mowa w ust. 4, przeprowadza się przy udziale protokolanta.

Spośród sędziów, którzy wchodzą do składu orzekającego, sędzia wylosowany jako pierwszy jest sędzią sprawozdawcą. Sędzia wylosowany jako drugi jest przewodniczącym. Jeżeli wylosowano Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Sądu Najwyższego albo przewodniczącego wydziału, osoba ta jest przewodniczącym. Jeżeli wylosowano więcej niż jednego Prezesa Sądu Najwyższego, przewodniczącym jest pierwszy z wylosowanych Prezesów Sądu Najwyższego. Jeżeli wylosowano więcej niż jednego przewodniczącego wydziału, przewodniczącym jest pierwszy z wylosowanych przewodniczących wydziału.

W przypadku konieczności dokonania zmiany w składzie orzekającym z powodu długotrwałej i uzasadnionej przeszkody w orzekaniu, na zarządzenie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego sędziowie zastępcy wchodzą do składu orzekającego w kolejności wylosowania.

Z przebiegu losowania sporządza się protokół losowania, który podpisują Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą izby, w której zarejestrowano sprawę albo osoba przez niego wyznaczona dokonująca losowania i protokolant. Protokół powinien zawierać oznaczenie sprawy, imiona i nazwiska sędziów, spośród których losowano skład orzekający, imiona i nazwiska wyznaczonych w drodze losowania członków składu orzekającego, w tym sędziego sprawozdawcy i przewodniczącego, imiona i nazwiska sędziów zastępców, imiona i nazwiska sędziów, którzy nie weszli do składu orzekającego ani nie zostali sędziami zastępcami w przypadku, o którym mowa w ust. 4 zdanie drugie, oraz imiona i nazwiska sędziów wyłączonych z losowania wraz z podaniem przyczyny tego wyłączenia. Protokół dołącza się do akt sprawy.

W przypadku konieczności dokonania zmiany w składzie orzekającym powstałej po wejściu do składu orzekającego obydwu sędziów zastępców, przeprowadza się losowanie uzupełniające. Do losowania uzupełniającego przepisy ust. 1-8 stosuje się odpowiednio.

Sprawy przydzielone sędziemu są rozpoznawane przez niego według kolejności wpływu do izby Sądu Najwyższego w danej kategorii spraw, dla których prowadzone jest odrębne repertorium, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sędzia może odstąpić od kolejności rozpoznania sprawy tylko w uzasadnionych przypadkach, jeżeli przemawia za tym wzgląd na jednolitość orzecznictwa Sądu Najwyższego, organizacja posiedzenia jawnego lub szczególna zawiłość sprawy.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Sądu Najwyższego może zarządzić rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Prezes Sądu Najwyższego może z odpowiednim wyprzedzeniem sporządzić:

W zawiadomieniu o składzie rozpoznającym sprawę, o którym mowa w art. 29 § 8 ustawy, należy zawrzeć także informację o zastępcach sędziów wyznaczonych w planie zastępstw sędziów.

Plan zastępstw sędziów wyznacza zastępców sędziów na dany miesiąc oraz kolejność podejmowania czynności w zastępstwie w przypadku wyznaczenia większej liczby zastępców sędziów, mając na względzie równomierne obciążenie sędziów orzekających w izbie.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie może zostać wyznaczony na zastępcę sędziego. Prezes Sądu Najwyższego może nie wyznaczać siebie lub przewodniczących wydziałów na zastępcę sędziego.

W przypadku nieobecności lub wyłączenia członka składu orzekającego od rozpoznania sprawy, czynności na posiedzeniu jawnym lub rozprawie podejmuje zastępca sędziego, chyba że przepisy szczególne uniemożliwiają kontunuowanie posiedzenia jawnego lub rozprawy po zmianie składu orzekającego lub Prezes Sądu Najwyższego uzna, że jest to niecelowe.

Czynności niewymagające przeprowadzenia posiedzenia jawnego lub rozprawy są podejmowane przez zastępcę sędziego, jeżeli ustawowy termin podjęcia tych czynności upływa przed przewidywanym końcem nieobecności sędziego lub przewodniczący wydziału uzna, że wymaga tego sprawność postępowania.

Do podjęcia czynności w sprawie sędziego zastępcę zgodnie z planem zastępstw sędziów wskazuje przewodniczący wydziału. Jeżeli podjęcie czynności przez sędziów zastępców nie jest możliwe, obowiązki sędziego zastępcy wykonuje sędzia wykonujący obowiązki sędziego zastępcy, wskazany przez Prezesa Sądu Najwyższego.

