Otwarte Prawo Dz.U. 2022 poz. 2557 — tekst autentyczny (PDF) ↗

Dz.U. 2022 poz. 2557 · Rozporządzenie · obowiązujący

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie egzaminów na licencję i świadectwo maszynisty1)2)

Na podstawie art. 22bc ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1984 oraz z 2022 r. poz. 727 i 1846) zarządza się, co następuje:

↗

Przepisy ogólne

↗

Rozporządzenie określa:

szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem dla kandydatów na maszynistów ubiegających się o uzyskanie licencji maszynisty, zwanym dalej „egzaminem na licencję maszynisty”;

sposób, formę i tryb przygotowania oraz przeprowadzania egzaminu na licencję maszynisty oraz ponownego egzaminu na licencję maszynisty;

szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności, objętych egzaminem dla kandydatów na maszynistów ubiegających się o uzyskanie świadectwa maszynisty, zwanym dalej „egzaminem na świadectwo maszynisty”;

sposób, formę i tryb przygotowania oraz przeprowadzania egzaminu na świadectwo maszynisty oraz ponownego egzaminu na świadectwo maszynisty.

Szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem na licencję maszynisty

↗

Szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem na licencję maszynisty obejmuje zagadnienia dotyczące:

specyfiki i środowiska pracy maszynisty, w tym jego roli i odpowiedzialności w ruchu kolejowym oraz wymagań zawodowych i predyspozycji niezbędnych do wykonywania pracy na tym stanowisku;

technologii transportu kolejowego, w tym przepisów bezpieczeństwa i eksploatacji kolei;

infrastruktury kolejowej;

radiołączności pociągowej;

wiedzy o pociągach, ich składach oraz wymagań technicznych dotyczących lokomotyw, zespołów trakcyjnych, wagonów osobowych i towarowych oraz innego rodzaju taboru kolejowego;

zagrożeń występujących w ruchu kolejowym;

podstawowych zasad fizyki;

sygnalizacji kolejowej.

W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1:

pkt 1, sprawdza się:

znajomość aktów prawnych i regulacji dotyczących bezpieczeństwa kolei w zakresie związanym z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, określających:

  • -

    zasady przyznawania uprawnień maszynistom,

  • -

    warunki wykonywania przewozu towarów niebezpiecznych,

  • -

    zasady ochrony środowiska i ochrony przeciwpożarowej w miejscu pracy,

wiedzę o wymaganiach stawianych maszynistom, w tym wymaganiach niezbędnych do wykonywania obowiązków maszynisty, dotyczących:

  • -

    prowadzenia pociągu,

  • -

    zmiennego rytmu dobowego pracy,

  • -

    konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej i innego wyposażenia ochronnego,

  • -

    posługiwania się dokumentacją związaną z pracą maszynisty, w tym bieżącego jej aktualizowania,

wiedzę, które zachowania są zgodne z zakresem odpowiedzialności maszynisty dotyczącym kluczowych kwestii bezpieczeństwa ruchu kolejowego, i znajomość czynników wpływających negatywnie na jego pracę, wynikających z:

  • -

    przyjmowania określonych leków,

  • -

    spożywania alkoholu,

  • -

    zażywania narkotyków lub substancji psychoaktywnych,

  • -

    chorób,

  • -

    stresu,

  • -

    zmęczenia,

umiejętność wskazania dokumentów niezbędnych do wykonywania pracy na stanowisku maszynisty:

  • -

    aktów prawnych,

  • -

    służbowych rozkładów jazdy,

umiejętność określenia zasad odpowiedzialności oraz zadań pracowników wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem i prowadzeniem ruchu kolejowego,

wiedzę o znaczeniu dokładności wykonywania zadań i metod wykonywania pracy,

wiedzę o zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie:

  • -

    zachowania na obszarze kolejowym,

  • -

    postępowania przy wsiadaniu do pojazdu kolejowego i wysiadaniu z pojazdu kolejowego,

