Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027¹⁾

Płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, przyznaje się rolnikowi za przestrzeganie wymogów dla poszczególnych płatności, zgodnych z art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wykraczających poza odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Wymogi dla poszczególnych płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane za realizację co najmniej jednej z następujących praktyk służących zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi:

Za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1, przyznaje się następującą liczbę punktów:

Minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi stanowi iloczyn 25% powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie oraz 5 pkt przyznawanych za hektar.

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, punkty są przyznawane:

Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się za spełnione, jeżeli:

Wyrażając zgodę, o której mowa w ust. 2 pkt 2, małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów podaje swój numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej „numerem identyfikacyjnym”, oraz numery identyfikacyjne zwierząt lub siedzibę stada zwierząt objętych tą zgodą, zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Liczba zwierząt, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest ustalana z uwzględnieniem wartości współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia i stanowi iloraz sumy iloczynów liczby poszczególnych zwierząt i wartości współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na DJP oraz liczby dni w okresie, w którym rolnik lub jego małżonek był posiadaczem tych zwierząt.

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, na których:

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik wysieje:

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rolnik jest obowiązany do złożenia za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej „Agencją”, w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, albo kierownikowi biura powiatowego Agencji, na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, oświadczenia o dacie zbioru uprawy w plonie głównym w terminie 7 dni od dnia zbioru tej uprawy.

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, w wariancie podstawowym punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych, z wyłączeniem powierzchni gruntów:

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik posiada plan nawozowy opracowany do powierzchni gruntów, o których mowa w ust. 1, w terminie:

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, w wariancie z wapnowaniem punkty są przyznawane do powierzchni działki rolnej raz na 4 lata, jeżeli rolnik:

Plan nawozowy, o którym mowa w ust. 2, sporządza się w oparciu o bilans azotu i chemiczną analizę gleby wykonywaną w:

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych.

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik na gruntach ornych uprawia co najmniej trzy różne uprawy, w tym co najmniej jedną uprawę mającą pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej.

Za uprawę uznaje się uprawę, która została określona jako uprawa w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy.

Uprawy mające pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej zostały określone w wykazie nr 1 w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

Powierzchnia uprawy będąca jedną z trzech upraw o największej powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie nie może stanowić powierzchni:

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych.

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik wymiesza obornik z glebą, przy czym zabieg przyorania obornika uznaje się za równoważny z jego wymieszaniem z glebą.

Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki.

Zdjęcia, o których mowa w ust. 3, rolnik przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia:

W przypadku gdy rolnik na potrzeby realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, nabył obornik, jest obowiązany posiadać imienny dokument potwierdzający zakup obornika albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie.

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych.

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik stosuje nawóz naturalny płynny, o którym mowa w art. 16 pkt 30b lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 295 i 412), zwany dalej „nawozem naturalnym płynnym”.

Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki.

Zdjęcia, o których mowa w ust. 3, rolnik przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia:

W przypadku gdy rolnik na potrzeby realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, nabył nawóz naturalny płynny, jest obowiązany posiadać imienny dokument potwierdzający zakup nawozu naturalnego płynnego albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie.

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, z wyjątkiem gruntów ornych, na których jest prowadzona uprawa zerowa lub na których są uprawiane trawy lub inne zielne rośliny pastewne.

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik na gruntach ornych, o których mowa w ust. 1, w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, prowadzi uprawę roślin w formie uprawy konserwującej bezorkowej, w tym uprawy pasowej.

W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 8, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych.

Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik rozdrobni całą słomę po zbiorze plonu głównego i wymiesza ją z glebą lub ją przyorze, przy czym za słomę uznaje się pozostałe po oddzieleniu ziarna lub nasion suche źdźbła, łodygi, liście, plewy, łuszczyny i strączyny dojrzałych roślin uprawnych zbożowych, w tym kukurydzy, oleistych i bobowatych.