Zarządzenie o wyznaczeniu terminu posiedzenia wydaje sędzia sprawozdawca.

Zarządzenie o wyznaczeniu terminu posiedzenia wydaje się z uwzględnieniem planu posiedzeń, jeżeli został sporządzony.

Zarządzenie o wyznaczeniu terminu posiedzenia może wydać również Prezes Sądu Najwyższego lub przewodniczący wydziału, jeżeli sędzia sprawozdawca nie wyda zarządzenia, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem sporządzonego planu posiedzeń lub w terminie określonym przez Prezesa Sądu Najwyższego.

W zarządzeniu o wyznaczeniu terminu rozprawy lub posiedzenia wskazuje się:

Ławników Sądu Najwyższego zawiadamia się o terminie rozprawy lub posiedzenia co najmniej na 14 dni przed posiedzeniem lub rozprawą, a w wyjątkowych przypadkach w terminie krótszym, jednocześnie zawiadamiając pracodawcę zatrudniającego ławnika Sądu Najwyższego.

Nieobecnego ławnika Sądu Najwyższego zastępuje, jeżeli to możliwe, ławnik Sądu Najwyższego mający inną rozprawę lub posiedzenie w tym samym dniu.

O każdym przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności ławnika Sądu Najwyższego na posiedzeniu lub rozprawie, przewodniczący składu orzekającego zawiadamia, za pośrednictwem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą izby, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz może zawiadomić Radę Ławniczą Sądu Najwyższego.

Przewodniczący zajmuje miejsce środkowe za stołem sędziowskim, a pozostali sędziowie i ławnicy Sądu Najwyższego zajmują miejsca po obu stronach przewodniczącego. Z prawej strony przed stołem sędziowskim zajmuje miejsce protokolant.

Prokurator, oskarżyciel inny niż prokurator, powód i wnioskodawca zajmują miejsca przed stołem sędziowskim po prawej stronie, a oskarżony, pozwany i inny uczestnik postępowania - po lewej stronie.

W czasie rozprawy i posiedzenia jawnego na sali znajduje się woźny, który wykonuje zarządzenia przewodniczącego, w szczególności strzeże porządku w czasie przerw.

Woźny wywołuje sprawy oraz oznajmia wejście składu orzekającego na salę, wypowiadając głośno słowa: „Sąd Najwyższy! Proszę wstać!”. Przed wyjściem składu orzekającego z sali woźny wypowiada głośno słowa: „Proszę wstać!”.

W czasie rozprawy i posiedzenia jawnego woźny używa stroju urzędowego.

Wszyscy obecni powstają z miejsc w czasie wchodzenia składu orzekającego na salę, odbierania przyrzeczenia, ogłaszania wyroku i uchwały oraz w czasie wychodzenia składu orzekającego z sali.

W przypadku rozprawy lub posiedzenia powstaje z miejsca każda osoba, która przemawia do sądu i do której zwraca się sąd. W uzasadnionych przypadkach przewodniczący może zezwolić na pozostanie tej osoby w pozycji siedzącej.

Przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka rozprawę lub posiedzenie, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia.

Przewodniczący czuwa w szczególności, aby:

W razie potrzeby przewodniczący wzywa funkcjonariuszy Policji lub straży sądowej.

Po otwarciu rozprawy lub posiedzenia, sprawdzeniu obecności oraz sprawozdaniu sędziego sprawozdawcy przewodniczący udziela głosu osobom uprawnionym do udziału w rozprawie lub posiedzeniu, według ustalonej przez siebie kolejności.

Każda osoba przemawia tylko raz. Jeżeli sprawa jest szczególnie zawiła, przewodniczący może w określonej kwestii udzielić głosu ponownie.

Jeżeli przewodniczący uzna, że złożenie do akt sprawy okazanego mu przedmiotu lub dokumentu albo odpisu lub wyciągu z dokumentu jest zbędne, nakazuje ich opisanie w protokole, wskazując osobę, która je przedstawiła.

Na dokumencie złożonym do akt sprawy w czasie posiedzenia protokolant zamieszcza wzmiankę, przez kogo dokument został złożony. W przypadku złożenia do akt sprawy przedmiotu, a także gdy ze względu na rodzaj dokumentu może być on zwrócony po ukończeniu postępowania - wzmiankę taką zamieszcza się w protokole.