  • -

    ergonomii, bezpieczeństwa personelu kolejowego i używanych środków ochrony indywidualnej,

znajomość sposobów radzenia sobie ze stresem i w sytuacjach ekstremalnych,

umiejętność stosowania zasad ochrony środowiska w pracy maszynisty, w tym techniki jazdy minimalizującej negatywny wpływ na środowisko;

pkt 2, sprawdza się:

znajomość aktów prawnych, procedur i regulacji z zakresu bezpieczeństwa i eksploatacji kolei,

umiejętność określenia zasad odpowiedzialności oraz zadań pracowników wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem i eksploatacją kolei;

pkt 3, sprawdza się znajomość:

budowy toru kolejowego i stacji kolejowych, w tym stacji rozrządowych,

budowli kolejowych,

techniki prowadzenia ruchu kolejowego,

stosowanych systemów zabezpieczenia ruchu i łączności,

urządzeń związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,

budowy sieci trakcyjnej;

pkt 4, sprawdza się:

znajomość zasad działania i znaczenia radiołączności pociągowej,

umiejętność wskazania pracowników, z którymi maszynista kontaktuje się w trakcie jazdy za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej, w tym dyżurnego ruchu i członków drużyny pociągowej,

umiejętność identyfikowania sytuacji, które wymagają nawiązania łączności za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej,

znajomość metod nawiązywania łączności oraz połączeń alarmowych w systemie radiołączności analogowej i cyfrowej;

pkt 5, sprawdza się:

znajomość rodzajów trakcji,

umiejętność opisania głównych elementów, systemów, układów i podzespołów pojazdu kolejowego,

znajomość sposobów oznakowania pojazdów kolejowych,

znajomość dokumentów, które powinny znajdować się w pojeździe kolejowym,

znajomość zasad działania poszczególnych rodzajów urządzeń hamulcowych i znajomość sposobów obliczania masy hamującej,

umiejętność określenia maksymalnej prędkości pociągu,

umiejętność wskazania maksymalnych obciążeń i sił działających na sprzęg,

znajomość działania i funkcji systemów sterowania pociągiem;

pkt 6, sprawdza się:

znajomość zasad bezpieczeństwa ruchu kolejowego,

znajomość zagrożeń związanych z ruchem kolejowym oraz różnych środków stosowanych do ich ograniczania,

umiejętność rozpoznawania zdarzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego i znajomość sposobów reakcji w przypadku ich wystąpienia,

znajomość procedur mających zastosowanie do zdarzeń z udziałem osób;

pkt 7, sprawdza się:

umiejętność określenia rozkładu sił działających na koła pojazdu kolejowego oraz czynników wpływających na skuteczność przyspieszenia i hamowania,

znajomość pojęć i zasad z zakresu elektrotechniki oraz znajomość metod pracy i warunków zachowania bezpieczeństwa przy urządzeniach elektroenergetycznych zainstalowanych w pojazdach kolejowych;

pkt 8, sprawdza się znajomość:

sygnałów nadawanych przez semafory, sygnalizatory powtarzające, tarcze ostrzegawcze semaforowe, tarcze ostrzegawcze przejazdowe, tarcze manewrowe i tarcze rozrządowe,

zasad umieszczenia sygnalizatorów,

sygnałów zamknięcia toru,

sygnałów zatrzymania i zmniejszenia prędkości podawanych przenośnymi tarczami,

sygnałów ogólnego stosowania podawanych przez uprawnione osoby,

sygnałów podawanych dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym pojazdu kolejowego,

sygnałów podawanych przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów,

sygnałów na pociągach i pojazdach kolejowych,

sygnałów alarmowych,

wskaźników, w tym wskaźników stosowanych do prowadzenia ruchu pociągów z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS,

sygnałów i wskaźników stosowanych wyłącznie na wyznaczonych liniach kolejowych i stacjach,

sygnałów na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających, stosowanych do odwołania.

Szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności objętych egzaminem na świadectwo maszynisty

↗

Szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności objętych egzaminem na świadectwo maszynisty obejmuje zagadnienia dotyczące:

pojazdu kolejowego:

prób i kontroli przed jazdą,

znajomości pojazdu kolejowego,

prób hamulców,

sposobu funkcjonowania i prędkości maksymalnej pociągu w odniesieniu do charakterystyk linii kolejowych,

prowadzenia pociągu w sposób, który nie powoduje uszkodzeń infrastruktury kolejowej lub pojazdów kolejowych,

nieprawidłowości,

postępowania w przypadku poważnych wypadków, wypadków i incydentów,

warunków, które muszą być spełnione, aby kontynuować jazdę po poważnym wypadku, wypadku i incydencie z udziałem pojazdu kolejowego,

unieruchomienia pociągu;

infrastruktury kolejowej:

rodzaju eksploatacji i prędkości maksymalnej pociągu w odniesieniu do charakterystyk linii kolejowych,

znajomości linii kolejowych,

przepisów bezpieczeństwa i prowadzenia pociągu,

nieprawidłowości,

postępowania w przypadku poważnych wypadków, wypadków i incydentów, w tym z udziałem osób,

znajomości sygnalizacji kolejowej.

W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1:

lit. a, sprawdza się umiejętność:

gromadzenia dokumentacji i niezbędnego wyposażenia,

weryfikacji, czy wyznaczony pojazd kolejowy z napędem własnym może być użyty do obsługi wyznaczonego pociągu,

wprowadzania do dokumentacji informacji dotyczących pojazdu kolejowego z napędem własnym i pociągu oraz sprawdzania zgodności zapisanych w dokumentacji informacji ze stanem faktycznym,

weryfikacji, przez dokonanie określonych prób i kontroli, czy urządzenia związane z bezpieczeństwem są sprawne;

lit. b, sprawdza się:

znajomość regulatorów i wskaźników znajdujących się w pojeździe kolejowym z napędem własnym, w tym dotyczących funkcjonowania napędu, hamulców oraz urządzeń kontroli czujności,

umiejętność weryfikacji wizualnej stanu technicznego pociągu oraz rozpoznawania oznak nieprawidłowości, zapobiegania ich powstawaniu i odpowiedniego reagowania na nieprawidłowości;

lit. c, sprawdza się umiejętność:

weryfikacji i obliczenia przed jazdą, czy rzeczywista masa hamująca pociągu odpowiada masie hamującej wymaganej dla danej linii kolejowej, zgodnie z wartościami podanymi w dokumentacji pociągu,

sprawdzenia działania poszczególnych elementów układu hamulcowego pojazdu trakcyjnego i pociągu przed jazdą, przy ich uruchamianiu oraz w czasie jazdy;

lit. d, sprawdza się stosowanie odpowiedniej techniki prowadzenia pociągu w celu zachowania maksymalnych dopuszczalnych prędkości pociągów, w zależności od następujących parametrów stałych i parametrów zmiennych linii lub odcinków linii kolejowych:

pochyleń miarodajnych,

łuków,

dopuszczalnych prędkości na odcinkach linii kolejowych,

doraźnych ograniczeń prędkości przekazanych maszyniście,

wskazań urządzeń sygnalizacyjnych,

panujących warunków atmosferycznych;

lit. e, sprawdza się umiejętność:

korzystania, zgodnie z obowiązującymi zasadami, z dostępnych układów sterowania,

uruchamiania pociągu, z uwzględnieniem przyczepności i ograniczenia mocy pojazdu trakcyjnego,

używania urządzeń hamulcowych;

lit. f, sprawdza się:

czy zdarzenia zaistniałe podczas prowadzenia pociągu są zauważane,

umiejętność dokonywania weryfikacji wizualnej stanu technicznego pociągu oraz rozpoznawania oznak nieprawidłowości, zapobiegania ich powstawaniu i odpowiedniego reagowania na nieprawidłowości,

znajomość stosowania dostępnych urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego i środków łączności;

lit. g, sprawdza się:

znajomość obowiązujących procedur zabezpieczenia pociągu i wezwania pomocy w przypadku poważnego wypadku, wypadku i incydentu,

umiejętność ustalenia, czy w składzie pociągu znajdują się towary niebezpieczne, określenia ich rodzaju oraz umiejscowienia na podstawie dokumentacji pociągu,

znajomość procedur ewakuacji podróżnych z pociągu pasażerskiego w sytuacji awaryjnej;

lit. h, sprawdza się:

umiejętność dokonania oceny, czy po zaistnieniu poważnego wypadku, wypadku i incydentu pojazd kolejowy może kontynuować jazdę i określenia, jakie warunki muszą być spełnione, aby było to możliwe,

umiejętność określenia, czy przed kontynuacją jazdy pociągu jest potrzebna ocena rewidenta taboru,

znajomość określonych przez zarządcę infrastruktury procedur informowania o możliwości kontynuowania jazdy po zaistnieniu poważnego wypadku, wypadku i incydentu;

lit. i, sprawdza się wiedzę na temat możliwości zatrzymania pociągu lub jego części oraz zabezpieczenia pociągu lub jego części przed niespodziewanym uruchomieniem lub zbiegnięciem.

