Ustawa z dnia 23 marca 2022 r. o szczególnych regulacjach w zakresie transportu i gospodarki morskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy¹⁾

W okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. dobowy wymiar czasu pracy obsady pociągu, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1984), oraz pracowników, o których mowa w art. 22d tej ustawy, niezbędnych do obsługi pasażerskich przewozów kolejowych przewożących osoby przemieszczające się z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy może zostać wydłużony do 16 godzin, przy czym łączny czas prowadzenia pojazdu kolejowego lub pociągu nie może przekroczyć 9 godzin.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest dopuszczalne ograniczenie nieprzerwanego odpoczynku, o którym mowa w art. 132 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, z 2021 r. poz. 1162 oraz z 2022 r. poz. 655), do nie mniej niż 8 godzin, i nieprzerwanego odpoczynku, o którym mowa w art. 133 § 1 tej ustawy, do nie mniej niż 32 godzin, obejmującego co najmniej 8 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie odpoczynku określonego w art. 132 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, pracownikowi przysługuje równoważny okres odpoczynku w wymiarze różnicy między 11 godzinami a liczbą godzin krótszego wykorzystanego przez pracownika okresu odpoczynku. Równoważnego okresu odpoczynku pracodawca udziela pracownikowi w okresie nie dłuższym niż 8 tygodni.

W okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. maszynista obsługujący przewozy kolejowe, o których mowa w art. 2, który nie posiada znajomości odcinków linii kolejowych, na których ma prowadzić pojazd kolejowy lub pociąg, może go prowadzić bez obecności w kabinie innego maszynisty lub przedstawiciela zarządcy infrastruktury kolejowej posiadających udokumentowaną znajomość tych odcinków. Prędkość jazdy pojazdu kolejowego lub pociągu w takim przypadku nie może być większa niż 60 km/h.

W okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. do obsługi przewozów kolejowych, o których mowa w art. 2, może zostać wyznaczony kierownik pociągu, który nie posiada znajomości obsługiwanego odcinka linii kolejowej.

W okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. zarządca infrastruktury kolejowej może nie pobierać od przewoźnika kolejowego wykonującego przewozy towarowe z pomocą humanitarną w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy opłaty:

Przewozem towarowym z pomocą humanitarną w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy jest przewóz, któremu został nadany taki status na wniosek złożony przez przewoźnika kolejowego, który zawiera:

Minister właściwy do spraw zagranicznych nadaje przewozowi towarowemu status przewozu z pomocą humanitarną w przypadku przewozów międzynarodowych.

Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nadaje przewozowi towarowemu status przewozu z pomocą humanitarną w przypadku przewozów krajowych.

Zarządca infrastruktury kolejowej może otrzymać ze środków Funduszu Pomocy, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, 682 i 683), zwanego dalej „Funduszem”, finansowanie w wysokości odpowiadającej wysokości przychodów utraconych z tytułu niepobrania opłat, o których mowa w ust. 1.

Minister właściwy do spraw transportu dokonuje wypłaty środków z Funduszu w ramach finansowania, o którym mowa w ust. 5, na wniosek zarządcy infrastruktury kolejowej, na rachunek bankowy wskazany w tym wniosku.

Wniosek, o którym mowa w ust. 6, zawiera:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 6, zarządca infrastruktury kolejowej dołącza dokumentację potwierdzającą wykonywanie przewozów towarowych z pomocą humanitarną w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy.

Wypłata środków w ramach finansowania, o którym mowa w ust. 5, pozostaje bez wpływu na finansowanie i realizację programu wieloletniego w zakresie wsparcia zarządców infrastruktury kolejowej ustanowionego na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn. zm.²⁾).

Przewoźnik kolejowy, który w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. uruchamia dodatkowy pociąg pasażerski nieujęty w rocznym rozkładzie jazdy albo włącza dodatkowy wagon albo zespół trakcyjny do pociągu pasażerskiego stałego kursowania, przewożący osoby przemieszczające się z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, może z tego tytułu otrzymać finansowanie ze środków Funduszu.