Płatności do biologicznej ochrony upraw są przyznawane:

Dokument, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rolnik składa w terminie do dnia 31 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Warunek, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy, uznaje się za spełniony, jeżeli został zastosowany co najmniej jeden zabieg ochrony upraw przy użyciu środka ochrony roślin, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy.

Płatności do retencjonowania wody na trwałych użytkach zielonych są przyznawane do powierzchni trwałych użytków zielonych:

Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a:

Do tej samej powierzchni, w tym samym roku, mogą być przyznane płatności w ramach ekoschematów i płatność za realizację zobowiązania ekologicznego PROW lub za realizację zobowiązania ekologicznego, z wyłączeniem powierzchni, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności do:

W przypadku gdy rolnik w tym samym roku ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów do tej samej powierzchni, do której ubiega się o przyznanie pierwszej płatności, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy dotyczących płatności ekologicznych, płatności w ramach ekoschematów przyznaje się do tej samej powierzchni, z wyłączeniem powierzchni, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4.

Płatności w ramach ekoschematów nie przyznaje się, jeżeli rolnik do tej samej powierzchni, w tym samym roku, ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów i jednocześnie:

Do tej samej powierzchni, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, w tym samym roku, mogą być przyznane płatności do:

W przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, płatności te przysługują jego spadkobiercy, jeżeli:

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów na miejsce rolnika na wniosek o przyznanie płatności, o które ubiegał się ten rolnik, złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku.

Spadkobierca podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, numer identyfikacyjny.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca dołącza:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 3, spadkobierca składa odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia.

Jeżeli z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo z aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza wynika, że do nabycia spadku jest uprawnionych więcej niż jeden spadkobierca, spadkobierca wstępujący do postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów:

- oświadczenia pozostałych spadkobierców o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce rolnika i przyznanie mu płatności w ramach ekoschematów.

Zgoda, o której mowa w ust. 6, nie jest wymagana, jeżeli miałaby być wyrażona przez małoletniego, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przez spadkobiercę będącego przedstawicielem ustawowym tego małoletniego.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 3, decyzję w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów spadkobiercy wydaje się po złożeniu przez niego odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.

Do zapisobiercy windykacyjnego, który w wyniku śmierci rolnika nabył, jako przedmiot zapisu windykacyjnego, grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności złożonym przez tego rolnika lub prawo majątkowe, z którym łączy się posiadanie tych gruntów, przepisy ust. 1-9 stosuje się odpowiednio.

W przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w § 22 ust. 1, w okresie od dnia, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, płatności te przysługują następcy prawnemu tego rolnika, jeżeli:

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, następca prawny rolnika wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów na miejsce rolnika na wniosek o przyznanie płatności, o które ubiegał się rolnik, złożony w terminie 7 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w którego wyniku zaistniało następstwo prawne.

Następca prawny rolnika podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, numer identyfikacyjny.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, następca prawny rolnika dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego albo kopię tego dokumentu poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji.

Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.

Jeżeli po doręczeniu decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów rolnik, do którego została skierowana ta decyzja, zmarł, jego spadkobiercy przysługują prawa, które przysługiwałyby spadkodawcy jako stronie postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów.

Jeżeli po doręczeniu decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów rolnik, do którego została skierowana ta decyzja, został rozwiązany albo przekształcony albo wystąpiło inne zdarzenie prawne, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w ust. 1, prawa, które przysługiwałyby temu rolnikowi jako stronie postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, przysługują jego następcy prawnemu.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, prawa, które przysługiwałyby spadkodawcy jako stronie postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, przysługują kilku spadkobiercom, prawa te wykonuje ten spadkobierca, na którego pozostali spadkobiercy wyrazili pisemną zgodę.

Należności z tytułu płatności w ramach ekoschematów przyznanych w drodze decyzji, o której mowa w ust. 1, są przedmiotem dziedziczenia.

Jeżeli płatności w ramach ekoschematów nie zostały przekazane na rachunek bankowy rolnika, o którym mowa w ust. 1, lub rachunek tego rolnika prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, jego spadkobierca, który nie kwestionuje należności określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, składa wniosek o wypłatę płatności w ramach ekoschematów kierownikowi biura powiatowego Agencji, do którego rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności, wraz z:

W przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, spadkobierca składa odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia.

