Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lipca 2022 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej

Żołnierz, który uległ wypadkowi, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, niezwłocznie informuje swojego przełożonego o zaistniałym wypadku.

Przełożony po powzięciu wiadomości o wypadku informuje o tym pisemnie dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę.

Do czasu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku dowódca jednostki wojskowej zabezpiecza miejsce wypadku w sposób wykluczający:

Zgodę na uruchomienie maszyn i innych urządzeń technicznych lub dokonanie zmian na miejscu wypadku wyraża dowódca jednostki wojskowej, w uzgodnieniu z pracownikiem służby do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, po dokonaniu oględzin miejsca wypadku oraz po sporządzeniu, jeżeli zachodzi taka potrzeba, szkicu lub zdjęcia miejsca wypadku.

Jeżeli wypadek był śmiertelny lub gdy w wyniku wypadku żołnierz doznał ciężkiego uszkodzenia ciała albo gdy w wyniku tego samego zdarzenia co najmniej dwóch żołnierzy uległo wypadkowi, zgodę, o której mowa w ust. 2, wyraża dowódca jednostki wojskowej, w uzgodnieniu z właściwym prokuratorem do spraw wojskowych.

Dokonywanie zmian w miejscu wypadku bez uzyskania zgody, o której mowa w ust. 2 lub 3, jest dopuszczalne, jeżeli zachodzi konieczność ratowania osób lub mienia albo zapobiegania grożącemu niebezpieczeństwu.

Komisja powypadkowa w celu ustalenia czasu, miejsca oraz okoliczności i przyczyny wypadku:

W skład komisji powypadkowej, o której mowa w art. 524 ust. 1 ustawy, wchodzą co najmniej 3 osoby, w tym:

W skład komisji powypadkowej nie mogą wchodzić osoby, które są zainteresowane wynikiem działania komisji, zwłaszcza gdy może mieć on wpływ na ich odpowiedzialność, oraz osoby będące świadkami wypadku.

Jeżeli wypadkowi uległ dowódca jednostki wojskowej, komisję powypadkową powołuje jego bezpośredni przełożony.

Z oględzin miejsca wypadku, z wyjaśnień poszkodowanego żołnierza oraz z wyjaśnień świadków wypadku sporządza się protokoły. Wzór protokołu:

Wzór oświadczenia:

Jeżeli wypadek zdarzył się na terenie jednostki wojskowej stacjonującej w innym garnizonie, przewodniczący komisji powypadkowej może zwrócić się do dowódcy tej jednostki o dokonanie czynności określonych w § 5 ust. 1 pkt 1-3 i 7 oraz przekazanie zebranych materiałów.

Dowódca jednostki wojskowej, na której terenie zdarzył się wypadek, w którym został poszkodowany żołnierz niebędący jego podwładnym, dokonuje w szczególności następujących czynności:

Przepisy § 4 stosuje się odpowiednio.

Komisja powypadkowa sporządza protokół powypadkowy, który zawiera:

Dane dotyczące obrażeń ciała, jakich doznał żołnierz, wpisuje się do protokołu powypadkowego na podstawie dokumentacji medycznej lub opinii lekarza.

Jeżeli komisja powypadkowa ustali, że:

- informację o tym wraz z opisem wskazujących na to okoliczności i dowodów podaje się w protokole powypadkowym.

Jeżeli komisja powypadkowa ustali, że wyłączną przyczyną wypadku były okoliczności wymienione w ust. 3 pkt 1, w protokole powypadkowym podaje się:

Protokoły wyjaśnień lub oświadczenia poszkodowanego żołnierza i świadków wypadku, a także inne dokumenty zebrane w toku postępowania powypadkowego, w szczególności pisemną opinię lekarza lub innych specjalistów, protokół oględzin miejsca wypadku, szkice lub fotografie oraz inne dokumenty wskazujące okoliczności i przyczyny wypadku, dołącza się do protokołu powypadkowego.

Jeżeli w związku z wypadkiem żołnierz poniósł szkodę wskutek utraty, całkowitego zniszczenia lub uszkodzenia przedmiotów osobistego użytku lub przedmiotów służących do wykonywania zawodu, komisja powypadkowa ustala i wpisuje do protokołu powypadkowego:

Protokół powypadkowy sporządza się w 3 jednobrzmiących egzemplarzach. Jeżeli wypadkowi uległ żołnierz objęty ochroną ubezpieczeniową od następstw nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 203 ust. 8 ustawy, protokół sporządza się w 4 egzemplarzach.