Do ustalenia wysokości finansowania, o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do dodatkowego pociągu pasażerskiego nieujętego w rocznym rozkładzie jazdy stosuje się stawkę ryczałtową za jeden pociągokilometr wykonanej pracy eksploatacyjnej. Jeżeli do realizacji przewozu jest wykorzystywany zespół trakcyjny, stosuje się stawkę ryczałtową za jeden pojazdokilometr wykonanej pracy eksploatacyjnej.

Do ustalenia wysokości finansowania, o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do dodatkowego wagonu włączonego do pociągu pasażerskiego stałego kursowania stosuje się stawkę ryczałtową za jeden wagonokilometr pracy eksploatacyjnej wykonanej przez dodatkowy włączony wagon. Jeżeli do realizacji przewozu jest konieczne włączenie dodatkowego zespołu trakcyjnego, stosuje się stawkę ryczałtową za jeden pojazdokilometr wykonanej pracy eksploatacyjnej.

Wysokości stawek ryczałtowych, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniają koszty dostępu do linii kolejowych, energii trakcyjnej albo paliwa trakcyjnego, utrzymania taboru, amortyzacji, remontów, ubezpieczeń, pracy obsługi konduktorskiej i drużyn trakcyjnych, obsługi podróżnych oraz funkcjonowania stacji zwrotnych i wynoszą:

Wysokość finansowania, które może być udzielone za uruchomienie dodatkowego pociągu pasażerskiego nieujętego w rocznym rozkładzie jazdy:

Wysokość finansowania, które może być udzielone za włączenie do pociągu pasażerskiego stałego kursowania:

Minister właściwy do spraw transportu dokonuje wypłaty środków z Funduszu w ramach finansowania, o którym mowa w ust. 1, na wniosek przewoźnika kolejowego złożony w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano dodatkową pracę eksploatacyjną.

Wniosek, o którym mowa w ust. 7, zawiera:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 7, przewoźnik kolejowy dołącza notę księgową oraz arkusz rozliczeniowy zawierający wykaz dodatkowych pociągów pasażerskich nieujętych w rocznym rozkładzie jazdy uruchomionych w okresie, o którym mowa w ust. 1, dodatkowych wagonów lub dodatkowych zespołów trakcyjnych włączonych w tym okresie do pociągów pasażerskich stałego kursowania.

Zarządca infrastruktury kolejowej, który w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. remontował lub przystosował infrastrukturę kolejową do obsługi osób przemieszczających się z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, lub prowadził ruch na infrastrukturze kolejowej obsługującej takie osoby, może otrzymać środki z Funduszu na finansowanie kosztów poniesionych z tego tytułu.

Minister właściwy do spraw transportu dokonuje wypłaty środków z Funduszu w ramach finansowania, o którym mowa w ust. 1, na wniosek zarządcy infrastruktury kolejowej.

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, zarządca infrastruktury kolejowej dołącza dokumentację potwierdzającą poniesione koszty, o których mowa w ust. 1.

Do dnia 31 grudnia 2022 r. umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawarta przez organizatora publicznego transportu zbiorowego w transporcie kolejowym może zostać zmieniona w celu zapewnienia finansowania przychodów utraconych lub dodatkowych kosztów poniesionych przez operatora publicznego transportu zbiorowego w związku z przewozem osób przemieszczających się z terytorium Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy.

Minister właściwy do spraw transportu może przeznaczyć środki Funduszu na finansowanie zwiększenia limitu rekompensaty wskazanego w umowie, o której mowa w ust. 1, w międzynarodowych i międzywojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym oraz, do dnia 31 marca 2023 r., może przekazać wojewódzkiemu organizatorowi publicznego transportu zbiorowego środki z Funduszu na zwiększenie limitu rekompensaty wskazanego w umowie, o której mowa w ust. 1, zawartej przez wojewódzkiego organizatora publicznego transportu zbiorowego.

Minister właściwy do spraw transportu dokonuje wypłaty ze środków Funduszu na finansowanie zwiększenia limitu rekompensaty wskazanego w umowie, o której mowa w ust. 1, zawartej przez wojewódzkiego organizatora publicznego transportu zbiorowego, na wniosek wojewódzkiego organizatora publicznego transportu zbiorowego zawierający:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, wojewódzki organizator publicznego transportu zbiorowego dołącza dokumentację potwierdzającą utracone przychody lub poniesione koszty, o których mowa w ust. 1.