Jeżeli płatności w ramach ekoschematów nie zostały przekazane na rachunek bankowy rolnika, o którym mowa w ust. 2, lub rachunek tego rolnika prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, jego następca prawny, który nie kwestionuje należności określonej w decyzji, o której mowa w ust. 2, składa wniosek o wypłatę płatności w ramach ekoschematów do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności, w terminie 7 miesięcy od dnia doręczenia temu rolnikowi tej decyzji.

Do wniosku o wypłatę płatności w ramach ekoschematów następca prawny rolnika dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego albo kopię tego dokumentu poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji.

Jeżeli z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo z aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza wynika, że do nabycia spadku jest uprawnionych więcej niż jeden spadkobierca rolnika, spadkobierca występujący z wnioskiem o wypłatę płatności w ramach ekoschematów:

- oświadczenia pozostałych spadkobierców o wyrażeniu zgody na wypłatę temu spadkobiercy płatności w ramach ekoschematów.

Zgoda, o której mowa w ust. 9, nie jest wymagana, jeżeli miałaby być wyrażona przez małoletniego, a wniosek o wypłatę płatności w ramach ekoschematów został złożony przez spadkobiercę będącego przedstawicielem ustawowym tego małoletniego.

W przypadku złożenia wniosku o wypłatę płatności w ramach ekoschematów, kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję w sprawie wypłaty płatności w ramach ekoschematów.

W przypadku niezłożenia wniosku o wypłatę płatności w ramach ekoschematów albo w przypadku wydania decyzji o odmowie wypłaty płatności w ramach ekoschematów, decyzje, o których mowa w ust. 1 i 2, wygasają z mocy prawa.

Wniosek o wypłatę płatności w ramach ekoschematów zawiera:

Wniosek o wypłatę płatności w ramach ekoschematów składa się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej Agencji.

W przypadku przekazania gospodarstwa płatności w ramach ekoschematów, o które ubiega się przekazujący gospodarstwo, są przyznawane przejmującemu gospodarstwo, jeżeli:

Przejmujący gospodarstwo we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2:

Przejmujący gospodarstwo dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, umowę, na podstawie której grunty wchodzące w skład tego gospodarstwa objęte wnioskiem o przyznanie płatności zostały przekazane.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów przejmujący gospodarstwo wstępuje na miejsce przekazującego gospodarstwo.

W przypadku przekazania gospodarstwa, które zostało dokonane po dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, płatności w ramach ekoschematów przysługują przekazującemu gospodarstwo, jeżeli są spełnione warunki do ich przyznania.

Termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie podlega przywróceniu.

Jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów dla poszczególnych płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wysokość kary w części dotyczącej danej płatności w ramach ekoschematów lub płatności w ramach danej praktyki lub danego wariantu stanowi iloczyn:

Jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika odpowiednich minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wysokość kary w części dotyczącej danej płatności w ramach ekoschematów lub płatności w ramach danej praktyki lub danego wariantu, w ramach których powinien być przestrzegany dany wymóg zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, stanowi iloczyn:

Jeżeli w odniesieniu do uchybienia, o którym mowa w ust. 1, wystąpi powtarzalność, o której mowa w art. 59 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia 2021/2116, rozumiana jako ponowne stwierdzenie w ramach tej samej płatności w ramach ekoschematów lub płatności w ramach danej praktyki lub danego wariantu przez danego rolnika takiego samego uchybienia w przestrzeganiu wymogów, wysokość kary ustala się jako iloczyn liczby lat spośród trzech poprzedzających rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, w których w ramach tej samej płatności lub jej praktyki, lub jej wariantu stwierdzono takie samo uchybienie oraz kwoty wynoszącej 1% części płatności w ramach ekoschematów, do której odnosi się to uchybienie, którą rolnik otrzymałby, gdyby to uchybienie nie wystąpiło.