W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2:

lit. a, sprawdza się stosowanie:

odpowiedniej techniki prowadzenia pociągu uwzględniającej charakterystykę linii kolejowej,

maksymalnej prędkości pociągu odpowiadającej warunkom atmosferycznym obowiązującym dla linii kolejowej lub ograniczeniom prędkości,

przyjętych od zarządcy infrastruktury lub użytkownika bocznicy kolejowej informacji;

lit. b, sprawdza się:

umiejętność przewidywania zagrożeń, które mogą powstać w czasie jazdy, oraz odpowiedniego im zapobiegania, uwzględniając bezpieczeństwo ruchu kolejowego, punktualność prowadzenia pociągu oraz ekonomikę jazdy,

wiedzę na temat linii kolejowych, urządzeń na trasie jazdy oraz postępowania w przypadku wyznaczenia tras zastępczych,

znajomość:

  • -

    warunków eksploatacji linii kolejowej, w tym zmiany toru i zasad prowadzenia ruchu jednokierunkowego,

  • -

    dokumentów zarządcy infrastruktury dotyczących linii kolejowej w zakresie obowiązującym na stanowisku maszynisty,

  • -

    torów, które mogą być wykorzystane do danego rodzaju przewozów,

  • -

    obowiązujących zasad prowadzenia ruchu pociągów oraz systemu sygnalizacyjnego,

  • -

    systemu blokady liniowej i związanych z nim przepisów,

  • -

    nazw stacji kolejowych, ich położenia na linii kolejowej oraz warunków widoczności stacji i nastawni,

  • -

    sygnalizacji przejściowej między różnymi systemami sterowania ruchem kolejowym lub systemami zasilania trakcyjnego,

  • -

    ograniczeń prędkości dla różnych kategorii prowadzonych pociągów,

  • -

    profili topograficznych,

  • -

    szczególnych warunków hamowania na liniach o stromym nachyleniu,

  • -

    szczególnych właściwości eksploatacyjnych, w tym specjalnych sygnałów, znaków i warunków odjazdu;

lit. c, sprawdza się:

wiedzę w zakresie warunków uruchamiania pociągu, w tym warunków wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, zwanej dalej „ustawą”, oraz przepisów wewnętrznych przewoźnika kolejowego lub zarządcy infrastruktury,

umiejętność obserwowania sygnałów urządzeń przytorowych i urządzeń znajdujących się w pojeździe trakcyjnym, odpowiedniego ich interpretowania i postępowania zgodnie z odpowiednimi procedurami ustalonymi przez przewoźnika kolejowego lub zarządcę infrastruktury,

umiejętność prowadzenia pociągu w sposób bezpieczny i zgodnie z ustalonymi procedurami dotyczącymi jazdy,

umiejętność stosowania się do otrzymanych poleceń dotyczących warunków prowadzenia pociągu określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy,

przestrzeganie czasów postojów wynikających z dokumentacji pociągu,

umiejętność ustalenia miejsca położenia pociągu na linii kolejowej,

umiejętność używania hamulców pociągu z uwzględnieniem warunków linii kolejowej,

umiejętność regulowania prędkości jazdy pociągu zgodnie z rozkładem jazdy oraz otrzymanymi poleceniami dotyczącymi warunków prowadzenia pociągu określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy;

lit. d, sprawdza się umiejętność:

zauważania nieprawidłowości dotyczących infrastruktury kolejowej i otoczenia, w tym urządzeń sygnalizacyjnych, torów kolejowych i ich otoczenia, zasilania w energię trakcyjną, przejazdów kolejowo-drogowych, ruchu kolejowego,