Wzór protokołu powypadkowego jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

W przypadku niezgodności stanowisk członków komisji powypadkowej co do okoliczności lub przyczyn wypadku w protokole powypadkowym zamieszcza się stanowisko większości członków komisji, przy czym przy równej liczbie głosów decyduje głos przewodniczącego.

Członek komisji powypadkowej, który nie zgadza się ze stanowiskiem większości, może dołączyć do protokołu powypadkowego zdanie odrębne wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska. W takim przypadku w protokole powypadkowym czyni się wzmiankę o zdaniu odrębnym.

Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku komisja powypadkowa sporządza protokół powypadkowy nie później niż w terminie 14 dni od dnia jej powołania.

Jeżeli protokół powypadkowy został sporządzony w terminie późniejszym niż termin określony w ust. 1, w treści protokołu podaje się przyczynę tego opóźnienia.

Protokół powypadkowy przedstawia się niezwłocznie dowódcy jednostki wojskowej, który:

Jeżeli w toku dodatkowych ustaleń wyjdą na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy, sporządza się nowy protokół powypadkowy, który ponownie przedstawia się dowódcy jednostki wojskowej. Poprzedni protokół powypadkowy włącza się do materiałów postępowania powypadkowego.

Dowódca jednostki wojskowej podpisuje protokół powypadkowy, zamieszczając w nim swoje stanowisko wobec ustaleń komisji powypadkowej.

Egzemplarz protokołu powypadkowego podpisanego przez dowódcę jednostki wojskowej doręcza się, za pisemnym potwierdzeniem odbioru, poszkodowanemu żołnierzowi, a jeżeli żołnierz poniósł śmierć w wypadku - jego małżonkowi. Jeżeli żołnierz nie ma małżonka, protokół doręcza się pełnoletniemu dziecku żołnierza lub opiekunowi dziecka małoletniego albo rodzicom lub innemu członkowi rodziny, o którym mowa w art. 510 ustawy.

Jeżeli w protokole powypadkowym są zawarte informacje stanowiące tajemnicę państwową, doręcza się wyciąg z protokołu z pominięciem tych informacji, o czym czyni się wzmiankę w doręczanym wyciągu.

Żołnierz, który uległ wypadkowi, a w razie jego śmierci osoba, o której mowa w art. 510 ustawy, ma prawo wglądu do akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Żołnierzowi poszkodowanemu w wypadku, a w przypadku jego śmierci - osobie, o której mowa w art. 510 ustawy, przysługuje prawo zgłoszenia pisemnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole powypadkowym w terminie 7 dni od dnia doręczenia protokołu.

Zastrzeżenia wnosi się do Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, zwanego dalej „Szefem CWCR”, za pośrednictwem dowódcy jednostki wojskowej, w której został sporządzony protokół powypadkowy.

W przypadku rozformowania jednostki wojskowej, w której żołnierz poszkodowany w wypadku pełnił służbę poza granicami państwa, zastrzeżenia wnosi się za pośrednictwem dowódcy jednostki, z której żołnierz został skierowany do pełnienia służby poza granicami państwa.

Niezwłocznie po upływie terminu, o którym mowa w § 13 ust. 1, dowódca jednostki wojskowej przekazuje po jednym egzemplarzu protokołu powypadkowego:

Przez ubezpieczającego należy rozumieć dowódcę (szefa, komendanta) jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Obrony Narodowej oraz kierownika komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej odpowiedzialnego za zawarcie umowy ubezpieczenia od następstwa nieszczęśliwych wypadków, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 203 ust. 8 ustawy.

Dowódca jednostki wojskowej przekazuje Szefowi CWCR protokół powypadkowy, do którego dołącza:

Dowódca jednostki wojskowej niezwłocznie na piśmie powiadamia Szefa CWCR o zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej albo o jego przeniesieniu do innej jednostki wojskowej.

W razie ujawnienia u żołnierza choroby wymienionej w wykazie ustalonym na podstawie art. 512 ustawy dowódca jednostki wojskowej kieruje żołnierza, z urzędu lub na jego wniosek, do wojskowej komisji lekarskiej w celu stwierdzenia, czy choroba ta powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, oraz ustalenia uszczerbku na zdrowiu. Dowódca jednostki wojskowej przekazuje jednocześnie komisji posiadaną dokumentację medyczną i opis warunków, w jakich żołnierz pełnił służbę wojskową.

Przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła orzeczenie w sprawie ustalenia związku choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej i stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierza Szefowi CWCR, zainteresowanemu żołnierzowi oraz dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz ten pełni służbę.

Szef CWCR wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania z urzędu lub na wniosek żołnierza, a w razie śmierci żołnierza - na wniosek członka jego rodziny, o którym mowa w art. 510 ustawy.