Dokumenty, o których mowa w art. 32b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 i 209), wydane przedsiębiorcom dla zatrudnionych przez nich obywateli Ukrainy, które utraciły albo utracą ważność od dnia 24 lutego 2022 r., zachowują ważność do dnia 31 grudnia 2022 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wydaje na wniosek przedsiębiorcy świadectwo kierowcy z datą ważności do dnia 31 grudnia 2022 r.

Wniosek o wydanie świadectwa kierowcy, o którym mowa w ust. 2, zawiera:

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów art. 32b ust. 5 ustawy, o której mowa w ust. 1, oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1997).

Do dnia 31 grudnia 2022 r., w przypadku wystąpienia przez okres dłuższy niż 7 dni okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów drogowych osób przez zagranicznego przewoźnika drogowego, z którym zawarto umowę o wspólnym prowadzeniu linii regularnej w międzynarodowym transporcie drogowym, o której mowa w art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy, mającego siedzibę na terytorium Ukrainy, zwanego dalej „partnerem zagranicznym”, na podstawie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób w międzynarodowym transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego na wniosek przewoźnika drogowego, który zawarł umowę z tym partnerem zagranicznym, wydaje, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku, decyzję administracyjną w sprawie odstępstwa od warunków określonych w tym zezwoleniu przez wskazanie nowego partnera zagranicznego, określonego przez tego przewoźnika.

Do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, dołącza się kopię dokumentów potwierdzających posiadanie przez partnera zagranicznego uprawnień przewoźnika drogowego.

W przypadku postępowania administracyjnego, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz obowiązku uiszczenia opłaty administracyjnej i skarbowej.

W okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, 1997, 2269, 2328 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 655) nie stosuje się do osób posiadających prawo jazdy wydane przez właściwe organy administracji Ukrainy. W tym okresie do osób tych stosuje się odpowiednio przepis art. 5 ust. 6 tej ustawy.

W okresie, o którym mowa w ust. 1, za ważne uznaje się także prawa jazdy wydane przez właściwe organy administracji Ukrainy, których termin ważności upłynął.

Dyplomy kwalifikacyjne marynarzy wydane przez właściwe organy administracji Ukrainy w oparciu o Prawidła II/1, II/2, III/1, III/2, III/3 i III/6 Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. poz. 201, z późn. zm.⁴⁾), które utraciły albo utracą ważność od dnia 24 lutego 2022 r., mogą zostać jednorazowo odnowione zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 68 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 515) na okres 2 lat na podstawie poświadczonej przez kapitana statku lub armatora praktyki pływania na morskich statkach handlowych w żegludze międzynarodowej.

Wniosek o odnowienie dyplomów, o których mowa w ust. 1, składa się do dyrektora urzędu morskiego nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem upływu terminu ważności dotychczasowego dyplomu.

Odnowione dyplomy, o których mowa w ust. 1, nie podlegają ponownemu odnowieniu przez właściwe organy Rzeczypospolitej Polskiej i są opatrywane adnotacją „nie podlega odnowieniu” przez dyrektora urzędu morskiego.

Datą przyznania odnowionego dyplomu jest dzień jego wydania wskazany na dyplomie podlegającym odnowieniu.

Datę ważności odnowionego dyplomu ustala się na okres 2 lat od dnia:

Za odnowienie dyplomu, o którym mowa w ust. 1, pobiera się opłatę w wysokości odpowiadającej wysokości opłaty określonej w części II pkt 1 ppkt 1.1 załącznika do ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim.

Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio do świadectwa operatora urządzeń radiowych w służbie radiokomunikacyjnej morskiej, z tym że jego odnowienie następuje zgodnie z art. 150 ust. 1a ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2021 r. poz. 576 oraz z 2022 r. poz. 501).

Za odnowienie świadectwa operatora urządzeń radiowych w służbie radiokomunikacyjnej morskiej, o którym mowa w ust. 7, pobiera się opłatę w wysokości odpowiadającej opłacie za wydanie świadectwa operatora urządzeń radiowych w służbie radiokomunikacyjnej morskiej określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 150 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne.

Wnioski o odnowienie dyplomów, o których mowa w ust. 1, oraz o odnowienie świadectw, o których mowa w ust. 7, składa się do dnia 31 grudnia 2022 r.