określania odległości dzielącej prowadzony pojazd kolejowy od przeszkód zagrażających bezpieczeństwu ruchu kolejowego,

informowania zarządcy infrastruktury o miejscu i charakterze zaobserwowanych nieprawidłowości wraz z upewnieniem się, że informacja ta została należycie zrozumiana,

podejmowania działań uwzględniających infrastrukturę kolejową, które mają na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu kolejowego i osób;

lit. e, sprawdza się umiejętność:

podejmowania działań w celu ochrony pociągu i wezwania pomocy w przypadku poważnego wypadku, wypadku i incydentu, w tym z udziałem osób,

dokonania oceny dotyczącej warunków zatrzymania pociągu w przypadku pożaru w pociągu - w celu umożliwienia ewakuacji pasażerów,

przekazania informacji dotyczącej pożaru odpowiednim służbom,

informowania zarządcy infrastruktury o gotowości i braku przeszkód do kontynuowania jazdy po wystąpieniu poważnego wypadku, wypadku i incydentu - zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy,

dokonania oceny, czy jest możliwe dalsze prowadzenie pociągu po infrastrukturze kolejowej i określenia, jakie warunki muszą być spełnione, aby było to możliwe;

lit. f, sprawdza się znajomość:

sygnałów nadawanych przez semafory, sygnalizatory powtarzające, tarcze ostrzegawcze semaforowe, tarcze ostrzegawcze przejazdowe, tarcze manewrowe i tarcze rozrządowe,

zasad umieszczenia sygnalizatorów,

sygnałów zamknięcia toru,

sygnałów zatrzymania i zmniejszenia prędkości podawanych przenośnymi tarczami,

sygnałów ogólnego stosowania podawanych przez uprawnione osoby,

sygnałów podawanych dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym pojazdu kolejowego,

sygnałów podawanych przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów,

sygnałów na pociągach i pojazdach kolejowych,

sygnałów alarmowych,

wskaźników, w tym wskaźników stosowanych do prowadzenia ruchu pociągów z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS,

sygnałów i wskaźników stosowanych wyłącznie na wyznaczonych liniach kolejowych i stacjach,

sygnałów na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających, stosowanych do odwołania.

Egzamin na licencję maszynisty

↗

Kandydat na maszynistę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego krajowy rejestr maszynistów i prowadzących pojazdy kolejowe, o którym mowa w art. 25x ust. 1 ustawy, zwany dalej „rejestrem”, wybiera termin egzaminu na licencję maszynisty z wykazu terminów sesji egzaminacyjnych opublikowanych na podstawie art. 22ba ust. 5 ustawy.

Rezerwacja terminu egzaminu na licencję maszynisty jest dokonywana za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego rejestr i następuje po złożeniu i podpisaniu przez kandydata na maszynistę wniosku w sposób określony w art. 22ba ust. 2 ustawy.

↗

Egzamin na licencję maszynisty przeprowadza się w terminie i miejscu określonych w powiadomieniu Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej „Prezesem UTK”, przekazanym kandydatowi na maszynistę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego rejestr.

↗

Przed rozpoczęciem egzaminu na licencję maszynisty egzaminator przeprowadzający ten egzamin:

dokonuje przydzielenia stanowisk egzaminacyjnych kandydatom na maszynistów dopuszczonym do egzaminu na licencję maszynisty;

przeprowadza szkolenie z działania systemu teleinformatycznego, za pomocą którego jest przeprowadzany egzamin.

Egzamin na licencję maszynisty przeprowadza się w sposób zapewniający samodzielne rozwiązanie testu, o którym mowa w art. 22ba ust. 9 ustawy, zwanego dalej „testem na licencję”, przez kandydata na maszynistę.

Egzamin na licencję maszynisty trwa 200 minut.