Szef CWCR wszczyna postępowanie z urzędu w razie otrzymania:

Szef CWCR może wszcząć postępowanie z urzędu również przed otrzymaniem protokołu powypadkowego, w razie powzięcia wiadomości o wypadku, którego okoliczności i przyczyny nie budzą wątpliwości, jeżeli żołnierz poniósł śmierć w tym wypadku lub doznał ciężkiego uszkodzenia ciała.

Szef CWCR ustala, czy zdarzenie, któremu uległ żołnierz, jest wypadkiem, w rozumieniu art. 508 ustawy, i czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 513 ustawy.

W przypadku śmierci żołnierza Szef CWCR ustala w szczególności, czy oprócz członków rodziny wymienionych w informacji nadesłanej przez dowódcę jednostki wojskowej nie ma innych osób uprawnionych do odszkodowania.

W razie potrzeby Szef CWCR może przeprowadzić postępowanie uzupełniające. Przepisy § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

W razie ustalenia, że wypadek, jakiemu uległ żołnierz, jest wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej oraz że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 513 ustawy, Szef CWCR po zakończeniu leczenia, nie wcześniej jednak niż po 6 miesiącach od dnia wypadku, z zastrzeżeniem ust. 2, kieruje żołnierza bezpośrednio, a jeżeli pełni on nadal służbę - za pośrednictwem dowódcy jednostki wojskowej, do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia, czy uszczerbek na zdrowiu żołnierza jest skutkiem tego wypadku, oraz w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek tego wypadku. W razie śmierci żołnierza wskutek wypadku Szef CWCR zwraca się do wojskowej komisji lekarskiej o ustalenie, czy śmierć żołnierza jest następstwem tego wypadku.

W razie powzięcia wiadomości o zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej Szef CWCR niezwłocznie kieruje żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej w celu, o którym mowa w ust. 1.

Szef CWCR przesyła wojskowej komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną oraz protokół powypadkowy.

Jeżeli wniosek o przyznanie odszkodowania żołnierz złożył po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, a Szef CWCR nie posiada protokołu powypadkowego, Szef ten niezwłocznie zwraca się do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę, a w przypadku rozformowania tej jednostki wojskowej - do jego bezpośredniego przełożonego, o nadesłanie tego protokołu, a następnie niezwłocznie kieruje żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej w celu dokonania ustaleń, o których mowa w § 18 ust. 1. Przepis § 18 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

W przypadku niesporządzenia protokołu powypadkowego w jednostce rozformowanej, w której żołnierz pełnił służbę, protokół sporządza komisja powołana przez dowódcę jednostki wojskowej będącej następcą prawnym tej jednostki. Przepisy § 5-13 i § 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

Decyzję w sprawie prawa do odszkodowania Szef CWCR wydaje nie później niż w terminie 14 dni od dnia zebrania wszystkich niezbędnych dokumentów.

Wzór decyzji, o której mowa w ust. 1, jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Decyzję, o której mowa w § 24 ust. 1, doręcza się niezwłocznie poszkodowanemu żołnierzowi za potwierdzeniem odbioru, a gdy decyzja dotyczy innych osób również tym osobom.

Jeżeli żołnierz pełni czynną służbę wojskową, decyzję doręcza się również dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę.

W razie wypadku żołnierza objętego ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, decyzję doręcza się również ubezpieczającemu, o którym mowa w § 14 ust. 1 pkt 2.

Wypłaty odszkodowania dokonuje się w formie bezgotówkowej lub gotówkowej, zgodnie z dyspozycją uprawnionego, w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji o jego przyznaniu.

Odszkodowanie przysługujące osobom małoletnim wypłaca się do rąk ich prawnego przedstawiciela.

Postępowanie w sprawie odszkodowań, o których mowa w art. 520 pkt 1-3 ustawy, wszczyna się na wniosek.

Wniosek składa się za pośrednictwem Szefa CWCR.

Szef CWCR niezwłocznie przekazuje wniosek do Ministra Obrony Narodowej wraz z opinią co do zasadności i wysokości przyznania odszkodowania osobom, o których mowa w art. 520 pkt 1 ustawy, albo co do zasadności przyznania odszkodowania w przypadku osób, o których mowa w art. 520 pkt 2 lub 3 ustawy.

W przypadku gdy wniosek zostanie złożony bezpośrednio do Ministra Obrony Narodowej, podlega on zaopiniowaniu przez Szefa CWCR.

Złożenie wniosku do Ministra Obrony Narodowej nie wstrzymuje wydania decyzji, o której mowa w § 24.