Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 września 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego

Ustawa określa:

Przepisów ustawy, z wyłączeniem rozdziałów 1 i 2, nie stosuje się do nieruchomości, o których mowa w art. 58 oraz w art. 94-101 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 98).

(uchylony)

Wnioskodawca składa wniosek, o którym mowa w art. 3, po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Niewydanie opinii, o których mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez wnioskodawcę o jej wyrażenie, traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku.

Do wniosku, o którym mowa w art. 3, załącza się:

W przypadku inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego obejmującej przebudowę lub rozbudowę lotniska użytku publicznego lub urządzeń i obiektów do obsługi ruchu lotniczego niewykraczającej poza zakres zezwolenia na założenie lotniska, o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, ust. 1 pkt 9 nie stosuje się.

Właściwe organy wydają opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 9, na wniosek w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania tego wniosku. Niewydanie opinii w tym terminie traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku.

Opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 9, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami.

Jeżeli realizacja inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego wymaga wydania zgody wodnoprawnej, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wydaje tę zgodę w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia wniosku o jej wydanie. W sprawach dotyczących zgody wodnoprawnej nie stosuje się art. 407 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 i 1089). Dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości, o których mowa w art. 409 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, siedziby i adresy właścicieli tych nieruchomości określa się według katastru nieruchomości.

Właściwy wojewoda wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości oraz zawiadamia pozostałe strony o wszczęciu tego postępowania w drodze obwieszczenia, w urzędzie wojewódzkim, a także w urzędzie właściwej gminy, na stronie internetowej tej gminy i w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.

Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:

W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym właściwy wojewoda wysyła zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, jedynie wnioskodawcy.

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie żyją, a ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku.

Z dniem doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu, o którym mowa w ust. 5, jest nieważna.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego określa:

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego określa również oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości.

Do ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. g, przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 i 1222) stosuje się odpowiednio.

Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego zatwierdza się projekt podziału nieruchomości.

Linie rozgraniczające teren ustalone w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stanowią linie podziału nieruchomości.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.

W przypadku gdy właściwy wojewoda nie wyda decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w terminie 95 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza właściwemu wojewodzie, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.

Karę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 1. W przypadku nieuiszczenia kary, o której mowa w ust. 1, podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 858, 859 i 1222).

Do terminu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach odrębnych do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stronie służy odwołanie do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

Odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy.

W postępowaniu odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca nieruchomości lub działki.

Nie stwierdza się nieważności ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został złożony po upływie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a jednocześnie rozpoczęto realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

W przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 60 dni od dnia rozpoczęcia budowy lotniska użytku publicznego może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku niezgodności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego z:

Lasy Państwowe, zarządzające, na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530), nieruchomościami w stosunku do których wydano decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, są obowiązane do dokonania nieodpłatnie, z zastrzeżeniem ust. 3, wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia w terminie ustalonym w odrębnym porozumieniu albo umowie między Lasami Państwowymi a zakładającym lotnisko, o którym mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zarządzającym takim lotniskiem, o którym mowa w art. 174 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze lub Polską Agencją Żeglugi Powietrznej.

Drewno pozyskane z wycinki drzew i krzewów, o której mowa w ust. 1, staje się nieodpłatnie własnością Lasów Państwowych.

Koszty wycinki drzew i krzewów w wieku do 20 lat oraz ich uprzątnięcia ponosi zakładający lotnisko użytku publicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zarządzający takim lotniskiem, o którym mowa w art. 174 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze lub Polska Agencja Żeglugi Powietrznej.

Do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Egzekucję obowiązku wynikającego z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego przeprowadza się w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku.

W sprawach dotyczących decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 278).

W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do postępowania w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572).

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, wydaje właściwy wojewoda.

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stała się ostateczna.

Jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stała się ostateczna, prawa te wygasają.

Jeżeli przeznaczona na lotnisko użytku publicznego nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stała się ostateczna.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego nabytego w sposób inny niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 21, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego przez właściwego wojewodę oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Do ustalenia wartości nieruchomości mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W odniesieniu do lokali mieszkalnych ustalona wartość odszkodowania nie może pogorszyć warunków mieszkaniowych dotychczasowego właściciela.

Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.

Suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 6 i 7, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami.

Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.

W przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego zawarł umowę, o której mowa w art. 24, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

W przypadku gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wydzielony lokal mieszkalny, wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zamieszkałemu w tym budynku albo lokalu, powiększa się o kwotę 10 000 zł w odniesieniu do tej nieruchomości, jeżeli zawarł umowę, o której mowa w art. 24.