W czasie trwania egzaminu na licencję maszynisty:

w sali egzaminacyjnej nie znajdują się przedmioty mogące stanowić pomoc dla kandydatów na maszynistów;

kandydatom na maszynistów zabrania się:

porozumiewania się między sobą,

posiadania materiałów i urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji i korzystania z nich,

zmieniania przydzielonych stanowisk egzaminacyjnych,

opuszczania sali egzaminacyjnej, z zastrzeżeniem opuszczenia sali egzaminacyjnej w wyjątkowej sytuacji, po uzyskaniu zgody egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty oraz pod nadzorem osoby przez niego wskazanej;

w sali egzaminacyjnej mogą przebywać wyłącznie:

kandydaci na maszynistów dopuszczeni do egzaminu na licencję maszynisty,

egzaminator przeprowadzający egzamin na licencję maszynisty,

Prezes UTK lub upoważnione przez niego osoby - jeżeli ich obecność nie zakłóca i nie utrudnia przebiegu egzaminu na licencję maszynisty;

kandydatom na maszynistów nie udziela się żadnych wyjaśnień dotyczących pytań.

↗

Test na licencję składa się ze 100 pytań obejmujących:

6 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1;

5 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2;

35 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

8 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;

25 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5;

3 pytania - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 6;

3 pytania - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7;

15 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 8.

Do każdego pytania są przyporządkowane cztery odpowiedzi.

Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskuje się 1 punkt.

↗

Uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu na licencję maszynisty następuje po łącznym spełnieniu warunków:

uzyskaniu co najmniej 75 punktów z testu na licencję;

uzyskaniu co najmniej połowy punktów z pytań dotyczących poszczególnych zakresów zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-7;

uzyskaniu maksymalnej liczby punktów z pytań dotyczących zakresu zagadnienia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 8.

Naruszenie przez kandydata na maszynistę zasad, o których mowa w § 6 ust. 4 pkt 2, powoduje jego wykluczenie z egzaminu na licencję maszynisty. Wykluczenie z egzaminu na licencję maszynisty jest równoznaczne z uzyskaniem negatywnego wyniku z egzaminu.

Ostateczny wynik egzaminu na licencję maszynisty zatwierdza egzaminator przeprowadzający ten egzamin w protokole, o którym mowa w § 9.

↗

W terminie 3 dni roboczych od dnia przeprowadzenia egzaminu na licencję maszynisty egzaminator przeprowadzający ten egzamin sporządza protokół zawierający:

datę przeprowadzenia egzaminu na licencję maszynisty;

imię (imiona) i nazwisko kandydata na maszynistę oraz jego numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;

imię (imiona) i nazwisko oraz numer ewidencyjny egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty;

uzyskany wynik z testu na licencję oraz wynik zatwierdzony przez egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty;

ewentualne uwagi egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty;

uzasadnienie negatywnego wyniku egzaminu na licencję maszynisty - jeżeli dotyczy;

podpis egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty.

↗

Do ponownego egzaminu na licencję maszynisty stosuje się przepisy § 4 ust. 1 oraz § 5-9.

Rezerwacja terminu ponownego egzaminu na licencję maszynisty jest dokonywana za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego rejestr i następuje po wybraniu przez kandydata na maszynistę terminu zgodnie z § 4 ust. 1.

Egzamin na świadectwo maszynisty

↗

Część teoretyczną egzaminu na świadectwo maszynisty, o której mowa w art. 22bb ust. 6 ustawy, przeprowadza się w terminach i miejscach określonych w powiadomieniach Prezesa UTK, przekazywanych kandydatowi oraz przewoźnikowi kolejowemu lub zarządcy infrastruktury zatrudniającemu kandydata na maszynistę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego rejestr.

↗

Część teoretyczna egzaminu na świadectwo maszynisty przeprowadzana w formie testu, o którym mowa w art. 22bb ust. 6 pkt 1 ustawy, zwana dalej „testem na świadectwo”, obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1.

Do testu na świadectwo stosuje się odpowiednio przepisy § 6 ust. 1-4.

↗

Test na świadectwo składa się ze 100 pytań obejmujących:

25 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1;

60 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a-e;

15 pytań - z zakresu zagadnienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. f.

Do każdego pytania przyporządkowane są cztery odpowiedzi.

Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskuje się 1 punkt.

↗

Uzyskanie pozytywnego wyniku z testu na świadectwo następuje po łącznym spełnieniu warunków:

uzyskaniu co najmniej 75 punktów z testu na świadectwo;

uzyskaniu co najmniej połowy punktów z pytań dotyczących poszczególnych zakresów zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a-e;

uzyskaniu maksymalnej liczby punktów z pytań dotyczących zakresu zagadnienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. f.