W toku postępowania można wydać stronie złożony przez nią w sprawie przedmiot lub dokument tylko na zarządzenie przewodniczącego rozprawy lub posiedzenia podjęte w porozumieniu z sędzią sprawozdawcą.

Po ukończeniu postępowania wydanie stronie przedmiotu lub dokumentu następuje na zarządzenie przewodniczącego wydziału.

Wydanie dokumentu stronie następuje dopiero po złożeniu przez nią do akt sprawy uwierzytelnionego odpisu lub wyciągu z dokumentu, z tym że w przypadku, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący może zwolnić stronę z tego obowiązku.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do wydawania przedmiotów lub dokumentów osobom innym niż strona.

Przewodniczący zamyka rozprawę lub posiedzenie, gdy wszystkie niezbędne czynności zostały dokonane, i zarządza naradę.

W naradzie biorą udział tylko członkowie składu orzekającego.

Przewodniczący może zamkniętą rozprawę lub posiedzenie otworzyć na nowo.

Na rozprawach i posiedzeniach jawnych protokolant sporządza protokół, który podpisują przewodniczący i protokolant.

Z posiedzenia niejawnego, jeżeli nie wydano orzeczenia, sporządza się notatkę urzędową, którą podpisuje przewodniczący.

Orzeczenie podlegające ogłoszeniu sporządza się i ogłasza bezpośrednio po zamknięciu rozprawy lub posiedzenia i naradzie, chyba że ogłoszenie odroczono.

Orzeczenie wydane na posiedzeniu niejawnym sporządza się bezpośrednio po zakończeniu posiedzenia.

Orzeczenie sporządza sędzia sprawozdawca.

Na wyroku nad wyrazami „Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej” zamieszcza się wizerunek orła.

W orzeczeniu przy imionach i nazwiskach przewodniczącego i sprawozdawcy dopisuje się odpowiednio, ujęte w nawiasach, wyrazy „przewodniczący” i „sprawozdawca”.

W orzeczeniu przy imionach i nazwiskach ławników Sądu Najwyższego dopisuje się ujęte w nawiasie wyrazy „ławnik Sądu Najwyższego”.

Uzasadnienie orzeczenia sporządza sędzia sprawozdawca. Sędzia sprawozdawca nie ma obowiązku sporządzenia uzasadnienia orzeczenia, do którego zgłosił zdanie odrębne.

Jeżeli sędzia sprawozdawca odmówił sporządzenia uzasadnienia orzeczenia, do którego zgłosił zdanie odrębne, albo jeżeli sporządzenie uzasadnienia orzeczenia przez sędziego sprawozdawcę nie jest możliwe lub napotyka przeszkody, których czasu trwania nie można przewidzieć, uzasadnienie orzeczenia sporządza sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia, wyznaczony przez przewodniczącego rozprawy lub posiedzenia. W takim przypadku - przy publikacji orzeczenia wraz z uzasadnieniem - przy imieniu i nazwisku sędziego, który sporządził uzasadnienie, dopisuje się, ujęty w nawiasach, wyraz „uzasadnienie”.

Uzasadnienie powinno być jasne i możliwie najkrótsze oraz ograniczać się do kwestii istotnych. W uzasadnieniu należy unikać obcych i nieużywanych powszechnie wyrażeń.

Do spraw o podjęcie uchwały w składzie powiększonym, niezwiązanych z rozpoznaniem przez Sąd Najwyższy konkretnej sprawy, przepisy § 78, § 80 oraz § 82-84 stosuje się odpowiednio, z tym że:

W przypadku spraw o podjęcie uchwały, o których mowa w ust. 1, podejmowanej w pełnym składzie Sądu Najwyższego albo składzie połączonych izb, sędziego sprawozdawcę lub dodatkowego sędziego sprawozdawcę oraz przewodniczącego wyznacza Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy podejmuje uchwałę w składzie powiększonym na posiedzeniu jawnym, chyba że z ważnych przyczyn przewodniczący zarządzi inaczej. Uchwała ogłaszana jest publicznie. W posiedzeniu może brać udział także organ, który złożył wniosek o podjęcie uchwały.

Do podjęcia uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego lub składu połączonych izb wymagana jest obecność co najmniej 2/3 sędziów każdej z izb. Do podjęcia uchwały składu izby wymagana jest obecność 2/3 sędziów tej izby.

W sprawach o podjęcie uchwały w pełnym składzie izby lub w składzie siedmiu sędziów Prezes Sądu Najwyższego kierujący izbą - lub z jego upoważnienia przewodniczący wydziału - zarządza sporządzenie przez sędziego sprawozdawcę lub sędziów sprawozdawców projektu uchwały lub referatu obejmującego wstępną analizę zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia.