Wojewoda może nabyć od dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomość objętą decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w drodze umowy, zawartej nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stała się ostateczna. W takim przypadku decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość objętą tą umową nie wydaje się.

Do ustalenia wysokości odszkodowania wypłacanego na podstawie umowy stosuje się przepisy art. 22 ust. 3-6 i art. 23, jeżeli umowa nie stanowi inaczej.

Zakładający lotnisko użytku publicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zarządzający takim lotniskiem, o którym mowa w art. 174 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze lub Polska Agencja Żeglugi Powietrznej może nabywać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna, nieruchomości, w tym lokale mieszkalne, poza obszarem lotniska w celu dokonania ich zamiany na nieruchomości położone na tym obszarze lub wydzielania ich na tym obszarze w postępowaniu scaleniowo-wymiennym.

W przypadku, o którym mowa w art. 21, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy wojewoda albo właściwy organ zarządzający jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna, jest obowiązany do nabycia tej części nieruchomości, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.

Właściwy wojewoda nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek zakładającego lotnisko, zarządzającego lotniskiem lub Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.

Decyzja, o której mowa w ust. 1:

W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 1, dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, właściwy wojewoda albo właściwy organ zarządzający jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna jest obowiązany, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego.

W przypadku gdy faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie następuje po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, podmiot, o którym mowa w ust. 3, nie ma obowiązku wskazania lokalu zamiennego.

Osoba, której wskazano lokal zamienny, jest obowiązana do opróżnienia lokalu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, najpóźniej w dniu upływu terminu, o którym mowa w tym przepisie.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stanowi podstawę do wydania przez właściwego wojewodę decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości przeznaczonej na inwestycję w zakresie lotniska użytku publicznego, stanowiącej własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, lub zarządu w odniesieniu do gruntów w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, z wyjątkiem przypadków, gdy trwały zarząd lub zarząd jest ustanowiony na rzecz wnioskodawcy, o którym mowa w art. 3. Przepisy art. 18 stosuje się odpowiednio.

Jeżeli przeznaczona na lotnisko nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została uprzednio wydzierżawiona, oddana w użytkowanie, wynajęta lub użyczona, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stanowi podstawę do wypowiedzenia umowy dzierżawy, użytkowania, najmu lub użyczenia ze skutkiem natychmiastowym.

Za straty poniesione na skutek rozwiązania umów, o których mowa w ust. 2, przysługuje odszkodowanie.

Do ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 22 ust. 3-6 i art. 23.

Zakładający lotnisko użytku publicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze oraz zarządzający takim lotniskiem, o którym mowa w art. 174 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze otrzymują z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna:

Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się również w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 25 ust. 2.

Ustanowienie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1 i 2, stwierdza właściwy wojewoda w drodze decyzji.

Decyzja, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej.

Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniony z opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu za nieruchomości, o których mowa w ust. 1 i 2.

Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego są obowiązane zawrzeć z zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem innymi niż wymienieni w art. 28 ust. 1 umowę dzierżawy na okres nie krótszy niż 30 lat, której przedmiotem są nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego.

Czynsz dzierżawny określony w umowie, o której mowa w ust. 1, ustala się w wysokości nieodbiegającej od typowych na obszarze danego województwa.

W umowie, o której mowa w ust. 1, zastrzega się karę umowną w wysokości iloczynu okresu, na który zawierana jest umowa i rocznego czynszu dzierżawnego na wypadek wykorzystywania przez dzierżawcę nieruchomości objętej umową na cele inne niż lotnisko użytku publicznego. Wykorzystywanie przez dzierżawcę nieruchomości objętej umową na cele inne niż lotnisko użytku publicznego skutkuje również jej niezwłocznym wypowiedzeniem.

Dzierżawca ustanawia zabezpieczenie na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na wypadek konieczności zapłaty kary umownej, o której mowa w ust. 3, w postaci zabezpieczenia rzeczowego na majątku własnym, weksla in blanco lub zabezpieczenia udzielonego przez inny podmiot.

Umowa, o której mowa w ust. 1, naruszająca przepisy ust. 2-4 jest nieważna.

Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do nieruchomości objętych ostateczną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Koszty nabycia nieruchomości na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, w tym odszkodowania, są finansowane ze środków Skarbu Państwa.

Koszty, o których mowa w ust. 1, finansuje jednostka samorządu terytorialnego w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna.

Koszty, o których mowa w ust. 1, w przypadku inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej pokrywa ta agencja.