Naruszenie przez kandydata na maszynistę zasad, o których mowa w § 6 ust. 4 pkt 2, powoduje jego wykluczenie z egzaminu na świadectwo maszynisty. Wykluczenie z egzaminu na świadectwo maszynisty jest równoznaczne z uzyskaniem negatywnego wyniku z egzaminu.

Do zatwierdzenia ostatecznego wyniku testu na świadectwo przepisy § 8 ust. 3 i § 9 stosuje się odpowiednio, z tym że egzaminator przeprowadzający test na świadectwo sporządza protokół niezwłocznie po zakończeniu tego testu.

↗

Warunkiem dopuszczenia kandydata na maszynistę do części teoretycznej egzaminu na świadectwo maszynisty przeprowadzanej w formie zadań, o których mowa w art. 22bb ust. 6 pkt 2 ustawy, zwanej dalej „egzaminem na symulatorze”, jest uzyskanie pozytywnego wyniku z testu na świadectwo, zatwierdzonego zgodnie z § 14 ust. 3.

Egzamin na symulatorze poprzedza trzydziestominutowy instruktaż z obsługi pulpitu.

↗

Egzamin na symulatorze trwa 90 minut.

Jeżeli zadania egzaminacyjne określone w scenariuszu egzaminacyjnym, o którym mowa w § 18, zostały zrealizowane, a kandydat na maszynistę uzyskał pozytywny wynik, o którym mowa w § 19, egzaminator przeprowadzający egzamin na symulatorze może zakończyć ten egzamin przed upływem czasu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej jednak niż po upływie 60 minut od rozpoczęcia tego egzaminu.

↗

W czasie trwania egzaminu na symulatorze w kabinie symulatora pojazdu kolejowego może przebywać wyłącznie kandydat na maszynistę.

↗

Egzamin na symulatorze polega na wykonaniu zadań egzaminacyjnych określonych w scenariuszu egzaminacyjnym, który opracowuje egzaminator przeprowadzający egzamin na symulatorze.

Scenariusz egzaminacyjny obejmuje:

symulację standardowych warunków prowadzenia pociągu albo jazdy manewrowej - w zależności od kategorii świadectwa, o którą ubiega się kandydat na maszynistę;

5 zadań polegających na symulowaniu sytuacji niestandardowych, z czego:

2 zadania obejmują sytuacje zamierzone, dla których sposób prowadzenia ruchu kolejowego został uregulowany w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy,

3 zadania obejmują sytuacje losowe związane z występowaniem nagłych, nieprzewidzianych sytuacji lub czynników, mających źródło w systemie kolejowym i poza tym systemem, lub sytuacji niebezpiecznych.

Zadania, o których mowa w ust. 2 pkt 2, mają na celu sprawdzenie:

umiejętności zachowania się kandydata na maszynistę w normalnych sytuacjach związanych z ruchem pociągów;

postępowania kandydata na maszynistę podczas prowadzenia pociągu w różnych warunkach i konfiguracjach ruchowych na liniach jednotorowych i dwutorowych z różnego rodzaju blokadami liniowymi;

sprawdzenie reakcji kandydata na maszynistę na sygnały nadawane przez sygnalizatory kolejowe, pracowników kolejowych oraz wskaźniki, a także urządzenia zabezpieczenia ruchu pociągów;

sprawdzenie umiejętności kandydata na maszynistę porozumiewania się z użyciem radiołączności pociągowej.

↗

Kandydat na maszynistę uzyskuje pozytywny wynik z egzaminu na symulatorze, jeżeli wykona wszystkie zadania, o których mowa w § 18 ust. 2, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami obowiązującymi na infrastrukturze kolejowej, na której odbywa się egzamin.