Odpisy projektu uchwały lub referatu doręcza się sędziom składu orzekającego, a w razie uzasadnionej potrzeby także pozostałym sędziom w izbie; poza tym odpisów projektu uchwały i referatu nie sporządza się ani nie udostępnia do wglądu.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w sprawach o podjęcie uchwały przez pełny skład Sądu Najwyższego lub przez skład połączonych izb, z tym że zarządzenie sporządzenia projektu uchwały lub referatu wydaje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego lub wyznaczony przez niego Prezes Sądu Najwyższego.

Posiedzeniom w składzie powiększonym przewodniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Jeżeli w składzie powiększonym nie uczestniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, posiedzeniu przewodniczy Prezes Sądu Najwyższego.

Posiedzeniu składu siedmiu sędziów, jeżeli nie uczestniczy w nim Prezes Sądu Najwyższego, przewodniczy wyznaczony przez niego przewodniczący wydziału lub inny sędzia.

Uchwała zostaje podjęta po niejawnej naradzie sędziów uczestniczących w składzie orzekającym. Narada obejmuje sprawozdanie sędziego sprawozdawcy, dyskusję, głosowanie, omówienie zasadniczych motywów rozstrzygnięcia oraz sporządzenie uchwały.

Przewodniczący zbiera głosy sędziów według ich starszeństwa służbowego, poczynając od najmłodszego w służbie sędziowskiej, a sam głosuje ostatni. Sprawozdawca, także gdy jest przewodniczącym, głosuje jako pierwszy. Sędzia nie może wstrzymać się od głosowania, a uchwała zostaje podjęta większością głosów.

Uchwałę podpisują wszyscy sędziowie. Sędzia, który przy głosowaniu nie zgodził się z większością, może przy podpisywaniu uchwały zgłosić zdanie odrębne, dodając do podpisu odpowiednią wzmiankę.

Jeżeli na naradzie sędziowskiej w składzie izby lub izb albo pełnego składu Sądu Najwyższego, przy parzystej liczbie sędziów, żadne z proponowanych rozstrzygnięć nie uzyskało większości głosów, Sąd Najwyższy odracza posiedzenie. Kolejny termin posiedzenia wyznacza się nie wcześniej niż po upływie miesiąca od dnia odroczenia posiedzenia.

Uchwałę ogłasza się bezpośrednio po jej podjęciu. W wyjątkowych przypadkach sąd może odroczyć ogłoszenie uchwały na okres do 14 dni.

Uchwałę ogłasza przewodniczący w obecności składu orzekającego, także wtedy gdy ogłoszenie zostało odroczone. Na żądanie sędziego, który zgłosił zdanie odrębne, przewodniczący ogłasza o zgłoszeniu tego zdania, a sędzia może ustnie przedstawić zwięzłe motywy swojego zdania odrębnego. W przypadku zgłoszenia zdania odrębnego na żądanie sędziego należy ten fakt zaznaczyć w uchwale, dopisując przy imieniu i nazwisku tego sędziego wyrazy „zdanie odrębne”.

Uzasadnienie uchwały sporządza się w terminie 30 dni. Przepis § 108 stosuje się odpowiednio.

Uzasadnienie podpisują wszyscy sędziowie, nie wyłączając sędziów przegłosowanych i tych, którzy zgłosili zdanie odrębne. Jeżeli sędzia nie może podpisać uzasadnienia, przewodniczący lub najstarszy służbą sędzia zaznacza pod uzasadnieniem przyczynę braku podpisu.

W razie potrzeby, jeszcze przed podpisaniem uzasadnienia, przewodniczący może zarządzić dodatkową naradę i głosowanie nad treścią uzasadnienia uchwały.

W chwili podpisywania uzasadnienia uchwały sędzia może zgłosić zdanie odrębne do uzasadnienia. Przepis § 115 ust. 3 stosuje się odpowiednio, z tym że uzasadnienie zdania odrębnego do uchwały lub jej uzasadnienia sporządza się w terminie 14 dni od chwili podpisania uzasadnienia uchwały przez skład orzekający.

Biblioteka Sądu Najwyższego staje się Biblioteką i Archiwum Sądu Najwyższego.

Zadania należące do właściwości zespołu archiwum zakładowego w Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego związane z funkcjonowaniem archiwum zakładowego przejmuje i prowadzi Biblioteka i Archiwum Sądu Najwyższego.