↗

W terminie 3 dni roboczych od dnia przeprowadzenia egzaminu na symulatorze egzaminator przeprowadzający ten egzamin sporządza protokół zawierający:

datę przeprowadzenia egzaminu na symulatorze;

imię (imiona) i nazwisko kandydata na maszynistę oraz jego numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;

dokumentację z przebiegu egzaminu na symulatorze;

wynik egzaminu na symulatorze;

ewentualne uwagi egzaminatora przeprowadzającego egzamin na symulatorze;

uzasadnienie negatywnego wyniku egzaminu na symulatorze maszynisty - jeżeli dotyczy;

podpis egzaminatora przeprowadzającego egzamin na symulatorze.

↗

W czasie trwania części praktycznej egzaminu na świadectwo maszynisty, o której mowa w art. 22bb ust. 9 ustawy, zwanej dalej „częścią praktyczną”:

egzaminatorzy przeprowadzający część praktyczną:

sprawują osobisty i bezpośredni nadzór nad kandydatem na maszynistę podczas prowadzenia pojazdu kolejowego,

weryfikują poprawność wykonywania czynności i zadań,

przestrzegają przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu kolejowego, sygnalizacji kolejowej i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

przerywają część praktyczną oraz zatrzymują pociąg lub ograniczają jego prędkość w przypadku nieprawidłowej obsługi pociągu przez kandydata na maszynistę,

przeciwdziałają wszystkim sytuacjom powodującym zagrożenie bezpieczeństwa ruchu pociągów lub możliwości uszkodzenia taboru;

kandydat na maszynistę:

prowadzi pociąg zgodnie z jego parametrami, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa ruchu kolejowego i sygnalizacji kolejowej oraz rozkładem jazdy,

prawidłowo i nie powodując usterek obsługuje pojazd kolejowy z napędem zgodnie z jego dokumentacją techniczno-ruchową,

niezwłocznie wykonuje polecenia egzaminatorów przeprowadzających cześć praktyczną,

zapowiada sygnały wyświetlane na sygnalizatorach oraz informuje o wszystkich zauważonych nieprawidłowościach.

↗

Po przeprowadzonej części praktycznej egzaminatorzy przeprowadzający część praktyczną omawiają z kandydatem na maszynistę uwagi i nieprawidłowości stwierdzone w trakcie prowadzenia pojazdu kolejowego oraz przedstawiają wynik części praktycznej.

↗

Warunkiem uzyskania pozytywnego wyniku z części praktycznej jest wykonanie przejazdu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami obowiązującymi na infrastrukturze kolejowej, na której odbywa się część praktyczna.

↗

W terminie 3 dni roboczych od dnia przeprowadzenia części praktycznej egzaminatorzy przeprowadzający część praktyczną sporządzają z niej protokół zawierający:

datę przeprowadzenia części praktycznej;

imię (imiona) i nazwisko kandydata na maszynistę oraz jego numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;

dokumentację z przebiegu części praktycznej;

wynik egzaminu na świadectwo maszynisty;

ewentualne uwagi egzaminatorów przeprowadzających część praktyczną;

uzasadnienie negatywnego wyniku egzaminu na świadectwo maszynisty - jeżeli dotyczy;

podpisy egzaminatorów przeprowadzających część praktyczną.

↗

Do ponownego egzaminu na świadectwo maszynisty stosuje się przepisy § 11-24.

Przepis końcowy

↗

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.3)

1)

Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937).

2)

Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 51, Dz. Urz. UE L 184 z 25.06.2014, str. 11, Dz. Urz. UE L 146 z 03.06.2016, str. 22 oraz Dz. Urz. UE L 97 z 08.04.2019, str. 1).

3)

Niniejsze rozporządzenie było w zakresie sposobu, formy oraz trybu przygotowania oraz przeprowadzenia egzaminów dla kandydatów na maszynistów ubiegających się o uzyskanie licencji i świadectwa maszynisty, a także zakresu wiedzy i umiejętności objętych egzaminem niezbędnym dla uzyskania licencji i świadectwa maszynisty poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie świadectwa maszynisty (Dz. U. poz. 212, z 2015 r. poz. 1410, z 2016 r. poz. 1848, z 2017 r. poz. 2430 oraz z 2019 r. poz. 556) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. z 2019 r. poz. 2373), które w zakresie uregulowanym w niniejszym rozporządzeniu tracą moc z dniem 1 stycznia 2023 r. w związku z wejściem życie ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. poz. 1556).